intTypePromotion=1

Chương 1. Những vấn đề lý luận về cạnh tranh, chiến lược cạnh tranh và tăng cường năng lực cạnh tranh ngân hàng

Chia sẻ: Nguyễn Thị Ngọc Bích | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:62

0
637
lượt xem
303
download

Chương 1. Những vấn đề lý luận về cạnh tranh, chiến lược cạnh tranh và tăng cường năng lực cạnh tranh ngân hàng

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Cạnh tranh được hiểu bằng nhiều cách khác nhau. Từ “cạnh tranh” được giải thích là sự cố gắng giành phần hơn, phần thắng về mình giữa những người, những tổ chức hoạt động nhằm những lợi ích như nhau.(1) Trong tác phẩm “Quốc phú luận” của Adam Smith, tác giả cho rằng cạnh tranh có thể phối hợp kinh tế một cách nhịp nhàng, có lợi cho xã hội. Vì sự cạnh tranh trong quá trình của cải quốc dân tăng lên chủ yếu diễn ra thông qua thị trường và giá cả, do đó, cạnh tranh có quan hệ chặt chẽ với cơ chế...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Chương 1. Những vấn đề lý luận về cạnh tranh, chiến lược cạnh tranh và tăng cường năng lực cạnh tranh ngân hàng

  1. Chương 1. Những vấn đề lý luận về cạnh tranh, chiến lược cạnh tranh và tăng cường năng lực cạnh tranh ngân hàng. 1.1. Những vấn đề lý luận về cạnh tranh, năng lực cạnh tranh: 1.1.1 Các quan niệm về cạnh tranh: Cạnh tranh được hiểu bằng nhiều cách khác nhau. Từ “cạnh tranh” được giải thích là sự cố gắng giành phần hơn, phần thắng về mình giữa những người, những tổ chức hoạt động nhằm những lợi ích như nhau.(1) Trong tác phẩm “Quốc phú luận” của Adam Smith, tác giả cho rằng cạnh tranh có thể phối hợp kinh tế một cách nhịp nhàng, có lợi cho xã hội. Vì sự cạnh tranh trong quá trình của cải quốc dân tăng lên chủ yếu diễn ra thông qua thị trường và giá cả, do đó, cạnh tranh có quan hệ chặt chẽ với cơ chế thị trường. Theo Smith, “Nếu tự do cạnh tranh, các cá nhân chèn ép nhau, thì cạnh tranh buộc mỗi cá nhân phải cố gắng làm công việc của mình một cách chính xác”, “Cạnh tranh và thi đua thường tạo ra sự cố gắng lớn nhất. Ngược lại, chỉ có mục đích lớn lao nhưng lại không có động cơ thúc đẩy thực hiện mục đích ấy thì rất ít có khả năng tạo ra được bất kỳ sự cố gắng lớn nào”. Trong tác phẩm “Về nguồn gốc của các loài”, Charles Robert Darwin đã đề ra tư tưởng “vật cánh thiên trạch, thích giả sinh tồn”, đó là sự mô tả hay nhất về sự cạnh tranh trong giới sinh vật. Quả vậy, không có cạnh tranh thì không có sự tiến bộ của sinh vật, toàn bộ giới sinh vật, trong đó gồm cả loài người sẽ vì thiếu sức sống mà suy vong. Trong lý luận cạnh tranh của mình, trọng điểm nghiên cứu của Các Mác là cạnh tranh giữa những người sản xuất và liên quan tới sự cạnh tranh này là cạnh tranh giữa người sản xuất và người tiêu dùng. Những cuộc cạnh tranh này diễn ra dưới ba góc độ: cạnh tranh giá thành thông qua nâng cao năng suất lao động giữa các nhà tư bản nhằm thu được giá trị thặng dư siêu ngạch; cạnh tranh chất lượng thông qua nâng cao giá trị sử dụng hàng hoá, hoàn thiện chất lượng hàng hoá để thực hiện được giá trị hàng hoá; cạnh tranh giữa các ngành thông qua việc gia tăng tính lưu động của tư bản nhằm chia nhau giá trị thặng dư. (1) Từ điển Tiếng Việt, Viện ngôn ngữ học, NXB Đà Nẵng, 1998. Ba góc độ cạnh tranh cơ bản này diễn ra xoay quanh sự quyết định giá trị, sự thực hiện giá trị và sự phân phối giá trị thặng dư, chúng tạo nên nội dung cơ bản trong lý luận cạnh tranh của Các Mác. Trang: 1
  2. Đến nửa cuối thế kỷ XIX, các nhà kinh tế học thuộc trường phái cổ điển mới xây dựng lý luận cạnh tranh trên cơ sở tổng kết sự phát triển lý luận kinh tế ở nửa đầu thế kỷ ấy nhằm vạch ra nguyên lý cơ bản về sự vận động của chế độ tư bản chủ nghĩa để chỉ đạo cạnh tranh, kết quả là họ đã cho đời tư tưởng về thể chế kinh tế cạnh tranh hoàn hảo, lấy thị trường tự do hoặc chế độ trao đổi làm cốt lõi. Cạnh tranh hoàn hảo là một trong những giả thiết cơ bản của lý luận kinh tế này. Ngược với tư tưởng xem cạnh tranh là một quá trình tĩnh của các nhà kinh tế học thuộc trường phái cổ điển của thế kỷ XIX, các nhà kinh tế học của trường phái Áo cho rằng: “Một chỉ tiêu quan trọng về sự ra đời của lý luận cạnh tranh hiện đại là vứt bỏ việc lấy cạnh tranh hoàn hảo làm giáo điều của lý luận cạnh tranh hiện thực và lý tưởng, cạnh tranh được xem xét ở góc độ là một quá trình động, phát triển chứ không phải là quá trình tĩnh” Như vậy, cạnh tranh là một công cụ mạnh mẽ và là một yêu cầu tất yếu cho sự phát triển kinh tế của mỗi doanh nghiệp và mỗi quốc gia. Cạnh tranh giúp khai thác một cách hiệu quả nguồn lực thiên nhiên và tạo ra các phương tiện mới để thoả mãn nhu cầu cá nhân ở mức giá thấp hơn và chất lượng cao hơn. Từ đó, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của con người. Nhờ cạnh tranh đã thúc đẩy đổi mới công nghệ và gia tăng năng suất, tạo ra những thành tựu mới trên nhiều lĩnh vực. Do sự phát triển của thương mại và chủ nghĩa tư bản công nghiệp cùng với ảnh hưởng của tư tưởng kinh tế, cạnh tranh ngày càng được xem như là cuộc đấu tranh giữa các đối thủ. Trong thực tế đời sống kinh tế, cạnh tranh ngày càng được xem là một cuộc đấu tranh giữa các đối thủ với mục đích đánh bại đối thủ. Đặc biệt, trước xu thế hội nhập như hiện nay, cạnh tranh ngày càng trở nên khốc liệt và phức tạp hơn, trở thành một vấn đề sống còn của doanh nghiệp, doanh nghiệp nào không thể cạnh tranh được với đối thủ sẽ nhanh chóng bị đào thải ra thương trường. 1.1.2 Khái niệm về năng lực cạnh tranh. Theo Fafchamps, sức cạnh tranh của doanh nghiệp là khả năng doanh nghiệp đó có thể sản xuất sản phẩm với chi phí biến đổi trung bình thấp hơn giá của nó trên thị trường, có nghĩa là doanh nghiệp nào có khả năng sản xuất ra những sản phẩm có chất lượng tương tự như sản phẩm của doanh nghiệp khác nhưng có chi phí thấp hơn thì được coi là có năng lực cạnh tranh Một quan niệm khác cho rằng: “Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp được hiểu là tích hợp các khả năng và nguồn nội lực để duy trì và phát triển thị phần, lợi Trang: 2
