I. PH N M ĐUẦ Ở Ầ
I.1. Lý do ch n đ tàiọ ề
M t trong nh ng nguyên t c c b n c a d y Ti ng Vi t là d y h c thôngộ ữ ắ ơ ả ủ ạ ế ệ ạ ọ
qua giao ti p. Các ho t đng giao ti p, đc bi t giao ti p b ng ngôn ng làế ạ ộ ế ặ ệ ế ằ ữ
công c c c m nh đ h c sinh ti p c n, rèn luy n và phát tri n kh năng sụ ự ạ ể ọ ế ậ ệ ể ả ử
d ng t Ti ng Vi t. Do đó, vi c đa h c sinh vào các ho t đng h c t p trongụ ừ ế ệ ệ ư ọ ạ ộ ọ ậ
gi Ti ng Vi t đc giáo viên đc bi t quan tâm, chú ý.ờ ế ệ ượ ặ ệ
V n đ t đng âm và t nhi u nghĩa đc b t đu đa vào ch ng trìnhấ ề ừ ồ ừ ề ượ ắ ầ ư ươ
Ti u h c l p 5 v i 5 ti t t bài 10, 12,13,14,16. V n đ t đng âm và tể ọ ở ớ ớ ế ừ ấ ề ừ ồ ừ
nhi u nghĩa là m t v n đ khá ph c t p, d nh m l n. Dân gian có câu:”Phongề ộ ấ ề ứ ạ ễ ầ ẫ
ba bão táp không b ng ng pháp Vi t Nam.”.ằ ữ ệ
Trong ch ng trình môn Ti ng Vi t l p 5, m ng n i dung nghĩa c a tươ ế ệ ớ ả ộ ủ ừ
đc t p trung và đc biên so n có h th ng trong ph n luy n t và câu.ượ ậ ượ ạ ệ ố ầ ệ ừ
Nhi u năm li n trong quá trình d y h c, tôi th ng nh n th y các em h c sinhề ề ạ ọ ườ ậ ấ ọ
d dàng tìm đc các t trái nghĩa, vi c tìm các t cùng nghĩa, g n nghĩa cũngễ ượ ừ ệ ừ ầ
không m y v t v , tuy nhiên khi h c xong t nhi u nghĩa và t đng âm thì cácấ ấ ả ọ ừ ề ừ ồ
em b t đu có s nh m l n và kh năng phân bi t các t đng âm v i t nhi uắ ầ ự ầ ẫ ả ệ ừ ồ ớ ừ ề
nghĩa c a h c sinh không đc nh mong đi c a cô giáo. k c m t s h củ ọ ượ ư ợ ủ ể ả ộ ố ọ
sinh khá, gi i đôi khi cũng làm thi u chính xác. Trăn tr v v n đ này, quaỏ ế ở ề ấ ề
nh ng năm d y l p 5 tôi, đã rút ra m t s kinh nghi m nh v cách d y t đngữ ạ ớ ộ ố ệ ỏ ề ạ ừ ồ
âm , t nhi u nghĩa , bài t p phân bi t t đng âm v i t nhi u nghĩa. Sau đâyừ ề ậ ệ ừ ồ ớ ừ ề
tôi xin đc chia s nh ng kinh nghi m nh y qua bài vi t:"ượ ẻ ữ ệ ỏ ấ ế M t s bi nộ ố ệ
pháp d y t đng âm, t nhi u nghĩa, phân bi t t đng âm v i t nhi uạ ừ ồ ừ ề ệ ừ ồ ớ ừ ề
nghĩa".
