Đ TÀIỀ
M T S BI N PHÁP CH ĐO NÂNG CAO CH T L NG PHÁTỘ Ố Ệ Ỉ Ạ Ấ ƯỢ
TRI N NH N TH C CHO TR 5 - 6 TU I THÔNG QUA HO TỂ Ậ Ứ Ẻ Ổ Ạ
ĐNG KHÁM PHÁ KHOA H C TR NG M M NON KRÔNG ANAỘ Ọ ƯỜ Ầ
I. Ph n m đuầ ở ầ
1. Lý do ch n đ tàiọ ề
Con ng i là s n ph m c a s phát tri n t nhiên và xã h i. Tr emườ ả ẩ ủ ự ể ự ộ ẻ
cũng v y, nh ng so v i ng i l n, tr khác ch , tr là s n ph m ch a hoànậ ư ớ ườ ớ ẻ ở ỗ ẻ ả ẩ ư
h o, m t m t tr mang trong mình nh ng ti m năng kì di u v năng l c tríả ộ ặ ẻ ữ ề ệ ề ự
tu và b n tính t t đp c a con ng i. ệ ả ố ẹ ủ ườ Nh ng m t khác, m c dù có nhi uư ặ ặ ề
y u t t o đi u ki n thu n l i đi v i s phát tri n c a đa tr , nh ng cũngế ố ạ ề ệ ậ ợ ố ớ ự ể ủ ứ ẻ ư
có nh ng y u t làm c n tr s hòa nh p c a tr đi v i c ng đng, đó làữ ế ố ả ở ự ậ ủ ẻ ố ớ ộ ồ
nh ng y u t di truy n t t tiên loài ng i. M t trong nh ng y u t n i b tữ ế ố ề ừ ổ ườ ộ ữ ế ố ổ ậ
nh t là: tính cá nhân, tính ích k , tính tham lam ...ấ ỉ
Mu n cho tr em tr thành ng i l n theo đúng ý nghĩa c a t này,ố ẻ ở ườ ớ ủ ừ
nghĩa là con ng i l n khôn đ tr thành ch th trong vi c xây d ng và c iườ ớ ể ở ủ ể ệ ự ả
t o môi tr ng s ng, thì nh t đnh ph i có s tác đng giáo d c c a ng iạ ườ ố ấ ị ả ự ộ ụ ủ ườ
l n ngay t khi đa tr c t ti ng khóc chào đi.ớ ừ ứ ẻ ấ ế ờ
H n th n a, nhi u công trình nghiên c u khoa h c c a các n c choơ ế ữ ề ứ ọ ủ ướ
th y, trí thông minh và tính cách c a m i con ng i đã d c hình thành 50%ấ ủ ỗ ườ ượ
t 0 – 2 tu i, đn 3 tu i thì đã hình thành đc 60% và đn 6 tu i hình thànhừ ổ ế ổ ượ ế ổ
đc 80%. N u có s tác đng c a giáo d c, nh ng s li u trên m i th c sượ ế ự ộ ủ ụ ữ ố ệ ớ ự ự
có ý nghĩa và t m quan tr ng đc bi t. Thông th ng, ng i l n bên c nhầ ọ ặ ệ ườ ườ ớ ở ạ
tr em m i ch khai thác đc kho ng 6% ti m năng kì di u s n có. D i tácẻ ớ ỉ ượ ả ề ệ ẵ ướ
đng c a giáo d c, ph i là giáo d c v i ph ng pháp khoa h c, thì các sộ ủ ụ ả ụ ớ ươ ọ ố
li u trên có th cao h n n a. Khi đó, đa tr ch c ch n s tr thành ng iệ ể ơ ữ ứ ẻ ắ ắ ẽ ở ườ
l n có đ năng l c s d ng, xây d ng và c i t o t nhiên.ớ ủ ự ử ụ ự ả ạ ự
1
Trong cu c s ng hàng ngày, mu n t n t i và phát tri n, tr em ph i ti pộ ố ố ồ ạ ể ẻ ả ế
c n v i môi tr ng xung quanh. Trong quá trình ti p c n y, các s v t vàậ ớ ườ ế ậ ấ ự ậ
hi n t ng xung quanh là nh ng đi t ng đ cho tr tìm hi u, nh n xét vàệ ượ ữ ố ượ ể ẻ ể ậ
m mang hi u bi t. Quá trình nh n bi t này, n u tr đc ng i l n, các côở ể ế ậ ế ế ẻ ượ ườ ớ
giáo, th y giáo t ch c, h ng d n m t cách khoa h c thì quá trình nh n bi tầ ổ ứ ướ ẫ ộ ọ ậ ế
