Chi n tranh ti n t (tóm t c)ế ề ệ ắ
Xu t b n vào mùa hè v a qua t i B c Kinh, cu n sách nh Chi n tranh ti n tấ ả ừ ạ ắ ố ỏ ế ề ệ
(Currency Wars) c a m t nhà nghiên c u kinh t tr ng i Trung Qu c nh p củ ộ ứ ế ẻ ườ ố ậ ư
sang M d i cái tên Song Hongbing, khi n d lu n kh p th gi i s ng s t.ỹ ướ ế ư ậ ắ ế ớ ử ố
Không ch th , nó còn khi n c Trung Qu c xôn xao và tr thành m t “k l cỉ ế ế ả ố ở ộ ỷ ụ
xu t b n trong năm” c a Trung Qu c…, ch sau Harry Potter VII, t p cu i cùngấ ả ủ ố ỉ ậ ố
trong b truy n đ c đ c nhi u nh t trên th gi i!ộ ệ ượ ọ ề ấ ế ớ
“Cu c chi n tranh ti n t ” đ c p đ n m t cu c chi n kh c li t, không khoanộ ế ề ệ ề ậ ế ộ ộ ế ố ệ
nh ng và dai d ng gi a m t nhóm nh các ông trùm tài chính – đ ng đ u là giaượ ẳ ữ ộ ỏ ứ ầ
t c Rothschild – v i các th ch tài chính kinh t c a nhi u qu c gia. Đó là m tộ ớ ể ế ế ủ ề ố ộ
cu c chi n mà đ ng ti n là súng đ n và m c sát th ng th t là ghê g m.ộ ế ồ ề ạ ứ ươ ậ ớ
“Cu c chi n tranh ti n t ” giúp chúng ta hi u nhi u đi u, r ng Bill Gates ch aộ ế ề ệ ể ề ề ằ ư
ph i là ng i giàu nh t hành tinh, r ng t l t vong c a các t ng th ng M l iả ườ ấ ằ ỉ ệ ử ủ ổ ố ỹ ạ
cao h n t l t tr n c a binh lính M trong chi n d ch Normandie, vì sao Phơ ỉ ệ ử ậ ủ ỹ ế ị ố
Wall l i m o hi m đ h t v n li ng c a mình cho vi c “đ u t ” vào Hitler.ạ ạ ể ổ ế ố ế ủ ệ ầ ư
Xâu chu i nh ng s ki n đã x y ra t s tan v c a Liên Xô, s s t giá c aỗ ữ ự ệ ả ừ ự ỡ ủ ự ụ ủ
đ ng rúp, cu c kh ng ho ng tài chính c a các con r ng châu Á hay v phá s nồ ộ ủ ả ủ ồ ụ ả
tài chính Nh t B n…, tác gi đ t câu h i: Nh ng cu c kh ng ho ng đó là doở ậ ả ả ặ ỏ ữ ộ ủ ả
tình c c a l ch s hay là do m t bàn tay nào đang “đ o di n” t sau b c mànờ ủ ị ử ộ ạ ễ ừ ứ
sân kh u? Và n u có nh v y thì bàn tay y là c a ai?ấ ế ư ậ ấ ủ
Ngày nay, Bill Gates v n đ c gi i truy n thông không ng ng ca t ng và đ cẫ ượ ớ ề ừ ụ ượ
coi là ng i đàn ông giàu nh t hành tinh v i kh i tài s n kh ng l . N u tin r ngườ ấ ớ ố ả ổ ồ ế ằ
đó là s th t thì có nghĩa là b n đã b l a d i. B i vì b n s ch ng bao gi tìmự ậ ạ ị ừ ố ở ạ ẽ ẳ ờ
th y đ c bóng dáng c a các ông trùm th t s giàu có trên b ng x p h ngấ ượ ủ ậ ự ả ế ạ
nh ng ng i giàu nh t hành tinh này, còn gi i truy n thông ph ng Tây thì đã bữ ườ ấ ớ ề ươ ị
nh ng th l c “vô hình” c a các ông trùm kia khóa mi ng.ữ ế ự ủ ệ
Nhóm tài phi t ngân hàng này đã t o ra m t c ch ki m soát ngu n cung ngệ ạ ộ ơ ế ể ồ ứ
