Báo cáo Thí Nghi m Máy đi n m t chi uệ ệ ộ ề
BÀI 1. C U T O C A MÁY ĐI N M T CHI UẤ Ạ Ủ Ệ Ộ Ề
I. M c đích, yêu c u.ụ ầ
-N m đc c u t o c a máy đi n m t chi u.ắ ượ ấ ạ ủ ệ ộ ề
- Tìm hi u và n m đc c u t o c a máy đi n m t chi u.ể ắ ượ ấ ạ ủ ệ ộ ề
- Nh n d ng và phân bi t đc c u t o c a máy đi n m t chi u v i các lo i ậ ạ ệ ượ ấ ạ ủ ệ ộ ề ớ ạ
máy đi n khác.ệ
II. N i dung thí nghi m.ộ ệ
1. Hình d ng bên ngoài c a máy đi n m t chi u :ạ ủ ệ ộ ề
- Tu theo t ng m c đích s d ng mà có r t nhi u lo i máy đi n v i nh ng ỳ ừ ụ ử ụ ấ ề ạ ệ ớ ữ
kích c và hình dáng khác nhau.ỡ
- Máy nh có th ch n m g n trong lòng bàng tay. Ví d nh đng c trong các ỏ ể ỉ ằ ọ ụ ư ộ ơ
đ ch i c a tr em, ho c đng c trong máy caset, thi t b làm mát trong các ồ ơ ủ ẻ ặ ộ ơ ế ị
thi t b khác,…ế ị
-Máy lo i l n là máy đc s d ng r ng rãi nh t, có th là máy phát ho c đngạ ớ ượ ử ụ ộ ấ ể ặ ộ
c đi n dân d ng. Ví d nh : máy phát đi n m t chi u, đng c đ trong các ơ ệ ụ ụ ư ệ ộ ề ộ ơ ề
xe có s d ng b đ n , …ử ụ ộ ề ổ
-Máy lo i l n là nh ng máy th ng dùng trong công nghi p, ví d nh máy ạ ớ ữ ườ ệ ụ ư
phát c a dùng Tuabin, .. th ng là nh ng máy phát đi n còn nhu c u dùng ủ ườ ừ ệ ầ
nh ng đng c đi n c c l n thì it h n r t nhi u.ữ ộ ơ ệ ự ớ ơ ấ ề
H1. Máy lo i nh .ạ ỏ H2. Máy lo i l n.ạ ớ H3. Máy lo i r t l n.ạ ấ ớ
Lvs158@gmail.com Laitiensinhvn1
Báo cáo Thí Nghi m Máy đi n m t chi uệ ệ ộ ề
2. C u t o c a ph n c m (stato) : ấ ạ ủ ầ ả v máy, c c chính, cu n dây c c chính, ỏ ự ộ ự
m t bích,…ặ
-V máyỏ : th ng đc làm b ng Gang ườ ượ ằ
ho c thép, mi n sao đm b o đ c ng khi ặ ễ ả ả ộ ứ
va đp. Đi v i nh ng lo i máy nh thì ậ ố ớ ữ ạ ỏ
ng i ta không c n quan tâm t i t n nhi t, ườ ầ ớ ả ệ
tuy nhiên v i nh ng máy công su t l n v ớ ữ ấ ớ ỏ
máy đc ch t o có nhi u rãnh trên b ượ ế ạ ề ề
m t đ giúp t n nhi t đc t t h n. V ặ ể ả ệ ượ ố ơ ỏ
th ng đc đúc li n v i các b ph n ườ ượ ề ớ ộ ậ
nh m c đnh máy kh i rung và xê d ch khi ằ ố ị ỏ ị
ho t đng. ạ ộ
H4. V c a m t máy, m t bíchỏ ủ ộ ặ
c a m t máy đi n lo i nhủ ộ ệ ạ ỏ
v a.ừ
-C c chính (c c ph ):ự ự ụ là b ộ
ph n đ t o ra t thông chính c aậ ể ạ ừ ủ
máy, g m các lá thép k thu t ồ ỹ ậ
m ng ghép l i v i nhau b ng đinhỏ ạ ớ ằ
tán. Phía quay vào ph n ng có bầ ứ ề
m t tr i r ng h n nh m giúp cho ặ ả ộ ơ ằ
t thông đi vào khe h không khí ừ ở
d dàng h n. Trên lõi c a c c ễ ơ ủ ự
chính có qu n các cu n dây kích ấ ộ
thích đ cho dòng đi n m t chi u ể ệ ộ ề
đi qua ( v i nh ng máy có công ớ ữ
su t l n ấ ớ
H5. M t máy đi n có 4 c c chínhộ ệ ự
ng i ta th ng làm các rãnh đ đt thêm các cu n bù). ườ ườ ể ặ ộ .