y s phát tri n c v s l ng và ch t l ng. Nhu c u hi u bi t c a tr vấ ẽ ể ả ề ố ượ ấ ượ ầ ể ế ủ ẻ ề
môi tr ng xunh quanh s đc th a mãn.ườ ẽ ượ ỏ
M t khác, th c ti n là ngu n g c và th c đo c a chân lí. N u khôngặ ự ễ ồ ố ướ ủ ế
tôn tr ng th c ti n thì vi c cho tr làm quen v i môi tr ng xung quanh s làọ ự ễ ệ ẻ ớ ườ ẽ
giáo đi u và máy móc.ề
M i nhà tr , tr ng l p m u giáo có hoàn c nh th c t khác nhau. C nỗ ẻ ườ ớ ẫ ả ự ế ầ
ph i l a ch n đi t ng, n i dung và ph ng pháp sao cho phù h p v i th cả ự ọ ố ượ ộ ươ ợ ớ ự
t c a m i tr ng, l p và m i đa ph ng. C n nghiên c u đc đi m v môiế ủ ỗ ườ ớ ỗ ị ươ ầ ứ ặ ể ề
tr ng t nhiên và môi tr ng văn hóa tr c khi ti n hành cho tr làm quenườ ự ườ ướ ế ẻ
v i môi tr ng xung quanh. Chính vì nh ng lí do trên tôi ch n đ tài “M t sớ ườ ữ ọ ề ộ ố
bi n pháp ch đo nâng cao ch t l ng phát tri n nh n th c cho tr 5 – 6 tu iệ ỉ ạ ấ ượ ể ậ ứ ẻ ổ
thông qua ho t đng khám phá khoa h c” đ nghiên c u và áp d ng nh mạ ộ ọ ể ứ ụ ằ
nâng cao ch t l ng gi ng d y cho đi ngũ giáo viên c a tr ng.ấ ượ ả ạ ộ ủ ườ
2. M c tiêu, nhi m v c a đ tàiụ ệ ụ ủ ề
V i đ tài này nh m b i d ng cung c p thêm cho giáo viên m t sớ ề ằ ồ ưỡ ấ ộ ố
ki n th c, k năng đ t ch c h ng d n tr khám phá khoa h c có hi u quế ứ ỷ ể ổ ứ ướ ẫ ẻ ọ ệ ả
h n. Ki n th c cung c p cho tr ph i có trình t , h p lý và th ng nh t, đngơ ế ứ ấ ẻ ả ự ợ ố ấ ồ
th i ph i chính xác, thi t th c và mang tính ng d ng cao. Vi c hình thành vàờ ả ế ự ứ ụ ệ
rèn luy n cho giáo viên kĩ năng t ch c, ti n hành m t s hình th c cho tr 5ệ ổ ứ ế ộ ố ứ ẻ
– 6 tu i khám phá khoa h c tr ng m m non là r t c n thi t, giúp giáo viênổ ọ ở ườ ầ ấ ầ ế
ph i t giác h c h i trong th c ti n, sáng t o và bi t t rút kinh nghi m.ả ự ọ ỏ ự ễ ạ ế ự ệ
Mu n cho tr h ng thú tìm tòi khám phá s v t xung quanh thì ng i giáoố ẻ ứ ự ậ ườ
2
viên ph i bi t truy n c m xúc c a mình cho tr , ph i d y tr b ng chính tháiả ế ề ả ủ ẻ ả ạ ẻ ằ
đ và hành vi ng x c a mình đi v i môi tr ng xung quanh.ộ ứ ử ủ ố ớ ườ
S d ng môi tr ng xung quanh, thông qua ho t đng khám phá khoaử ụ ườ ạ ộ
h c đ phát tri n toàn di n cho tr nh t là lĩnh v c phát tri n nh n th c. Sọ ể ể ệ ẻ ấ ự ể ậ ứ ự
nh n bi t c a tr v môi tr ng xung quanh còn mang n ng c m tính và tínhậ ế ủ ẻ ề ườ ặ ả
tr c quan hành đng. Vi c cung c p tri th c cho tr v các s v t hi n t ngự ộ ệ ấ ứ ẻ ề ự ậ ệ ượ
không ch d ng l i m c đ bi u t ng, mà c n tăng c ng y u t tr cỉ ừ ạ ở ứ ộ ể ượ ầ ườ ế ố ự