ti n t xuyên qu c gia, th c hi n các chính sách b m ti n vào các n n kinh tề ệ ố ự ệ ơ ề ề ế
đang tăng tr ng đ r i chích n qu bong bóng kinh t đ thu l i. Ngu n tàiưở ể ồ ổ ả ế ể ợ ồ
s n h thu đ c có th là d u khí, b t đ ng s n, n n công nghi p qu c phòng,ả ọ ượ ể ầ ấ ộ ả ề ệ ố
đ t nông nghi p…T t c có th đ c quy đ i thành vàng hay ti n m t tùy theoấ ệ ấ ả ể ượ ổ ề ặ
v n trù c a h . K t qu là sau m i l n “xén lông c u”, các nhà tài phi t này l iậ ủ ọ ế ả ỗ ầ ừ ệ ạ
giàu có h n, uy l c càng ngày càng đ c c ng c h n trên thì tr ng tài chínhơ ự ượ ủ ố ơ ườ
qu c t .ố ế
Cho đ n ngày nay, gia t c Rothschild v n theo đu i ngành ngân hàng, nh ng n uế ộ ẫ ổ ư ế
b t ch t h i 100 ng i dân Sài Gòn hay Hà N i, b n s th y r ng, có đ nấ ợ ỏ ườ ở ộ ạ ẽ ấ ằ ế
101 ng i bi t r t rõ v Ngân hàng Hoa Kỳ trong khi ch ng m t ai bi t đ cườ ế ấ ề ẳ ộ ế ượ
ngân hàng Rothschild là ngân hàng nào. R t cu c, v y ai là Rothschild? N u m tố ộ ậ ế ộ
ng i làm vi c trong ngành tài chính mà ch a t ng nghe đ n cái tên Rothschildườ ệ ư ừ ế
thì ch ng khác nào m t ng i lính không bi t Napoleon, sinh viên ngành v t lýẳ ộ ườ ế ậ
không bi t Einstein là ai v y. Cái tên Rothschild h t s c xa l đ i v i đa sế ậ ế ứ ạ ố ớ ố
ng i dân Vi t Nam, tuy nhiên, gia t c này có m t s c nh h ng r t l n đ iườ ệ ộ ộ ứ ả ưở ấ ớ ố
v i quá kh , hi n t i và t ng lai c a ng i dân kh p n i trên th gi i. Thôngớ ứ ệ ạ ươ ủ ườ ắ ơ ế ớ
qua s đ i l p gi a t m nh h ng và m c đ c n i ti ng c a c a gia t cự ố ậ ữ ầ ả ưở ứ ộ ổ ế ủ ủ ộ
Rothschild đ i v i th gi i hi n t i, ta có th th y kh năng gi u mình c aố ớ ế ớ ệ ạ ể ấ ả ấ ủ
dòng h này cao siêu đ n m c nào. R t cu c thì dòng h Rothschild có bao nhiêuọ ế ứ ố ộ ọ
tài s n? Đây v n là đi u bí m t c a th gi i. Theo tính toán s b thì con s đóả ẫ ề ậ ủ ế ớ ơ ộ ố
là vào kho ng 500 t USD! V y b ng cách nào mà dòng h Rothschild đã ki mả ỉ ậ ằ ọ ế
đ c kho n tài s n kh ng l nh v y? Đây là câu chuy n mà cu n “Chi n tranhượ ả ả ổ ồ ư ậ ệ ố ế
ti n t ” s giãi bày cùng b n.ề ệ ẽ ạ
Tìm hi u l ch s đ ng đô-la M qua Chi n Tranh Ti n Tể ị ử ồ ỹ ế ề ệ
US Dollar – Đ ng đô-la M , tuy ch là đ ng ti n qu c gia, nh ng l i có s c nhồ ỹ ỉ ồ ề ố ư ạ ứ ả
h ng l n nh t đ i v i n n kinh t toàn c u, không khác gì đ ng ti n th gi i.ưở ớ ấ ố ớ ề ế ầ ồ ề ế ớ
Cho đ n nay, đ ng đô-la M v n đ c T ch c các n c xu t kh u d u h aế ồ ỹ ẫ ượ ổ ứ ướ ấ ẩ ầ ỏ
