I. PH N M ĐU
1. Lý do ch n đ tài
“Tr em nh búp trên cành ư
Bi t ăn, bi t ng , bi t h c hành là ngoan”ế ế ế
Tr em là ngu n h nh phúc c a m i gia đình, là t ng lai c a đt n c. ươ ướ
Nh ng ng i làm cha, làm m s h nh phúc bi t bao khi con c a mình là nh ng ườ ế
đa tr kh e m nh, thông minh, ch đng sáng t o t tin trong m i tình hu ng.
Vì v y b o v và chăm sóc tr em là trách nhi m c a toàn Đng, toàn dân, toàn
xã h i và c a m i gia đình. Do đó s nghi p giáo d c đc Đng và nhà n c ta ượ ướ
xem là qu c sách hàng đu. Đây chính là n n t ng hình thành và phát tri n nhân
cách c a con ng i m i trong xã h i m i. ườ
Giáo d c M m non là ngành h c m đu trong h th ng giáo d c qu c
dân, chi m v trí quan tr ng trong ngành giáo d c. Giáo d c M m non có nhi mế
v xây d ng nh ng c s ban đu, đt n n móng cho vi c hình thành nhân cách ơ
con ng i. Chính vì v y vi c b o v chăm sóc giáo d c tr không ph i ch làườ
trách nhi m m i gia đình mà còn là trách nhi m c a toàn xã h i.
Đi v i tr m m non nói chung và tr m u giáo (5-6 tu i) nói riêng, đ
tu i này tr r t hi u đng, thích tò mò, khám phá nh ng cái m i l nh ng l i ế ư
mau quên vì v y vi c phát tri n tính tích c c cho tr không h đn gi n. Đi v i ơ
tr ho t đng vui ch i là ho t đng ch đo, tr h c mà ch i - ch i mà h c, tr ơ ơ ơ
ti p thu nh ng ki n th c, kinh nghi m khi đc truy n đt m t cách d hi u,ế ế ượ
g n gũi v i tr . Đc bi t là thông qua các ho t đng đ t ch c trò ch i h c t p ơ
m i t o ra h ng thú kích thích tr tìm tòi, khám phá giúp tr hình thành, phát
tri n nhân cách toàn di n v m i m t và tr tích lũy thêm nh ng kinh nghi m
s ng, nh ng k năng h c t p m i t t h n. Trò ch i h c t p không ch có ngu n ơ ơ
s ng nuôi d ng tr v c th ch t l n tâm h n mà là ngu n thông tin vô t n, là ưỡ
đi u ki n thu n l i đ phát huy kh năng đc l p, óc sáng t o c a tr . Mong
mu n c a giáo viên là r t l n nh ng tùy thu c vào nh n th c c a tr , m i cháu ư
có trình đ nh n th c khác nhau. Là giáo viên đang tr c ti p d y l p m u giáo 5 ế
- 6 tu i tôi băn khoăn suy nghĩ ph i th nào đ tr phát huy đc tính tích c c ế ượ
nh n th c c a mình. Đó chính là lý do tôi ch n đ tài M t s bi n pháp phát
huy tính tích c c nh n th c c a tr 5 - 6 tu i qua trò ch i h c t p” ơ
2. Đi m m i c a đ tài
Tr 5 - 6 tu i là nh ng ch th c a ho t đng nh n th c, tr có năng l c
riêng, có kh năng t duy, thích khám phá th gi i xung quanh. Chúng r t thích ư ế
đc th c hành, tr i nghi m qua các đ dùng đ ch i, qua các trò ch i. B i lượ ơ ơ
qua đó không nh ng giúp tr th a mãn nhu c u ch i mà còn th a mãn c nhu ơ
c u nh n th c, tr tham gia ch i s gi i quy t đc các v n đ cùng cô cùng ơ ế ượ
b n.