  3. nhuận và định vị những ưu thế cạnh tranh của doanh nghiệp đó trong mối quan hệ với đối thủ cạnh tranh trực tiếp và tiềm tàng trên một thị trường mục tiêu xác định”(2) Theo PGS, TS Nguyễn Thị Quy, “năng lực cạnh tranh của một doanh nghiệp là khả năng doanh nghiệp đó tạo ra, duy trì và phát triển những lợi thế nhằm duy trì và mở rộng thị phần; đạt được mức lợi nhuận cao hơn mức trung bình của ngành và liên tục tăng đồng thời đảm bảo sẹ hoạt động an toàn và lành mạnh, có khả năng chống đỡ và vượt qua những biến động bất lợi của môi trường kinh doanh.” Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp thể hiện qua hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp, được đo thông qua lợi nhuận, thị phần của doanh nghiệp, thể hiện qua chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp. Đồng thời năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp cũng thể hiện qua năng lực cạnh tranh của các sản phẩm và dịch vụ mà doanh nghiệp kinh doanh. 1.1.3 Các quan niệm về các cấp độ năng lực cạnh tranh 1.1.3.1 Năng lực cạnh tranh quốc gia. Là năng lực của một nền kinh tế đạt được tăng trưởng bền vững, thu hút được đầu tư, bảo đảm ổn định kinh tế, xã hội, nâng cao đời sống người dân. 1.1.3.2 Năng lực cạnh tranh doanh nghiệp Được đo bằng khả năng duy trì và mở rộng thị phần, thu lợi nhuận của doanh nghiệp trong môi trường cạnh tranh trong và ngoài nước. Một doanh nghiệp có thể kinh doanh một hay nhiều sản phẩm dịch vụ, vì vậy, người ta còn phân biệt năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp với năng lực cạnh tranh của sản phẩm dịch vụ. (2) Nguyễn Bách Khoa, (2004) Phương pháp luận xác định năng lực cạnh tranh và hội nhập kinh tế quốc tế của doanh nghiệp , Tạp chí Khoa học thương mại số 4 + 5 , Hà Nội Năng lực cạnh tranh của sản phẩm, dịch vụ. 1.1.3.3 Năng lực cạnh tranh của sản phẩm dịch vụ được đo bằng thị phần của sản phẩm hay dịch vụ trên thị trường (3).  Ba cấp độ năng lực cạnh tranh có mối quan hệ qua lại mật thiết với nhau, tạo điều kiện cho nhau, chế định và phụ thuộc lẫn nhau. Mỗi nền kinh tế có năng lực cạnh tranh quốc gia phải có nhiều doanh nghiệp có cạnh tranh, ngược lại, để tạo điều kiện cho doanh nghiệp có năng lực cạnh tranh, môi trường kinh doanh cho nền kinh tế phải thuận lợi, các chính sách kinh tế vĩ mô phải rõ ràng, có thể sự bao được, nền kinh tế phải ổn định, bộ máy nhà nước phải trong sạch, hoạt động có hiệu quả, có tính chuyên nghiệp. Trang: 3
  4. Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp thể hiện qua hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp được đo thông qua lợi nhuận, thị phần của doanh nghiệp, thể hiện qua chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp. Là tế bào của nền kinh tế, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp tạo cơ sở cho năng lực cạnh tranh quốc gia. Đồng thời, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp cũng thể hiện qua năng lực cạnh tranh của các sản phẩm và dịch vụ mà doanh nghiệp kinh doanh. Doanh nghiệp có thể kinh doanh một hoặc một số sản phẩm dịch vụ có năng lực cạnh tranh. 1.1.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của ngân hàng: 1.1.4.1 Môi trường vĩ mô: Môi trường kinh tế:  Ngân hàng là một ngành chứa đựng rất nhiều rủi ro. Mỗi một bíên động bất lợi của kinh tế vĩ mô cũng ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của một ngân hàng. Nếu nền kinh tế có các chỉ số về lãi suất, lạm phát, tỷ giá...biến động thì các chính sách, chiến lược kinh doanh cũng sẽ thay đổi để hạn chế sự suy giảm của lợi nhuận. Đặc biệt, nếu ban lãnh đạo của ngân hàng không đề ra được các chíên lược phù hợp với sự biến động đó sẽ ngân hàng của mình dần bị thua lỗ.  Môi trường chính trị- pháp luật Một đất nước có môi trường chính trị ổn định, luật pháp được quy định rõ ràng, minh bạch, sự thay đổi luật diễn ra không thường xuyên, phù hợp với thông (3) Phát triển, cải cách kinh tế và năng lực cạnh tranh ở Việt Nam. Triển vọng và thách thức, Lê Đăng Doanh www.fetp.edu.vn/events/theFilename/E041208V.ppt lệ quốc tế sẽ khuyến khích các doanh nghiệp nói chung và các tổ chức tín dụng nói riêng an tâm hơn trong hoạt động kinh doanh của mình, có khả năng phát huy hết tối đa lợi thế cạnh tranh của mình. Ngược lại, nếu môi trường chính trị, xã hội luôn biến động thì dẫn đến sự kém hiệu quả trong hoạt động của ngân hàng do sự không an toàn và sự thay đổi liên tục, sự kém minh bạch của hệ thống luật pháp. Môi trường văn hoá- xã hội.  Có thể nói, ngân hàng là một ngành kinh doanh lòng tin. Ngân hàng là người giữ túi tiền cho người dân cũng như các doanh nghiệp, là người nắm hầu bao của nền kinh tế quốc dân, vì thế, nếu ngân hàng không hiểu được các tập quán văn hoá, xã hội của người dân như thói quen tiêu dùng, trình độ dân trí, mức thu nhập của người dân... thì sẽ không thể lấy được lòng tin của khách hàng và từ đó sẽ bị đào thải khỏi thị trường. Môi trường công nghệ.  Trang: 4
