1
Bản tin Y tế Phú Thọ. Số 5-2012
Được sự chỉ đạo của Viện dinh
dưỡng và Ban chỉ đạo thực
hiện Chiến lược Quốc gia
dinh dưỡng tỉnh Phú Thọ, chương
trình phòng chống suy dinh dưỡng
trẻ em được triển khai trên phạm vi
toàn tỉnh đã đạt một số kết quả nhất
định. Tính đến thời điểm 6 tháng đầu
năm 2012; Tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ
em dưới 5 tuổi thể thấp còi từ 20,34%
năm 2011 xuống còn 19,7%;
Tỷ lệ suy
dinh dưỡng trẻ em dưới 5 tuổi thể nhẹ
cân giảm từ 16,26% năm 2011 xuống
còn 15,6%. Chương trình tập trung
vào 2 đối tượng chính là Phụ nữ mang
thai và trẻ em dưới 5 tuổi.
Phòng chống suy dinh dưỡng trẻ
em bắt đầu từ khi phụ nữ mang thai.
Trẻ được chăm sóc từ bào thai khi ra
đời sẽ có đủ cân nặng và sức khỏe.
Chăm sóc phụ nữ mang thai là chăm sóc cho
trẻ em. Các hoạt động như đăng ký quản lý thai
nghén, khám thai, tiêm phòng uốn ván, bổ sung
viên sắt, tư vấn về chế độ ăn uống, nghỉ ngơi,
lao động, vệ sinh thai nghén... được thực hiện
thường xuyên ở cơ sở. Kết quả tỷ lệ phụ nữ được
quản lý thai nghén đạt 99,8%, tỷ lệ phụ nữ được
khám thai đủ, đúng lịch đạt 95,86%, tỷ lệ sản phụ
sinh con tại cơ sở y tế đạt 99,491%.
Bên cạnh chăm sóc sức khỏe và dinh
dưỡng cho phụ nữ có thai, các hoạt động chăm
sóc dinh dưỡng cho trẻ em được triển khai tập
trung vào các hoạt động, bao gồm: theo dõi tăng
trưởng và tư vấn dinh dưỡng cho trẻ thông qua
các buổi thực hành dinh dưỡng. Tại các xã trọng
điểm về phòng chống suy dinh dưỡng đã triển
khai việc theo dõi chiều cao và cân nặng cho trẻ
em dưới 2 tuổi và trẻ từ 2 đến 5 tuổi suy dinh
dưỡng định kỳ hàng tháng. Trong đợt chiến dịch
Vi chất dinh dưỡng tháng 6 hàng năm, trẻ em
trong độ tuổi được bổ sung Vitamin A và tẩy
giun theo đúng quy định. Bên cạnh đó, chương
trình phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em tỉnh
Phú Thọ thường xuyên tổ chức triển khai hoạt
động cung cấp Vitamin A cho các bà mẹ sau đẻ
và trẻ em sau khi bị bệnh.
Cán bộ chuyên trách dinh dưỡng xã và
cộng tác viên dinh dưỡng phối hợp với các lực
lượng truyền thông khác như cán bộ văn hóa
xã, cán bộ phụ nữ, cộng tác viên dân số tổ chức
được hơn 10 nghìn buổi truyền thông dinh
dưỡng dưới các hình thức: loa đài, khẩu hiệu, cổ
động, nói chuyện sức khỏe, thăm hộ gia đình...
Toàn tỉnh đã có hơn 50 nghìn bà mẹ có con dưới
2 tuổi và 25.619 bà mẹ có thai được tư vấn về
dinh dưỡng.
Các bữa ăn tại Trường mầm non có vai trò
quan trọng không kém gì bữa ăn tại nhà cho trẻ.
Ngành giáo dục đào tạo đã chỉ đạo triển khai các
Việt Hương
CHƯƠNG TRÌNH PHÒNG CHỐNG SUY DINH DƯỠNG
TRẺ EM TỈNH PHÚ THỌ VỚI MỤC TIÊU NÂNG CAO
TẦM VÓC CHO TRẺ EM
Tiêm chủng cho trẻ dưới 1 tuổi tại Trạm Y tế phường
Tiên Cát -Việt Trì - Phú Thọ
Ảnh: Hồng Hà
(xem tiếp trang 5)
2Bản tin Y tế Phú Thọ. Số 5-2012
Đ
ược sự quan tâm, chỉ đạo
của Viện Dinh dưỡng,
Trung tâm Truyền thông
giáo dục sức khỏe Trung ương,
Sở Y tế, trong những năm gần
đây, Trung tâm Truyền thông
giáo dục sức khỏe tỉnh đã triển
khai tốt công tác truyền thông
giáo dục khỏe Phòng chống suy
dinh dưỡng trẻ em trên địa bàn
toàn tỉnh.