(OPEC) quy c là đ ng ti n duy nh t dùng đ k t toán các giao d ch d u h a.ướ ồ ề ấ ể ế ị ầ ỏ
Chính ph nhi u n c trên th gi i v n ch n đ ng ti n này là d tr ngo i tủ ề ướ ế ớ ẫ ọ ồ ề ự ữ ạ ệ
ch y u. T giá hoái đ i c a đ ng ti n này đ c theo dõi hàng ngày đ k p th iủ ế ỷ ố ủ ồ ề ượ ể ị ờ
đi u ch nh các chính sách kinh t vĩ mô sao cho thích h p nh t nh m gi m thi uề ỉ ế ợ ấ ằ ả ể
t i đa thi t h i cho ngu n d tr qu c gia, hàng hóa xu t kh u,… Và cũngố ệ ạ ồ ự ữ ố ấ ẩ
không m y ai có kh năng đ ng ngoài cu c tr c nh ng thay đ i c a đ ng đô-ấ ả ứ ộ ướ ữ ổ ủ ồ
la M .ỹ
Tuy nhiên, r t ít ng i trong chúng ta bi t đ c l ch s hàng trăm năm hìnhấ ườ ế ượ ị ử
thành cũng nh quá trình sinh t n và phát tri n c a đ ng đô-la M . Và vì sao màư ồ ể ủ ồ ỹ
đ ng ti n này l i có giá tr và s c nh h ng l n đ n nh v y.ồ ề ạ ị ứ ả ưở ớ ế ư ậ
Vi c tìm hi u l ch s đ ng đô-la M s cung c p cho chúng ta m t cái nhìn đ yệ ể ị ử ồ ỹ ẽ ấ ộ ầ
đ h n v th tr ng ti n t , nhi u v n đ t n t i c a n n kinh t toàn c u, vàủ ơ ề ị ườ ề ệ ề ấ ề ồ ạ ủ ề ế ầ
nh ng s ki n l n c a l ch th gi i c n đ i. Ph i bày ra nhi u s th t mà chúngữ ự ệ ớ ủ ị ế ớ ậ ạ ơ ề ự ậ
ta khó lòng t ng t ng ra.ưở ượ
S ra đ i c a đ ng ti n đ u tiên trên đ t Mự ờ ủ ồ ề ầ ấ ỹ
Đa s ng i Anh đ n M m u sinh s m nh t chính là nh ng “ng i cùng kh ”.ố ườ ế ỹ ư ớ ấ ữ ườ ổ
Trong cu c hành trình đ n mi n đ t m i, ngoài nh ng hành lý đ n gi n mangộ ế ề ấ ớ ữ ơ ả
theo, h u nh h ch ng có ti n b c hay tài s n gì đáng giá. Th i đó, nh ng mầ ư ọ ẳ ề ạ ả ờ ữ ỏ
vàng b c mi n b c n c M v n ch a đ c khám phá, nên ngu n ti n t l uạ ở ề ắ ướ ỹ ẫ ư ượ ồ ề ệ ư
thông c c kỳ thi u h t. Thêm vào đó là t l nh p siêu t V ng qu c Anh đãự ế ụ ỷ ệ ậ ừ ươ ố
khi n cho l ng ti n ít i M cũng ch y ng c v “x s s ng mù”. Tìnhế ượ ề ỏ ở ỹ ả ượ ề ứ ở ươ
tr ng thâm h t l ng ti n l u thông vì th mà càng thêm tr m tr ng.ạ ụ ượ ề ư ế ầ ọ
Vì lý do đó hàng hóa do nh ng ng i M di c làm ra đã không th đ c traoữ ườ ỹ ư ể ượ
đ i hi u qu do thi u ti n l u thông, gây s c n tr nghiêm tr ng đ n s phátổ ệ ả ế ề ư ự ả ở ọ ế ự
tri n c a n n kinh t . Ng i ta đã ph i dùng đ n các lo i hàng hóa đ c ch pể ủ ề ế ườ ả ế ạ ượ ấ
nh n m c đ cao nh m t đ ng ti n và đ u l y đ ng b ng Anh làm tiêuậ ở ứ ộ ư ộ ồ ề ề ấ ồ ả
chu n tính toán. m c đ nào đó, chúng đã c u vãn đ c tình tr ng thâm h tẩ Ở ứ ộ ứ ượ ạ ụ
ti n l u thông đang tr nên c p bách, nh ng cũng không th đáp ng đ cề ư ở ấ ư ể ứ ượ
