ỦY BAN NHÂN DÂN PHƯỜNG ĐÔNG NGẠC
TRƯỜNG MẦM NON HOÀNG TĂNG BÍ
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP HƯỚNG DẪN TRẺ 4 -5 TUỔI KỸ NĂNG
BẢO VỆ BẢN THÂN KHI BỊ XÂM HẠI
Họ và tên: Nguyễn Thị Chuyên
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Mầm non Hoàng Tăng Bí
Đông Ngạc, tháng 4 /2026
1
MỤC LỤC
MỤC LỤC............................................................................................................ 1
I. ĐẶT VẤN ĐỀ...................................................................................................4
1. Tính cấp thiết phải tiến hành sáng kiến...................................................................................4
2. Mục tiêu của đề tài, sáng kiến.................................................................................................5
3. Thời gian, đối tượng, phạm vi nghiên cứu..............................................................................5
II. NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN.....................................................................5
1. Thực trạng vấn đề............................................................................................5
2. Giải pháp thực hiện sáng kiến để giải quyết vấn đề.....................................7
2.1. Giải pháp 1: Lựa chọn một số kiến thức bản lập kế hoạch giáo
dục tích hợp:........................................................................................................7
- Dạy trẻ về giới tính của bản thân, của người khác, dạy trẻ những vùng nhạy cảm không được
đụng vào (của người khác) cũng như không cho phép ai đụng vào (của bản thân trẻ, kể cả bố
mẹ nếu trẻ không đồng ý cũng không được đụng vào)...............................................................8
- Dạy trẻ quy tắc đồ lót:..............................................................................................................8
- Dạy trẻ học thuộc tên, số điện thoại của bố mẹ, địa chỉ nhà, các số điện thoại khẩn cấp........8
- Dạy trẻ tuyệt đối không đi ra ngoài khi không được sự cho phép của người lớn, phải báo cho
người lớn biết địa điểm mình định đến, đi cùng với ai...............................................................8
- Dạy trẻ không chơi một mình chỗ không có người, trong khu vực vắng vẻ............................8
- Dạy trẻ biết cách từ chối, nói không với những điều mình không thích..................................8
Kế hoạch giáo dục cả năm..........................................................................................................9
Tháng..........................................................................................................................................9
Nội dung......................................................................................................................................9
Tên hoạt động..............................................................................................................................9
Tháng 9.......................................................................................................................................9
Dạy trẻ nhớ tên, số điện thoại của bố mẹ, địa chỉ nhà, số điện thoại khẩn cấp...........................9
- Hoạt động khám phá:................................................................................................................9
+ Trò chuyện giới thiệu về bố mẹ: tên, số điện thoại, địa chỉ nhà của bố mẹ.............................9
+ Trò chuyện về các chú công an, bác sĩ, tổng đài Chăm sóc trẻ em... nhận biết ghi nhớ các số
điện thoại khẩn cấp 111, 113, 115, số nhà..................................................................................9
- Tổ chức các hoạt động vui chơi, đóng vai theo chủ đề để trẻ ghi nhớ các số điện thoại của
bố, mẹ và các số điện thoại khẩn cấp..........................................................................................9
- Hoạt động tạo hình:..................................................................................................................9
+ Cho trẻ tô màu và ghép số nhà, số điện thoại..........................................................................9
Tháng 10.....................................................................................................................................9
- Dạy trẻ về giới tính của bản thân, của người khác, dạy trẻ những vùng nhạy cảm không được
đụng vào (của người khác) cũng như không cho phép ai đụng vào (của bản thân trẻ, kể cả bố
mẹ nếu trẻ không đồng ý cũng không được đụng vào)...............................................................9