  5. Cuộc cách mạng công nghệ đang diễn ra như vũ bão trên toàn thế giới, công nghệ quyết định đến sự thành công của một doanh nghiệp nói chung và một ngân hàng nói riêng, nếu ngân hàng có công nghệ lạc hậu hơn đối thủ cạnh tranh thì sớm muộn cũng sẽ bị đối thủ cạnh tranh đánh bật ra khỏi thị trường. Một ngân hàng chú trọng đến công nghệ của mình sẽ làm cho khách hàng tin tưởng và từ đó có thể dễ dàng thu hút khách hàng mới hay lôi kéo khách hàng của đối thủ cạnh tranh. Môi trường quốc tế.  Quá trình hội nhập của nền kinh tế đòi hỏi một đất nước cũng phải tuân thủ các luật chơi của quốc tế. Sự biến động của nền kinh tế thế giới, đặc biệt là các chỉ số như lãi suất, tỷ giá, giá dầu, vàng, đô la...cũng tác động rất lớn tới nền kinh tế trong nước và từ đó ảnh hưởng rất lớn tới hoạt động của ngân hàng. Đặc biệt, sự hội nhập kinh tế thế giới làm cho các ngân hàng không chỉ cạnh tranh nội địa với nhau mà còn cạnh tranh với các ngân hàng nước ngoài đổ bộ ngày càng nhiều vào Việt Nam với quy mô vốn lớn và công nghệ hiện đại. 1.1.4.2 Môi trường vi mô: Theo mô hình “năm lực lượng cạnh tranh” của Michael Porter thì môi trường vi mô của một ngân hàng gồm năm yếu tố sau: Đối thủ cạnh tranh hiện tại:  Các đối thủ cạnh tranh hiện tại đang chia nhau chiếc bánh thị trường. Do vậy, một hành động của một đối thủ này để khai thác nhiều hơn phần thị trường đó thì sẽ nhận được sự đáp trả của đối thủ khác để giành lại phần thị trường bị mất. Nếu cạnh tranh giữa các đối thủ trong ngành mãnh liệt thì nguy cơ chiến tranh giá xảy ra, thị trường bị thu hẹp, lợi nhuận bị giảm sút. Trong tương lai, cạnh tranh là giành cơ hội chứ không phải là giành thị phần. Các nhân tố tác động đến mức độ ganh đua giữa các đối thủ trong ngành bao gồm cấu trúc cạnh tranh ngành, các điều kiện nhu cầu và rào cản rời ngành. Đối thủ cạnh tranh tiềm tàng  Sự xuất hiện của những đối thủ cạnh tranh tiềm tàng là mối nguy lớn đe dọa đến thị phần của các ngân hàng bằng cách đem vào ngành những năng lực sản xuất mới. Do vậy nhận diện được các đối thủ cạnh tranh tiềm tàng là hết sức quan trọng để thiết lập những rào cản ngăn chặn trước khi nó có thể xâm nhập. Những rào cản có thể bao gồm: xây dựng lòng trung thành nhãn hiệu, khai thác lợi thế về chi phí thấp, tận dụng tính kinh tế về quy mô, những quy định của chính phủ... Các đối thủ Trang: 5
  6. cạnh tranh tiềm tàng của ngân hàng như: các cá nhân, tổ chức có ý định thành lập ngân hàng của mình.  Khả năng của những sản phẩm thay thế Sản phẩm thay thế là những sản phẩm có thể thỏa mãn những nhu cầu tương tự của khách hàng. Khả năng của sản phẩm thay thế có nguy cơ làm hạn chế khả năng đặt giá cao và do đó có thể hạn chế khả năng sinh lợi của ngân hàng. Vì vậy, chiến lược của ngân hàng sẽ được thiết kế để giành lợi thế cạnh tranh từ thực tế này. Ví dụ các sản phẩm thay thế cho các sản phẩm mà ngân hàng cung cấp như vàng, bất động sản, chứng khoán... Khả năng thương lượng của khách hàng (người vay)  Những người mua được xem như là một đe dọa cạnh tranh khi họ ở vị thế yêu cầu giá thấp hoặc yêu cầu cung cấp những dịch vụ tốt hơn. Ngược lại khi người mua ở vị thế yếu hơn trong đàm phán thì ngân hàng có cơ hội thu được lợi nhuận cao hơn. Người vay sẽ có quyền lực nhất khi: - Ngành cung cấp được tạo bởi nhiều công ty nhỏ và người mua là một số ít và lớn - Khi người mua mua sắm với khối lượng lớn - Khi ngành cung cấp phụ thuộc vào người mua vì phần lớn doanh số phụ thuộc vào các đơn hàng của khách hàng - Khi chi phí chuyển đổi giữa các nhà cung cấp là thấp - Khi đặc tính kinh tế của người mua là mua sắm từ vài công ty cùng lúc. Ngân hàng là đối tác trung gian giữa người vay và khách hàng gửi tiền, sử dụng tiền của người có nguồn vốn nhàn rỗi để cho người có nhu cầu về vốn vay trong một khoảng thời gian nhất định. Chính vì vậy, người vay có tác động rất lớn đến hoạt động của ngân hàng. Nếu ngân hàng huy động nhiều mà giải ngân ít do ít nhu cầu vay thì vốn sẽ bị ứ đọng, không sinh lãi, khả năng trả lại tiền cho khách hàng gửi tiền sẽ bi hạn chế, từ đó có nguy cơ dẫn đến phá sản. Khả năng thương lượng của nhà cung cấp ( khách hàng gửi tiền)  Những người bán được xem là một đe dọa khi họ yêu cầu tăng giá hoặc giảm chất lượng đầu vào, do đó làm giảm khả năng sinh lợi của công ty và ngược lại nếu nếu nhà cung cấp yếu thì công ty có thể mua được với mức giá thấp hơn hoặc yêu cầu chất lượng cao hơn. Các nhà cung cấp có quyền lực nhất khi: - Sản phẩm của nhà cung cấp ít có khả năng thay thế và quan trọng đối với công ty - Công ty không phải là một khách hàng quan trọng của nhà cung cấp Trang: 6
  7. - Chi phí chuyển đổi giữa các nhà cung cấp tương đối cao - Đe dọa hội nhập xuôi chiều về phía ngành ,cạnh tranh trực tiếp với công ty. - Các công ty không thể đe dọa hội nhập ngược về phía nhà cung cấp để tự đáp ứng nhu cầu đầu vào cho công ty Nếu ngân hàng không huy động được nhiều vốn để cho vay thì lợi nhuận của ngân hàng sẽ giảm và từ đó cũng dễ dẫn tới việc phá sản. Chính vì vậy, cũng giống khách hàng vay, khách hàng gửi tiền cũng ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động của ngân hàng. 1.1.5 Các chỉ tiêu đánh giá năng lực cạnh tranh của ngân hàng. 1.1.5.1 Chỉ tiêu về năng lực tài chính. Năng lực tài chính là thước đo sức mạnh của một ngân hàng tại một thời điểm nhất định, thể hiện qua các chỉ tiêu: Mức độ an toàn vốn và khả năng huy động vốn:  Tiềm lực về vốn chủ sở hữu phản ánh sức mạnh tài chính của một ngân hàng và khả năng chống đỡ rủi ro của ngân hàng đó. Cách thức mà một ngân hàng có khả năng cơ cấu lại vốn, huy động thêm vốn cũng là một khía cạnh phản ánh tiềm lực về vốn của một ngân hàng.  Chất lượng tài sản có: Phản ánh sức khoẻ của một ngân hàng. Chất lượng tài sản có được thể hiện thông qua các chỉ tiêu như: tỷ lệ nợ xấu trên tổng tài sản có, mức độ lập dự phòng và khả năng thu hồi các khoản nợ xấu, mức độ tập trung và đa dạng hoá danh mục tín dụng, rủi ro tín dụng tiềm ẩn...  Mức sinh lợi: Là chỉ tiêu phản ánh kết quả hoạt động của ngân hàng, đồng thời cũng phản ánh một phần kết quả cạnh tranh của ngân hàng. Chỉ tiêu mức sinh lợi có thể được phân tích thông qua những chỉ tiêu cụ thể như: giá trị tuyệt đối của lợi nhuận sau thuế, tốc độ tăng trưởng lợi nhuận, cơ cấu của lợi nhuận, tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE), tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản có (ROA), các chỉ tiêu về mức sinh lợi trong mối tương quan với chi phí...  Khả năng thanh khoản: Được thể hiện thông qua các chỉ tiêu như khả năng thanh toán tức thì, khả năng thanh toán nhanh, đánh giá định tính về năng lực thanh khoản của các ngân hàng thương mại, đặc biệt là khả năng quản lý rủi ro thanh khoản của các ngân hàng thương mại. 1.1.5.2 Năng lực công nghệ. Trang: 7
