1
UỶ BAN NHÂN DÂN XÃ TÂN VĨNH LỘC
TRƯỜNG TIỂU HỌC AN HẠ
………………………..
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
BIỆN PHÁP TĂNG CƯỜNG HỨNG THÚ HỌC TẬP VÀ CẢI THIỆN
TỐC ĐỘ ĐỌC THÔNG QUA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ TRÍ TUỆ
NHÂN TẠO TRONG DẠY HỌC ÂM- VẦN LỚP 1
Tác giả: TRẦN HUỲNH THẢO TRANG
Chức vụ: GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM
Năm thực hiện: 2025 - 2026
1
MỤC LỤC
STT TÊN MỤC TRANG
I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI,1
1 Vai trò của biện pháp, 1
2 Thực trạng vấn đề (Thuận lợi và Khó khăn),, 2
II NỘI DUNG CỦA BIỆN PHÁP,3
1 Biện pháp 1: Tìm hiểu các phần mềm và ứng dụng trong dạy học, 3
2 Biện pháp 2: Sử dụng hiệu quả các phần mềm vào dạy học, 5
- Sử dụng phần mềm trong dạy học âm – vần mới, 5
- Tạo các video dạy học chữ viết, 6
- Rèn luyện kĩ năng nghe nói qua các tiết học kể chuyện, 7
3 Biện pháp 3: Trò chơi hóa, 9
4Biện pháp 4: Xây dựng kho học liệu số phục vụ trong giảng dạy
môn Tiếng Việt, 12
5 Biện pháp 5: Tham gia các sân chơi trên không gian mạng, 13
III
Nâng cao chất lượng tiếp nhận âm – vần thông qua các
giải pháp AI đột phá cho học sinh lớp 1. 14
- Bảng đánh giá biểu hiện năng lực học sinh 15
IV KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ,, 16
1
I. Lí do chọn đề tài
1. Vai trò của biện pháp
Trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay, việc ứng dụng công nghệ thông tin
và trí tuệ nhân tạo (AI) không chỉ là xu thế tất yếu mà còn là công cụ hỗ trợ đắc lực
giúp giáo viên nâng cao chất lượng dạy học, đặc biệt với môn Tiếng Việt lớp 1 – nơi
học sinh bắt đầu làm quen với chữ viết, âm – vần và phát triển ngôn ngữ. Biện pháp
này giữ vai trò quan trọng ở nhiều phương diện sau: Ứng dụng CNTT và AI giúp giáo
viên chuyển từ cách dạy truyền thụ sang cách dạy tích cực, lấy học sinh làm trung
tâm. Thông qua các bài giảng điện tử, video minh hoạ, phần mềm luyện đọc, luyện
phát âm bằng AI, học sinh được trực tiếp quan sát, nghe – nhìn sinh động, từ đó hứng
thú và dễ dàng ghi nhớ các âm vần. Ví dụ: Sử dụng phần mềm AI mô phỏng khẩu
hình phát âm giúp học sinh luyện nói đúng, chuẩn tiếng Việt; hay các trò chơi học tập
trực tuyến (game hóa bài học) tạo cơ hội cho học sinh tự khám phá và củng cố kiến
thức.
Công nghệ AI có khả năng phát hiện lỗi phát âm, gợi ý cách sửa sai, nhận diện
giọng nói học sinh, từ đó giúp các em luyện tập cá nhân hóa. Điều này đặc biệt có ý
nghĩa với học sinh lớp 1 – lứa tuổi còn rụt rè và phát âm chưa chuẩn. Ứng dụng AI
giúp giáo viên dễ dàng theo dõi tiến bộ của từng em, phát hiện sớm học sinh yếu để
kịp thời hỗ trợ. Nhờ ứng dụng CNTT, bài giảng được thiết kế trực quan, sinh động
với hình ảnh, âm thanh, video hoạt hình 3D, giúp các âm, vần trở nên dễ hiểu và gần
gũi hơn. Thay vì chỉ viết bảng và đọc mẫu, giáo viên có thể cho học sinh xem video
mô phỏng âm thanh, ghép chữ thành tiếng, hoặc tương tác trực tiếp qua màn hình
thông minh. Điều này giúp học sinh vừa nghe, vừa nhìn, vừa thao tác – kích thích
nhiều giác quan cùng lúc, tăng khả năng ghi nhớ. Công nghệ AI hỗ trợ giáo viên tạo
nhanh giáo án điện tử, thiết kế phiếu bài tập tự động, đồng thời đề xuất các dạng bài
phù hợp với từng nhóm học sinh. Nhờ đó, giáo viên tiết kiệm thời gian chuẩn bị nhưng
vẫn đảm bảo chất lượng bài giảng, có thể dành nhiều thời gian quan tâm, uốn nắn học
sinh cá biệt. Ngoài ra, học sinh có thể học lại bài tại nhà qua video hoặc phần mềm
luyện đọc AI, giúp việc học không bị gián đoạn. Việc tiếp cận công nghệ sớm giúp
học sinh hình thành năng lực sử dụng công nghệ cơ bản, biết thao tác đơn giản với
máy tính, bảng tương tác, ứng dụng học tập – một năng lực cần thiết trong thời đại
chuyển đổi số.
