Chế độ ăn và bệnh nhân
suy thận
Trước khi được lọc máu, người bị suy thận phải theo chế độ ăn giới hạn
về muối và chất đạm (thịt, cá, tôm, cua, gà, vịt…).
Thận nhân tạo giúp loại bỏ khỏi cơ thể các chất dư thừa do ăn uống đưa
vào. Tuy nhiên, chức năng của nó không thể hoàn hảo như thận bình
thường, nên chế độ ăn của bệnh nhân lọc thận có thể thay đổi hơn so với
trước khi lọc thận, nhưng không được ăn uống như bình thường.
Nước và trọng lượng cơ thể
Suốt trong thời gian dài bị suy thận và trước khi được chạy thận nhân tạo,
người bệnh phải ốm đi, vì nếu cân nặng không giảm nghĩa là đã có sự ứ
đọng muối và nước trong cơ thể. Có nhiều bệnh nhân phải mất đi hơn 10kg
trong một thời gian ngắn chạy thận nhân tạo do khối lượng nước và muối dư
thừa đã được rút bỏ, và nhờ vậy nhiều trường hợp huyết áp cao sẽ mất đi mà
không cần dùng thuốc.
Người bệnh phải theo dõi cân nặng mỗi ngày vào một giờ cố định với trang
phục giống nhau và dùng cùng một cân. Không được tăng cân hơn
0,5kg/ngày. Nếu cân nặng tăng quá nhiều, nghĩa là đã dùng quá nhiều nước,
muối. Khi đó bắt buộc phải giới hạn lượng nước uống và kiểm tra chế độ
dinh dưỡng.
Cảm giác khát nước tùy thuộc rất nhiều vào số lượng muối ăn. Do đó, nếu
giảm được muối trong thức ăn, số lượng nước đưa vào cơ thể sẽ tự động
giảm đi vì bệnh nhân ít cảm thấy khát nước hơn.
Theo nguyên tắc, bệnh nhân lọc thận có thể dùng tổng cộng khoảng
500ml/ngày (nước, cà phê, cháo, súp, canh...) và có thể gia tăng thêm một
lượng bằng với lượng nước tiểu còn lại, tức là:
Lượng nước uống/ngày (tính cả lượng nước có trong thức ăn) = 500ml +
lượng nước tiểu.
Thí dụ: Nếu người bệnh đi tiểu 200ml/ngày thì có thể dùng tổng cộng 700ml
nước/ngày.
Cần giới hạn nước uống vì trong tất cả các loại thức ăn cũng đều có nước,
nhất là trái cây và rau.
Sự theo dõi cân nặng là yếu tố cơ bản và chính yếu. Sau các tuần lễ đầu chạy
thận nhân tạo, nếu chế độ dinh dưỡng được tuân thủ nghiêm ngặt, người
bệnh có thể dần dần lên cân thật sự nhưng huyết áp không tăng. Tuy nhiên,
cân nặng ổn định với thể trạng khỏe mạnh bình thường chỉ có được sau 6
tháng đến 1 năm chạy thận nhân tạo.
Muối
Bình thường cơ thể hấp thu khoảng 8-12g muối mỗi ngày, phần lớn số muối
này sẽ được thải bỏ qua đường tiểu vì không cần thiết cho cơ thể. Khi cả hai
thận đều bị suy, muối sẽ không được loại bỏ mà ứ lại trong cơ thể; lúc đó
phù, cao huyết áp sẽ xuất hiện, gây suy tim, ứ nước trong phổi và tổn thương