  8. Trong lĩnh vực ngân hàng, công nghệ đang ngày càng đóng vai trò như là một trong những nguồn lực tạo ra lợi thế cạnh tranh quan trọng nhất của mỗi ngân hàng. Công nghệ ngân hàng không chỉ bao gồm những công nghệ mang tính tác nghiệp như hệ thống thanh toán điện tử, hệ thống ngân hàng bán lẻ, máy rút tiền tự động ATM,...mà còn bao gồm hệ thống thông tin quản lý MIS, hệ thống báo cáo rủi ro...trong nội bộ ngân hàng. Khả năng nâng cấp và đổi mới công nghệ của các ngân hàng thương mại cũng là chỉ tiêu phản ánh năng lực công nghệ của một ngân hàng. Vì thế, năng lực công nghệ không chỉ thể hiện ở số lượng, chất lượng công nghệ hiện tại mà còn bao gồm cả khả năng mở (khả năng đổi mới) của các công nghệ hiện tại về mặt kỹ thuật cũng như kinh tế. 1.1.5.3 Nguồn nhân lực, quản trị và điều hành. Năng lực cạnh tranh của nguồn nhân lực của một doanh nghiệp nói chung thể hiện ở những yếu tố như: trình độ đào tạo, trình độ thành thạo nghiệp vụ, động cơ phấn đấu, mức độ cam kết gắn bó với doanh nghiệp...Nếu một ngân hàng có tốc độ lưu chuyển nhân viên cao hay yếu kém trong nghiệp vụ thì ngân hàng đó sẽ không có khả năng cạnh tranh. Ngân hàng có một Ban giám đốc hay Hội đồng quản trị yếu kém, không có khả năng đưa ra những chính sách, chiến lược hợp lý, thích ứng với những thay đổi của thị trường...sẽ làm lãng phí các nguồn lực và làm yếu đi năng lực cạnh tranh của ngân hàng đó. 1.1.5.4 Danh tiếng, uy tín, hệ thống phân phối và mức độ đa dạng hoá các dịch vụ cung cấp. Uy tín là tài sản vô hình mà không phải bất cứ ngân hàng nào cũng có được. Uy tín ngân hàng phải được xây dựng và củng cố trên cơ sở mạng lại nhiều lợi ích cho xã hội và cho khách hàng. Uy tín ngân hàng là yếu tố quan trọng, là cơ sở để doanh nghiệp có thể dễ dàng vươn lên trong cạnh tranh với các ngân hàng khác. Uy tín ngân hàng được hình thành sau một thời gian dài hoạt động trên thị trường và là tài sản vô hình mà doanh nghiệp cần phát huy và sử dụng như một thứ vũ khí chủ lực trong điều kiện cạnh tranh hiện nay. Hệ thống kênh phân phối được thể hiện ở số lượng các chi nhánh và phòng giao dịch và sự phân bố các chi nhánh theo địa lý lãnh thổ. Một ngân hàng có mạng lưới chi nhánh hay phòng giao dịch rộng lớn dễ dàng tiếp cận được với nhiều khách hàng ở nhiều vùng địa lý khác nhau, điều đó cũng làm cho nhiều người biết đến ngân Trang: 8
  9. hàng hơn. số lượng khách hàng giao dịch càng tăng đồng nghĩa với việc năng lực cạnh tranh của ngân hàng tăng. Mức độ đa dạng hoá các dịch vụ cung cấp cũng là một chỉ tiêu phản ánh năng lực cạnh tranh của một ngân hàng. Một ngân hàng có nhiều loại hình dịch vụ cung cấp phù hợp với nhu cầu thị trường và năng lực quản lý của ngân hàng sẽ là một ngân hàng có lợi thế cạnh tranh. Sự đa dạng hoá các dịch vụ một mặt tạo cho ngân hàng phát triển ổn định hơn, mặt khác cho phép ngân hàng phát huy lợi thế nhờ quy mô. Như sự đa dạng hóa các dịch vụ cần phải được thực hiện trong tương quan so với các nguồn lực hiện có của ngân hàng. Nế không, việc triển khai quá nhiều dịch vụ có thể khiến ngân hàng kinh doanh không hiệu quả do dàn trải quá mức các nguồn lực. 1.2 Khái niệm về chiến lược cạnh tranh. 1.2.1 Khái niệm về chiến lược: Năm 1962, chiến lược được Chandler định nghĩa như là: “việc xác định các mục tiêu, mục đích cơ bản dài hạn của doanh nghiệp và việc áp dụng một chuỗi các hành động cũng như sự phân bổ các nguồn lực cần thiết để thực hiện mục tiêu này”. Johnson và Scholes định nghĩa lại chiến lược trong điều kiện môi trường có rất nhiều những thay đổi nhanh chóng: “chiến lược là định hướng và phạm vi của một tổ chức về dài hạn nhằm giành lợi thế cạnh tranh cho tổ chức thông qua việc định dạng các nguồn lực của nó trong môi trường thay đổi, để đáp ứng nhu cầu thị trường và thoả mãn mong đợi của các bên hữu quan” 1.2.2 Khái niệm về chiến lược cấp đơn vị kinh doanh. Chiến lược cấp đơn vị kinh doanh là tổng thể các cam kết và hành động giúp ngân hàng giành lợi thế cạnh tranh bằng cách khai thác các năng lực cốt lõi của nó vào thị trường sản phẩm cụ thế. Ba yếu tố cơ bản tạo nên chiến lược cấp đơn vị kinh doanh: nhu cầu khách hàng hay điều gì được thỏa mãn, nhóm khách hàng và cách thức mà các nhóm khách hàng được thỏa mãn.  Có bốn loại chiến lược kinh doanh chính: Dẫn đạo chi phí: cung cấp những sản phẩm có đặc tính được khách hàng - chấp nhận với mức chi phí thấp nhất trong so sánh với các đối thủ cạnh tranh - Tạo sự khác biệt: tạo ra và cung cấp những sản phẩm được khách hàng cảm nhận là độc đáo về một vài đặc tính quan trọng - Chiến lược kết hợp: kết hợp giữa dẫn đạo chi phí và tạo sự khác biệt Trang: 9