-C c phự ụ cũng t ng t nh c c chính nh ng nh h n và ph n đu quay vào ươ ự ư ự ư ỏ ơ ầ ầ
ph n ng thì đ nh n. C c ph cũng đc qu n các cu n dây kích thích đ cho ầ ứ ể ọ ự ụ ượ ấ ộ ể
dòng m t chi u đi qua. C c chính đc đt xen k váo gi a các c c chính.ộ ề ự ượ ặ ẽ ữ ự
-Cu n dây c c chínhộ ự đc làm băng đng, có nhi u ti t di n khác nhua tu ượ ồ ề ế ệ ỳ
thu c vào lo i máy đi n s d ng. Các s i dây này cũng đc s n cách đi n b ộ ạ ệ ử ụ ợ ượ ơ ệ ề
m t đ khi qu n tránh hi n t ng ng n m ch. Trên H5 cu n dây c c chính đã ặ ể ấ ệ ượ ắ ạ ộ ự
đc b c l p v b o v .ượ ọ ớ ỏ ả ệ
-M t bích:ặ Th ng là b ph n ườ ộ ậ
b o v phía sau c a máy, m t ả ệ ủ ặ
bích có th tháo l p d dàng khi ể ắ ễ
Lvs158@gmail.com Laitiensinhvn2
Báo cáo Thí Nghi m Máy đi n m t chi uệ ệ ộ ề
c n s a ch a, b o d ng ( trên ầ ử ữ ả ưỡ
hình H4 có c m t bích phía ả ặ ở
sau). V i nh ng máy lo i nh ớ ữ ạ ỏ
m t bích còn dùng đ c đnh ặ ể ố ị
máy đi n v i nh ng b ph n ệ ớ ữ ộ ậ
khác.
H6. M t bích c a máy đi n lo i l n và nhặ ủ ệ ạ ớ ỏ
3. H p đu c c : các đu đu dây, t đi n.ộ ầ ự ầ ấ ụ ệ
- Là n i n i các dây l i v i nhau,ơ ố ạ ớ
thông th ng h p đu c c có ườ ở ộ ấ ự
m c thêm các t đi n thích h p.ắ ụ ệ ợ
H7. H p đu c c c a máy đi nộ ấ ự ủ ệ
4. C u t o ph n ng (Rôto) : lõi thép, cu n dây ph n ng. ấ ạ ầ ứ ộ ầ ứ
-Lõi thép c a ph n ủ ầ
ng đc ghép t cácứ ượ ừ
lá thép k thu t đi n, ỹ ậ ệ
chúng đc s n cách ượ ơ
đi n v i nhau, dùng ệ ớ
gi y cách đi n hay ấ ệ
dùng m t l p ôxy hoá ộ ớ
gi a đ làm cách ở ữ ể
đi n. Trong các máy ệ
công su t l n thì làm ấ ớ
các rãnh thông gió
theo chi u bán kính. ề
Ph n ng quay liên ầ ứ H8. Lõi thép c a máy đi n m t chi uủ ệ ộ ề
t c v i v n t c r t l n s r t nóng, các rãnh thông gió này có tác d ng làm mát ụ ớ ậ ố ấ ớ ẽ ấ ụ
lõi thép ph n ng.ầ ứ
Lvs158@gmail.com Laitiensinhvn3
Báo cáo Thí Nghi m Máy đi n m t chi uệ ệ ộ ề
- Cu n dây ph n ng đc ch t o ộ ầ ứ ượ ế ạ
b ng đng trên nh ng khuôn đc bi tằ ồ ữ ặ ệ
và đc đt vào các rãnh c a lõi thép ượ ặ ủ
ph n ng, chúng đc n i v i nhau ầ ứ ựơ ố ớ
theo nhi u cách khác nhau.ề
