Chương trình CARD
B¸O C¸O TIÕN §é
004/04VIE:
Nghiªn cøu x©y dùng m« h×nh s¶n xuÊt rau an toµn d¹ng c«ng
nghÖ cao vµ t¨ng cêng n¨ng lùc vÒ kiÓm tra chÊt lîng, qu¶n lý
sau thu ho¹ch cho ngµnh s¶n xuÊt Rau cña ViÖt Nam
Ms2: b¸O C¸O 6 TH¸NG LÇN THø NHÊT
Ngµy 30 th¸ng 1 n¨m 2006
1
1. Th«ng tin vÒ c¸c c¬ quan tham gia dù ¸n
Tªn dù ¸n Nghiªn cøu x©y dùng m« h×nh s¶n xuÊt rau an toµn
d¹ng c«ng nghÖ cao vµ t¨ng cêng n¨ng lùc vÒ kiÓm
tra chÊt lîng, qu¶n lý sau thu ho¹ch cho ngµnh s¶n
xuÊt Rau cña ViÖt Nam
PhÝa ViÖt Nam ViÖn Nghiªn cøu Rau qu¶ (RIFAV) Tr©u Quú - Gia L©m -
Hµ Néi
Chñ tr× dù ¸n phÝa ViÖt Nam PGS.TS. TrÇn Kh¾c Thi
Tæ chøc phÝa Australia N«ng nghiÖp NSW DPI - ViÖn nghiªn cøu Rau hoa
qu¶ GOSFORD - NCGH
Chñ tr× dù ¸n phÝa Australia Dr. NguyÔn Quèc Väng
Thêi gian phª duyÖt 30 th¸ng 9 n¨m 2005
Thêi gian kÕt thóc (dù kiÕn
lóc ®Çu)
30 th¸ng 9 n¨m 2007
Thêi gian kÕt thóc 30 th¸ng 9 n¨m 2007 (do chËm trÔ khi ký hîp ®ång)
B¸o c¸o tiÕn ®é B¸o c¸o 6 th¸ng lÇn thø nhÊt
C¸c quan chøc liªn quan
PhÝa Australia: trëng nhãm
Tªn Dr. NguyÔn Quèc Väng §iÖn tho¹i 02 4348 1927
Chøc Chuyªn gia nghiªn cøu
Rau qu¶
Fax: 02 4348 1910
C¬ quan NSW DPI Email Vong.nguyen@dpi.nsw.g
ov.au
PhÝa Australia : c¬ quan hµnh chÝnh
Tªn Graham Denney §iÖn tho¹i 02 4348 1927
Chøc C¸n bé qu¶n lý hµnh
chÝnh
Fax: 02 4348 1910
C¬ quan NSW DPI Email Graham.denney@dpi.ns
w.gov.au
PhÝa ViÖt Nam
Tªn PGS.TS. TrÇn Kh¾c Thi §iÖn tho¹i 84 4 8276 316
Chøc vô Phã viÖn trëng Fax: 84 4 8276 148
quan ViÖn Nghiªn cøu Rau
qu¶ - Tr©u quú - Gia
L©m - Hµ Néi
Email Tkthi@vnn.vn
2
2. tãm t¾t dù ¸n
Tån d thuèc BVTV lµ nguyªn nh©n chÝnh g©y « nhiÔm rau ë ViÖt Nam. §· cã nhiÒu
ph¬ng ph¸p ph¸t triÓn rau an toµn ®îc Bé NSW - DPI ®a ra trong dù ¸n CARD-0016,
2001-2003 nhng ®iÒu nµy chØ cã thÓ thùc hiÖn khi cã sù kÕt hîp gi÷a Nghiªn cøu vµ
ph¸t triÓn. Dù ¸n nµy sÏ gi¶i quyÕt vÊn ®Ò thùc phÈm an toµn vµ chÊt lîng cao tõ s¶n
xuÊt ®Õn thÞ trêng ®Ó khuyÕn khÝch ph¸t triÓn kinh tÕ vµ ph¸t triÓn bÒn v÷ng ngµnh rau
ViÖt Nam. Môc tiªu cña dù ¸n lµ:
1. T¨ng cêng khuyÕn khÝch ph¸t triÓn s¶n xuÊt rau theo c«ng nghÖ tõ thÊp ®Õn trung
b×nh h¹n chÕ sö dông ho¸ chÊt b¶o vÖ thùc vËt th«ng qua ho¹t ®éng nghiªn cøu vµ
khuyÕn n«ng
2. KiÓm tra nh÷ng khã kh¨n cña d©y chuyÒn cung øng vµ sö dông nguyªn t¾c b¶o ®¶m
chÊt lîng.