  10. Tập trung vào các khe hở của thị trường: hướng trực tiếp vào phục vụ cho - nhu cầu của nhóm hay phân đoạn thị trường hạn chế, sử dụng cách tiếp cận khác biệt hóa hoặc chi phí thấp 1.2.3 Khái niệm về chiến lược cấp công ty. Chiến lược cấp công ty xác định các hành động mà công ty thực hiện nhằm giành lợi thế cạnh tranh bằng cách lựa chọn, quản trị một nhóm các hoạt động kinh doanh khác nhau cạnh tranh trong một số ngành và thị trường sản phẩm.  Có ba loại chiến lược cấp công ty chính: - Hội nhập dọc: doanh nghiệp tìm cách đầu tư vào các giai đoạn của quá trình sản xuất kinh doanh hay tìm cách đầu tư để kiểm soát đối thủ và thị trường. - Đa dạng hoá: doanh nghiệp đầu tư mở rộng sản phẩm, thị trường hay đầu tư phát triển những ngành hàng mới. Có ba loại đa dạng hoá: hàng ngang, đa dạng hoá đồng tầm và đa dạng hoá kết khối. - Phát triển tập trung: (chiến lược phát triển nhanh) doanh nghiệp chỉ tập trung vào một lĩnh vực, một ngành hàng, một dãy sản phẩm nhất định (thậm chí chỉ là một sản phẩm duy nhất) nhằm tạo ra tốc độ phát triển nhanh. 1.2.4 Sự cần thiết phải nâng cao năng lực cạnh tranh của công ty Năng lực cạnh tranh (lợi thế cạnh tranh) của một doanh nghiệp sẽ xác định nguyên nhân tại sao các công ty trong cùng một ngành nhưng lại có một số công ty thì thành công còn một số khác lại thất bại. Như là một quy luật đào thải tự nhiên, những doanh nghiệp nào không thích nghi được với cơ chế kinh doanh, không đủ năng lực cạnh tranh với các doanh nghiệp khác thì sẽ cầm chắc sự thất bại. Ngược lại, sự cạnh tranh lại giúp thúc đẩy sự phát triển của những doanh nghiệp có khả năng nắm bắt thời cơ, phát huy những thế mạnh của mình và hạn chế những bất lợi để giành thắng lợi trong cạnh tranh. Toàn cầu hoá và hội nhập kinh tế đã làm cho môi trường toàn cầu trở nên năng động hơn, bản chất của sự cạnh tranh giữa các quốc gia, các ngành và các doanh nghiệp cũng có sự thay đổi nhanh chóng: - Các doanh nghiệp giờ đây không còn cạnh tranh trong phạm vi một nước mà thậm chí khi hoạt động tại một quốc gia thì công ty cũng phải đối mặt với sự cạnh tranh toàn cầu với nhiều các đối thủ mạnh hơn. Trang: 10
  11. - Cạnh tranh dựa vào quy mô đã không còn có hiệu quả như trước đây, ngược lại những doanh nghiệp với quy mô nhỏ có sự linh hoạt và năng động hơn trước sự thay đổi của môi trường kinh doanh sẽ hoạt động mang lại hiệu quả hơn. - Nếu như trước đây các doanh nghiệp có thể cạnh tranh dựa vào các yếu tố công nghệ hiện đại, dựa vào khả năng tiếp cận với các nguồn vốn lớn hay nguồn nguyên vật liệu thì giờ đây toàn cầu hoá đã làm cho những yếu tố tạo nên lợi thế cạnh tranh truyền thống của doanh nghiệp cũng phải thay đổi theo. - Ngày nay các doanh nghiệp có xu hướng tạo ra lợi thế cạnh tranh của mình trên cơ sở nguồn nhân lực chiến lược, mang tính độc đáo, khó có khả năng bị sao chép như các yếu tố cạnh tranh khác. Nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp sẽ giúp cho bản thân các doanh nghiệp trở nên tốt hơn, hoàn thiện hơn trong việc thực hiện các chức năng, vai trò của mình: phục vụ tốt hơn nhu cầu của khách hàng, kích thích sản xuất phát triển, v.v… Doanh nghiệp nào luôn hài lòng với vị thế đang có trên thương trường sẽ rơi vào tình trạng tụt hậu và sẽ bị đào thải với tốc độ nhanh không thể ngờ trong một thị trường toàn cầu luôn có sự biến động, thay đổi. Ngược lại, những doanh nghiệp thường xuyên nâng cấp các lợi thế cạnh tranh theo thời gian thì những doanh nghiệp đó sẽ đạt được những lợi thế cạnh tranh lâu dài với những chiến lược kinh doanh của mình. Dù tất cả các công ty có làm bất cứ điều gì để tạo ra lợi thế đi nữa thì rồi nó cũng sẽ không còn là lợi thế. Và vì vậy thường xuyên đánh giá và nâng cấp các lợi thế cạnh tranh, tạo ra những lợi thế mới phù hợp với điều kiện cạnh tranh hiện tại sẽ mang lại hiệu quả cao. 1.3 Khái niệm về năng lực cốt lõi 1.3.1 Khái niệm năng lực cốt lõi: Năng lực cốt lõi là các nguồn lực và khả năng của ngân hàng được sử dụng như nguồn lực tạo ra lợi thế cạnh tranh. Năng lực cốt lõi làm cho một ngân hàng có tính cạnh tranh và phẩm chất riêng có của nó. Năng lực cốt lõi phát sinh theo thời gian qua quá trình học tập, tích luỹ một cách có tổ chức về cách thức khai thác các nguồn lực và khả năng khác nhau. Các năng lực cốt lõi là “đồ phục sức sạng trọng của một công ty”, các hoạt động mà công ty thực hiện tốt so với đối thủ cạnh tranh và thông qua đó, nó làm tăng giá trị cho các hàng hoá và dịch vụ trong suốt thời gian dài. Trang: 11
  12. Không phải tất cả các nguồn lực và khả năng của ngân hàng đều là các tài sản có tính chiến lược. Các tài sản có tính chiến lược phải có giá trị cạnh tranh và có tiềm năng sử dụng như một nguồn lợi thế cạnh tranh. 1.3.2 Các tiêu chuẩn xác định năng lực cốt lõi: - Đáng giá: cho phép ngân hàng khai thác các cơ hội và hoá giải các đe doạ từ môi trương bên ngoài. Bằng việc khai thác một cách hữu hiệu các cơ hội, ngân hàng có thể tạo giá trị cho khách hàng. - Hiếm: khả năng này không có hoặc rất ít đối thủ cạnh tranh có được khả năng đó. - Khó bắt chước: là những khả năng mà các đối thủ không dễ dàng phát triển được nó. - Không thể thay thế: có nghĩa là không có chiến lược tương đương. ………………………………………………………. Trang: 12
  13. Chương 2 : Đánh giá năng lực cạnh tranh của ngân hàng Á Châu Việt Nam. 2.1. Ngành ngân hàng Việt Nam trước thách thức cạnh tranh. 2.1.1 Thuận lợi và thách thức đối với hệ thống ngân hàng thương mại trong cạnh tranh, hội nhập quốc tế. 2.1.1.1 Thuận lợi: • Am hiểu sâu sắc thị trường nội địa, nhu cầu của khách hàng trong nước. Các ngân hàng thương mại Việt Nam ra đời và phát triển với một khoảng thời gian tương đối dài, mặt khác từ ban lãnh đạo đến nhân viên đều là người Việt Nam nên có thể hiểu được sâu sắc văn hoá của người Việt, nhu cầu của người Việt hơn so với các ngân hàng nước ngoài. Chính vì vậy khả năng cạnh tranh so với các ngân hàng nước ngoài dựa trên lợi thế am hiểu thị trường nội địa là rất lớn. • Có đội ngũ nhân viên nhiều kinh nghiệm, bên cạnh đó là những cán bộ trẻ, năng động. Cùng với hội nhập, các ngân hàng thương mại Việt Nam ngày càng chú trọng hơn đến đội ngũ nhân viên của mình, họ xác định rằng, nhân viên là nhân tố quan trọng nhất quyết định đến khả năng cạnh tranh của mình, chính vì thế, cán bộ, nhân viên ngân hàng đều là những con người năng động, trẻ, và những con người có kinh nghiệm. • Có mạng lưới rộng khắp (đặc biệt là các ngân hàng thương mại quốc doanh). Các ngân hàng thương mại, đặc biệt là ngân hàng NNo&PTNT có mặt ở 64 tỉnh thành trên cả nước. Bên cạnh đó, cùng với việc hạn chế số lượng chi nhánh ngân hàng nước ngoài của ngân hàng Nhà nước, đồng thời, mới xâm nhập vào thị trường Việt Nam thì ngân hàng nước ngoài có mạng lưới chi nhánh rất ít, thậm chí chỉ vài chi nhánh. Do sự phát triển của công nghệ ngân hàng hiện đại, việc mở rộng mạng lưới không nhất thiết phải thành lập thêm chi nhánh mới. Tuy nhiên để cạnh tranh có hiệu quả thì vẫn phải mở rộng thêm mạng lưới chi nhánh. Với những tốn kém chi phí cho Trang: 13
