Cách chăm sóc chim chào mào.
s L c V Các Lo i Chào Mào : Khi vào thú ch i gì đi n a cũng ph i c n s đam mê vàơ ượ ơ
siêng năng, ch ch thích theo phong trào thì không tài nào b n đ c và gi i đ c. Khi m i ượ ượ
vào thú nuôi Chào Mào, m t ai đó tình c do có duyên, hay s thích mu n nuôi chim gì đó
mà c duyên đ a đ n.ơ ư ế
Giá chim giao đ ng t 20 nghìn cho t i b c tri u, và lo i: Gián Cánh, B ch Đ , B ch
T ng, Chào Mào Bông, M , là gi ng d t ng b đ t bi n, chim có màu tr ng l th ng, ơ ướ ế ườ
nh có cánh tr ng, lông đ m đ m tr ng trên l ng, đ u, ho c đuôi nguyên m t ho c vàiư ư
c ng lông tr ng, cánh tr ng có m t vài c ng lông tr ng và c móng tr ng tùy vào con, có
con toàn móng tr ng h t. Đ c bi t gi ng B ch T ng thì b đ t bi t h t c thân hình, toàn ế ế ế
thân tr ng tinh, đ c bi t h n n a là riêng cái lông d i đít và cái tách c a nó v n còn đ . ơ ướ
Xin nh c m t ai đó mu n mua gi ng B ch T ng thì ph i đ ý c p m t, b i B ch Tang
nh th c p m t s có màu đ , không còn đen n a. Riêng gi ng chim Chào Mào Bông thìư ế
ph i tùy đ đ t bi n c a nó n m đâu. N u nguyên cái đ u tr ng còn thân hình đen, thì ế ế
ch b đ t bi n là n i đ u nên c p m t s có màu đ , còn l i gi ng ch bông trên l ng thì ế ơ ư
c p m t v n bình th ng. Khác v i chim Chào Mào bình th ng, và giá c có th nói t i ườ ườ
b c tri u tr lên, tùy vào đ a ph ng, nhu c u và th ch t c a con chim. Cho nên cũng có ươ
vài ng i ham ti n thi u đ o đ c đã nhu m màu tr ng trên lông chim và bán giá cao, sauườ ế
khi chim thay lông ho c t m th i gian thì màu nhu m trôi đi thì h i ôi. Cho nên ph i c n
th n và ph i quen bi t ng i gi i thi u đ mua, còn không ph i có kinh nghi m nh t ế ườ
đ nh.
Cách Ch n Chim Tr ng Đ p Hay: Chào mào tr ng và mái r t chi là gi ng nhau, cho nên
ngay c m t tay nuôi lâu ngày đôi khi còn nh m l n. Tuy nhiên ta có th d a vào vài chi
ti t đ ch n chim tr ng. Chim tr ng khác chim mái t ng to h n, cánh dài h n, đ u toế ướ ơ ơ
h n, tách đ c a nó to nhi u lông h n chim mái. Mũ th ng thì cao h n chim mái, gi ngơ ơ ườ ơ
hót đ c phong phú h n t c là đi đ c t 6-9 âm thanh dài, còn chim mái ch đi đ c 3-4ượ ơ ượ ượ
âm thanh l p đi l p l i hoài là: wit' tu hìu. Mu n cho ch c ăn là chim tr ng trong l i có ưỡ
ch m đen, c 3-4 ch m cu i l i là tr ng. Tuy nhiên đôi khi có vài cô chim mái t ng ưỡ ướ
không thua cho chim tr ng cho nên r t d b l n ,tr ng h p này r t chi là hi m ườ ế
Khi ch n chim ph i ch n con chim lanh l i, lí l c, nhìn th y đi u b lanh l . C p c t c
là hai vi n lông đen bên ng c nó ph i to, khá dài cho t i dài g n đ ng nhau thì qu th t là
quý hi m. Nói v mũ, tuy mũ chim r t chi là phong phú, th p có, cao có, to và nh nh ngế ư
ch có hai lo i th ng đ c nuôi nhi u nh t là mũ lân và mũ r m. Mũ r m t c là to đ u t ườ ượ ơ ơ
g c t i đ nh mũ cao ch c tr i th ng đ ng khá cong, và mũ lân là cong y nh s ng đ u lân ư
v y. C p chân ph i to dài, t ng chim đòn dài, t c là thân hình nó dài. Nói v mi ng chim, ướ
mi ng chim ta ch n chú mi ng m ng ng n thì siêng hót l m. Riêng lo i ngũ đo n là ph i
ng n h t m i quý nh thân hình ng n, chân ng n, mi ng ng n, mũ cong ng n, đuôi đ u ế ư
ng n thì m i quý mà c ph i dài.