Trong xu th phát tri n c a toàn c u, đt n c ta đang trên đà phát tri nế ướ
ngày càng đi m i v m i m t c a toàn xã h i. Là m t giáo viên tôi luôn mong
mu n d y d các cháu sao cho các cháu theo k p v i s phát tri n chung c a đt
n c. Chính vì v y vi c phát huy tính tích c c nh n th c cho tr thông qua tròướ
ch i h c t p có v trí r t quan tr ng góp ph n phát tri n toàn di n và chu n bơ
tâm th cho tr b c vào l p m t. Trong các trò ch i đc bi t là trò ch i h cế ướ ơ ơ
t p, đòi h i s ho t đng trí tu r t ph c t p, tr ph i huy đng trí tu c a
mình t i m c t i đa đ gi i quy t nhi m v nh n th c mà trò ch i đt ra. Vì ế ơ
th , nó t o đi u ki n đ nâng cao tính tích c c nh n th c c a tr .ế
Hi n nay chúng ta th c hi n theo m c tiêu giáo d c l y tr làm trung tâm,
t o đi u ki n thu n l i cho giáo viên h ng d n, t ch c cho tr ch i m i lúc ướ ơ
m i n i và có th t ch c d i nhi u hình th c khác nhau tùy theo đi u ki n, ơ ướ
nh n th c c a tr . Qua trò ch i tr đc h c cùng cô, cùng b n, cùng tham gia ơ ượ
khám phá, gi i quy t các v n đ đ đi đn nh ng k t lu n c th . S d ng trò ế ế ế
ch i làm ph ng ti n giáo d c thi t th c phù h p v i t ng cá nhân, t o đi uơ ươ ế
ki n cho tr phát tri n v m i m t “đc, trí, th , mĩ
* Ph m vi áp d ng c a đ tài:
M t s bi n pháp phát huy tính tích c c nh n th c c a tr 5 - 6 tu i qua
trò ch i h c t pơ c a tr ng tôi đc áp d ng r ng rãi trong toàn tr ng m m ườ ượ ườ
non t l a tu i nhà tr đn m u giáo và đc bi t là tr 5 - 6 tu i. ế
II. PH N N I DUNG
2.1. Th c tr ng tình hình
Năm h c 2018 - 2019 tôi đc nhà tr ng phân công d y l p m u giáo ượ ườ
l n. L p có 2 giáo viên, 2/2 giáo viên đt trình đ trên chu n. Trong l p có s
l ng 29 tr : 15 nam, 14 n , trong s đó có nhi u tr đc b m nuông chi uượ ượ
t nh nên d n đn tính l i và m t s tr l i nhút nhát, thi u t tin không dám ế ế
tham gia vào các ho t đng cùng các b n, ho t đng c a l p.
V i đc đi m tình hình nh v y khi th c hi n đ tài này tôi th y có m t ư
s thu n l i và khó khăn sau:
a. Thu n l i:
Đc Ban giám hi u nhà tr ng luôn quan tâm giúp đ, ch đo sâu sát vượ ườ
b i d ng chuyên môn nghi p v , k năng s ph m và đu t trang thi t b đy ưỡ ư ư ế
đ, c s v t ch t ngày càng tăng tr ng. ơ ưở
B n thân cũng đc nhà tr ng t o đi u ki n đi d các l p t p hu n, b i ượ ườ
d ng ki n th c chuyên môn thông qua các đt chuyên đ do phòng, tr ng tưỡ ế ườ
ch c và đc h c h i qua thăm l p, d gi c a đng nghi p nên đã tích lũy m t ượ
s ki n th c nh t đnh khi t ch c cho tr ho t đng vui ch i, đc bi t là các trò ế ơ
ch i h c t p. B n thân luôn hi u rõ đc đc đi m tâm lý, nh n th c c a tr .ơ ượ
tr ng cô giáo v i vai trò là ng i m hi n th hai c a tr tôi luôn có t m ườ ườ
lòng bao dung, đ l ng ph i coi tr nh con c a mình, luôn tâm huy t v i ượ ư ế
ngh , có ý th c h c t p nâng cao trình đ chuyên môn v m i m t, luôn tìm tòi
nghiên c u các tài li u, sáng t o linh ho t trong vi c gi ng d y, có ý th c ph n
đu v n lên. ươ
Ph huynh quan tâm, đc bi t là ph huynh nh n th c rõ t m quan tr ng
c a vi c phát huy tính tích c c nh n th c c a tr 5 - 6 tu i qua trò ch i h c t p ơ
và r t quan tâm đn vi c h c t p c a các cháu. ế
Môi tr ng t p th ch em đoàn k t, yêu th ng, quan tâm giúp đ l n nhauườ ế ươ
trong công vi c. Cùng nhau trao đi kinh nghi m t đó rút ra nh ng bài h c kinh
nghi m cho b n thân.
b. Khó khăn:
Ph n đông gia đình tr làm ngh nông, cu c s ng còn nhi u khó khăn, m i
ng i b n b u v i công vi c đng áng nên vi c chăm sóc, giáo d c tr ch aườ ư
đc coi tr ng. Vi c giáo d c tr còn theo l i c ng nh c, gò bó khô khan t oượ
cho tr s nhàm chán vì v y tr ch a th c s tham gia ho t đng, ch a tích c c ư ư
ch đng th c hi n các nhi m v c a mình đ tìm ra k t qu , còn ph thu c ế
vào cô giáo.