  14. việc mở và vận hành một chi nhánh mới tại các tỉnh, thành phố khác ở xa trụ sở chính tại Hà Nội hay Tp. Hồ Chí Minh, với những đối tượng, điều kiện khắt khe trên các chi nhánh Ngân hàng nước ngoài không dễ làm được. Trong khi đó đây là một lợi thế của các NHTM Việt Nam. Nhất là Agribank hiện nay có tới 2.200 chi nhánh các loại trong toàn quốc, đến tận các thị tứ, liên xã...Nhưng hiện nay gần 50 % số chi nhánh Ngân hàng nước ngoài chỉ có Chi nhánh hoặc ở Hà Nội, hoặc ở TP.Hồ Chí Minh. Khoảng 4-5 ngân hàng có chi nhánh tại hai nơi. Một số ngân hàng Liên doanh tình tình có khá hơn, nhưng cũng chỉ có mạng lưới ở một vài chi nhánh chính. Mà một trong các lợi thế cạnh tranh là phải gần khách hàng, hiểu khách hàng. Không những thế, với gần 800 máy ATM của các NHTM Việt Nam có đến thời điểm hiện nay đều đã và đang chiếm các vị trí thuận lợi cho giao dịch, như: khách sạn lớn, trung tâm thương mại, siêu thị, sân bay,…. Sau này các Ngân hàng có vốn đầu tư nước ngoài có lắp đặt máy ATM sẽ rất khó tìm được vị trí lắp đặt thuận lợi cho giao dịch đối với khách hàng như hiện tại. Số lượ ng chi nhánh và phòng GD của một số NHTM năm 2006 2000 1568 1500 832 1000 303 500 207 111 146 0 NHNN Incombank BIDV Sacombank VCB ACB (Nguồn: tổng hợp từ các báo cáo của các ngân hàng Việt Nam) • Thị phần ổn định. Do tâm lý của người dân Việt Nam vẫn chưa tin tưởng lắm vào các ngân hàng nước ngoài, đồng thời mạng lưới chi nhánh rộng khắp nên thị phần cho vay cũng như nhận tìên gửi của các ngân hàng Việt Nam rất cao và tương đối ổn định. Các chi nhánh Ngân hàng nước ngoài và Ngân hàng Liên doanh mặc dù có người Việt Nam làm việc, nhưng cũng không thể hiểu phong tục tập quán, có phong cách giao dịch thân thiện, ngôn ngữ giao dịch bản xứ như người Việt Nam trong các NHTM Việt Nam. Bên cạnh đó các doanh nghiệp cũng như cá nhân người Việt Nam giao dịch với các NHTM Việt Nam khi xảy ra vấn đề gì dễ linh hoạt gặp nhau giải quyết hơn, không cứng nhắc như các ngân hàng có vốn đầu tư nước ngoài. Trang: 14
  15. 2.1.1.2 Thách thức: Môi trường kinh tế khó khăn:  Nền kinh tế Việt Nam chịu ảnh hưởng rất lớn của nền kinh tế thế giới. Trong những năm gần đây. - Tác động của lạm phát: Trong nhiều năm trở lại đây, kinh tế thế giới có nhiều biến động, đạt được tốc độ tăng trưởng cao trung bình khoảng 5,1% mỗi năm, nhưng nhiều biến động thất thường đã tác động không nhỏ tới sự ổn định tiền tệ, thể hiện ở một số diễn biến như: giá dầu mỏ tăng cao, gây lạm phát cao ở hầu hết các nước; giá vàng tăng, lãi suất tăng, giá hầu hết các nguyên liệu cơ bản đứng ở mức cao hoặc có xu hướng tăng, đã tác động làm tăng chi phí nhập khẩu, tăng mặt bằng giá cả và trong nước. Sự biến động thường xuyên của lạm phát ở mức lớn đã khiến việc đánh giá rủi ro tín dụng và rủi ro thị trường của các nhà quản trị ngân hàng thiếu chính xác. Yếu tố lạm phát làm tăng rủi ro đầu tư và làm suy yếu thông tin để lập kế hoạch, đầu tư, thẩm định tín dụng. Lạm phát cao ảnh hưởng đến khả năng thanh khoản của các ngân hàng thương mại. - Tác động của lãi suất và tỷ giá: Lãi suất và tỷ giá càng biến động thì rủi ro lãi suất và tỷ giá càng lớn. Khả năng tổn thương của hệ thống ngân hàng sẽ càng cao nếu nợ nước ngoài ở mức cao và tỷ lệ đầu tư nước ngoài so với tổng đầu tư ở mức cao. Biến động tỷ giá có thể gây khó khăn cho các ngân hàng do mất cân đối về loại tiền giữa tài sản có và tài sản nợ. Thực tiễn cho thấy lãi suất quốc tế tăng lên làm cho hệ thống ngân hàng của các nền kinh tế mới nổi dễ bị tổn thương do luồng vốn chảy ra, ngược lại lãi suất quốc tế giảm xuống sẽ khiến luồng vốn chảy vào và có thể gây ra rủi ro bùng nổ tín dụng. - Sự biến động của các ngành kinh tế khác : Trước thách thức hội nhập nhiều doanh nghiệp ra đời, đồng thời cũng sẽ có nhiều doanh nghiệp giải thể, phá sản. Vì vậy nhu cầu vay, khả năng thu hồi nợ vay cũng sẽ có nhiều biến động, ảnh hưởng đến chất lượng tín dụng, đến khả năng sinh lợi của ngân hàng. Nếu nền kinh tế phát triển, các doanh nghiệp làm ăn có lời thì khả năng thu hồi vốn vay cao, nhưng ngược lại, nếu nền kinh tế suy thoái, nhiều doanh nghiệp làm ăn thua lỗ thì rủi ro tín dụng là rất cao.  Môi trường pháp lý đầy biến động Trong lĩnh vực kinh tế nói chung và dịch vụ ngân hàng nói riêng, môi trường pháp lý luôn luôn biến động, là do: Trang: 15
  16. Có rất nhiều văn bản quy phạm pháp luật được ban hành chồng chéo,  mâu thuẫn nhau đòi hỏi phải luôn được rà soát, thay đổi. Chẳng hạn như: các quy định về đảo nợ, lãi suất nợ quá hạn, cho vay hợp vốn, các quy định về bảo đảm tiền vay, về đăng kí giao dịch bảo đảm với các quy định của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật các TCTD và Bộ luật Dân sự 2005; hay các quy định về thương phiếu cũng không đồng nhất với các quy định của Luật Thương mại 2005… Không những thế, các quy định trong Luật các TCTD cũng đã bộc lộ nhiều nhược điểm về phát triển thương mại dịch vụ ngân hàng.  Tính thống nhất trong hệ thống pháp luật ngân hàng còn cần phải được đặt trong mối tương quan với hệ thống pháp luật kinh tế đã và đang được hoàn thiện. Một số văn bản vừa mới ban hành trong thời gian ngắn đã phải sửa đổi,  bổ sung hoặc bị thay thế do không phù hợp với yêu cầu thực tiễn. Nguyên nhân do quá trình soạn thảo chưa lường hết được biến động của thực tiễn, trình độ, năng lực của cán bộ tham gia soạn thảo văn bản còn hạn chế... Việc ký, ban hành văn bản hành chính của một số đơn vị trực thuộc có trường hợp chưa phù hợp.  