H ng bò t c là khi hót phù ra nh nh ng. ư ươ
T p Luy n Cho Chim B i: có hai cách nuôi t chim b i: đó là t chim đã đ tách ngoài
tr i, g i là chim tr i ho c chim b i già, g i là già vì đã tr ng thành má đã đ . Chim ưở
chuy n là chim con còn chuy n cành, và chim t là các chú đã bay đ c to xác nh chim ơ ượ ư
đ tách b lông còn màu xám, có n i g i là chim má tr ng. Đánh giá v hai gi ng này thì: ơ
chim đ tách nuôi lên th ng thì hay h n sau m t năm, nh gi ng hót ch t l ng và cách ườ ư ượ
đ u đá. Riêng chúng lâu d n h n chim ch a đ tách. Chim ch a đ tách ch có cái l i là ơ ư ư
d n l mà thôi, và sau khi thay lông thì đ p l m do không bay nh y vô đ . Tính đ hay c a
con t thì c 30% là hay còn chim đã đ tách thì t i 80% sau mùa thay lông thì ta có thơ
ch i đã l m r i, và đ c bi t là chim đã đ tách v i ta nuôi c 4 tháng đ i lên thì đã th yơ
chúng ch u đ u v i chim l sung tí r i, vì nuôi nhà n u có chim m i thì nó s ph n nào ế
và quen v i chim nhà, n u các fans nuôi m t c p thì chúng cũng quen nhau t gi ng hót ế
và quen m t nên ít đ u nhau. Các b n m i vào ngh nuôi, nh nuôi hai con b i m i lên ư
mình s th y nhà nó đ u đá và hót r t chi bình th ng cho t i khi ta nh b n bè mang ườ
t i m t con khác. Ta s nghe chúng hót nh rút gi ng, hót siêng nhi u h n, có v sung ư ơ
h n. Đ c bi t khi treo cho hót c n a ti ng sau r i kê l ng cho đ u s th y nó đ u khácơ ế
Nuôi Chim B i Thành Chim Thu n : b t đ u nuôi thì nên nuôi hai con, th ng b i đã đ ườ
tách thì khá nhát, nên ta ph i treo g n ng i, n u đ bay tung l ng c a nó còn nhi u quá ườ ế
thì che b t n a l ng r i t t th i gian mà m d n ra. Ta cũng có th đ vào l ng h n ch ế
không cho tung đ u nh l ng che b ng l i ru i, khi n nó không chui đ u ra tróc đ u ư ướ ế
ch y máu. N u có l tróc đ u ch y máu thì qua mùa thay lông mi ng v y đó s tróc đi và ế ế
m c lông lên l i. Cách t p cho d n ng i b ng cách treo g n ch ng i qua l i treo th p ườ ườ
ngang n a thân ng i, khi nó ghi n ăn m t món gì đó, ta nên đút cho nó ăn h n là b vào ườ ơ
vào cóng ăn, vi c này s giúp nó d n h n v i ch nó. ơ
Đi u Ki n Nuôi Chào Mào : th t đ n gi n l m không có gì khó. Ngoài b t/cám cào ơ
cào/côn trùng, đ c bi t là trái cây. Ta có th cho chúng ăn đ lo i trái cây m m đ c bi t là
trái có màu đ nh : cà chua, t Tây/ t Đà L t lo i to to, chu i, cam. Theo vào tài li u tôi ư
đ c thì, cà r t r t chi là t t. Đ c g i là vua c a rau qu . Vì nó c ng quá cho nên ta có th ư
h p m m cho chúng ăn. B i vì tôi tin là nh ng lo i rau có s c màu đ này giúp chim Chào
Mào gi cái đít màu đ còn t t cho dù nuôi lâu năm. Có ý ki n cho là ta nuôi theo môi ế
tr ng t nhiên c a nó nh cây xanh hoa hòe màu đ , l i nh h ng t i nó. Nh th i kỳườ ư ưở ư