I.2. M c tiêu, nhi m v c a đ tàiụ ệ ụ ủ ề
a) M c tiêuụ
- Giúp h c sinh nh n di n , phân bi t t đng âm và t nhi u nghĩa. ọ ậ ệ ệ ừ ồ ừ ề
- Giúp h c sinh h c sinh hi u đúng nghĩa c a các t phát âm gi ng nhau.ọ ọ ể ủ ừ ố
- Giúp h c sinh phân bi t đc t đng âm và t nhi u nghĩa.ọ ệ ượ ừ ồ ừ ề
b) Nhi m vệ ụ
1
N m v ng ki n th c v t đng âm, t nhi u nghĩa và ph ng pháp d yắ ữ ế ứ ề ừ ồ ừ ề ươ ạ
t đng âm, t nhi u nghĩa.ừ ồ ừ ề
Nghiên c u, tìm hi u các ph ng pháp, hình th c t ch c d y h c trênứ ể ươ ứ ổ ứ ạ ọ
l p có s l ng ghép, g i m ki n th c môn ti ng Vi t.ớ ự ồ ợ ở ế ứ ế ệ
I.3. Đi t ng nghiên c uố ượ ứ
H c sinh l p 5B, Tr ng Ti u h c Phan B i Châu, TT Buôn Tr p, Krôngọ ớ ườ ể ọ ộ ấ
Ana, năm h c 2014-2015.ọ
I.4. Gi i h n ph m vi nghiên c uớ ạ ạ ứ
Nghiên c u m t s bi n pháp d y t đng âm, t nhi u nghĩa, phân bi tứ ộ ố ệ ạ ừ ồ ừ ề ệ
t đng âm v i t nhi u nghĩa, các bi n pháp này ch a đc nhân r ng mà chừ ồ ớ ừ ề ệ ư ượ ộ ỉ
áp d ng t i l p tôi ch nhi m.ụ ạ ớ ủ ệ
Môn Ti ng Vi t l p 5.ế ệ ớ
I.5. Ph ng pháp nghiên c uươ ứ
a) Nghiên c u tài li uứ ệ
Đc các tài li u sách, báo, t p chí giáo d c, tài li u h ng d n v tăngọ ệ ạ ụ ệ ướ ẫ ề
c ng Ti ng Vi t c a d án PEDC, … có liên quan đn n i dung đ tài.ườ ế ệ ủ ự ế ộ ề
Đc sách giáo khoa, sách giáo viên, các lo i sách tham kh o. ọ ạ ả
b) Nghiên c u th c tứ ự ế
D gi trao đi ý ki n v i đng nghi p v n i dung c n đt đi v i HSự ờ ổ ế ớ ồ ệ ề ộ ầ ạ ố ớ
l p 5.ớ
T ng k t rút kinh nghi m trong quá trình d y h c.ổ ế ệ ạ ọ
Kh o sát, th ng kê ch t l ng h c t p c a h c sinh.ả ố ấ ượ ọ ậ ủ ọ
c) Áp d ng v i h c sinhụ ớ ọ
- Ph ng pháp h i đápươ ỏ
- Ph ng pháp gi ng gi iươ ả ả
-Ph ng pháp tr c quanươ ự
- Ph ng pháp luy n t p th cươ ệ ậ ự
hành.
- Hình th c h c cá nhânứ ọ
- Th o lu n nhóm .ả ậ
- T ch c trò ch i.ổ ứ ơ
2
II. N I DUNGỘ
II.1. C s lí lu nơ ở ậ
II.1.1 C s pháp lý ơ ở
- Sách Ti ng Vi t l p 5 t p M t ,Sách giáo viên L p 5 t p M t, Sáchế ệ ớ ậ ộ ớ ậ ộ
Chu n ki n th c và kĩ năng b c Ti u h c.ẩ ế ứ ậ ể ọ
- Công văn s 896/BGD&ĐT- GDTH.V vi c H ng d n đi u ch nh vi cố ề ệ ướ ẫ ề ỉ ệ
d y và h c cho h c sinh Ti u h c .ạ ọ ọ ể ọ
- H ng d n s 9890/BGDĐT- GDTH. V vi c h ng d n n i dungướ ẫ ố ề ệ ướ ẫ ộ
ph ng pháp giáo d c h c sinh có hoàn c nh khó khăn.ươ ụ ọ ả
II.1.2. M t s v n đ v lý lu nộ ố ấ ề ề ậ
Các nguyên t c đc thù c a ph ng pháp d y – h c Ti ng Vi t bao g m:ắ ặ ủ ươ ạ ọ ế ệ ồ
Nguyên t c rèn luy n ngôn ng g n li n v i rèn luy n t duy; Nguyên t cắ ệ ữ ắ ề ớ ệ ư ắ
h ng ho t đng vào giao ti p. Nguyên t c chú ý t i trình đ Ti ng Vi t v n cóướ ạ ộ ế ắ ớ ộ ế ệ ố
c a h c sinh. Nguyên t củ ọ ắ so sánh và h ng t i hai d ng nói và vi t và nguyênướ ớ ạ ế
t cắ đm b o m i quan h h u c gi a d y h c tri th c và rèn luy n k năng.ả ả ố ệ ữ ơ ữ ạ ọ ứ ệ ỹ