Căn cứ kế hoạch được
giao,Trung tâm luôn chủ động
xâydựng kế hoạch truyềnthông
Phòng chống suy dinh dưỡng
trẻ em đảm bảo tiêu chí truyền
thông đúng, trúng và đủ. Nghĩa
là lựa chọn đúng phương pháp;
truyền thông trúng đối tượng
và chuyển tải đầy đủ nội dung,
thông tin cần thiết về phòng chống suy dinh
dưỡng trẻ em. Trên cơ sở kế hoạch Trung tâm
đã xây dựng, các hoạt động đã được các Phòng
thuộc Trung tâm cụ thể hóa, phối hợp triển khai
thực hiện kịp thời. Vì vậy, các chỉ tiêu kế hoạch
luôn được hoàn thành.
Từ đầu năm đến nay, Trung tâm Truyền
thông giáo dục sức khỏe luôn thực hiện tốt việc
tuyên truyền về Chương trình cải thiện tình
trạng dinh dưỡng trẻ em trên các phương tiện
thông tin đại chúng. Nhiều hoạt động đã được
triển khai như: xây dựng các thông điệp, phóng
sự phát sóng trên Đài Phát thanh – Truyền hình
tỉnh, tổ chức các tọa đàm truyền hình, đưa tin
các hoạt động trên Đài Phát thanh- Truyền hình,
Website Ngành, Báo Phú Thọ, trên hệ thống loa
truyền thanh của các xã, phường, thị trấn. Tính
đến ngày 30/11/2012, Trung tâm đã phối hợp
với Đài Phát thanh – Truyền hình tỉnh xây dựng
và phát sóng 04 phóng sự (trong đó có 03 chương
trình tọa đàm truyền hình), nhiều tin hoạt động
của ngành, 02 thông điệp truyền hình về nội
dung phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em; Phối
hợp với Báo Phú Thọ đăng tải 10 bài phổ biến
kiến thức về dinh dưỡng cho trẻ em và phụ nữ
mang thai; Biên soạn và phát hành chuyên đề
dinh dưỡng; viết và đăng tải 30 tin, bài về dinh
dưỡng trên trangWeb Ngành; Trung tâm đã biên
soạn các bài đọc truyền thông về 10 chủ đề dinh
dưỡng, in sao đĩa CD, cấp phát cho các Trung
tâm Y tế huyện, thị, thành và các Trạm Y tế để
phát thanh trên hệ thống loa Truyền thanh của
277/277 xã, phường, thị trấn, với tổng số 39.057
lượt phát thanh...
Trong thời gian tới, nếu được Chương
trình dành nhiều kinh phí hơn nữa cho hoạt
động truyền thông giáo dục sức khỏe, thì có thể
triển khai nhiều hoạt động truyền thông hơn.
Đa dạng hóa các hình thức và phương pháp
truyền thông để thông tin dinh dưỡng đến được
với nhiều người dân; chú trọng đến công tác
phát triển các tài liệu truyền thông phù hợp với
địa phương; tăng cường công tác đào tạo, tập
huấn nâng cao kiến thức kỹ năng cho các cộng
tác viên để thực hiện công tác tuyên truyền tại
cộng đồng; tổ chức thực hiện công tác giám sát
hỗ trợ nâng cao hiệu quả công tác truyền thông
giáo dục sức khỏe phòng chống suy dinh dưỡng
trên địa bàn./.
HOẠT ĐỘNG TRUYỀN THÔNG GIÁO DỤC SỨC KHỎE
PHÒNG CHỐNG SUY DINH DƯỠNG TRẺ EM - NĂM 2012
Thu Nam
Một buổi Tọa đàm truyền hình Cải thiện tình trạng dinh dưỡng
trẻ em do Trung tâm Truyền thông giáo dục sức khỏe tổ chức
Ảnh: Hồng Hà
3
Bản tin Y tế Phú Thọ. Số 5-2012
Sắt và axit
Folic là 2
thành tố
quan trọng tham
gia vào quá trình
tạo máu. Sắt là
thành phần của
huyết sắc tố (có
trong hồng cầu)
và nhiều men
khác trong cơ thể.