M t s ph huynh ch a hi u đc t m quan tr ng c a giáo d c m m non, ư ượ
ch a th c s quan tâm đn vi c t ch c cho tr ch i, ch a bi t đc l i ích c aư ế ơ ư ế ượ
trò ch i h c t p đi v i tr .ơ
Di n tích phòng h c còn ch t h p.
Qua kh o sát tình hình đu năm đ bi t đc m c đ kh năng c a tr khi ế ượ
tham gia vào ho t đng nh m phát huy tính tích c c nh n th c c a tr , k t qu ế
nh sau:ư
* Trình đ nh n th c c a tr :
Qua kh o sát th c t ban đu tôi nh n th y vi c phát huy tính tích c c nh n ế
th c c a tr qua trò ch i h c t p còn nhi u h n ch , c th nh sau: ơ ế ư
Tr tuy cùng đ tu i nh ng có cháu sinh đu năm, cháu sinh cu i năm nên ư
nh n th c c a tr ch a đng đu, ho t đng c a nhi u tr còn ch m, nhút nhát, ư
ch a t tin.ư
- 55 - 60% tr có k năng nghe, hi u l i c a ng i khác và nói cho ng i ườ ườ
khác hi u.
- 47 % tr có h ng thú v i nhi m v nh n th c, th hi n lòng ham hi u
bi t v th gi i xung quanh, thích khám phá, tham gia, ho t đng cùng cô và cácế ế
b n.
- 45% tr có m t vài bi u hi n c a tính t ch và có sáng ki n, ch đng ế
tìm ki m, l a ch n ph ng th c gi i quy t nh ng nhi m v đt ra.ế ươ ế
- 40 - 42% tr có k năng v n d ng nh ng đi u đã bi t vào trong đi u ki n, ế
hoàn c nh m i và x lý thông tin nh n đc b ng các thao tác t duy nh so ượ ư ư
sánh, phân tích, t ng h p và khái quát hóa.
- 45 - 47% tr bi t t p trung chú ý đ hoàn thành nhi m v đc giao. ế ượ
* Trình đ nh n th c c a ph huynh
Nh n th c v t m quan tr ng trong vi c giáo d c tr ngay t l a tu i m m
non c a ph huynh ch a đng đu. ư
Ph huynh ch a chú ý đn vi c phát huy tính tích c c cho tr thông qua trò ư ế
ch i h c t p.ơ
V i tình hình th c t c a l p tôi ph trách nh v y nên tôi băn khoăn lo ế ư
l ng suy nghĩ, tìm tòi M t s bi n pháp phát huy tính tích c c nh n th c c a
tr 5 - 6 tu i qua trò ch i h c t p ơ
Xu t phát t tình hình trên c a l p nên b n thân tôi m nh d n đa ra m t s ư
gi i pháp nh sau: ư
2. Các gi i pháp:
2.1. Xây d ng môi tr ng ch i đa d ng, h p d n và mang tính phát ườ ơ
tri n:
Đ xây d ng môi tr ng ch i mang tính phát tri n thì giáo viên xây d ng ườ ơ
môi tr ng sao cho đm b o an toàn, v sinh, thu n ti n, h p d n có s c lôiườ
cu n tr tham gia ch i, th ng xuyên thay đi, b sung, làm m i phù h p v i ơ ườ
n i dung ch i c a tr , t o đi u ki n cho tr b c l tính ch đng, đc l p, sáng ơ
t o c a tr trong khi ch i. Nh có s b sung, thay đi đ ch i, v t li u ch i ơ ơ ơ
cho tr m t cách th ng xuyên giúp tr có đi u ki n ti p xúc v i đ ch i, t o ườ ế ơ
cho tr c h i đc ch i, đc bi n đi v t li u ch i, t o ra đ ch i cho mình, ơ ượ ơ ượ ế ơ ơ
cho nhóm ch i. Chính cái đó t o cho tr có h ng thú ch i, giúp tr tích c c, chơ ơ
đng tham gia vào trò ch i góp ph n phát tri n tính t l p và sáng ki n c a tr ơ ế
