SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP XÂY DỰNG LỚP
HỌC THÂN THIỆN THEO MÔ HÌNH
TRƯỜNG TIỂU HỌC MỚI
II/ĐẶT VẤN ĐỀ:
Như chúng ta đã biết, giáo dục bậc Tiểu học là một khoa học
giáo dục khó nhất. Nó là nền móng đầu tiên để giúp con người tồn tại và
phát triển. Trong công tác giáo dục hiện nay, mục đích của chúng ta là đào
tạo những con người phát triển toàn diện. Nhà trường không những cung
cấp cho học sinh những tri thức khoa học một cách có hệ thống, mà còn
rèn cho học sinh những kĩ năng, kĩ xảo, kĩ năng sống cần thiết để hình
thành và phát triển những phẩm chất tốt đẹp cho mỗi học sinh. Giáo dục
Tiểu học là nền móng để đạt được mục tiêu trên. Do đó, trường Tiểu học
chính là chiếc nôi văn hoá, ở đó trẻ em được học, được đảm bảo quyền lợi
và các nghĩa vụ của mình, được bảo vệ, chăm sóc, vui chơi, giải trí và
phát triển.
Đối với trẻ em, mái trường là chỗ dựa tinh thần bền vững, tin cậy
và có sức hấp dẫn nhất. Vì vậy phải làm sao cho trẻ em thích đến trường
học tập và cảm thấy “ Đi học là hạnh phúc và mỗi ngày đến trường là
một ngày vui .”
Theo các nhà nghiên cứu, độ tuổi học sinh Tiểu học là độ tuổi rất
thích sự gần gũi, thương yêu của người lớn, thích được hoạt động, được
khẳng định mình trước bè bạn, thích được tuyên dương, khen ngợi...đây là
một nhu cầu bình thường của các em. Để các em phát huy được khả năng
của mình trước tập thể thì đội ngũ thầy cô giáo chúng ta cần phải suy
nghĩ, đề ra những giải pháp thích hợp giúp hoạt động của các em được đi
đúng hướng, cần tránh cho các em những biểu hiện ganh đua thái quá, cần
phải làm sao để các em có tinh thần hợp tác, tạo nên một môi trường học
tập thân thiện, giúp các em thêm yêu lớp, khắng khít với lớp, với mái
trường mà mình đang học. Để làm được các điều đó thì nơi mà các em
học tập, sinh hoạt thường xuyên phải là môi trường học tập lý tưởng giúp
các em phát triển một cách toàn diện nhất. “Lớp học thân thiện” sẽ đáp
ứng được những yêu cầu đó.
“Lớp học thân thiện” là nơi mà ở đó các em luôn vui vẻ, hoà
đồng, đoàn kết thương yêu nhau, sẵn sàng giúp đỡ nhau trong học tập,
sinh hoạt. Nơi đây, học sinh luôn nhận được sự thương yêu đoàn kết của
tình bạn và tình cảm gắn bó giữa thầy và trò.
Chính vì lẽ đó, xây dựng được lớp học thân thiện là yêu cầu cấp
thiết mà người giáo viên phải đầu tư nghiên cứu xây dựng từ mô hình lớp
học, trang trí lớp cũng như tạo các mối quan hệ gắn bó, khắng khít giữa
học sinh – học sinh, giáo viên –học sinh, đổi mới phương pháp dạy học,
làm tốt công tác chủ nhiệm lớp ... để tạo ra một môi trường học tập tốt, tạo
cho các em sự gần gũi, coi lớp học như gia đình của mình, để các em thấy
mỗi ngày đến trường thực sự là một ngày vui.
Nhưng trong thực tế hiện nay, lớp học chỉ là nơi mà các em đến để
tiếp thu kiến thức, thực hiện nhiệm vụ học tập của mình, các em chưa thật
sự yêu thích, gắn bó với trường, lớp của mình, học sinh còn rụt rè, thiếu tự
tin khi trình bày trước đám đông, học sinh chưa thật sự tích cực hoạt động
chủ động, sáng tạo trong học tập, còn thiếu khả năng cộng tác...
Xuất phát từ tầm quan trọng của vấn đề nghiên cứu và thực trạng
trong quá trình giảng dạy ở trường, tôi luôn mong muốn làm thế nào để
học sinh có được môi trường học tập tốt giúp các em phát triển một cách
toàn diện, phát triển hết tiềm năng của mình về cả thể chất lẫn tinh thần và
góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy ngày một đạt kết quả tốt hơn nên
bản thân tôi đã nghiên cứu và chọn đề tài :
“Một số biện pháp xây dựng lớp học thân thiện theo mô hình
trường Tiểu học mới”
III/CƠ SỞ LÝ LUẬN:
Trong công tác giáo dục hiện nay, mục đích của chúng ta là đào tạo
những con người phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn tinh thần.
Phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện – Học sinh tích
cực ” do Bộ GD & ĐT phát động từ năm 2008 là chủ trương của các cấp
lãnh đạo Đảng và Nhà nước rất quan tâm, nhắc nhỡ toàn ngành thực hiện
nhằm xây dựng trường học là môi trường sư phạm lành mạnh, an toàn, tạo
cơ sở vững chắc, hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục toàn
diện.
Do đó, “Lớp học thân thiện” được xem là “Tế bào sống”, là yếu
tố quan trọng của phong trào xây dựng trường học thân thiện, học sinh
tích cực.
Việc xây dựng “Lớp học thân thiện” có tác dụng rất lớn trong sự
hình thành và phát triển nhân cách của trẻ, bởi học sinh Tiểu học nói
chung và học sinh lớp 3 nói riêng, do đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi nên
các em rất hiếu động, ham thích tìm tòi, khám phá cái mới và rất nhạy
cảm với tác động bên ngoài. Đặc biệt ở độ tuổi này, các em đã có nhu cầu
phát triển mạnh về nhân cách, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ. Do đó,“Lớp học
thân thiện” là một môi trường học tập thuận lợi và giúp các em phát triển
một cách toàn diện nhất. Các em sẽ hình thành ý thức, thái độ, hành vi,
thói quen liên quan đến những chuẩn mực về đạo đức, về phát triển kỹ
năng sống, về lao động thể chất và thẫm mỹ. Rèn luyện cho các em những
kỹ năng cơ bản phù hợp với lứa tuổi học sinh như: kỹ năng giao tiếp, ứng
xử; kỹ năng tổ chức quản lý và tham gia các hoạt động tập thể kỹ năng tự
giác học tập, tự kiểm tra đánh giá kết quả, tự rèn luyện; củng cố, phát triển
kỹ năng sống, các hành vi, thói quen tốt trong học tập, lao động và công
tác xã hội...
Do đó, xây dựng lớp học thân thiện là một yêu cầu cần thiết mà
người giáo viên cần phải nỗ lực trong cả tư duy và hành động.
IV/CƠ SỞ THỰC TIỄN:
Trong năm học 2012- 2013 này, trường tôi là một trong ba trường
của Thành Phố được tiếp nhận dạy thử nghiệm chương trình theo mô hình
trường Tiểu học mới với khối lớp 2,3 - Đây là một mô hình hoàn toàn
mới tại Việt Nam. Mô hình trường học mới sẽ tập trung chuyển đổi từ dạy
học truyền thụ của giáo viên sang tổ chức hoạt động tự học của học sinh;
trước đây, học sinh học theo lớp là chủ yếu thì nay sẽ chuyển sang dạy và
học theo nhóm, cặp, cá nhân. Việc tự học của HS chiếm vai trò chủ đạo,
giáo viên sẽ là người tổ chức, theo dõi, hướng dẫn giúp đỡ và chuẩn bị đồ
dùng học tập cho học sinh. Mô hình mới này cũng đề cập tới việc phát
huy vai trò giáo dục của gia đình, cộng đồng trong việc dạy dỗ học sinh.
Khi được phân công giảng dạy lớp 3 và dạy theo chương trình của
dự án này, bản thân tôi mong muốn làm sao để các em được tiếp cận học
tập một cách nhanh và có hiệu quả nhất. Đồng thời, xây dựng lớp học là
nơi mà học sinh được tạo điều kiện sống khỏe, vui vẻ, tích cực học tập và
tham gia các hoạt động phong trào, học sinh tích cực hoạt động chủ động,
sáng tạo trong học tập; xây dựng và nâng cao dần thói quen tự học, tự
quản, tự tin, ý thức tìm tòi, tự đề xuất và giải quyết vấn đề.
Do đó, ngay từ đầu năm khi đã triển khai dạy theo mô hình trường
Tiểu học mới, sau khi nhận lớp, tôi đã theo dõi, tìm hiểu học sinh trong
lớp và kết quả thu được như sau:
TSHS 32 em/ 13 nữ
N
ỘI DUNG KHẢO SÁT
SL
TL
HS tự tin, hoà đồng trong học tập, sinh hoạt 11 em 34.4 %
HS thiếu tự tin trong hoạt động học tập 11 em 34.4 %
HS chỉ tham gia hoạt động học tập 10 em 31.2 %
Qua quá trình theo dõi, khảo sát, kết quả thu được làm tôi băn
khoăn, suy nghĩ phải làm thế nào để khơi dậy sự tự tin trong mỗi em học
sinh, để các em tích cực trong học tập, có tính sáng tạo và đạt hiệu quả khi
tham gia phong trào, mạnh dạn nhìn nhận khuyết điểm và sửa chữa ...Làm