Sắt tham gia vận
chuyển oxy và các
chất dinh dưỡng
tới cho tất cả các
tế bào của mọi cơ
quan, bộ phận.
Chất sắt phân bố không đều trong thực
phẩm và tỉ lệ hấp thu, sử dụng trong cơ thể cũng
rất khác nhau. Thức ăn nguồn gốc động vật nói
chung (thịt, trứng, gan…) giàu chất sắt và có tỉ
lệ hấp thu cao (hấp thu 30%); các loại đậu đỗ
có nhiều chất sắt và tỉ lệ hấp thu tương đối cao
(hấp thu 20%); các loại ngũ cốc, lương thực đều
nghèo chất sắt và tỉ lệ hấp thu thấp (hấp thu 5%).
Các loại rau, quả chứa ít chất sắt nhưng rất giàu
vitminC vừa giúp tăng cường sức đề kháng của
cơ thể vừa hỗ trợ hấp thu sắt tốt.
Ở phụ nữ nhu cầu sắt tăng lên từ khi dậy
thì cho đến khi mãn kinh do bị mất máu hành
kinh hàng tháng. Với phụ nữ có thai, nhu cầu sắt
tăng cao hơn nhiều vì phải nhường một lượng
sắt đáng kể cho thai nhi và cho rau thai. Như vậy
trong suốt quá trình mang thai nhu cầu sắt của
người phụ nữ là rất cao để làm tăng khối lượng
máu của mẹ, cung cấp cho thai nhi và bù lại
lượng máu mất lúc sinh. Nhu cầu này phân bố
không đều phần lớn tập trung vào những tháng
cuối của thai kỳ đó là lý do tại sao các bà mẹ có
thai có tỉ lệ thiếu máu cao vào giai đọan những
tháng cuối. Nếu bị thiếu máu người mẹ sẽ mệt
mỏi, dễ xảy thai, đẻ non, đẻ con nhỏ yếu (suy
dinh dưỡng bào thai), dễ bi băng huyết khi sinh
thậm chí có thể dẫn tới tử vong cả mẹ và con.
Axit folic là một trong
những yếu tố quan
trọng cần thiết cho
quá trình tạo máu.
Axit folic cùng
với vitaminB12 tham
gia vào quá trình cấu
tạo tế bào hồng cầu.
Đặc biệt axit folic có
vai trò trong cấu tạo
và phát triển hệ thống
thần kinh của thai nhi.
Trong thời kỳ có thai
nhu cầu về axit folic
tăng lên rõ rệt. Nhu
cầu axit folic với người
trưởng thành là 300-400mcg/người/ngày và khi
có thai nhu cầu là 600mcg/người/ngày. Thực
phẩm thông thường trong chế độ ăn hàng ngày
không cung cấp đủ nhu cầu này. Khi bị thiếu axit
folic, đặc biệt trong giai đọan mới thụ thai sẽ ảnh
hưởng đến quá trình tạo máu và phát triển của
thai nhi với các biểu hiện: cân nặng sơ sinh thấp,
dị tật ống thần kinh, ống thần kinh đóng không
kín hoàn toàn dẫn đến nhiều bệnh lý của cơ thể
như bại liệt, não úng thủy, thai chết lưu….Mỗi
năm trên thế giới có tới 400.000 trẻ sinh ra có dị
tật ống thần kinh. Do vậy từ khi có ý định mang
thai (trước 1 tháng hoặc ngay khi bắt đầu mang
thai) bà mẹ cần uống bổ sung axit folic để phòng
chống dị tật ống thần kinh cho thai nhi.
Nguyên nhân cụ thể gây ra dị tật này có
liên quan đến cả yếu tố di truyền và môi trường,
đồng thời liên quan với vấn đề thiếu hụt axit fo-
lic. Hiện nay một số nghiên cứu cho thấy axit
folic còn giúp cho cơ thể phòng chống một số
bệnh tim mạch, ung thư.
Nguồn thực phẩm chứa axit folic rất đa dạng:
gan động vật (bò, gà, lợn), các loại rau xanh thẫm,
hoa lơ, đậu quả, nấm, các hạt nảy mầm (mầm
lúa mì, mầm lúa, giá đỗ) chứa nhiều axit folic.