thay lông ta dùng áo trùm l ng màu s c xanh, đ hoa hòe. N u đ c ta có th th h t ế ượ ế
nh ng gì nêu ra. B i vì, đây là nh ng kinh nghi m c a tôi và tôi c ng l i nh ng kinh
nghi m c a các cao th lâu năm trong ngh .
T m Cho Chào Mào : Ra qu y chim mua m t cái l ng t m, 1 máng n c đ chim t m, 1 ư
cái c u đ chim đ u, dùng keo 502 đ dán ch t câu c u đó vào l ng c đ nh h n luôn, đ
nó không b tr t xu ng hay r i ra ngoài. ơ
Sang chim qua l ng t m, đ t l ng n i nào n ng nh , thích h p cho chim t m nh t là ơ
kho ng 10h30 - 12h vì th i đi m đó n ng đ p, kích thích chim t m.
Dùng n c v y nh lên ng i chim, sau đó đ vào máng t m kho ng 1/2 n c (đ nhi uướ ườ ướ
chim s ng p và ko t m). Đ t l ng n i có n ng nh . ơ
Chim b n c dính vào lông s r a lông, rũ lông cho khô, n ng nh kích thích cho chim c m ướ
th y khó ch u trong ng i. Nó s c m th y khó ch u, và sau vài l n rũ lông đó là nó s ườ
nh y vào máng t m đ t m thôi.
N u chim còn nhát thì trong khi chim t m không nên đ ng quá g n. T m cho chim giúpế
chim có b lông đ p, và chim mau d n ng i h n. N u b n thì có th 2 ngày t m 1 l n ườ ơ ế
cho chim.
Sau khi chim t m xong thì sang chim qua l ng cũ th ng nuôi nó, sau đó mang ra n i nào ư ơ
có n ng nh đ chim rũ lông và s i cho khô lông. Kho ng m t lúc là mang chim vào, treo ưở
n i nào cao và thoáng! ơ
Đ c Tính C a Chào Mào: Chim Chào Mào a kêu, mi ng nó c lanh chanh c ngày tuy ư
không bay, nh ng cũng vui nhà vui c a. Nó đ c coi là con chim bình dân (r ti n, dư ượ
nuôi) nên thích h p v i đ i chúng. Nuôi lâu ngày, Chóp Mào bi t “líu”, ti ng líu cũng véo ế ế
von nhi u âm đi u. Khi con chim đã bi t líu thì giá tr c a nó cao h n. ế ơ
Ph Ki n L ng Chim: L ng cho Chào Mào thì không c u kỳ quá, b i ch c n đ n gi n ơ
r ng rãi cho chim nh y đ c p chân đ c kh e là t t. Vì ta nuôi l ng h p quá chim không ượ
đ c v n đ ng t t, khi n c p chân y u đi, đ c bi t nuôi t chim con. L ng nh g n trượ ế ế
khi là đ ép chim b i đ cho chúng d n l mà thôi. Khi đã khá d n ta nên cho vào l ng
r ng. Nói v chim con nuôi t lúc m m m i thì cũng v y. Khi chúng t nh y đ c thì lo i ượ
này đã d n. Ta không nên dùng l ng nh mà nuôi vì tu i chim con đang phát tri n, không
đ c đ dinh d ng t t và đi u ki n ho t đ ng thì chim s y u đi mà thôi.ượ ưỡ ế
C u Cho Chào Mào: h i gi tôi ch dùng lo i to v a đ đ chân chim bám vào, không quá
to, l i không nh , b i vì nh quá chim đ u lâu ngày móng s m c dài ra l . Chân không
đ c bám v ng. Th i này có vài b n dùng c u th nh cong, u n l ng. Theo vài ý ki nượ ế ư ượ ế
là: vi c cong u n nh th khi n con chim đ ng đ u không cân b ng thân hình, s gây ra b ư ế ế
t t cho chân chim.