T¨ng cêng n¨ng lùc nghiªn cøu, gi¶ng d¹y vµ khuyÕn n«ng cho ViÖt Nam ®Ó s¶n xuÊt
rau trong nhµ líi, qu¶n lý sau thu ho¹ch vµ hÖ thèng b¶o ®¶m chÊt lîng
3. Tãm t¾t thùc hiÖn dù ¸n
Dù ¸n CARD-004/04Vietnam :"N©ng cao chÊt lîng vµ an toµn cho rau ë ViÖt
Nam" ®îc b¾t ®Çu thùc hiÖn tõ th¸ng 9/2005. Môc tiªu chÝnh cña dù ¸n nµy lµ cung cÊp
cho c¸c nhµ khoa häc, c¸n bé khuyÕn n«ng ViÖt Nam nh÷ng kiÕn thøc còng nh c«ng
cô thùc hiÖn vµ ¸p dông trong ®iÒu kiÖn s¶n xuÊt rau cña ViÖt Nam vµ d©y chuyÒn cung
øng. Chñ tr× dù ¸n phÝa ViÖt Nam lµ ViÖn Nghiªn cøu Rau qu¶ cã sù phèi hîp cña
Trêng §¹i häc N«ng l©m HuÕ vµ ViÖn Khoa häc kü thuËt N«ng nghiÖp miÒn Nam.
NSW DPI lµ c¬ quan chñ tr× phÝa Australia . Dù ¸n ®îc b¾t ®Çu chËm trÔ lµ do cã sù
trôc trÆc trong viÖc ký hîp ®ång cho ®Õn tËn th¸ng 9 n¨m 2005.
Nh÷ng kÕt qu¶ chÝnh ®¹t ®îc trong 6 th¸ng thùc hiÖn dù ¸n bao gåm:
1. Qu¶n lý dù ¸n:
- Hîp ®ång CARD ký víi NSW DPI ngµy 15 th¸ng 8 n¨m 2006. C¸c thµnh viªn
cña nhãm nghiªn cøu sÏ lµm viÖc ®Õn khi kÕt thóc dù ¸n.
- KÕ ho¹ch sÏ tæ chøc c¸c líp tËp huÊn vµ héi th¶o vµo th¸ng 2 n¨m 2006
2. T¨ng cêng n¨ng lùc: Th¸ng 10-11 n¨m 2005, 3 nhµ khoa häc ViÖt Nam ®· häc tËp
ë Australia 4 tuÇn vÒ hÖ thèng s¶n xuÊt n«ng nghiÖp ë Gosford vµ ViÖn N«ng
nghiÖp Yanco. Kho¸ häc tËp còng ®· th¶o luËn c¸c kÕ ho¹ch triÓn khai m« h×nh
nghiªn cøu vµ héi th¶o tËp huÊn ë ViÖt Nam.
3. M« h×nh nghiªn cøu: Hai m« h×nh nghiªn cøu ®îc thùc hiÖn t¹i IAS vµ RIFAV.
Môc ®Ých cña hai m« h×nh nghiªn cøu nµy lµ ®¸nh gi¸ sù sinh trëng cña c©y trång
trªn nÒn c¸c gi¸ thÓ, kh¶ n¨ng cho n¨ng suÊt vµ chÊt lîng cña cµ chua, da chuét
trång trªn nÒn c¸c gi¸ thÓ ®ã trong nhµ líi.