Những yếu tố vi lượng cần thiết cho
cả người mẹ và thai nhi
Hằng Minh
Rau, quả tươi cung cấp vi chất dinh dưỡng (ảnh minh họa)
(xem tiếp trang 17)
4Bản tin Y tế Phú Thọ. Số 5-2012
Trong 2 ngày (1 và 2 tháng 6) vừa qua là
ngày toàn dân đưa trẻ dưới 5 tuổi đến các
Trạm y tế xã, phường, thị trấn trên toàn
tỉnh uống vitamin A trong Ngày Vi chất dinh
dưỡng. Ngày Vi chất dinh dưỡng là đợt cao
điểm để trẻ được uống vitamin A và cũng là
dịp để toàn dân tham gia vào công tác phòng,
chống suy dinh dưỡng trẻ em, giúp trẻ phát
triển cân đối về thể lực và trí lực.
Theo ghi nhận của chúng tôi, trên địa bàn
thành phố Việt Trì, từ sáng sớm, các ông bố, bà
mẹ đã nhộn nhịp đưa con em đến các Trạm y tế
xã, phường uống vitamin A trong Ngày Vi chất
dinh dưỡng để bổ sung vi chất dinh dưỡng. Với
việc làm tốt công tác tuyên truyền, vận động,
nên tỷ lệ trẻ em trong độ tuổi trên địa bàn thành
phố được uống vitamin A trong các năm đều
đạt trên 98%. Chị Vũ Thị Phương ở phố Tiên
Sơn, phường Tiên Cát mẹ bé 18 tháng tuổi chia
sẻ: Qua báo, đài và được các cán bộ y tế, tuyên
truyền viên tư vấn, tôi biết được lợi ích của việc
bổ sung vi chất dinh dưỡng nên tôi đã đưa con
đến Trạm Y tế phường uống vitamin A vào các
đợt chiến dịch để con tôi được cung cấp đủ
dưỡng chất cần thiết cho sự phát triển.
Tại các điểm uống vitamin A, công tác
chuẩn bị của các Trạm Y tế đều tốt, có sự phối hợp
với chính quyền và đoàn thể của địa phương để
làm tốt công tác truyền thông như truyền thanh,
treo băng zôn. Ngoài ra, các cán bộ làm công tác
đoàn thể và cộng tác viên y tế còn tuyên truyền
trực tiếp đến từng hộ dân cũng như lồng ghép
vào các buổi họp y tế khu về lợi ích của việc uống
vitamin A, qua đó, bà con đã nắm rõ được các
nội dung thông tin và biết đưa con em đến các
điểm triển khai chiến dịch để uống vitamin A. ►
Chiến dịch uống vitamin A
GÓP PHẦN CẢI THIỆN TÌNH TRẠNG DINH DƯỠNG TRẺ EM
Hồng Hà
Cho trẻ uống vaccin phòng bại liệt tại Trạm Y tế phường Tiên Cát - Việt Trì - Phú Thọ
Ảnh: Hồng Hà
5
Bản tin Y tế Phú Thọ. Số 5-2012
► BS. Nguyễn Thị Lan – Trạm trưởng Trạm Y
tế phường Tiên Cát (thành phố Việt Trì) cho
biết: Việc cho trẻ dưới 5 tuổi uống vitamin A là
việc làm thường kỳ 2 lần trong một năm, được
sự chỉ đạo của Trung tâm Y tế thành phố Việt
Trì, chúng tôi đã lập kế hoạch cụ thể và triển
khai, được chính quyền địa phương ở đây tạo
điều kiện cũng như được sự ủng hộ của người
dân nên tình hình triển khai chiến dịch diễn ra
thuận lợi. Ở Trạm Y tế phường thông qua hệ
thống loa phát thanh tuyên truyền về vi chất
dinh dưỡng, thông báo đến từng hộ dân nên
người dân đưa trẻ đến Trạm uống vitamin A
trong Ngày Vi chất dinh dưỡng đạt tỷ lệ cao.