nh ng đòi h i v sau c a n n kinh t hàng hóa ngày m t phát tri n.ữ ỏ ề ủ ề ế ộ ể
S thi u h t ti n kim lo i trong th i gian dài và s b t ti n trong vi c s d ngự ế ụ ề ạ ờ ự ấ ệ ệ ử ụ
các lo i ti n hi n v t thay th đã thúc đ y Chính ph thu c đ a thoát ra kh i l iạ ề ệ ậ ế ẩ ủ ộ ị ỏ ố
t duy truy n th ng đ b t đ u m t th nghi m hoàn toàn m i: dùng lo i gi yư ề ố ể ắ ầ ộ ử ệ ớ ạ ấ
Colonial Scrip đ in ti n – lo i ti n chu n đ c pháp lu t quy đ nh. S khácể ề ạ ề ẩ ượ ậ ị ự
bi t l n nh t gi a lo i ti n gi y này so v i chi phi u ngân hàng châu Âu đangệ ớ ấ ữ ạ ề ấ ớ ế
l u hành lúc b y gi là nó không có b t c kho n hi n v t (vàng hay b c) nàoư ấ ờ ấ ứ ả ệ ậ ạ
b o đ m mà ch là m t lo i ti n tín d ng Chính ph . M i ng i trong xã h iả ả ỉ ộ ạ ề ụ ủ ọ ườ ộ
đ u c n ph i đóng thu cho Chính ph , nên ch c n Chính ph ti p nh n lo iề ầ ả ế ủ ỉ ầ ủ ế ậ ạ
ti n gi y này nh b ng ch ng c a vi c n p thu , thì nó đã có đ c y u t cề ấ ư ằ ứ ủ ệ ộ ế ượ ế ố ơ
b n đ l u thông trên th tr ng.ả ể ư ị ườ
Lo i ti n t m i này qu nhiên đã thúc đ y s phát tri n nhanh chóng c a n nạ ề ệ ớ ả ẩ ự ể ủ ề
kinh t , các giao d ch hàng hóa cũng ngày càng tr nên nh n nh p.ế ị ở ộ ị
Năm 1763, Benjamin Franklin vi hành đ n V ng qu c Anh. Khi đ c v chế ươ ố ượ ị ủ
t ch c a Ngân hàng Anh h i v nguyên nhân phát tri n th nh v ng c a thu cị ủ ỏ ề ể ị ượ ủ ộ
đ a châu l c m i, Franklin đã tr l i r ng: “Đi u này r t đ n gi n. thu cị ở ụ ớ ả ờ ằ ề ấ ơ ả Ở ộ
đ a, chúng tôi phát hành ti n t c a riêng mình, g i là ‘ch ng ch thu c đ a’.ị ề ệ ủ ọ ứ ỉ ộ ị
Chúng tôi căn c vào nhu c u c a th ng nghi p và công nghi p đ phát hànhứ ầ ủ ươ ệ ệ ể
m t l ng ti n t cân đ i, nh v y, s n ph m r t d dàng chuy n t tay ng iộ ượ ề ệ ố ư ậ ả ẩ ấ ễ ể ừ ườ
s n xu t đ n tay ng i tiêu dùng. Dùng ph ng th c này, chúng tôi t o ra lo iả ấ ế ườ ươ ứ ạ ạ
ti n gi y c a riêng mình, đ ng th i b o đ m s c mua c a nó, và Chính ph c aề ấ ủ ồ ờ ả ả ứ ủ ủ ủ
chúng tôi không c n ph i tr l i t c cho b t kỳ ai”.ầ ả ả ợ ứ ấ
Cu c chi n giành đ c l p c a n c Mộ ế ộ ậ ủ ướ ỹ
Lo i ti n t này t t nhiên s giúp cho thu c đ a châu M thoát ly kh i s kh ngạ ề ệ ấ ẽ ộ ị ỹ ỏ ự ố
ch c a Ngân hàng Anh. Nh ng m t lo i ti n t không có th ch p là k thù tế ủ ư ộ ạ ề ệ ế ấ ẻ ự
nhiên c a các ngân hàng, b i vì n u Chính ph không c n ph i vay các kho nủ ở ế ủ ầ ả ả
ti n kim lo i v n r t thi u h t th i b y gi , thì ngân hàng s không có s thề ạ ố ấ ế ụ ờ ấ ờ ẽ ự ế