- Hoạt động khám phá:................................................................................................................9
+ Trò chuyện nhận biết về tên tuổi, giới tính..............................................................................9
+ Dạy trẻ nhận biết tên gọi các bộ phận riêng tư (Vùng đồ bơi) của trẻ và những ai có thể
được đụng chạm vào bộ phận riêng tư của đó............................................................................9
- Hoạt động tạo hình:..................................................................................................................9
+ Cắt, dán trang phục bạn trai, bạn gái.......................................................................................9
- Hoạt động vui chơi:..................................................................................................................9
+ Tổ chức các trò chơi ghép đôi: Tìm đôi bạn trai, bạn gái........................................................9
Tháng 11.....................................................................................................................................9
- Hoạt động khám phá:................................................................................................................9
Một số biện pháp hướng dẫn trẻ 4 -5 tuổi kỹ năng bảo vệ bản thân khi bị xâm hại
2
Dạy trẻ quy tắc bàn tay giao tiếp qua 5 ngón tay giúp trẻ hiểu được các mối quan hệ xung
quanh...........................................................................................................................................9
+ Ngón cái: Ông bà, bố mẹ, anh chị em ruột..............................................................................9
+ Ngón trỏ: Bạn bè, thầy cô, họ hàng.........................................................................................9
+ Ngón giữa: Con chỉ bắt tay giao thiệp khi gặp người mà mình quen biết. Vì không chỉ người
lạ mới có thẻ mang đến nguy hiểm cho con mà có thể chính là những người quen, những
người hàng xóm nhà bé.............................................................................................................10
+ Ngón áp út: Vẫy tay xin chào thể hiện sự thân thiện và hiếu khách nếu gặp người lạ đến nhà
hoặc ngoài phố..........................................................................................................................10
+ Ngón út: Trẻ cần xua tay từ chối (nói không) để phòng tránh nguy hiểm.............................10
- Hoạt động tạo hình:................................................................................................................10
+ Cho trẻ vẽ, tô màu sâu sắc khác nhau cho từng ngón tay theo qui tắc giao tiếp bàn tay.......10
- Hoạt động đóng vai:................................................................................................................10
+ Cho trẻ đóng vai và giả quyết các vấn đề..............................................................................10
+ Giáo viên liên kết với phụ huynh, các cô giáo khác trong trường tạo tình huống bất ngờ cho
trẻ được trải nghiệm và hình thành kỹ năng trong qui tắc giao tiếp.........................................10
Tháng 12...................................................................................................................................10
Tháng 1.....................................................................................................................................10
* Hoạt động xem kịch, đóng kịch theo tình huống “ Khi bé ở nhà một mình”….....................10
- Khi trẻ ở nhà một mình, cần dạy trẻ tuyệt đối không được cho bất kỳ người lạ mặt nào vào
nhà. Cũng nên chú ý không cho trẻ đi chơi một mình dù chỉ là sang nhà hàng xóm hay đến
nhà người quen mà không có sự theo dõi của bố mẹ................................................................10
- Đặt những câu hỏi: Nếu ở nhà một mình có người lạ đến gõ cửa và muốn vào nhà con sẽ làm
gì?..............................................................................................................................................10
+ Cho trẻ thảo luận theo nhóm và đưa ra ý kiến của mình.......................................................10
- Khi người lạ đến nhà cho quà con sẽ là gì?............................................................................10
- Cho trẻ xem clip về một bạn nhỏ ở nhà một mình đã mở cửa cho người lạ vào nhà và hậu
quả là.........................................................................................................................................11