Bác sĩ chuyên khoa I. Hoàng Việt Hưng -
Trưởng khoa Khám bệnh và điều trị dự phòng
- Trung tâm Y tế Dự phòng tỉnh cho biết: Thời
gian qua, công tác phòng chống thiếu vi chất
dinh dưỡng đã được Trung tâm nỗ lực triển
khai tới 277 xã, phường trong toàn tỉnh. Cùng
với việc đẩy mạnh truyền thông về phòng chống
suy dinh dưỡng, Trung tâm luôn tích cực triển
khai hoạt động bổ sung vitamin A cho trẻ từ
6 - 60 tháng tuổi để phòng tránh thiếu vi chất
dinh dưỡng. Công tác chuẩn bị Ngày Vi chất
dinh dưỡng trên địa bàn tỉnh đã có sự phối
hợp của các Ban, Ngành liên quan, triển khai
bài bản từ việc lập danh sách trẻ, số điểm cân,
chuẩn bị về nhân lực, vật lực chu đáo, tổ chức
tốt công tác tuyên truyền về mục đích, ý nghĩa
Ngày Vi chất dinh dưỡng... nên tỷ lệ trẻ được
uống vitamin A và theo dõi cân nặng đạt tỷ lệ
cao. Kết quả uống vitamin A đợt I năm 2012,
toàn tỉnh có 70.742 trẻ từ 6-36 tháng tuổi được
uống vitamin A, 7.389 trẻ dưới 5 tuổi bị suy
dinh dưỡng được uống vitamin A bổ sung, 6.009
bà mẹ sau đẻ 1 tháng được uống vitamin A.
Thực hiện Chiến dịch Ngày Vi chất dinh
dưỡng trên địa bàn tỉnh đã và đang góp phần tích
cực làm giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em. Hàng
năm, toàn tỉnh, số trẻ trong độ tuổi được uống
vitamin A trong Ngày Vi chất dinh dưỡng đạt
trên 99%. Năm 2010, tỷ lệ trẻ dưới 5 tuổi bị suy
dinh dưỡng thể cân nặng/tuổi là 19,4% và 30,8%
số trẻ em suy dinh dưỡng về chiều cao thì đến
năm 2011 tỷ lệ trẻ dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng
thể cân nặng/tuổi là giảm xuống còn 17,8% và
28,8% số trẻ em suy dinh dưỡng về chiều cao.
Triển khai chiến dịch uống vitamin A kết
hợp cân trẻ còn là dịp để nâng cao nhận thức
cho mọi người, đặc biệt là các bậc cha mẹ biết
được tác hại của bệnh do thiếu vitamin A gây
ra, khuyến khích các bà mẹ đưa trẻ từ 6 đến 60
tháng tuổi, bà mẹ sau sinh trong vòng 1 tháng
đi uống vitamin A. Có thể nói, đây là một trong
những hoạt động cần thiết của công tác y tế dự
phòng, từ đó góp phần vào việc nâng cao chất
lượng sức khỏe cho trẻ em, góp phần đẩy lùi tình
trạng trẻ bị thấp còi, nhẹ cân, từng bước nâng
cao tầm vóc và thể lực cho thế hệ tương lai./.
================
(tiếp theo trang 1)
CHƯƠNG TRÌNH PHÒNG CHỐNG SUY
DINH DƯỠNG TRẺ EM TỈNH PHÚ THỌ
VỚI MỤC TIÊU NÂNG CAO TẦM VÓC
CHO TRẺ EM
hoạt động phòng chống suy dinh dưỡng
trẻ em tại Trường mầm non như: Tổ chức
bữa ăn dinh dưỡng hợp lý, đảm bảo vệ
sinh an toàn thực phẩm cho trẻ, thay đổi
thường xuyên các món ăn; Tập huấn về
dinh dưỡng trẻ em cho cán bộ phụ trách
bếp ăn tại các Trường mầm non. Ngoài
ra giáo dục dinh dưỡng, rèn luyện thân
thể, vệ sinh, chăm sóc răng miệng, rửa tay
bằng xà phòng trước các bữa ăn cho trẻ
được duy trì thành nề nếp.
“Chiến lược Quốc gia về dinh dưỡng
giai đoạn 2011-2020 và tầm nhìn đến năm
2030” khẳng định: Nhiệm vụ cải thiện
dinh dưỡng là trách nhiệm của các ngành,
các cấp và mọi người dân; Cần phấn đấu
bảo đảm dinh dưỡng cân đối, hợp lý là yếu
tố quan trọng nhằm hướng tới phát triển
toàn diện về tầm vóc, thể chất, trí tuệ và
nâng cao chất lượng cuộc sống. Phòng
chống suy dinh dưỡng trẻ em, đặc biệt
phòng chống suy dinh dưỡng thể thấp còi,
sẽ góp phần nâng cao tầm vóc và thể lực
của người Việt Nam./.