quan sinh đng và h p d n. Vi c t ch c cho tr khám phá khoa h c ph iộ ấ ẫ ệ ổ ứ ẻ ọ ả
đa ra các bi n pháp h u ích và ph i quán tri t đc m t đi u là, tr ph iư ệ ữ ả ệ ượ ộ ề ẻ ả
đc nói và làm, giáo viên không nên nói và làm thay tr (nh t là tr 5 – 6ượ ẻ ấ ẻ
tu i).ổ
3. Đi t ng nghiên c uố ượ ứ
Đi t ng nghiên c u c a đ tài này là m t s bi n pháp ch đo nângố ượ ứ ủ ề ộ ố ệ ỉ ạ
cao ch t l ng phát tri n nh n th c cho tr 5 – 6 tu i thông qua ho t đngấ ượ ể ậ ứ ẻ ổ ạ ộ
khám phá khoa h cọ
4. Gi i h n c a đ tàiớ ạ ủ ề
Ph m vi nghiên c u c a đ tài là m t s bi n pháp ch đo nâng caoạ ứ ủ ề ộ ố ệ ỉ ạ
ch t l ng phát tri n nh n th cấ ượ ể ậ ứ
Ph m vi đi t ng: H c sinh 5 – 6 tu i tr ng M m non Krông Anaạ ố ượ ọ ổ ườ ầ
Ph m vi th i gian: Năm h c 2016 - 2017ạ ờ ọ
5. Ph ng pháp nghiên c uươ ứ
a. Nhóm ph ng pháp nghiên c u lí lu nươ ứ ậ
- Ph ng pháp phân tích t ng h p tài li uươ ổ ợ ệ
- Ph ng pháp khái quát hóa các nh n đnh đc l p.ươ ậ ị ộ ậ
b. Nhóm ph ng pháp nghiên c u th c ti nươ ứ ự ễ
3
- Ph ng pháp t ng k t kinh nghi m giáo d c.ươ ổ ế ệ ụ
- Ph ng pháp nghiên c u các s n ph m ho t đng.ươ ứ ả ẩ ạ ộ
- Ph ng pháp nghiên c u tài li u.ươ ứ ệ
- Ph ng pháp trao đi đàm tho i.ươ ổ ạ
c. Ph ng pháp th ng kê toán h cươ ố ọ
- Ph ng pháp đi u tra s li u.ươ ề ố ệ
II. Ph n n i dungầ ộ
1. C s lý lu nơ ở ậ
Th gi i xung quanh th t đa d ng, phong phú, muôn hình, nhi u v ,ế ớ ậ ạ ề ẻ
v n tri th c tr thu ho ch đc ch a th m tháp vào đâu và còn nhi u đi uố ứ ẻ ạ ượ ư ấ ề ề
thi u chính xác, ch a h th ng và sâu s c. Chính vì th , m r ng s hi u bi tế ư ệ ố ắ ế ở ộ ự ể ế
cho tr cũng là m t trong nh ng nhi m v quan tr ng c a các th y, cô giáoẻ ộ ữ ệ ụ ọ ủ ầ
cũng nh c a ng i l n nói chung.ư ủ ườ ớ
Trong cu c s ng hàng ngày, tr đã tích lũy đc m t v n tri th c vàộ ố ẻ ượ ộ ố ứ
kinh nghi m s ng, đi u quan tr ng là t ch c cho tr bi t s d ng v n triệ ố ề ọ ổ ứ ẻ ế ử ụ ố
th c và kinh nghi m y vào các ho t đng vui ch i, ho t đng, lao đng vàứ ệ ấ ạ ộ ơ ạ ộ ộ
sinh ho t. Trong quá trình y, c n giúp tr g i tên chính xác các s v t vàạ ấ ầ ẻ ọ ự ậ
hi n t ng, đng th i nh n bi t nh ng d u hi u ngoài c b n, có ý nghĩaệ ượ ồ ờ ậ ế ữ ấ ệ ơ ả
trong vi c xác đnh đi t ng. Ngoài ra c n giúp tr tích lũy v n tri th c m tệ ị ố ượ ầ ẻ ố ứ ộ
cách h th ng, t ng h p và khái quát.ệ ố ổ ợ
Mu n m r ng s hi u bi t cho tr , c n t ch c cho tr ho t đngố ở ộ ự ể ế ẻ ầ ổ ứ ẻ ạ ộ
nh n bi t nh ng s v t và hi n t ng m i l , đng th i khám phá nh ngậ ế ữ ự ậ ệ ượ ớ ạ ồ ờ ữ