4. C¸c Ên phÈm: 3 bµi b¸o tiÕng ViÖt nam vÒ s¶n xuÊt rau an toµn, quy tr×nh n«ng
nghiÖp tiªn tiÕn (GAP) vµ ViÖt Nam gia nhËp WTO ®· ®îc ®¨ng trªn b¸o ë ViÖt
Nam
4. Giíi thiÖu vµ tæng quan
3
Môc tiªu chung cña dù ¸n:
Dù ¸n tríc ®©y AusAID-CARD0016 (2001-2003) ®· cho thÊy r»ng trång c©y trong nhµ
líi lµ phï hîp cho s¶n xuÊt rau an toµn chÊt lîng cao t¹i viÖt Nam. C¸c m« h×nh tr×nh
diÔn sö dông môn x¬ dõa (Cocopeat) lµm gi¸ thÓ cho c©y sinh trëng, phï hîp víi vïng
s¶n xuÊt rau chuyªn canh ë ngo¹i « víi viÖc gi¶m thuèc b¶o vÖ thùc vËt. Víi viÖc sö
dông môn x¬ dõa nh vËy sÏ lµm gi¶m viÖc sö dông ®Êt « nhiÔm vµ gãp phÇn lµm gi¶m
sù l·ng phÝ c¸c chÊt th¶i tõ c©y dõa. Tuy nhiªn, thùc hiÖn viÖc thùc hiÖn mét quy tr×nh
s¶n xuÊt tèt nhÊt cho s¶n xuÊt rau an toµn chÊt lîng cao trong mét hÖ thèng canh t¸c
míi vÉn cßn lµ mét qu·ng ®êng xa. ®Ó dù ¸n thµnh c«ng, cã rÊt nhiÒu c¸ch tiÕp cËn
nh»m t¨ng hiÖu qu¶ cña s¶n xuÊt rau; gi¶m thuèc ho¸ häc b¶o vÖ thùc vËt, gi¶m mÊt m¸t
sau thu hoach vµ sö dông nguyªn t¾c qu¶n lý chÊt lîng.
Môc tiªu cô thÓ cña dù ¸n nµy lµ:
1. ¸p dông c¸c c«ng nghÖ s¶n xuÊt rau tõ thÊp ®Õn trung b×nh trong nhµ líi cã sö
dông thuèc b¶o vÖ thùc vËt víi mét lîng nhá th«ng qua môc tiªu nghiªn cøu vµ ho¹t
®éng khuyÕn n«ng
2. Nghiªn cøu c¸c d©y chuyÒn cung øng phæ biÕn vµ sö dông nguyªn t¾c qu¶n lý chÊt
lîng ®Ó thùc hiÖn môc tiªu t¨ng cêng;
3. T¨ng cêng n¨ng lùc nghiªn cøu vµ ph¸t triÓn cña ngêi ViÖt Nam t¹i nh÷ng vïng
s¶n xuÊt rau trong nhµ líi, qu¶n lý sau thu ho¹ch vµ hÖ thèng b¶o ®¶m chÊt lîng.
S¸u nhµ khoa häc tõ RIFAV, IAS, HUAF häc tËp ®îc kinh nghiÖm ë Australia sÏ trî
gióp thiÕt lËp c¸c m« h×nh kh¶o nghiÖm t¹i nh÷ng vïng cña hä ë ViÖt Nam. Kho¶ng
300 c¸n bé khuyÕn n«ng, b¶o vÖ thùc vËt, ngêi bu«n b¸n rau vµ n«ng d©n s¶n xuÊt
rau tõ 64 tØnh thµnh trong c¶ níc sÏ tham gia trong c¸c buæi tËp huÊn, héi th¶o do 4
nhµ khoa häc cña Australia - thµnh viªn tham gia dù ¸n. Nh÷ng c¸n bé, n«ng d©n
ViÖt Nam ®îc tËp huÊn sÏ cã t¸c ®éng m¹nh mÏ ®Õn ngµnh rau cña ViÖt Nam nh»m
t¨ng cêng s¶n xuÊt vµ chÊt lîng cho rau an toµn ®em l¹i lîi Ých cho tÊt c¶ ngêi tiªu
dïng.