Những thiết chế thị trường tiền tệ còn khá sơ khai, nhiều chỉ tiêu hoạt động theo thông lệ quốc tế chưa được áp dụng - Đặc biệt là những chỉ tiêu về an toàn vốn, về chất lượng tín dụng, về kế toán, kiểm toán và thanh tra.  Hệ thống chính sách, pháp luật ngân hàng hiện nay còn góp phần tạo ra sự phân biệt đối xử giữa các loại hình tổ chức tín dụng, giữa các nhóm ngân hàng và giữa ngân hàng trong nước với ngân hàng nước ngoài, gây ra sự cạnh tranh thiếu lành mạnh. Điều đó đặt ra thách thức phải sửa đổi tạo môi trường kinh doanh bình đẳng thông thoáng theo nguyên tắc không phân biệt đối xử của WTO.  Với những biến động trong môi trường pháp lý như một sự tất yếu thì đòi hỏi các nhà quản trị ngân hàng phải thường xuyên cập nhật những sự thay đổi trong hệ thống luật, từ đó đưa ra các chiến lược cụ thể cho hoạt động của ngân hàng để vừa đáp ứng được sự thay đổi đó, đồng thời vừa tận dụng nó để đem lại lợi ích cho ngân hàng và nâng cao năng lực cạnh tranh Cạnh tranh ngày càng khốc liệt.  Theo lộ trình gia nhập WTO từ 1/4/2007, các tổ chức tín dụng (TCTD) nước ngoài được phép thành lập và hoạt động dưới hình thức 100% vốn nước ngoài tại Việt Nam. Sau lộ trình 5 năm gia nhập WTO các TCTD nước ngoài sẽ được hưởng Trang: 16
  17. các ưu đãi như ngân hàng nội địa, đặc biệt, các TCTD nước ngoài cũng được phép thành lập công ty chứng khoán 100% vốn của mình. Tính đến hết năm 2007, ước tính tổng số vốn điều lệ và vốn góp mua cổ phần của các tập đoàn ngân hàng, tài chính nước ngoài đã thực sự đưa vào Việt Nam hiện nay lên tới gần 1,5 tỷ USD. Đó là chưa kể số vốn các chi nhánh Ngân hàng nước ngoài huy động ở nước ngoài đầu tư vào nền kinh tế Việt Nam. Nếu tính doanh số cho vay trong hơn 15 năm qua thì các ngân hàng và tập đoàn tài chính nước ngoài thực hiện số vốn đầu tư lên tới trên 11 tỷ USD vào nền kinh tế nước ta. Đồng thời cũng tính đến hết năm 2007 có 11 ngân hàng, tập đoàn tài chính nước ngoài đầu tư vốn mua từ 10% đến 30% vốn cổ phần trong 8 NHTM cổ phần của Việt Nam. Đó là ACB, Sacombank, VP Bank, Techcombank, NHTM CP Phương Nam, NHTM CP Phương Đông, NHTMCP nhà Hà Nội, Eximbank… Các ngân hàng nước ngoài đang hoạt động kinh doanh tại Việt Nam đều được xếp hạng nằm trong số 100 ngân hàng, hay 500 lớn nhất thế giới, như: Citi Bank, Chase Mahattant Bank, America Express của Mỹ; Sumitomo Mitsui Banking Corporation, Tokyo and Misubishi Bank của Nhật; Deutshe Bank, Berlin Bank của Đức; ABN – Amro Bank của Hà Lan; Hongkong and Shanghai Banking Coporation, Standard Chartered Bank, của Anh;... Với lợi thế về tiềm lực tài chính, kinh nghiệm quản trị và công nghệ, các ngân hàng nước ngoài sẽ là một áp lực lớn đối với các ngân hàng trong nước. Khi thâm nhập vào Việt Nam, các ngân hàng nước ngoài sẽ triển khai cung cấp các sản phẩm hiện đại như: Giúp các doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường vốn quốc tế; thực hiện các giao dịch hoán đổi (lãi suất, hoán đổi các đồng tiền) và các công cụ phái sinh khác để giúp khách hàng giảm rủi ro trong hoạt động tài chính; tín dụng hàng hoá...Với những danh mục sản phẩm, dịch vụ tuy không nhiều nhưng rõ ràng là vượt trội so với khả năng của các ngân hàng nội địa. Như vậy, các chi nhánh ngân hàng nước ngoài đang cạnh tranh bằng phương châm không cung cấp nhiều dịch vụ mà cung cấp các dịch vụ tốt hơn.  Cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật Ngày nay, công nghệ cao đang được áp dụng ngày càng nhiều trong kinh doanh, đặc biệt trong các tổ chức dịch vụ có liên quan đến việc giao dịch trực tiếp đối với khách hàng như ngân hàng, môi giới chứng khoán, khách sạn, nhà hàng v.v... Có thể nói, việc phát triển và ứng dụng công nghệ hiện đại trong hoạt động ngân hàng đã tạo điều kiện thức đẩy hoạt động kinh doanh của các NHTM tăng trưởng và phát Trang: 17
  18. triển, nâng cao hiệu quả kinh doanh, năng lực cạnh tranh, thu hút nhiều khách hàng giao dịch và giảm các chi phí liên quan. Nhờ công nghệ các dịch vụ ngân hàng phát triển đa dạng và phong phú, cho đến nay các tổ chức tín dụng đã triển khai và phát triển nhiều sản phẩm mới, đặc biệt là dịch vụ ngân hàng điện tử: internet-banking, mobil-banking, phonebanking, dịch vụ thẻ, thanh toán điện tử. Như vậy, sự phát triển của công nghệ hiện đại cho phép các NHTM nâng cao năng lực cạnh tranh, phát triển bền vững trong điều kiện hội nhập, khi mà các ngân hàng nước ngoài đã đi trước và có bước phát triển nhanh mạnh về công nghệ và dịch vụ ngân hàng.  Các nhà quản trị ngân hàng phải đặt yếu tố công nghệ là ưu tiên hàng đầu trong chiến lược phát triển, mở rộng ngân hàng, thường xuyên học hỏi, tìm hiểu các công nghệ ngân hàng hiện đại, chú trọng đầu tư vào hệ thống công nghệ để ứng dụng trong ngân hàng. Có như thế mới nâng cao chất lượng phục vụ khách hàng, cạnh tranh được với các ngân hàng trong nước cũng như nước ngoài. Những xu hướng thay đổi gần đây trong hệ thống phân phối dịch vụ ngân  hàng. + Trước đây tín dụng chiếm tỷ trọng lớn trong tổng tài sản của ngân hàng. Nhưng hiện nay với sự phát triển của các kênh thu hút vốn khác như thị trường chứng khoán, bảo hiểm, bất động sản...Nếu ngân hàng chỉ đơn thuần thực hiện dịch vụ huy động vốn để cho vay thì chắc chắn lợi nhuận sẽ bị giảm sút, thị phần bị thu hẹp, và đến một lúc nào đó sẽ bị phá sản. Cho nên việc các ngân hàng lấn sân kinh doanh các dịch vụ khác là điều không tránh khỏi như bảo hiểm, cho vay trả góp, kinh doanh hàng hoá và bất động sản... + Vì nhu cầu khác hàng ngày càng đa dạng và khắt khe hơn nên các ngân hàng cũng phải không ngừng cải tiến, phát tiển sản phẩm, dịch vụ của mình cũng như không ngừng tăng cường khả năng cung cấp cho các khách hàng doanh nghiệp những dịch vụ tốt nhất, vì vậy ngân hàng sẽ chú trọng đến việc thiết kế các sản phẩm dịch vụ ngân hàng bán lẻ trọn gói với những tính năng, đặc điểm phù hợp với thị hiếu của từng nhóm khách hàng riêng lẻ. + Ngoài ra, một số dịch vụ có nhiều tiện ích hơn cho khách hàng sẽ được ngân hàng chú trọng như: thu hộ thuế, dịch vụ bảo quản và ký gửi, dịch vụ uỷ thác, dịch vụ môi giới, đại lý phát hành và quản lý, môi giới chứng khoán, dịch vụ bảo hiểm, cho thuê tài chính, dịch vụ mua bán nợ, ngoại tệ... Trang: 18
