TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA LUẬT
-----------------
BÀI TIỂU LUẬN
MÔN: LUẬT SO SÁNH
CHỦ ĐỀ: PHÁP LUẬT VỀ THỪA KẾ THEO DI
CHÚC TẠI VIỆT NAM VÀ CỘNG HÒA PHÁP
Nhóm : Nhóm
Lớp : BL
GVHD : TS. Nguyễn Đă
Thành phố Hồ Chí Minh - Năm 2025
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
Từ đầy đủ Từ viết tắt
Bộ luật Dân sự năm 2005 BLDS 2005
Bộ luật Dân sự năm 2015 BLDS 2015
Bộ luật Dân sự Pháp BLDS Pháp
i
MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU...................................................................................................................1
1. Lý do chọn chủ đề.......................................................................................................1
2. Mục tiêu nghiên cứu...................................................................................................2
3. Phạm vi nghiên cứu....................................................................................................2
4. Phương pháp nghiên cứu............................................................................................3
5. Cấu trúc của bài..........................................................................................................3
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ PHÁP LUẬT VỀ THỪA KẾ THEO DI CHÚC TẠI
VIỆT NAM VÀ CỘNG HÒA PHÁP..............................................................................3
1.1. Khái quát pháp luật Việt Nam về thừa kế theo di chúc............................................3
1.1.1. Nguyên tắc điều chỉnh cơ bản............................................................................4
1.1.2. Điều kiện để di chúc hợp pháp..........................................................................4
1.1.3. Đặc điểm cụ thể của pháp luật Việt Nam về thừa kế theo di chúc.....................5
1.2. Khái quát pháp luật Cộng hòa Pháp về thừa kế theo di chúc...................................6
1.2.1. Nguyên tắc điều chỉnh cơ bản............................................................................7
1.2.2. Hình thức của di chúc........................................................................................7
1.2.3. Đặc điểm cụ thể của pháp luật Cộng hòa Pháp về thừa kế theo di chúc............8
CHƯƠNG 2: SO SÁNH PHÁP LUẬT VIỆT NAM CỘNG HÒA PHÁP VỀ
THỪA KẾ THEO DI CHÚC...........................................................................................9
2.1 Điểm giống nhau giữa pháp luật Việt Nam pháp luật Cộng hòa Pháp về thừa kế
theo di chúc.....................................................................................................................9
2.1.1. Về khái niệm di chúc.........................................................................................9
2.1.2. Về điều kiện của người lập di chúc..................................................................10
2.1.3. Về hình thức lập di chúc viết tay.....................................................................11
2.1.4. Quyền của người lập di chúc...........................................................................12
2.1.5. Về việc hủy di chúc.........................................................................................13
ii
2.1.6. Về việc thay đổi di chúc..................................................................................13
2.2. Điểm khác nhau giữa pháp luật Việt Nam pháp luật Cộng hòa Pháp về thừa kế
theo di chúc...................................................................................................................14
2.2.1. Người thừa kế không phụ thuộc nội dung di chúc...........................................14
2.2.2. Quyền lập di chúc của người chưa thành niên.................................................15
2.2.3. Hình thức của di chúc......................................................................................16
2.2.4. Người làm chứng.............................................................................................18
2.2.5. Di chúc chung..................................................................................................19
2.2.6. Lưu giữ và công bố di chúc.............................................................................20
2.2.7. Điều kiện để di chúc hợp pháp........................................................................21
2.2.8. Di tặng.............................................................................................................23
2.2.9. Hủy di chúc và di chúc vô hiệu........................................................................26
2.2.10. Người quản lý di sản......................................................................................28
CHƯƠNG 3: KẾT LUẬN..............................................................................................30
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO......................................................................31
iii
LỜI MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn chủ đềY
Thừa kế theo di chúc là một chế định pháp lý quan trọng trong hệ thống pháp luật
dân sự của hầu hết các quốc gia, bởi gắn liền trực tiếp với quyền sở hữu tài sản,
quyền định đoạt của nhân sau khi chết thể hiện sâu sắc truyền thống văn hóa
hội của mỗi quốc gia, dân tộc, quan niệm về quyền nhân thân tài sản của mỗi
nước. Việt Nam, chế định về thừa kế theo di chúc được quy định khá đầy đủ trong
BLDS năm 2015, phản ánh stôn trọng quyền tự do định đoạt của nhân, đồng thời
bảo đảm tính nhân đạo, công bằng trong quan hệ gia đình và xã hội.
Tuy nhiên, trong quá trình áp dụng thực tế, nhiều vướng mắc pháp lý vẫn còn tồn
tại, như: hình thức tính hợp pháp của di chúc, hiệu lực của di chúc chung, vấn đề
người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc, hay việc giải thích ý chí của
người lập di chúc khi tranh chấp. Trong khi đó, pháp luật tại Pháp, với vai trò cái
nôi của hệ thống Civil Law (hệ thống pháp luật thành văn) đã lịch sử phát triển lâu
đời và đã có ảnh hưởng sâu sắc đến nền pháp luật Việt Nam trong những giai đoạn lịch
sử nhất định, đặc biệt trong lĩnh vực dân sự. Việc nghiên cứu, đối chiếu pháp luật về
thừa kế theo di chúc giữa hai quốc gia không chỉ giúp làm những điểm tương đồng
khác biệt về mặt luận thực tiễn, còn góp phần đề xuất hướng hoàn thiện
pháp luật Việt Nam cho phù hợp với thực tế xã hội và xu thế hội nhập quốc tế.
Bên cạnh đó, trong bối cảnh toàn cầu hóa gia tăng các quan hệ dân sự yếu
tố nước ngoài, việc hiểu biết so sánh pháp luật giữa Việt Nam Pháp còn mang ý
nghĩa thực tiễn quan trọng trong giải quyết các tranh chấp thừa kế xuyên biên giới, bảo
vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân Việt Nam ở nước ngoài và ngược lại.
Từ những lý do trên, việc lựa chọn đề tài “Pháp luật về thừa kế theo di chúc tại
Việt Nam và Cộng hòa Pháp” là cần thiết và có ý nghĩa cả về mặt lý luận lẫn thực tiễn
áp dụng, nhằm góp phần nâng cao hiểu biết pháp so nh hỗ trợ quá trình hoàn
thiện hệ thống pháp luật dân sự Việt Nam trong giai đoạn hội nhập hiện nay.
1