Tr c h t, nguyên t c rèn luy n ngôn ng g n li n v i rèn luy n t duy.ướ ế ắ ệ ữ ắ ề ớ ệ ư
Ngôn ng v a là công c v a là s n ph m c a t duy và t duy là hi n th cữ ừ ụ ừ ả ẩ ủ ư ư ệ ự
tr c ti p c a ngôn ng . Quá trình ng i h c nh n th c các khái ni m và qui t cự ế ủ ữ ườ ọ ậ ứ ệ ắ
c a ngôn ng , v n d ng nó vào gi i quy t các nhi m v c th c a giao ti pủ ữ ậ ụ ả ế ệ ụ ụ ể ủ ế
cũng chính là quá trình ng i h c ti n hành các thao tác t duy theo m t đnhườ ọ ế ư ộ ị
h ng. Quá trình này không ch hình thành các k năng ngôn ng mà còn hìnhướ ỉ ỹ ữ
thành các k năng và ph m ch t t duy. Quá trình ho t đng t duy và ho tỹ ẩ ấ ư ạ ộ ư ạ
đng ngôn ng là hai quá trình có m i quan h bi n ch ng, h u c t i m c “ộ ữ ố ệ ệ ứ ữ ơ ớ ứ
Tuy hai mà m t, tuy m t mà hai”. ộ ộ Nói m t cách khác, mu n rèn luy n ngôn ngộ ố ệ ữ
thì t t ph i rèn luy n t duy và ng c l i. ấ ả ệ ư ượ ạ
Đ hai quá trình đc th c hi n m t cách có ý th c, có k ho ch, có tínhể ượ ự ệ ộ ứ ế ạ
toán, nguyên t c rèn luy n ngôn ng g n li n v i t duy đc c th hoá thànhắ ệ ữ ắ ề ớ ư ượ ụ ể
các yêu c u sau đây.- D y h c ti ng ph i g n li n v i ph ng pháp rèn luy nầ ạ ọ ế ả ắ ề ớ ươ ệ
t duy.- D y h c ti ng ph i g n li n v i rèn luy n các thao tác t duy.- D yư ạ ọ ế ả ắ ề ớ ệ ư ạ
h c ti ng ph i g n li n v i b i d ng ph m ch t t duy.- D y h c ti ng ph iọ ế ả ắ ề ớ ồ ưỡ ẩ ấ ư ạ ọ ế ả
g n li n v i b i d ng t duy hình t ng và t duy logich.- D y h c ti ng ph iắ ề ớ ồ ưỡ ư ượ ư ạ ọ ế ả
làm cho h c sinh thông hi u ý nghĩa các đn v ngôn ng g n chúng v i n iọ ể ơ ị ữ ắ ớ ộ
3
dung hi n th c mà chúng ph n ánh, đng th i ph i th y đc giá tr c a chúngệ ự ả ồ ờ ả ấ ượ ị ủ
trong h th ng Ti ng Vi t. Ph i chu n b t t n i dung các đ tài cho các bàiệ ố ế ệ ả ẩ ị ố ộ ề
t p luy n nói, liên k t g n gũi v i đi s ng c a các em.ậ ệ ế ầ ớ ờ ố ủ
1. Th c tr ngự ạ
a) Thu n l i, khó khănậ ợ
* Thu n l iậ ợ
Tr ng Ti u h c Phan B i Châu là m t tr ng Ti u h c m i đc côngườ ể ọ ộ ộ ườ ể ọ ớ ượ
nh n tr ng Ti u h c đt chu n qu c gia m c đ I năm 2014, nh ng năm g nậ ườ ể ọ ạ ẩ ố ứ ộ ữ ầ
đây ch t l ng giáo d c và các phong trào hoat đng c a nhà tr ng v n đangấ ượ ụ ộ ủ ườ ẫ
duy trì và phát tri n.ể
Năm h c 2014 - 2015 nhà tr ng ti p t c t ch c d y h c văn hoá songọ ườ ế ụ ổ ứ ạ ọ
song v i t ch c các ho t đng ngoài gi lên l p. các câu l c b năng khi u.ớ ổ ứ ạ ộ ờ ớ ạ ộ ế
chú tr ng nâng cao ch t l ng mũi nh n và đi trà. đy m nh giáo d c toànọ ấ ượ ọ ạ ẩ ạ ụ
di n cho h c sinh.ệ ọ
Đi v i môn ti ng Vi t, ngoài các ti t d y h c chính khoá, nhà tr ng còn b tríố ớ ế ệ ế ạ ọ ườ ố
cho h c sinh đc h c thêm vào nh ng ti t ôn luy n, đc các t , kh i và giáoọ ượ ọ ữ ế ệ ượ ổ ố
