Một số biện pháp phòng bệnh góp phần phát triển chăn nuôi
bền vững
Trong những năm gần đây, phong trào phát triển chăn nuôi Thanh
Hóa đã có những bước tiến cả về quy mô và chất lượng, nhiều
trang trại, gia trại đã được phát triển. Theo báo cáo của Sở Nông
nghiệp toàn tỉnh đã có hơn 1.000 trang trại và gia trại. Các trang
trại và gia trại đã góp phần chuyển đổi cơ cấu kinh tế trong nông
nghiệp cũng như tạo ra công ăn việc làm cho nhiều người lao động.
Tuy nhiên, để đảm bảo sự phát triển bền vững và đem lại hiệu quả
kinh tế cho người chăn nuôi, một số trang trại còn gặp không ít khó
khăn như bệnh dịch, khả năng tăng trọng, đầu ra sản phẩm... Để
phát triển chăn nuôi một cách bền vững và hiệu quả kinh tế, các
trang trại và gia trại cần thực hiện nghiêm túc về an toàn sinh học
trong chăn nuôi đó là:
A. Quản lý vật nuôi khi xuất nhập.
Bệnh truyền nhiễm thường lan truyền trực tiếp từ con vật mang
mầm bệnh sang con vật khoẻ mạnh, vì vậy cần ngăn ngừa dịch
bệnh xâm nhập vào trại như:
1. Quản lý đàn vật nuôi.
Trang trại nên áp dụng các nguyên tắc sau: khi nhập vật nuôi cần
biết rõ nguồn gốc, lý lịch, cơ sở xuất giống có uy tín và không có
dịch bệnh.
- Không cho vật nuôi tiếp xúc với động vật bên ngoài.
- Không sử dụng đực bên ngoài trại vào trại để phối giống.
- Không nuôi lẫn nhiều giống và vật nuôi có nhiều độ tuổi khác
nhau trong cùng chuồng, dãy.
- Thực hiện nguyên tắc cùng nhập cùng xuất..., không nuôi gối
đầu, luân chuyển.
2. Nuôi cách lý vật nuôi mới nhập (nuôi tân đáo)
Khi gia súc mới mua về cần phải có khu chuồng tách biệt để nuôi
tân đáo. Mục đích nhằm theo dõi kiểm tra dịch bệnh, tiêm phòng
bổ xung nếu thấy cần thiết. Không cho vật nuôi cũ và mới tiếp xúc
nhau, chất thải cũng phải được để riêng biệt để tránh lây lan bệnh
tật (nếu có).
B. Hạn chế các vật chủ mang bệnh trong khu chuồng trại.
Các loại mầm bệnh dịch như vi khuẩn, vi rút, nấm... có thể được
mang theo từ người và các loại động vât khác vào trang trại, gặp
điều kiện thuận lợi thì dịch bệnh sẽ phát triển. Vì vậy cần thực hiện
một số biện pháp sau:
1. Kiểm soát các loài gậm nhấm (chuột), chó mèo. Cần phải định
kỳ tiêu diệt các loài gặm nhấm như chuột đồng, chuột nhà. Đây là
vật mang truyền bệnh Lepto (vàng da vang thịt). Các chuồng nuôi
phải thiết kế tránh sự xâm nhập của các loài gặm nhấm, kho chứa
thức ăn và bể chứa nước cần để cách xa chuồng nuôi. Chó và mèo
nuôi trong trại cần phải được tiêm phòng, khi có dịch xảy ra cần
phải kiểm soát di chuyển của chúng.
2. Kiểm soát người. Người có thể mang mầm bệnh trên giầy, quần
áo vì vậy cần:
- Kiểm soát khách thăm quan. Khi khách đến tham quan cần phải
thay quần áo, thay giầy dép trước khi vào các chuồng nuôi. Không
nên khuyến khích khách vào thăm những nơi sản xuất giống và
hạn chế tối đa khách mới thăm các trang trại nuôi khác đến thăm
trại mình.
- Đối với công nhân làm trong trại cần phải nghiêm túc thực hiện
quần áo, bảo hộ lao động trong trang trại, hạn chế tối đa công nhân
nuôi từ khu vực này sang khu vực khác. Động viên công nhân
trong trang trại không nên nuôi thêm vật nuôi trong nhà mình.
Nghiêm cấm nhân viên thú y của trang trại hành nghề thú y bên
ngoài. Nghiêm cấm mang các loại thực phẩm tươi sống vào khu
vực trang trại để nấu ăn.
- Trong trang trại không được nuôi, nhốt chung các loại gia súc gia
cầm với nhau. Vì giống vật nuôi này là vật chủ trung gian truyền
bệnh cho giống vật khác.
3. Kiểm soát thức ăn, nước uống cho vật nuôi
Hiện nay thức ăn công nghiệp của một số hãng vì lợi ích trước mắt
đã cho nhiều chất kích thích tăng trọng, kháng sinh đã bị cấm cho
vào thức ăn gia súc, điều đó làm cho vi khuẩn, vi rút nhờn thuốc
gây khó khăn cho việc điều trị. Đặc biệt một số chất tồn dư trong
thực phẩm ảnh hưởng đến sức khoẻ người tiêu dùng, đồng thời làm
giảm sức mua và đầu ra của chính các trang trại cũng gặp khó
khăn. Vì vậy các trang trại nên mua thức ăn của những hãng có uy
tín, chất lượng cao. Thức ăn khi mua về trang trại cần phải bảo
quản đúng quy cách, tránh gây thối mốc. Đối với nước uống, nước
dùng để vệ sinh phải đảm bảo về chất lượng. Tránh sử dụng trực
tiếp nước dưới ao, hồ trong khu chuồng trại để tắm rửa, vệ sinh
chuồng trại cho gia súc.
C. Vệ sinh môi trường
Trong các trang trại nếu không đảm bảo vệ sinh môi trường thì
không chỉ ảnh hưởng đến con người mà còn ảnh hưởng đến sinh
trưởng phát triển của vật nuôi. Vì vậy khi xây dựng các trang trại
cần lưu ý hệ thống cống rãnh phải thông thoát, có hệ thống bể
bioga để xử lý phân, hệ thống bể chứa chất thải.