4. ThiÕt lËp mèi liªn kÕt gi÷a c¸c nhµ nghiªn cøu, lµm dÞch vô, s¶n xuÊt, vµ ngêi trång
trät ®Ó n©ng cao n¨ng suÊt vµ c¹nh tranh cña n«ng d©n ViÖt Nam vµ liªn quan ®Õn
ph¸t triÓn n«ng th«n.
Dù kiÕn kÕt qu¶ ®¹t ®îc
1. S¸u nhµ khoa häc cña ViÖt Nam ®Õn Australia ®Ó më réng kiÕn thøc vÒ hÖ thèng s¶n
xuÊt n«ng nghiÖp bao gåm s¶n xuÊt trong nhµ líi, thùc hiÖn hÖ thèng qu¶n lý chÊt
lîng, qu¶n lý s©u bÖnh h¹i vµ c¶i tiÕn d©y chuyÒn cung øng.
2. Nghiªn cøu vµ x©y dùng m« h×nh " ®¸nh gi¸ gi¸ thÓ (bao gåm môn x¬ dõa) vµ dung
dÞch dinh dìng cho s¶n xuÊt rau trong nhµ líi" sÏ ®îc thùc hiÖn t¹i mçi c¬ quan
ViÖn nghiªn cøu Rau qu¶ - Hµ Néi, HUAF - HuÕ, IAS- thµnh phè Hå ChÝ Minh.
ChiÕn lîc qu¶n lý d©y chuyÒn cung øng còng sÏ ®îc s¸p nhËp. §iÒu nµy sÏ cho
phÐp c¶ nhµ khoa häc ViÖt Nam vµ Australia hîp t¸c nghiªn cøu x©y dùng m« h×nh.
KÕt qu¶ cña nghiªn cøu nµy sÏ bao gåm ph¸t triÓn hÖ thèng thuû canh cho vïng
nhiÖt ®íi, x¸c ®Þnh dung dÞch dinh dìng phï hîp vµ ®¸nh gi¸ môn x¬ dõa cña ViÖt
Nam. T¨ng thªm sù hiÓu biÕt vÒ c¸c yÕu tè trë ng¹i cho viÖc s¶n xuÊt rau trong nhµ
líi ë vïng nhiÖt ddíi còng lµ mét trong nh÷ng thµnh tùu.
4
3. C¸c nhµ khoa häc óc ®Õn ViÖt Nam (c¸n bé qu¶n lý chÊt lîng - QA, c¸n bé sau thu
ho¹ch, chuyªn gia nhµ líi) ®Ó tr×nh bµy víi c¸c nhµ khoa häc thuéc Bé N«ng
nghiÖp vµ PTNT trong ch¬ng tr×nh héi th¶o vÒ s¶n xuÊt rau, qu¶n lý chÊt lîng,
qu¶n lý sau thu ho¹ch vµ trong nhµ líicho c¸n bé khuyÕn n«ng, b¶o vÖ thùc vËt,
th¬ng gia vµ n«ng d©n ®iÓn h×nh. Mét cuéc häp còng sÏ ®îc tæ chøc víi chÝnh phñ
ViÖt Nam ®Ó th¶o luËn hÖ thèng qu¶n lý chÊt lîng cã thÓ ®îc tiÕn hµnh cho ngµnh
Rau cña ViÖt Nam nh thÕ nµo.
4. T¨ng cêng n¨ng lùc trong dù ¸n nµy lµ c¸c nhµ nghiªn cøu tõ c¸c c¬ quan sÏ lµm
viÖc cïng nhau ®Ó t¨ng hiÓu biÕt cña hä trong s¶n xuÊt rau, hÖ thèng qu¶n lý chÊt
lîng vµ sau thu ho¹ch.