B nh C a Chào Mào: Theo các b n thì tiêu ch y thì do thay đ i cám/b t, nuôi v sinh
không t t, chim g n thay lông v.v.v. chim đi phân ch y ho c b đi dính ch y khi n con ế
chim y u và xù lông. Tôi đ ý nh t là v n đ v sinh! Nh cóng n c u ng và cóng cámế ư ướ
đ lâu không thay, chim ăn b t r i r i cám vào đ y, khi n n c u ng hôi chua, cám b t đ ơ ế ướ
b m t, b t mua b h . Đ c bi t là ta nuôi lo i l ng đ y ch có mi ng váng và lót báo ướ ư ế
trên. Lo i này khi n ta ph i thay báo hâu nh 2 ngày m t l n, b i Chào Mào ăn hay v t đ ế ư
ăn ra. Đ c bi t là ngày ta cho chúng ăn trái cây nh chu i, cà chua. Mà ta cho nhi u quá ư
khi n nó ăn không h t. Trái cây r i xu ng d i r i nó l đi phân dính và và trái cây đ lâuế ế ơ ướ
h , và r i vô tình nó xu ng ăn thì b đ ng ru t mà thôi.ư ườ
Cách Ch a Tr : ta có th d n s ch l ng, v sinh h b t/n c. Cho cám ăn m i s ch. ướ
Không nên cho ăn m i t i và trái cây vào giai đo n này. Qua vài ngày nó s kh i. ươ
Vài cách khác c a các b n là: dùng n c trà đ m ho c là dùng thu c đau b ng c a ng i ướ ườ
u ng là Berberin thì ph i, pha tí vào n c cho chim u ng. ướ
các b n m i ch i d theo dõi tham kh o và các AE mu n trao đ i thêm đ c ơ ượ
thu n ti n trong vi c ch n ch đ , tôi xin đ c chia ra làm 4 v n đ chính là: ượ
Ch đ dinh d ngế ưỡ
- Ch đ v sinhế
- Ch đ t p d tế ượ
- Các v n đ khác
I/ Ch đ dinh d ng:ế ư
1/ Th c ăn cho Chào mào:
Th c ăn chính: quan đi m c a tôi là không quá c u kỳ đ i v i các thành ph n c a cám.
Chào mào có nhi u ngu n th c ăn b sung, nhi u ngu n cung c p b sung vi ch t dinh
d ng nên đ i v i cám ăn hàng ngày c a nó, theo tôi ch c n đ ch t dinh d ng c b nưỡ ưỡ ơ
là ok. Cám chim thì có nhi u hãng s n xu t, đóng gói bán nhi u trên th tr ng, có th mua ườ
v tr n thêm thu c (nói k ph n sau) và m t s thành ph n b sung nh tr ng, tép khô l t, ư
tôm … Tôi nói v y không có nghĩa chê bai cám t làm. N u có đi u ki n, ch n đ c m t ế ượ
công th c h p v i chim thì t làm cám cho chim theo các thành ph n đó là t t nh t.