- Liên kết với phụ huynh tạo điều kiện cho con được trải nghiệm ở nhà một mình để trẻ thực
hành kỹ năng xử lý tình huống..................................................................................................11
Tháng 2.....................................................................................................................................11
- Cho trẻ một số hình ảnh, clip khi trẻ bị người lạ lôi kéo đi cách phản kháng của bạn nhỏ khi
gặp phải tình huống như vậy.....................................................................................................11
- Dạy trẻ cách phản kháng khi bị kẻ xấu ôm từ đằng sau, bế từ đằng trước và lôi kéo... la hét
kêu cứu......................................................................................................................................11
- Diễn tập các tình huống trẻ có thể gặp phải............................................................................11
- Cho trẻ trải nghiệm thực tế tại một tòa nhà của khung chung cư nơi trẻ sống.......................11
Tháng 3.....................................................................................................................................11
Tháng 4.....................................................................................................................................11
- Để đề phòng trường hợp không may trẻ bị tấn công, tôi đưa ra đưa ra các tình huống, giả
thiết và hướng dẫn trẻ cách chạy trốn. Trẻ có thể tìm cơ hội lúc kẻ xấu sơ hở để chạy thật
nhanh hoặc la hét thật lớn, cầu cứu người xung quanh.............................................................11
* Kết quả: Sau khi xây dựng kế hoạch giáo dục tích hợp theo từng tháng, trẻ đã được tiếp cận
các kiến thức và kỹ năng bảo vệ bản thân một cách thường xuyên, phù hợp với độ tuổi. Trẻ
hứng thú hơn khi tham gia các hoạt động, bước đầu nhận biết được các vùng riêng tư trên cơ
thể, biết ghi nhớ số điện thoại của bố mẹ và một số kỹ năng phòng tránh nguy hiểm. Giáo
viên cũng chủ động hơn trong việc lồng ghép nội dung giáo dục kỹ năng bảo vệ bản thân vào
các hoạt động hàng ngày...........................................................................................................11
2.2. Giải pháp 2: Tạo môi trường giao tiếp cởi mở, gần gũi thân thiệnk.......12
2.3. Giải pháp 3: Giúp trẻ hiểu biết kiến thức năng phòng tránh bị
xâm hạikthông qua việc tổ chức các hoạt độngkgiao lưu, qua video…..........12
Một số biện pháp hướng dẫn trẻ 4 -5 tuổi kỹ năng bảo vệ bản thân khi bị xâm hại
3
* Kết quả: Việc tổ chức các hoạt động giao lưu, xem video, kể chuyện, đọc thơ, đóng vai và
xử lý tình huống đã giúp trẻ dễ hiểu, dễ nhớ và hứng thú hơn trong quá trình học kỹ năng bảo
vệ bản thân. Trẻ biết vận dụng một số kỹ năng đơn giản như: nói “không”, tránh xa người lạ,
kêu cứu khi gặp nguy hiểm, không cho người lạ chạm vào vùng riêng tư… Nhiều trẻ đã phản
xạ nhanh hơn khi tham gia các tình huống giả định do cô đưa ra.............................................18
2.4. Giải pháp 4: Phối hợp với phụ huynh......................................................18
* Kết quả: Thông qua việc phối hợp chặt chẽ với phụ huynh, nhận thức của cha mẹ về giáo
dục kỹ năng bảo vệ bản thân cho trẻ đã được nâng cao rõ rệt. Phụ huynh tích cực trao đổi với
giáo viên, thường xuyên trò chuyện và rèn kỹ năng cho trẻ tại nhà. Sự phối hợp giữa gia đình
và nhà trường ngày càng hiệu quả, góp phần giúp trẻ được củng cố kỹ năng trong nhiều môi
trường khác nhau.......................................................................................................................19
2.5. Giải pháp 5: Tạo tình huống để trẻ tự giải quyết vấn đề thông qua sự
giám sát của người lớn:.....................................................................................19
* Kết quả: Việc tạo các tình huống trải nghiệm thực tế giúp trẻ mạnh dạn, tự tin và có kỹ
năng xử lý tình huống tốt hơn. Trẻ biết phản ứng khi bị người lạ dụ dỗ, biết kêu cứu, chạy
khỏi nơi nguy hiểm và tìm kiếm sự giúp đỡ từ người lớn đáng tin cậy. Qua các hoạt động trải
nghiệm, trẻ ghi nhớ kỹ năng lâu hơn và có khả năng vận dụng vào thực tế cuộc sống hàng
ngày...........................................................................................................................................20
3. Kết quả sau khi áp dụng giải pháp sáng kiến tại đơn vị:...........................20
* Đối với trẻ:.......................................................................................................21
* Đối với giáo viên:............................................................................................21