5. N«ng d©n tiÕp nhËn c¸c c«ng nghÖ míi sÏ t¨ng ®îc chÊt lîng s¶n phÈm cña hä vµ
t¨ng ®Çu ra còng nh t¨ng thu nhËp. Møc sèng cña gia ®×nh n«ng d©n tèt h¬n (bao
gåm c¶ phô n÷) sÏ lµ kÕt qu¶.
6. Kh¸i niÖm hÖ thèng gi¸ thÓ phï hîp lµ toµn bé cña dù ¸n nµy. Gi¶m phun thuèc ho¸
häc vµ sö dông c¸c phÕ th¶i nh môn x¬ dõa gi¶m « nhiÔm m«i trêng vµ t¨ng
cêng hÖ thèng s¶n xuÊt bÒn v÷ng.
TiÕp cËn vµ chiÕn lîc
Dù ¸n nµy sö dông c¸ch tiÕp cËn lµ cã nhiÒu bªn tham gia ®Ó h×nh thµnh nªn c¸c mèi
quan hÖ gi÷a c¸c ViÖn nghiªn cøu vµ c¸c thµnh phÇn chñ chèt kh¸c nh n«ng d©n,
khuyÕn n«ng, c¸c d©y chuyÒn cung øng). Cã 3 c¸ch tiÕp cËn chñ yÕu lµ: T¨ng cêng
huÊn luyÖn cho c¸c nhµ khoa häc ViÖt Nam.
ThiÕt lËp c¸c m« h×nh nghiªn cøu vµ thùc hiÖn c¸c héi th¶o ®Ó c¸c thµnh phÇn chñ chèt
cña dù ¸n vµ lîi Ých cña dù ¸n ®îc ph©n phèi ®Òu.
S¶n phÈm Rau "xanh" "s¹ch" trong nhµ líi cã hÖ thèng thuû canh - tæ hîp nghiªn cøu
chÝnh cña dù ¸n nµy nªn t¹o ®iÒu kiÖn cho ViÖt Nam ®Ó ®¹t ®îc môc tiªu cña hä s¶n
xuÊt rau an toµn chÊt lîng cao trong t¬ng lai. Dô ¸n tËp trung vµo viÖc gi¶m sö dông
ho¸ chÊt trong hÖ thèng s¶n xuÊt vµ lµm cho m«i trêng thªm bÒn v÷ng.
Ph¬ng ph¸p
Dù ¸n nµy sÏ tËp trung nghiªn cøu vµ khuyÕn n«ng víi c¸ch tiÕp cËn lµ b¶o ®¶m chÊt
lîng, qu¶n lý sau thu ho¹ch vµ c«ng nghÖ s¶n xuÊt rau an toµn chÊt lîng cao. Dù ¸n
chia 3 phÇn:
PhÇn 1. TËp huÊn c¸c nhµ khoa häc ViÖt Nam t¹i Australia
PhÇn 2. M« h×nh nghiªn cøu
PhÇn 3. TËp huÊn khuyÕn n«ng t¹i c¸c miÒn cña ViÖt Nam
IV. TËp huÊn chuyªn gia ViÖt Nam t¹i óc
3 nhµ khoa häc cña ViÖt Nam ®¬c sù ®ång ý cña Bé N«ng nghiÖp vµ PTNT ®· tËp huÊn
t¹i Australia tõ ngµy 31 th¸ng 10 ®Õn 27 th¸ng 11 n¨m 2005. Trong thêi gian 4 tuÇn víi
träng t©m tËp huÊn kü n¨ng quy tr×nh s¶n xuÊt rau tèt nhÊt, qu¶n lý sau thu ho¹ch, quy
tr×nh n«ng nghiÖp tiªn tiÕn (GAP) vµ hÖ thèng b¶o ®¶m chÊt lîng (QA) (phô lôc 1 vµ
2). C¸c nhµ khoa häc ®ã lµ:
1. Ths. Ng« ThÞ H¹nh - Nghiªn cøu viªn - ViÖn nghiªn cøu Rau qu¶ - Hµ Néi
5