Đ i v i cám t làm hay v i cám bán s n, sau khi m gói thì không nên đ quá 1 tháng.
Nhi u khi nhìn cám v n t i nguyên, mùi v n th m ng y nh ng đã có m t s ch t khi ươ ơ ư
ti p xúc v i không khí nó b bi n đ i gây r i lo n tiêu hoá. M t đi u quan tr ng n a, đãế ế
đ c nói đi nói l i nhi u r i, nh ng tôi v n xin nh c l i: khi đã xác đ nh đ c công th cượ ư ượ
cám thích h p r i thì ph i theo đu i công th c này lâu b n, tuy t đ i không đ c đ t ng t ượ
thay đ i các thành ph n c b n c a cám. Lý do là: c th c a chim đang thích nghi, đang ơ ơ
phát tri n bình th ng v i các thành ph n c b n nào đó r i, vi c trao đ i, h p th ch t ườ ơ
đang đ c di n ra bình th ng, nh ng đ t ng t b ng t đi, thay vào m t ch t khác - đi uượ ườ ư
này làm chim b shock, c th c a nó v a b thi u h t các ch t quen thu c (b c t đi) v a ơ ế
ph i đ i phó v i m y th l l m (m i b t ng vào). Nh thì chim b r i lo n tiêu hoá, suy
nh c m t th i gian, khi nào thích nghi v i cám m i thì phát tri n bình th ng. N ng thìượ ư
đi tiêu ch y dài ngày, xù lông, thay lông b t th ng, suy dinh d ng, suy ki t, quy tiên … ườ ưỡ
Mu n đ i cám thì b t bu c ph i làm t t , b n tr n hai lo i cám vào v i nhau r i hàng
ngày rút d n t l cám cũ đi, tăng d n t l cám m i lên.
V công th c làm cám thì di n đàn cũng đã nói r t nhi u, v i l i tôi cũng không mu n
gi i thi u m t công th c c đ nh. Tôi ch xin đ a ra (đ ngh ) m t s thành ph n chính cho ư
cám Chào mào:
- Các lo i cám cho gia c m bán đóng gói s n (Cám Ba vì, cám Con cò …),
- Tr ng v t, tr ng gà: n u tr n 10 qu thì l y 10 lòng đ + 3 lòng tr ng. N u không có ế ế
đi u ki n ph i, s y thì nên lu c chín r i cà nh ra đ tr n sau đó ph i, s y th t khô. Cám ơ ơ
tr n tr ng thì m i m làm cho ăn trong vòng 15-20 ngày thôi,
- Tr ng v t l n, tr ng cút l n,
- Th t r n m i, th t bò, tôm t i, ươ
- Tép l t khô: theo tôi cái này ch y u cung c p thêm can-xi, ế
- B t ngũ c c hoa qu (b t dinh d ng dành cho tr em), ưỡ
- C m n u t g o n p l c: th này nóng, n u ch n thì nên cho ít thôi.ơ ế ế
Trên đây là m t s thành ph n ch y u tôi tham kh o đ c c a m y AE t làm cám cho ế ượ
chim. Các b n mu n t làm thì có th ch n thành ph n theo t l riêng c a mình r i ti n ế
hành. Có đi u – tôi xin đ c nh c l i, đ i v i Chào mào thì không c n ph i c u kỳ l m ượ
đâu. Làm càng c u kỳ càng khó theo đuôi lâu dài.
Th c ăn b sung: Th c ăn b sung đ i v i Chào mào là trái cây, côn trùng.
