TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRÀ VINH
KHOA KINH TẾ, LUẬT VÀ NGOẠI NGỮ
BÁO CÁO TỔNG KẾT
ĐỀ TÀI KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ CẤP TRƯỜNG
PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG
ĐẾN KHẢ NĂNG TIẾP CẬN VỐN TÍN DỤNG
CỦA CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
CHỦ NHIỆM ĐỀ TÀI: TRẦN THỊ NGỌC TUYỀN
ĐƠN VỊ: DA09QKD
Trà Vinh, ngày tháng năm 2013
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRÀ VINH
KHOA KINH TẾ, LUẬT VÀ NGOẠI NGỮ
BÁO CÁO TỔNG KẾT
ĐỀ TÀI KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ CẤP TRƯỜNG
PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG
ĐẾN KHẢ NĂNG TIẾP CẬN VỐN TÍN DỤNG
CỦA CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
Xác nhận của cơ quan chủ quản Chủ nhiệm đề tài
Trần Thị Ngọc Tuyền
Trà Vinh, ngày tháng năm 2013
i
LỜI CẢM ƠN
Được sự chấp thuận của Hội đồng Khoa học Trường Đại học Trà Vinh, tôi tiến
hành nghiên cứu đề tài: “Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn
tín dụng của các doanh nghiệp nhỏ và vừa”.
Để hoàn thành đề tài này, ngoài nỗ lực của bản thân còn có sự giúp đỡ của các tổ
chức và cá nhân trong và ngoài trường. Tôi gởi lời cảm ơn chân thành đến các tổ chức
và cá nhân đã giúp đỡ và phối hợp cùng tôi thực hiện đề tài này, bao gồm:
- Hội đồng Khoa học Trường Đại học Trà Vinh.
- Cán bộ, nhân viên Phòng Khoa học Công nghệ và Đào tạo sau đại học.
- Cán bộ, nhân viên Phòng Công nghiệp, Sở Công thương – tỉnh Trà Vinh.
- Cán bộ, nhân viên Phòng Kinh doanh, Sở Kế hoạch và Đầu tư – tỉnh Trà Vinh.
- Cán bộ, nhân viên Phòng Nghiên cứu Tổng hợp và Kế toán, Ngân hàng nhà
nước chi nhánh Trà Vinh.
- Cán bộ, nhân viên của 120 doanh nghiệp nhỏ và vừa.
- Cán bộ, nhân viên của 10 ngân hàng thương mại;
- Nhóm sinh viên tham gia khảo sát;
- Đặc biệt, chân thành cảm ơn ThS. Nguyễn Hồng Hà, Trưởng bộ môn Tài chính
– Ngân hàng, TS Lê Thành Lân – nguyên Phó Giám đốc ngân hàng Công thương Chi
nhánh quận 7, TP. HCM đã động viên và hướng dẫn tôi trong suốt quá trình thực hiện
đề tài.
ii
MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN ...................................................................................................................i
MỤC LỤC ...................................................................................................................... ii
DANH MỤC BIỂU, BẢNG ........................................................................................ viii
DANH MỤC HÌNH ........................................................................................................ x
DANH SÁCH CÁC TỪ VIẾT TẮT ..............................................................................xi
PHẦN MỞ ĐẦU ............................................................................................................. 1
1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC ........... 1
1.1 Tình hình nghiên cứu trong nước ..................................................................... 1
1.2 Tình hình nghiên cứu ngoài nước .................................................................... 2
2. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI ............................................................................ 2
3. MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI ........................................................................................ 3
3.1 Mục tiêu chung ................................................................................................. 3
3.2 Mục tiêu cụ thể ................................................................................................. 4
4. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU ..................................................................................... 4
5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ............................................................................ 4
5.1 Phương pháp thu thập số liệu ........................................................................... 4
5.1.1 Số liệu thứ cấp ............................................................................................. 4
5.1.2 Số liệu sơ cấp .............................................................................................. 4
5.2 Phương pháp phân tích ..................................................................................... 4
5.3 Phương pháp khảo sát mẫu .............................................................................. 5
5.4 Phương pháp chuyên gia .................................................................................. 5
6. QUY MÔ NGHIÊN CỨU VÀ ĐỊA BÀN TRIỂN KHAI ........................................ 6
6.1 Đối tượng nghiên cứu ....................................................................................... 6
6.2 Vùng nghiên cứu .............................................................................................. 6
6.3 Thời gian nghiên cứu ....................................................................................... 6
6.4 Kết cấu đề tài nghiên cứu ................................................................................. 6
PHẦN NỘI DUNG .......................................................................................................... 7
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN NGHIÊN CỨU ............................................................ 7
1.1 TỔNG QUAN VỀ DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA ....................................... 7
1.1.1 Khái niệm doanh nghiệp nhỏ và vừa ................................................................ 7
1.1.1.1 Khái niệm về doanh nghiệp nhỏ và vừa ở các quốc gia trên thế giới ......... 7
iii
1.1.1.2 Khái niệm doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam ..................................... 8
1.1.2 Đặc điểm của doanh nghiệp nhỏ và vừa .......................................................... 9
1.1.3 Vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa trong nền kinh tế thị trường ............... 10
1.1.3.1 Đóng góp vào tổng sản phẩm quốc dân .................................................... 10
1.1.3.2 Đóng góp vào ngân sách nhà nước ........................................................... 10
1.1.3.3 .... Góp phần giải quyết việc làm, xóa đói giảm nghèo, các vấn đề xã hội .10
1.2 TỔNG QUAN VỀ TÍN DỤNG NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI ....................... 11
1.2.1 Khái niệm ngân hàng thương mại .................................................................. 11
1.2.2 Khái niệm về tín dụng ngân hàng .................................................................. 12
1.2.3 Các loại tín dụng ngân hàng ........................................................................... 12
1.2.3.1 Tín dụng ngắn hạn tài trợ cho kinh doanh ................................................ 12
1.2.3.2 Tín dụng trung và dài hạn tài trợ cho đầu tư ............................................. 13
1.2.4 Vai trò của tín dụng ngân hàng đối với hoạt động của doanh nghiệp nhỏ và
vừa trong nền kinh tế .................................................................................................. 14
1.3 TỔNG QUAN CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHẢ NĂNG TIẾP CẬN
VỐN TÍN DỤNG .......................................................................................................... 15
1.3.1 Tính minh bạch trong báo cáo tài chính – khai báo thuế ............................... 16
1.3.2 Năng lực quản lý của chủ doanh nghiệp ........................................................ 17
1.3.3 Tài sản đảm bảo (Thế chấp) ........................................................................... 17
1.3.4 Uy tín của doanh nghiệp đối với ngân hàng .................................................. 17
1.3.5 Khả năng lập phương án, dự án sản xuất kinh doanh .................................... 18
1.3.6 Lãi suất ngân hàng.......................................................................................... 18
1.3.7 Thủ tục vay vốn .............................................................................................. 18
1.3.8 Các yếu tố khác .............................................................................................. 19
1.4 MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU.................................................................................. 19
1.4.1 Nhân tố từ phía doanh nghiệp ........................................................................ 19
1.4.2 Nhân tố từ phía ngân hàng ............................................................................. 19
1.5 CÁC BƯỚC NGHIÊN CỨU .............................................................................. 19
1.5.1 Nghiên cứu sơ bộ ........................................................................................... 19
1.5.2 Nghiên cứu chính thức ................................................................................... 20
1.5.2.1 Các bước nghiên cứu ................................................................................. 20
1.5.2.2 Sử dụng thang đo....................................................................................... 21