ch p t các kho n vay c a Chính ph , và nh v y, quy n l c l n nh t c a ngânấ ừ ả ủ ủ ư ậ ề ự ớ ấ ủ
hàng là quy n phát hành ti n t d a trên s th ch p t các kho n vay c aề ề ệ ự ự ế ấ ừ ả ủ
Chính ph cũng m t đi trong ch c lát, l i t c t các kho n vai c a Chính phủ ấ ố ợ ứ ừ ả ủ ủ
đ ng nhiên cũng không t n t i.ươ ồ ạ
Các ngân hành Anh t ra ph n n và b t tay nhau hành đ ng. D i s kh ngỏ ẩ ộ ắ ộ ướ ự ố
ch c a các nhà tài phi t, vào năm 1764, Ngh vi n Anh đã thông qua “Đ o lu tế ủ ệ ị ệ ạ ậ
ti n t ” (Currency Act), theo đó, Ngh vi n nghiêm c m các bang trong thu c đ aề ệ ị ệ ấ ộ ị
châu M in n và phát hành ti n gi y c a riêng mình, đ ng th i yêu c u Chínhỹ ấ ề ấ ủ ồ ờ ầ
ph các n i này ph i s d ng toàn b vàng và b c đ đóng nh ng kho n thuủ ơ ả ử ụ ộ ạ ể ữ ả ế
cho Chính ph Anh.ủ
Franklin đã nh n xét m t cách đau đ n v h u qu kinh t nghiêm tr ng do đ oậ ộ ớ ề ậ ả ế ọ ạ
lu t này m ng l i nh sau:ậ ạ ạ ư
“Ch trong m t năm, tình hình [thu c đ a] đã hoàn toàn đ o ng c, th i kỳ ph nỉ ộ ộ ị ả ượ ờ ồ
th nh đã k t thúc, kinh t suy thoái nghiêm tr ng đ n m c t đ ng ph choị ế ế ọ ế ứ ừ ườ ố
đ n b n c ng đ u tràn ng p nh ng đám ng i th t nghi p.ế ế ả ề ậ ữ ườ ấ ệ
N u nh Ngân hàng Anh không t c đo t quy n phát hành ti n t c a x thu cế ư ướ ạ ề ề ệ ủ ứ ộ
đ a, thì ng i dân c a x này s vui v đóng các kho n thu trà và các s nị ườ ủ ứ ẽ ẽ ả ế ả
ph m khác. Đ o lu t này đã gây nên tình tr ng th t nghi p và s b t mãn. Xẩ ạ ậ ạ ấ ệ ự ấ ứ
thu c đ a không th phát hành đ c ti n t c a mình, t đó s không th thoátộ ị ể ượ ề ệ ủ ừ ẽ ể
kh i s kh ng ch c a George III và Ngân hàng Th gi i m t cách vĩnh vi n.ỏ ự ố ế ủ ế ớ ộ ễ
Và nó tr thành nguyên nhân ch y u gây ra cu c chi n tranh đ c l p M .”ở ủ ế ộ ế ộ ậ ở ỹ
Nh ng ng i đ t n n móng xây d ng nên H p ch ng qu c Hoa Kỳ đã s mữ ườ ặ ề ự ợ ủ ố ớ
nh n th c đ c s kh ng ch c a Ngân hàng Anh đ i v i n n chính tr c a Anhậ ứ ượ ự ố ế ủ ố ớ ề ị ủ
cũng nh s b t công đ i v i ng i dân. Ng i hoàn thành b n “Tuyên ngônư ự ấ ố ớ ườ ườ ả
Đ c l p” n i ti ng c a M khi ch m i 33 tu i chính là Thomas Jefferson –ộ ậ ổ ế ủ ỹ ỉ ớ ổ
T ng th ng th ba c a n c M – v i m t câu c nh báo ng i dân M r ng:ổ ố ứ ủ ướ ỹ ớ ộ ả ườ ỹ ằ
“N u cu i cùng ng i dân M đ cho ngân hàng t nhân kh ng ch đ cế ố ườ ỹ ể ư ố ế ượ
quy n phát hành ti n t c a qu c gia thì nh ng ngân hàng này tr c h t sề ề ệ ủ ố ữ ướ ế ẽ