- Trái cây: Chào mào đ t bi t thích chu i (zám nó có h h ng v i … kh ??!). Có đi u ki n
thì cho ăn chu i tây (chu i cúng) là t t nh t, không làm cho chim b tiêu ch y. Ngoài ra nó
cũng thích ăn nho, cà chua, h ng, cam quýt ng t, d a h u … – nói chung là các lo i trái cây ư
chín có v ng t. V li u l ng thì trong m t tu n có ít nh t 3 ngày chim đ c ăn trái cây. ượ ượ
Chào mào cũng thích ăn khoai lang, khoai tây, khoai mỳ, cà r t lu c - th này cho nó ăn
nhi u cũng t t (b n ph i lu c lên, n u không thì nó không th nào nhá n i). ế
- Côn trùng: Cào cào non là l a ch n s 1, nh ng có con thích ăn cào cào, có con không ư
thích, không ăn, b n ph i t p cho nó ăn b ng cách cho nh n đói r i đ m y con cào cào vào
cóng (b c ng cào cào đi, ch cho nhúc nhích đ c thôi). Có đi u ki n cho ăn đ u đ n ượ
hàng ngày thì quá t t, n u không thì vài ba ngày cho ăn m t l n, m i l n ch ng 5-7 con là ế
v a.
Sâu quy: cho ăn ít thôi, ăn cho vui, cho đ nh t m m thôi – nh th mình c n h t d a v y. ư ư
Không nên cho Chào mào ăn nhi u sâu. M i tu n m i con chào mào ăn ch ng 1,5-2 mu ng
cà phê sâu là v a. Không nên cho Chào mào ăn d - d hăng không h p v i Chào mào. B n ế ế
cũng không nên t p cho Chào mào ăn th t bò, th t heo t i s ng, tôm t i – không t t cho ươ ươ
h tiêu hoá c a nó.
Có đi u này các b n c n l u ý: khi d n l ng chim thì hay có m y con sâu b ku chim làm ư
vãi xu ng đáy l ng. Các b n tuy t đ i không đ c ti t ki m = cách cho nó ăn l i m y con ượ ế
đó, mà ph i làm m y l nh đáy l ng đ sâu vãi l t h n đi. Sâu vãi nó s ng nh phân
chào mào, cho ăn l i nh v y khác jì b n cho Chào mào ăn phân c a chính nó - ru t gan ư
nào ch u n i ?!
N c u ng: N c u ng c n s ch s là đ r i, không c n ph i đun sôi đ ngu i chi choướ ướ
c u kỳ, nên l y n c t b hay lu ch a đ không còn h i thu c clorua trong n c máy. ướ ơ ướ
Cóng n c không đ quá 03 ngày, không đ rong bám, đ t bi t, n u ông chim vào là ph iướ ế
đem ra thay ngay. G m! có nhi u ông nuôi chim nhi u quá không ch u d n d p đ cho cái
cóng n c nh cháo loãng m i ch u thay … Cóng n c thì b n nên đ cóng sành đ ti nướ ư ướ
theo dõi – chim có th nh n đói đ c ch tuy t đ i không th nh n khát. ượ
B sung vi ch t dinh d ng – vô thu c: V n đ này tôi đ nh không vi t, vì thu c là con ưỡ ế
dao hai l i, khi s d ng thu c ph i h t s c c n th n và ph i theo dõi sát sao b y chim.ưỡ ế
V v n đ này, các b n ch nên tham kh o thông tin - hi u th t rõ thì m i làm, không áp
d ng m t cách máy móc. Đ n đo mãi r i cũng vi t ra luôn, không l i có ng i trách : “Đã ế ườ
h c mót đ c l i c n b y đ t gi u ngh …!!!” ượ
Các b n nh n th y Chào mào d ch i, nhanh sung là do ch đ ăn u ng t nhiên c a nó - ơ ế
đ y đ ch t dinh d ng và đ y đ vitamin c n thi t. N u có đi u ki n mua thu c chuyên ưỡ ế ế
d ng cho chim thì c theo h ng d n s d ng mà th c hi n, còn n u không có đi u ki n ướ ế
thì v n có cách b sung vi ch t dinh d ng cho nó thông qua các lo i thu c dùng cho ưỡ
ng i – tôi s c g ng gi i thi u các lo i thu c đ c bán ph bi n hi u thu c.ườ ượ ế