trong trò ch i.ơ
V vi c xây d ng môi tr ng ch i cho tr tôi luôn b trí ch ch i r ng rãi, ườ ơ ơ
h p v sinh, có l i đi l i đ tr có th ch i m t mình ho c ch i theo nhóm. Tôi ơ ơ
luôn s u t m, cung c p cho tr nguyên v t li u, đ dùng, đ ch i, tài li u h cư ơ
t p, ph ng ti n máy móc đ ph c v trò ch i m t cách sinh đng. ươ ơ
Đ ch i các góc ph i đ v a t m v i tr đ tr d l y, thu n ti n cho ơ
tr s d ng. Đc bi t là đ dùng đ ch i ph i đm b o toàn v i tr , s p x p đ ơ ế
ch i theo tr ng thái m đ kích thích tr h ng thú ch i. Đ dùng đ ch i có kýơ ơ ơ
hi u kèm theo, cô b trí các đ dùng đ ch i, tài li u đa d ng phong phú, sinh ơ
đng tránh bày quá ni u làm phân tán tr khi ch i. ơ
2.2. S u t m và xây d ng ngu n trò ch i h c t p phong phú, đa d ngư ơ
phù h p v i tr theo ch đ.
Nh chúng ta đã bi t trò ch i h c t p đóng vai trò quan tr ng trong quá trìnhư ế ơ
nh n th c c a tr . Qua trò ch i tr đc cũng c ki n th c trên ti t h c m t ơ ượ ế ế
cách t nhiên, nh nhàng. Chính vì v y trò ch i càng nhi u, càng đa d ng phong ơ
phú thì càng t o đi u ki n cho tr đc ch i, đc tr i nghi m, khám phá, cung ượ ơ ượ
c p cho tr nh ng bi u t ng v cu c s ng xung quanh, t o h ng thú cho tr và ượ
kích thích tr c g ng, n l c hoàn thành nhi m v đc giao. Khi l a ch n trò ượ
ch i h c t p tôi chú ý các đi u ki n sau:ơ
+ Trò ch i ph i mang tính h c mà ch i, ch i mà h c.ơ ơ ơ
+ Trò ch i ph i phù h p v i l a tu i, phù h p v i nh n th c c a tr .ơ
+ Trò ch i ph i t o đi u ki n t t cho tr phát tri n trí tuơ
+ Trò ch i đa ra đòi h i s c g ng v trí tu , n l c v t qua m t sơ ư ượ
khó khăn đ hoàn thành nhi m v đc giao. ượ
+ Trò ch i tho i mái, h p d n có s c cu n hút v i tr .ơ
Ví d: Qua đ tài “Làm quen m t s lo i qu ch đ th gi i th c v t ế
tôi l a ch n trò ch i “Chi c túi k l ”. V i trò ch i này tôi cho tr ch s tay vào ơ ế ơ
túi và ch n qu theo yêu c u c a cô, qua yêu c u nh v y tr s t duy, suy ư ư
nghĩ, s mó đ cho qu theo yêu c u c a cô.
+ Giáo viên t nghĩ ra trò ch i h c t p ho c s u t m chúng trong dân gian, ơ ư
trong các tài li u m m non theo các ch đ
Ví d: Trò ch i câu đ và gi i đáp (Hãy hãy đoán xem, tìm ra ch nào sai….)ơ
Trò ch i ghép tranh hoàn ch nh t nhi u ph n theo m u cho tr c ho c theoơ ướ
trí t ng t ng, sáng t o c a tr (Ghép tranh theo m u, ghép tranh t do theo ýưở ượ
thích, trò ch i k chuy n theo tranh…)ơ
2.3. Tìm hi u đc đi m tâm sinh lý, nhu c u nh n th c c a tr .
Trong năm h c này tr c a l p tôi có nhi u cháu nhút nhát, không t tin
tham gia các ho t đng trong l p. Đ thu hút s chú ý c a các cháu, tr c tiên ướ
chúng tôi tìm hi u mong mu n, s thích c a các bé và cùng bé đ ra nh ng quy
đnh chung c a l p nh “M nh d n tham gia ch i v i b n, đoàn k t v i các b n, ư ơ ế