Bao Công xử án
Hồi 16
THÂN GÁI DẶM TRƯỜNG
Quỳnh Hương con gái điền chủ họ Trần là người nết na, thuần hậu, lại
thiệt thà như đếm.
Làng Bửu Thạnh có phú ông họ Quỳnh, chẳng biết tên chi, thiên hạ
thường kêu là Huỳnh Trưởng Gia.
Huỳnh ông nhà giàu lắm, ruộng thẳng cánh cò bay, trâu cày hàng trăm
cặp, thóc lúa chất đầy ắp mấy chục vựa, gia nhân, người làm cùng tá điền dễ
thường dư một đại đội.
Vợ chồng Huỳnh ông năm ny hơn 50 tuổi và chỉ có một con trai độc
nhứt là Huỳnh Thiện, cũng đã tới tuổi trưởng thành. Tuy nhà giàu nhưng
Huỳnh Thiện không tính chuyện ăn chơi rông dài, trái lại chàng ra sức làm
việc. Sáng nào cũng vậy, mùa đông cũng như mùa hè, hễ gà vừa gáy sáng
lần đầu là anh ta đã vùng dậy đánh thức mẹ cha rồi cả ba đốc thúc người nhà
ra đồng làm việc.Trời tờ mờ sáng cha con đã ra ruộng trông coi việc cày cấy,
gặt hái, còn Huỳnh bà ở lại lo việc trong nhà.
Một bữa Huỳnh ông bảo con:
- Ta và mẹ con ngày càng trọng tuổi, sức khoẻ ngày một hao mòn.
Con cũng nên nghĩ đến việc lấy vợ lo nối dõi tông đường và gìn giữ sản
nghiệp. Ta xem trong vùng chỉ có con gái điền chủ họ Trần tên là Quỳnh
Nương, đông anh em, đã thiệt thà, nết na, thuần hậu lại biết chịu kho làm ăn.
Nay con lấy nó chắc được lắm à.
Huỳnh Thiện ưng thuận. Thế là đam cưới Huỳnh Thiện lấy Trần
Quỳnh Nương được cử hành ngay năm ấy.
Quả đúng như Huỳnh ông nói, Quỳnh Nương về nhà chồng hết lòng
bồi đắp giang sang nhà chồng ngày thêm bề thế.
Mặt trời chưa mọc, nàng đã dậy cùng chồng lo toan mọi việc. Tối lại,
mọi người đi ngủ đã lâu, nàng còn thức kiểm điểm tiền bạc sổ sách với cha
con họ Huỳnh. Huỳnh ông đắc ý lắm thường bảo vợ: Nhờ ông bà run rủi và
mình cũng có mắt tinh đời mới kén chọn được đứa dâu có tài quán xuyến
như vậy.
Trái với các bà mẹ chồng khác, Huỳnh bà cũng quý mến Quỳnh
Nương rất mực vì từ ngày thêm nàng, bà được rảnh rang, có thút thì giờ đi
trẩy hội đền nọ chùa kia cùng với họ hàng, bè bạn.
Từ ngày con về nhà chồng, họ Trần cũng có ghé qua thăm đôi lần chi
đó, chẳng phải vì ông không thương con, mà là sức khoẻ ông có phần hơi
kém. Thấy sui gia khen ngợi và quý mến Quỳnh Nương, ông rất đẹp lòng.
Quỳnh Nương về làm dâu họ Huỳnh thấm thoát đã gần một năm, tính
đến vụ mùa năm tháng 8 năm ấy.
Lúa bắt đầu chín đỏ ối cả đồng. Quỳnh Nương lại càng bận việc hơn
lúc nào hết.
Một sáng nàng đang mải trông đám thợ gặt bỗng giật mình thấy một
thanh niên cắm cổ chạy miết về phía nàng.
Đấy là Trần Tấn An cháu họ của Quỳnh Nương nhưng nhà nghèo nên
phải đi làm mướn cho cha nàng.
Tấn An vừa thở vừa nói với Quỳnh Nương:
- Ông đau nặng, biểu cháu qua mời cô về gấp.
Quỳnh Nương lật đật đi kiếm chồng ở đám ruộng dưới. Lúc nàng tới,
Huỳnh Thiện đang đếm lúa để lên xe đem về. Quỳnh Nương nói với chồng:
Bên nhà vừa cho Tấn An qua kêu thiếp, cha đau nặng,chàng cho thiếp
đi coi sao, chừng vài bữa lại về.