viên ch nhi m các l p c th hoá n i dung d y h c cho các phân môn c aủ ệ ớ ụ ể ộ ạ ọ ủ
ti ng Vi t. Trong tu n nh ng h c sinh mũi nh n cũng đc tranh th h c b iế ệ ầ ữ ọ ọ ượ ủ ọ ồ
d ng. Nh v y, h c sinh có đi u ki n th c hành thêm các bài t p và c ng cưỡ ư ậ ọ ề ệ ự ậ ủ ố
ki n th c v ti ng Vi t.ế ứ ề ế ệ
- C s v t ch t c a nhà tr ng t ng đi đy đ, đm b o cho vi cơ ở ậ ấ ủ ườ ươ ố ầ ủ ả ả ệ
d y và h c nh phòng h c, bàn gh , đ dung d y h c….ạ ọ ư ọ ế ồ ạ ọ
- Ban Giám hi u nhà tr ng, th y cô luôn quan tâm, đng viên khích lệ ườ ầ ộ ệ
các em k p th i, giúp đ các em khi các em g p khó khăn.ị ờ ỡ ặ
- Đi ngũ giáo viên có trình đ chuyên môn v ng vàng, có lòng yêu ngh ,ộ ộ ữ ề
m n tr .ế ẻ
* Khó khăn
- Đa s các em thi u s quan tâm c a gia đình, trình đ nh n th c c aố ế ự ủ ộ ậ ứ ủ
m t s ph huynh còn nhi u h n ch .ộ ố ụ ề ạ ế
Kh năng nh n di n, phân bi t t đng âm và t nhi u nghĩa c a các emả ậ ệ ệ ừ ồ ừ ề ủ
còn nhi u h n ch . ề ạ ế
4
b) Thành công, h n chạ ế
* Thành công
- Sau khi áp d ng sau các bi n pháp d y t đng âm, t nhi u nghĩa, phânụ ệ ạ ừ ồ ừ ề
bi t t đng âm v i t nhi u nghĩa đa s h c sinh c a l p tôi có s ti n b rõệ ừ ồ ớ ừ ề ố ọ ủ ớ ự ế ộ
r t.ệ
- Ý th c c a các em trong các ti t h c ngày m t nâng lên. Các ti t h cứ ủ ế ọ ộ ế ọ
di n ra sôi n i và h ng thú h n tr c.ễ ổ ứ ơ ướ
- H c sinh m nh d n h n trong giao ti p v i ng i xung quanh.ọ ạ ạ ơ ế ớ ườ
* H n chạ ế
Các bi n pháp không mang l i hi u qu t c thì, mà c n áp d ng trong m tệ ạ ệ ả ứ ầ ụ ộ
th i gian dài, đòi h i ng i giáo viên ph i kiên trì, t n t y và quy t tâm th cờ ỏ ườ ả ậ ụ ế ự
hi n.ệ
c) M t m nh, m t y uặ ạ ặ ế
* M t m nhặ ạ
Trong quá trình d y h c tôi s d ng các bi n pháp m t cách nh nhàng,ạ ọ ử ụ ệ ộ ẹ
phù h p v i đi t ng và s ti n b c a h c sinh.ợ ớ ố ượ ự ế ộ ủ ọ
Vi c l ng ghép m t s trò ch i h c t p hay nêu g ng nh n bi t, phânệ ồ ộ ố ơ ọ ậ ươ ậ ế
bi t tr c l p đã góp ph n t o cho các em h ng thú khi làm bài, ý th c h c bàiệ ướ ớ ầ ạ ứ ứ ọ
c a các em t t h n.ủ ố ơ
* M t y uặ ế
H th ng bi n pháp ch a phong phú, giáo viên c n ph i nghiên c u kĩ n iệ ố ệ ư ầ ả ứ ộ
dung, bi n pháp và hình th c t ch c tr c khi lên l p.ệ ứ ổ ứ ướ ớ
d) Các nguyên nhân, các y u t tác đngế ố ộ
* V phía h c sinhề ọ
Nhi u năm li n trong quá trình d y h c, tôi th ng nh n th y các em h cề ề ạ ọ ườ ậ ấ ọ
sinh d dàng tìm đc các t trái nghĩa, vi c tìm các t cùng nghĩa, g n nghĩaễ ượ ừ ệ ừ ầ
cũng không m y v t v , tuy nhiên khi h c xong t nhi u nghĩa và t đng âmấ ấ ả ọ ừ ề ừ ồ
thì các em b t đu có s nh m l n và kh năng phân bi t các t đng âm v i tắ ầ ự ầ ẫ ả ệ ừ ồ ớ ừ
nhi u nghĩa c a h c sinh không đc nh mong đi c a cô giáo. k c m t sề ủ ọ ượ ư ợ ủ ể ả ộ ố
h c sinh khá, gi i đôi khi cũng làm thi u chính xác. ọ ỏ ế
5