thông qua vi c tăng l m phát ti n t , sau đó thông qua vi c th t ch t ti n t đệ ạ ề ệ ệ ắ ặ ề ệ ể
t c đo t tài s n c a ng i dân, cho đ n m t ngày, khi con cái c a h th c t nh,ướ ạ ả ủ ườ ế ộ ủ ọ ứ ỉ
thì h đã m t đi nhà c a v n t c c a mình và mi n đ t mà cha ông h đãọ ấ ử ườ ượ ủ ề ấ ọ
t ng kh n hoang khai phá.”ừ ẩ
Sau h n 200, k t khi câu nói c a Jefferson đ c phát ngôn t năm 1791, ng iơ ể ừ ủ ượ ừ ườ
ta v n không kh i kinh ng c tr c s chính xác kinh ng i trong l i nói đó.ẫ ỏ ạ ướ ự ườ ờ
Ngày nay, các ngân hàng t nhân qu nhiên đã phát hành đ n 97% l ng ti nư ả ế ượ ề
c a n c M , ng i dân M cũng m c n ngân hàng v i kho n ti n lên đ nủ ướ ỹ ườ ỹ ắ ợ ớ ả ề ế
44.000 t đô-la M . Và có l , m t ngày nào đó khi t nh d y, h s th y r ngỷ ỹ ẽ ộ ỉ ậ ọ ẽ ấ ằ
mình đã m t đi nhà c a và tài s n, gi ng nh nh ng gì đã x y ra vào năm 1929.ấ ử ả ố ư ữ ả
Và cũng không khác m y v i nh ng gì đang di n ra hi n nay.ấ ớ ữ ễ ệ
S m nh n bi t đ c đi u đó, nh ng ng i d n đ ng vĩ đ i c a H p ch ngớ ậ ế ượ ề ữ ườ ẫ ườ ạ ủ ợ ủ
qu c Hoa Kỳ đã vi t ra m t cách rõ ràng trong m c 8 ch ng 1 Hi n pháp c aố ế ộ ụ ươ ế ủ
n c M r ng: “Qu c h i có quy n in và quy đ nh giá tr c a đ ng ti n qu cướ ỹ ằ ố ộ ề ị ị ủ ồ ề ố
gia.”
Và k t đây cu c chi n không khoan nh ng dành quy n phát hành ti n tể ừ ộ ế ượ ề ề ệ
đ c b t đ u gi a Chính ph M và các th l c tài chính qu c t .ượ ắ ầ ữ ủ ỹ ế ự ố ế
Ngân hàng đ u tiên c a H p ch ng qu c Hoa Kỳầ ủ ợ ủ ố
Năm 1789, T ng th ng Washington b nhi m Hamilton làm B tr ng đ u tiênổ ố ổ ệ ộ ưở ầ
c a B tài chính M , ch u trách nhi m v h th ng ngân hàng trung ng. Nămủ ộ ỹ ị ệ ề ệ ố ươ
1790, tr c nh ng khó khăn kinh t và các kh ng ho ng n n n sau cu c chi nướ ữ ế ủ ả ợ ầ ộ ế
tranh dành đ c l p, Hamilton kiên quy t đ ngh Qu c h i thành l p m t ngânộ ậ ế ề ị ố ộ ậ ộ
hàng trung ng t nhân ki u nh ngân hàng Anh (t nhân n m gi 80% cươ ư ể ư ư ắ ữ ổ
ph n, 20% còn l i thu c v Chính ph M ; c đông b u ra 20 ng i trong s 25ầ ạ ộ ề ủ ỹ ổ ầ ườ ố
ng i c a h i đ ng qu n tr , 5 ng i còn l i do Chính ph b nhi m) đ phườ ủ ộ ồ ả ị ườ ạ ủ ổ ệ ể ụ
trách hoàn toàn vi c phát hành ti n t .ệ ề ệ
Tháng 12 năm 1791, khi đ c đ a ra Qu c h i th o lu n, ph ng án c aượ ư ố ộ ả ậ ươ ủ
Hamilton đã d n đ n s tranh lu n r t gay g t. Cu i cùng, ph ng án này đ cẫ ế ự ậ ấ ắ ố ươ ượ
c Th ng và H vi n thông qua. Trong khi ph i đ i m t v i các kho n n l nả ượ ạ ệ ả ố ặ ớ ả ợ ớ