H9. cu n dây ph n ngộ ầ ứ
5. C u t o c góp và ch i than :ấ ạ ổ ổ
-C gópổ đc ch t o t phi n đng, đc cách đi n v i nhau và cách đi n ượ ế ạ ừ ế ồ ượ ệ ớ ệ
v i tr c.ớ ụ
-Ch i thanổ dùng đ đa đi n ra m ch ngoài ho c là d n đi n vào máy. Ch i ể ư ệ ạ ặ ẫ ệ ổ
than đc làm t b t grafit tr n v i b t đng và ép l i thành khuôn. Ch i than ượ ừ ộ ộ ớ ộ ồ ạ ổ
có đ c ng v a ph i đ khi b ép vào c góp, ch i than s b mòn d n theo th i ộ ứ ừ ả ể ị ổ ổ ẽ ị ầ ờ
gian làm vi c c a máy.ệ ủ
H10. C gópổH11. Ch i thanổ
6. Các thông s h chi u c a Máy đi n m t chi u.ố ộ ế ủ ệ ộ ề
-M i m it thi t b nói chung, n t máy đi n nói riêng đu có các thông s đc ỗ ộ ế ị ộ ệ ề ố ặ
tr ng g i là thông s h chi u.ư ọ ố ộ ế
Lvs158@gmail.com Laitiensinhvn4
Báo cáo Thí Nghi m Máy đi n m t chi uệ ệ ộ ề
-Thông s h chi u cho bi t đc tính năng làm vi c. V i m t máy đi n m t ố ộ ế ế ượ ệ ớ ộ ệ ộ
chi u các thông s s cung c p cho ng i s d ng bi t đc kh năng làm vi cề ố ẽ ấ ườ ử ụ ế ượ ả ệ
c a máy : Công su t, t c đ. Đc bi t là bi t đc các giá tr đnh m c c a áp ủ ấ ố ộ ặ ệ ế ượ ị ị ứ ủ
và dòng đ t đó có cách s d ng an toàn hi u qu .ể ừ ử ụ ệ ả
-Ví d : Máy đi n m t chi u, ụ ệ ộ ề Mã hi u 223964ệ có các thông s sau : ố
U = 220V Đi n áp đnh m c.ệ ị ứ
I = 13.7A Dòng đi n đnh m c.ệ ị ứ
P = 2,3KW Công su t đnh m c.ấ ị ứ
n = 1500 vòng / phút T c đ quay đnh m c.ố ộ ị ứ
III. Nh n xét k t qu thí nghi m.ậ ế ả ệ
- Qua thí nghi m v máy đi n m t chi u s có thêm ki n th c v máy đi n, v ệ ề ệ ộ ề ẽ ế ứ ề ệ ề
hình d ng và nguyên lý ho t đng.ạ ạ ộ
- Bi t đc ph m vi ng d ng c a các máy đi n m t chi u trong đi s ng.ế ượ ạ ứ ụ ủ ệ ộ ề ờ ố
- Bi t cách b o d ng máy đi n m t chi u th ng dùng.ế ả ưỡ ệ ộ ề ườ
BÀI 2. C U T O C A MÁY BI N ÁPẤ Ạ Ủ Ế
I. M c đích, yêu c u.ụ ầ
-N m đc c u t o c a máy bi n áp m t pha, ba pha.ắ ượ ấ ạ ủ ế ộ
- Hi u đc nguyên lý ho t đng c a máy bi n áp m t pha, ba pha.ể ượ ạ ộ ủ ế ộ
- Nh n d ng đ phân bi t đc máy đi n v í các lo i máy đi n khác.ậ ạ ể ệ ượ ệ ơ ạ ệ
II. N i dung thí nghi m.ộ ệ
Lvs158@gmail.com Laitiensinhvn5