* Đối với phụ huynh:.........................................................................................21
4. Hiệu quả của sáng kiến.................................................................................21
4.1. Hiệu quả về khoa học.................................................................................22
4.2. Hiệu quả về kinh tế:...................................................................................22
- Sáng kiến chủ yếu tận dụng các đồ dùng, học liệu sẵn có tại lớp và sự phối
hợp của phụ huynh nên không phát sinh nhiều kinh phí..............................22
- Các biện pháp trong sáng kiến dễ thực hiện, thể áp dụng rộng rãi tại
các trường mầm non không cần đầu nhiều về sở vật chất hay
trang thi.............................................................................................................. 22
4.3. Hiệu quả xã hội:..........................................................................................22
III. KẾT LUẬN..................................................................................................23
1. Kết quả của việc ứng dụng sáng kiến..........................................................23
2. Những kết luận trong quá trình nghiên cứu:..............................................23
3. Những kiến nghị, đề xuất:.....................................................................................................24
3.1. Đối với Phòng văn hóa:..............................................................................24
3.2. Đối với nhà trường:....................................................................................24
3.3. Đối với phụ huynh:.....................................................................................24
3.4. Đối với các tổ chức bảo vệ trẻ em:............................................................24
Tôi xin chân thành cảm ơn!..............................................................................24
Một số biện pháp hướng dẫn trẻ 4 -5 tuổi kỹ năng bảo vệ bản thân khi bị xâm hại
4
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Tính cấp thiết phải tiến hành sáng kiến
Như chúng ta đã biết tình trạng xâm hại trẻ em đang vấn đề rất đáng lo
ngại của các bậc cha mẹ toàn hội. Xâm hại trẻ em Việt Nam đang diễn
ra không chỉ các thành phố lớn còn các vùng nông thôn, vùng u,
vùng xa xảy ra với các em học sinh mọi lứa tuổi trong đó trẻ em mầm non
cũng không ngoạiƒlệ. Trên các phương tiện thông tin hiện nay chúng ta không
khó khăn để tìm thấy những thông tin về học sinh bị xâm hại gây hậu quả
cùng nghiêm trọng, gây bức xúcluận gây hoang mang cho nhiều bậc phụ
huynh, để lại nhiu hậu quả xấu, ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển lâu i của
mỗi trẻ em.
Xâm hại trẻ em: hành viy tổn hại về thể chất, tình cảm, tâm lý, danh
dự nhân phẩm của trẻ em dưới các hình thức bạo lực, bóc lột, xâm hại , mua
bán, bỏ rơi, bỏ mặc trẻ em và các hình thức gây tổn hại khác.
Xâm hại trẻ em: việc dùng lực đe dọa, đánh đập, ép buộc, lôi kéo,
dụ dỗ trẻ em tham gia vào các hành vi liên quan đến: Hiếp dâm, cưỡng dâm,
giao cấu, dâm ô với trẻ em và sử dụng trẻ em vào mục đích mại dâm, khiêu dâm
dưới mọi hình thức.
Việc trẻ em bị xâm hại đã để lại những vết thương không phai mờ trong
gia đình dòng họ nạn nhân, trong ức cộng đồng nơi trẻ bị gây hại nạn
nhân cùng chung sống, để lại hậu quả lâu dài đến sức khỏe cũng như sự phát
triển toàn diện của trẻ.
Về mặt thể chất, trẻ em bị xâm hại có thể chịu tổn thương thể xác kéo dài
Về mặt tâm lý, trẻ em bị xâm hại thường sẽ cảm thấy tội lỗi, sợ hãi, tự ti,...
Đặc biệt, nếu trẻ không được điều trị tâm lý kịp thời sau khi bị xâm hại thì rất dễ
bị ám ảnh lâu dài. Ngoài ra, trẻ bị xâm hại khi còn nhỏ lớn lên có thể gặp vấn đề
về giới tính của mình, nhiều đứa trẻ bị trầm cảm, rối loạn nhân cách... Điều đáng
ngại không phải lúc nào trẻ bị xâm hại cũng thể hiện ra bên ngoài những tổn
thương về tâm đôi khi, cơn sang chấn tâm phải sau nhiều năm mới thể
hiện ra. thế, phụ huynh thường khó phát hiện ra những bất thường của con
em mình.
Để th giải quyết vấn nạn xâm hại trẻ em hiện nay, phòng tránh c vụ
vic thể xảy ra trong thời gian tới, đòi hỏi sự chung tay thực hiện của toàn
hội. Trong đó, giáo viên, các bậc phụ huynh trẻ mầm non lực lượng vai trò
và tầm quan trng to lớn trong quá trình này. Tại Điều 16 trong Công ước quốc tế
về quyền trẻ em đã nêu rõ: “Các bậc cha mnghĩa vụ bảo vệ con cái của mình
tránh mọi nguy cơ bị xâm hại dưi mọi hình thức khác nhau.
Một số biện pháp hướng dẫn trẻ 4 -5 tuổi kỹ năng bảo vệ bản thân khi bị xâm hại