  19. + Các ngân hàng thường có nhiều kênh phân phối sản phẩm để phục vụ khách hàng như các chi nhánh, các điểm giao dịch, nơi đặt máy ATM, Website, ngân hàng tự động... Các ngân hàng luôn tìm cách đầu tư vào việc củng cố các cơ sở phân phối sản phẩm, dịch vụ này để cố gắng tìm ra những giải pháp có tính liên kết chặt chẽ hơn, phục vụ khách hàng tốt hơn và giúp cho việc khắc phục sự cố dễ dàng hơn, đảm bảo độ tin cậy cao hơn. Đặc biệt là xu hướng gộp nhiều sản phẩm từ quản lý ngân quỹ, ngoại hối đến kinh doanh chứng khoán và lưu ký...thành những gói hàng đa dụng và tiện lợi cũng ngày một tăng.  Thách thức đặt ra cho các nhà quản trị ngân hàng là phải xây dựng được chiến lược phát triển sản phẩm, dịch vụ mới cho ngân hàng của mình, và cụ thể hoá cho từng nhóm sản phẩm hoặc những sản phẩm chủ lực, phù hợp với đặc điểm của mỗi ngân hàng trong thời kỳ mới sao cho tối đa hoá lợi nhuận, đồng thời tránh việc để mất thị phần. Những thay đổi liên tục trên thị trường vốn và tiền tệ.  2.1.2. Chiến lược của hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế và khu vực về ngân hàng. Xây dựng một hệ thống ngân hàng có uy tín, có khả năng cạnh tranh, hoạt  động có hiệu quả, an toàn, có khả năng huy động tốt hơn các nguồn vốn trong xã hội và mở rộng đầu tư đáp ứng nhu cầu sự nghiệp công nghiệp hóa hiện đại hoá đất nước trong quá trình hội nhập quốc tế. Trước hết, cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật nhằm tạo hành lang pháp lý có hiệu lực, đảm bảo sự bình đẳng an toàn cho mọi tổ chức hoạt động dịch vụ ngân hàng tài chính trên lãnh thổ Việt Nam.  Xây dựng các qui chế quản lý và hoạt động phù hợp với chuẩn mực quốc tế như quản trị rủi ro, quản trị nguồn vốn, kiểm tra kiểm toán nội bộ, xây dựng quy trình tín dụng hiện đại và sổ tay tín dụng, xây dựng và hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu đánh giá mức độ chỉ số an toàn và hiệu quả kinh doanh ngân hàng phù hợp với chuẩn mực quốc tế và thực tiễn Việt Nam.  Tiếp tục mở cửa thị trường trong nước trên cơ sở xoá bỏ dần các giới hạn về số lượng, loại hình tổ chức, phạm vi hoạt động, tỷ lệ góp vốn của nước ngoài, đảm bảo quyền kinh doanh của các ngân hàng và tổ chức tài chính nước ngoài theo các cam kết đa phương và song phương.  Đổi mới mô hình tổ chức bộ máy của các Ngân hàng thương mại, trước hết là Ngân hàng thương mại quốc doanh. Từng bước đổi mới cơ cấu tổ chức, nhiệm vụ, chức năng của hệ thống NHNN nhằm nâng cao vai trò và hiệu quả điều hành vĩ mô Trang: 19
  20. của NHNN, nhất là việc thiết lập, điều hành chính sách tiền tệ quốc gia và trong việc quản lý, giám sát hoạt động của các trung gian tài chính. Trước hết, thực hiện tái cơ cấu lại hệ thống ngân hàng theo các đề án đã được Chính phủ phê duyệt và phù hợp với các cam kết với các tổ chức tài chính quốc tế, nhằm tạo ra các ngân hàng có quy mô lớn, hoạt động an toàn, hiệu quả và có đủ sức cạnh tranh. Đây được coi là nhiệm vụ trọng tâm và cấp bách của công cuộc đổi mới hệ thống ngân hàng – tài chính VN trong giai đoạn hiện nay, bởi vì NHTM quốc doanh đóng vai trò chủ đạo và chủ lực trong hệ thống NHTM.  Tăng quy mô về vốn cho các ngân hàng thông qua tích tụ và tập trung vốn.. theo hướng: (1) Tiến hành cổ phần hoá các NHTM nhà nước nhằm tận dụng các nguồn lực tài chính trong dân chúng trong nước và nước ngoài. Trên cơ sở đó thay đổi mô hình quản lý từ đó tạo sắc thái mới trong hoạt động kinh doanh. (2) Đẩy mạnh liên doanh liên kết trong hệ thống ngân hàng để tận dụng vốn và kỹ thuật cũng như trình độ quản lý từ các nước tiên tiến trong khu vực và thế giới. Đẩy mạnh phát triển các dịch vụ ngân hàng, nhất là hệ thống thông tin quản lý  cho toàn hệ thống ngân hàng phục vụ công tác điều hành hoạt động kinh doanh, kiểm soát hoạt động ngân hàng, quản lý vốn tài sản, quản lý rủi ro, quản lý công nợ và công tác kế toán, hệ thống thanh toán liên ngân hàng, hệ thống giao dịch điện tử và giám sát từ xa, vv.. nhằm nâng cao chất lượng phục vụ cho khách hàng. Hiện đại hoá công nghệ ngân hàng, nhất là hệ thống thông tin quản lý cho toàn  hệ thống ngân hàng phục vụ công tác điều hành hoạt động kinh doanh, kiểm soát hoạt động ngân hàng, quản lý vốn tài sản, quản lý rủi ro, quản lý công nợ và công tác kế toán, hệ thống thanh toán liên ngân hàng, hệ thống giao dịch điện tử và giám sát từ xa, vv.. nhằm nâng cao chất lượng phục vụ cho khách hàng. Đào tạo, nâng cao trình độ nhận thức và kỹ năng nghiệp vụ ngân hàng . Các  ngân hàng cần có trung tâm đào tạo được trang bị hiện đại. Chương trình đào tạo ở các NHTM phải thiết thực, cụ thể nhằm trau dồi, nâng cao kỹ năng nghiệp vụ của ngân hàng hiện đại. Nâng cao chất lượng đội ngũ nhân viên, đào tạo và đào tạo lại cán bộ thực hiện tốt nghiệp vụ ngân hàng hiện đại, tiêu chuẩn hoá đội ngũ cán bộ làm công tác hội nhập quốc tế, nhất là những cán bộ trực tiếp tham gia vào quá trình đàm phán, ký kết hợp đồng quốc tế, cán bộ thanh tra giám sát và cán bộ chuyên trách làm công tác pháp luật quốc tế, cán bộ sử dụng và vận hành công nghệ mới. Một số chỉ tiêu phát triển chính của ngành ngân hàng đến năm 2010 như sau: Tốc độ tăng huy động vốn: - 18-20%/năm Trang: 20
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2