m i quan h đn gi n gi a chúng.ố ệ ơ ả ữ
M t khác tr em có tính tìm tòi, tính ham hi u bi t s thôi thúc chúngặ ẻ ể ế ẽ
tích c c ho t đng. Phát tri n óc tìm tòi, tính ham hi u bi t tr s t o đi uự ạ ộ ể ể ế ở ẻ ẽ ạ ề
ki n thu n l i cho vi c lĩnh h i ki n th c khoa h c tr ng ph thông sauệ ậ ợ ệ ộ ế ứ ọ ở ườ ổ
4
này. Đa tr l n lên s có l i s ng th c ti n, sâu s c, phong phú, linh ho t,ứ ẻ ớ ẽ ố ố ự ễ ắ ạ
sáng t o và ch đng, không s ng h i h t, t nh t. Vì v y, phát tri n nh nạ ủ ộ ố ờ ợ ẻ ạ ậ ể ậ
th c là phát tri n óc tìm tòi, tính ham hi u bi t c a tr thông qua ho t đngứ ể ể ế ủ ẻ ạ ộ
khám phá khoa h c, là m t yêu c u r t c n thi t.ọ ộ ầ ấ ầ ế
2. Th c tr ng v n đ nghiên c uự ạ ấ ề ứ
Tr ng m m non Krông Ana là m t tr ng tr ng đi m c a ngành h cườ ầ ộ ườ ọ ể ủ ọ
m m non. Có c s v t ch t, trang thi t b đ dùng, đ ch i t ng đi đyầ ơ ở ậ ấ ế ị ồ ồ ơ ươ ố ầ
đ. Đi ngũ giáo viên đa s đã có b dày kinh nghi m trong công tác gi ngủ ộ ố ề ệ ả
d y. Có nhi u giáo viên tr , linh ho t, sáng t o, có kh năng truy n th ki nạ ề ẻ ạ ạ ả ề ụ ế
th c cho tr m t cách hi u qu .ứ ẻ ộ ệ ả
Bên c nh đó v n còn m t s giáo viên (nh t là giáo viên l n tu i, giáoạ ẫ ộ ố ấ ớ ổ
viên m i ra tr ng). Khi ti p c n v i ch ng trình giáo d c m m non (m i),ớ ườ ế ậ ớ ươ ụ ầ ớ
vi c t ch c h ng d n cho tr ho t đng còn c ng nh c, r p khuôn, máyệ ổ ứ ướ ẫ ẻ ạ ộ ứ ắ ậ
móc (nh t là cho tr khám phá khoa h c) giáo viên ch a có k năng, th thu tấ ẻ ọ ư ỹ ủ ậ
đ gây h ng thú cho tr khi ho t đng.ể ứ ẻ ạ ộ
Khi v n d ng đ tài này, giáo viên s có nh ng ki n th c c b n,ậ ụ ề ẽ ữ ế ứ ơ ả
nh ng bi n pháp, nh ng k năng đ truy n th nh ng ki n th c v môiữ ệ ữ ỹ ể ề ụ ữ ế ứ ề
tr ng xung quanh cho tr m t cách có h th ng. Tính h th ng đây là, hườ ẻ ộ ệ ố ệ ố ở ệ
th ng các đi t ng t g n đn xa, t d đn khó, đó là tính đng tâm phátố ố ượ ừ ầ ế ừ ễ ế ồ
tri n trong ch ng trình giáo d c m m non. ể ươ ụ ầ
Ch ng trình cho tr khám phá đi t ng xung quanh. Giáo viên đã bi tươ ẻ ố ượ ế
l a ch n kh i l ng ki n th c d y tr ph i tăng d n m t cách thích đáng. Tự ọ ố ượ ế ứ ạ ẻ ả ầ ộ ừ
các s v t hi n t ng g n gũi c th , quen thu c đn kh i ki n th c kháiự ậ ệ ượ ầ ụ ể ộ ế ố ế ứ
quát v nh ng đi t ng trong m t môi tr ng r ng l n h n.ề ữ ố ượ ở ộ ườ ộ ớ ơ
Tuy nhiên v i nh ng n i dung c a đ tài này, n u giáo viên không ch uớ ữ ộ ủ ề ế ị
khó suy nghĩ, rèn luy n k năng đ v n d ng vào th c t thì nhi u ho t đngệ ỹ ể ậ ụ ự ế ề ạ ộ
cho tr khám phá khoa h c không đt đc hi u qu cao.ẻ ọ ạ ượ ệ ả
5