Huỳnh Thiện không muốn cho vợ đi nên tìm cớ thoái thác:
- Nay đang mùa lúa chín, công việc gặt hái đang bộn bề, nếu nàng về
ngay bên ngoại thì lấy ai trông nom thợ gặt. Thôi nàng nán chờ ít bữa xong
việc hãy đi.
Quỳnh Nương đứng lặng người, nước mắt chảy quanh, nghẹn nghào
chẳng biết nói sao. Thiệt nàng không nàng không ngờ chồng lại nhẫn tâm
như thế. Phải chi nàng về nhà chồng đã lâu năm thì còn có thể lo ngại công
việc đình trệ hay sơ sót vì không người thay thế. Nhưng nàng mới lấy chồng
chưa được một năm, nay có về thăm cha thì bố mẹ chồng ráng vất vả đôi ba
bữa như năm rồi đã sao?
Về phần Tấn An, anh này nghe Huỳnh Thiện nói vậy cũng ngạc nhiên
vô cùng. Y lẩm bẩm:
- Rể đâu có rể lạ đời. Nghe bố vợ đau nặng đã chẳng được một lời
thăm hỏi, lại nhẫn tâm giữ vợ lại. Ừ cho hắn bận công việc không về được
cũng phải để vợ về gấp mới là kẻ biết ăn ở phải đạo làm người. Cho hay đời
có người trọng nghĩa khinh tài mà coi rẻ điều nhân nghĩa.
Nghĩ vậy anh ta cũng buồn rầu đi theo Quỳnh Nương về nhà họ
Huỳnh.
Quỳnh Nương biểu Tấn An xuống nhà dưới nghỉ chờ nàng tính lại
xem sao rồi mai hãy trở về. Dặn rồi nàng đi kiếm mẹ chồng bày tỏ nỗi lòng
và xin về gặp mặt cha.
Huỳnh bà sốt sắng hỏi han về bệnh trạng của sui gia rồi bà thở dài nói:
- Tội nghiệp cho ông bên nhà quá há, cứ nay đau mai yếu hoài. Lẽ ra
mẹ phải đi với con cùng về thăm ổng, song con cũng biết là nhà ta đang bận
vụ mùa. Con hiểu cho mẹ. Thôi để mẹ ráng nói với cha con nhà Thiện cho
con về ngay nghe. Con cũng đừng buồn phiền chi về thằng Thiện nhé. Mẹ
biết nó muốn giữ con lại để gặt hái xong thì nó cùng về thăm ổng bên nhà.
Quỳnh Nương cảm động sụt sùi khóc mà rằng:
- Thưa má, con đâu dám oán hờng chồng con. Con chỉ xin ba má và
ảnh cho con về đặng gặp mặt cha con sớm ngày nào hay ngày ấy kẻo lỡ về
muộn con làm sao gặp mặt lại được cha con một khi âm dương cách biệt.
Huỳnh bà trạnh lòng cũng sa giọt lệ. Bà hồi tưởng lại suốt một đời
làm vợ, bà cũng đã một lần lâm vào cảnh ngộ tương tự như dâu bà ngày nay.
Lần đó mẹ bà đau nặng cho người qua kêu, Huỳnh ông cũng chần chừ để bà
về chậm mất ba ngày. Khi bà vừa vào đến cổng thì anh bà đã từ trong nhà đi
ra ngậm ngùi bảo:
- Cô đã về đấy à. Mẹ mới đi lúc sớm hôm nay. Mẹ có ý chờ cô. Cả
nhà cũng mong cô đỏ cả mắt…
Nghĩ đến đây Huỳnh bà thở dài, gượng cười bảo con dâu:
- Thôi con khá an tâm, để mẹ ráng giúp cho.
Đến xế chiều, Huỳnh bà kiếm Quỳnh Nương và cho nàng hay lời xin
của nàng không được chấp thuận mặc dầu Huỳnh ba hết sức cầu xin .
Quỳnh Nương buồn rầu vô hạn, đứng ngồi chẳng yên.
Nhìn qua cửa sổ, thấy nắng chiều thoi thóp trên ngọn tre xanh, nàng
bất giác thở dài, ứa lệ nghĩ đến cha già, yếu đuối có lẽ giờ này đang hấp hối
trên giường bịnh.
Nàng nhất quyết sớm mai trốn chồng về thăm cha. Rồi nàng đứng dậy
âm thầm sửa soạn quần áo và tư trang.