Đồng thời, thông qua những tiết học sinh động, các em phát triển tư duy logic,
phản xạ ngôn ngữ và khả năng tự học – yếu tố quan trọng để học tốt các môn học sau
này.
Giáo viên được hỗ trợ bởi các công cụ thông minh như AI tạo bài giảng, AI
giọng nói, AI phân tích kết quả học tập, giúp công tác dạy học, kiểm tra – đánh giá
trở nên khoa học, khách quan và chính xác hơn. Đặc biệt, với giáo viên có trình độ
CNTT tốt, việc khai thác công nghệ giúp phát huy tối đa năng lực sáng tạo, đổi mới
bài dạy, tăng hiệu quả giờ học và góp phần vào thành tích thi đua của nhà trường.
2
2. Thực trạng vấn đề
Năm học 2025-2026, tôi được phân công chủ nhiệm và giảng dạy lớp Một 3.
Qua thực tế giảng dạy một số tiết dạy đầu năm học, nhất là giờ Tiếng Việt của lớp
Một 3 ,Trường Tiểu học An Hạ tôi nhận thấy có những thuận lợi và khó khăn như
sau:
1. Thuận lợi: Đa số học sinh lớp Một 3 ngoan ngoãn, có ý thức học tập, đã được
học qua mẫu giáo nên biết đọc, thuộc bảng chữ cái, có kỹ năng cơ bản về nghe – nói
– đọc – viết. Nhiều em có tinh thần ham học, yêu thích môn Tiếng Việt, mạnh dạn
phát biểu và hứng thú với các hoạt động học tập sinh động. Phụ huynh học sinh quan
tâm, phối hợp chặt chẽ với giáo viên, tạo điều kiện cho con học tập tốt tại nhà.
2. Khó khăn: Một số em vốn từ còn hạn chế, khả năng diễn đạt chưa rõ ràng;
khi luyện nói hoặc tìm tiếng, từ chứa vần mới còn lúng túng, chưa biết cách nói câu
trọn ý. Nhiều em chưa duy trì được sự tập trung lâu, dễ bị phân tán trong giờ học; chưa
thật sự hứng thú với các tiết học Tiếng Việt đầu năm. Một số em nhút nhát, thiếu tự
tin, đặc biệt trong giao tiếp và tham gia hoạt động nhóm. Một bộ phận học sinh có
hoàn cảnh khó khăn, bố mẹ đi làm ăn xa, ở với ông bà lớn tuổi nên thiếu sự kèm cặp,
hỗ trợ trong học tập. Sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 1 có nhiều hình ảnh minh họa,
nhưng phần lớn là hình ảnh tĩnh, chưa thể hiện được chuyển động hoặc ngữ cảnh cụ
thể, khiến học sinh khó hiểu nghĩa từ mới. Các bài luyện nói, luyện đọc chưa có nhiều
hình ảnh trực quan hoặc video minh họa sinh động, nên học sinh chưa hứng thú khi
học phần âm – vần. Một số phần mềm hỗ trợ dạy học còn bị giới hạn tính năng hoặc
yêu cầu kỹ thuật sử dụng cao, gây khó khăn khi giáo viên muốn tạo bài giảng hấp dẫn,
sinh động.
Từ thực trạng trên có thể thấy, việc dạy học âm – vần cho học sinh lớp
1 vẫn còn nhiều hạn chế về tính trực quan, sinh động. Vì vậy, ứng dụng công nghệ
thông tin và trí tuệ nhân tạo (AI) vào giảng dạy là giải pháp cần thiết, giúp tăng
tính hấp dẫn, kích thích hứng thú học tập, góp phần nâng cao chất lượng dạy –
học môn Tiếng Việt lớp 1.
II. Nội dung của biện pháp
Để ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo AI hiệu quả trong dạy
học âm vần, tôi tìm hiểu và lựa chọn các phần mềm phù hợp. Để triển khai sáng
kiến, tôi áp dụng các biện pháp sau:
Biện pháp 1: Tìm hiểu các phần mềm và ứng dụng trong dạy học
Bước 1: Nghiên cứu kỹ, xác định những khó khăn trong dạy và học âm vần,
như việc học sinh nhớ chắc âm vần, nhận biết các chữ có âm vần tương đồng.
Bước 2: Tìm kiếm và lựa chọn các phần mềm hỗ trợ dạy học: Sau khi tìm
hiểu, học hỏi qua mạng Internet, học hỏi qua các buổi tập huấn, từ đồng nghiệp và
kinh nghiệm của bản thân, tôi đã lựa chọn được một số phần mềm để thiết kế các bài
dạy như:
- PowerPoint, Violet: tạo bài giảng sinh động, trò chơi tương tác.
- Camtasia, Canva: thiết kế video, phiếu học tập.
3
- Google Form: tạo bài tập trực tuyến.
- YouTube, Zalo, Google Meet, OLM: dạy học trực tuyến, chia sẻ học liệu.
Ứng dụng AI hỗ trợ:
- Chat GPT, Copilot, Gemini: hỗ trợ soạn nội dung, gợi ý hình ảnh minh họa,
câu hỏi tương tác.
- D-ID, Heygen: tạo video nhép miệng, giọng đọc mẫu.
- Leonardo AI, Canva AI: tạo hình ảnh 3D minh họa cho bài học âm – vần.
Các phần mềm phù hợp để dạy – học âm vần được lựa chọn trên tiêu chí dễ
sử dụng, phù hợp với học sinh và giáo viên.
Bước 3: Đổi mới hình thức thiết kế bài dạy thông qua việc tích hợp đa phương
tiện và các nền tảng công nghệ hiện đại..
- Đọc, tìm hiểu, nghiên cứu nội dung bài học để xác định rõ được mục tiêu của
từng bài học.
- Lựa chọn phần mềm và các phương pháp giảng dạy cũng là việc làm hết sức
quan trọng. Thiết kế trò chơi, lựa chọn tranh ảnh, video, hay các bài tập trực tuyến
sao cho phù hợp với các hoạt động của bài học. không lạm dụng quá vào các hiệu ứng
làm cho học sinh mất tập trung.
- Tạo các slide minh hoạ và chạy thử từ hai đến ba lần để phát hiện lỗi và khắc
phục kịp thời.
- Xác định rõ việc sử dụng phần mềm vào các hoạt động nhằm mục đích gì,
lựa chọn sao cho phù hợp, không lạm dụng vào công nghệ thông tin.
Bước 4: Triển khai giảng dạy và đánh giá hiệu quả:
Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học âm - vần ở lớp 1 được triển
khai theo các hình thức như sau:
+ Sử dụng các slide, video,… giúp học sinh hứng thú, dễ hiểu và ghi nhớ tốt hơn.
+ Tạo các bài tập tương tác, trực tuyến.
+ Hướng dẫn học sinh và phụ huynh sử dụng công nghệ thông tin để ôn tập
tại nhà. Tạo video hướng dẫn cách đọc âm - vần và gửi cho phụ huynh hỗ trợ con ôn
tập.
+ Định hướng học sinh và cha mẹ học sinh phối hợp sử dụng phần mềm học
tập phù hợp để học sịnh tự luyện tập phát âm và viết chữ, cha mẹ học sinh hỗ trợ con
học tập.
Sau các bài học tôi đánh giá ưu điểm, hiệu quả việc ứng dụng các phần mềm
trong dạy học âm - vần giúp bài học trở nên sinh động, hấp dẫn; Kĩ năng phát âm chính
xác, kĩ năng viết của học sinh. Thu nhận đánh giá của phụ huynh về tính năng của các
ứng dụng, mức độ hỗ trợ con nhờ tài liệu số hóa như video, bài tập Online qua khảo sát
trên zalo, kết quả làm các bài tập tương tác của học sinh,…Kết hợp AI trong thu thập,
tổng hợp và phân tích phản hồi học sinh qua Google Form (AI tự thống kê kết quả
nhanh chóng).
Từ đó, tôi có điều chỉnh phù hợp trong các tiết dạy sau nhằm nâng cao chất
lượng bài dạy.
