
186
CHUYỂNĐỔISỐTRONGGIẢNGDẠYLÝLUẬNÂM
NHẠCTẠICÁCTRƯỜNGSƯPHẠMNGHỆTHUẬT:CƠ
HỘIVÀĐỊNHHƯỚNGPHÁTTRIỂN
NguyễnThànhVinh
,NguyễnHảiYến
,PhanThùyNhung
Email:thanhvinhspnttw@gmail.com
Ngàytòasoạnnhậnđượcbàibáo:29/09/2025
Ngàyphảnbiệnđánhgiá:15/10/2025
Ngàybàibáođượcduyệtđăng:22/10/2025
DOI:10.59266/houjs.2025.870
Tómtắt:Trongbốicảnhchuyểnđổisốlantỏamạnhmẽ,giáodụcnghệthuậttạicác
trườngsưphạmnghệthuậtđangđốidiệnvớicảcơhộivàtháchthứcmới.Bàiviếttậptrung
vàogiảngdạyLýluậnâmnhạc,mộtlĩnhvựcmangtínhhànlâmvàgắnvớiphươngpháp
truyềnthống,nhằmphântíchtácđộngcủacôngnghệsốtrongquátrìnhdạyvàhọc.Nghiên
cứuđượcthựchiệnthôngquaphântíchtàiliệu,khảosátthựctiễnvàsosánhmôhìnhtrong
nướcvớiquốctế.Kếtquảchothấychuyểnđổisốgópphầnnângcaotínhtrựcquan,tăng
cườngkhảnăngtiếpcận,đồngthờimởrahướngtiếpcậnliênngànhgiữaâmnhạc,mỹthuật
vàkiếntrúcthôngquahọcliệusốvàmôitrườnghọctậpđaphươngtiện.Tuynhiên,những
hạnchếvềhạtầngcôngnghệ,kỹnăngsốcủagiảngviênvàsinhviên,cùngtháchthứctrong
việcbảotồngiátrịtruyềnthốngvẫntồntại.Trêncơsởđó,bàiviếtđềxuấtpháttriểnhệ
thốnghọcliệusố,nângcaonănglựcsốvàthúcđẩyhợptácliênngành,gópphầnđổimới
hoạtđộnggiảngdạyLýluậnâmnhạctrongthờiđạisố.
Từkhóa:chuyểnđổisố,giảngdạyâmnhạc,giáodụcliênngành,lýluậnâmnhạc,sưphạm
nghệthuật.
1
TrườngĐạihọcSưphạmNghệthuậtTrungương
I.Đặtvấnđề
Trongbốicảnhtoàncầuhóavàsự
pháttriểnmạnhmẽcủacôngnghệsố,giáo
dụcnghệthuậtcũngđứngtrướcyêucầu
đổimớitoàndiện.Chuyểnđổisốkhông
chỉlàxuthế,màcònlàđộnglựcthúcđẩy
thay đổi phương pháp giảng dạy, cách
thứchọctập vàquảnlýđàotạo. ỞViệt
Nam,đặcbiệttrongcáctrườngđàotạosư
phạmnghệthuật,chuyểnđổisốngàycàng
đượcnhìnnhậnnhưmộtgiảiphápkhảthi
đểkhắcphụcnhữnggiớihạncủaphương
pháptruyềnthống.Giảngdạylýluậnâm
nhạcvốnmangtínhhànlâm,trừutượng
và thường gắn với phương pháp thuyết
giảng.Điềunàykhiếnsinhviêngặpkhó

187
khăn trong việc tiếp cận kiến thức, đặc
biệt khi thiếu các công cụ trực quan hỗ
trợ.Đồngthời,phươngpháptruyềnthống
cũnghạnchếsựtươngtác,sángtạovàkết
nốiliênngành,nhữngyếutốquantrọng
trongmôitrườnghọctậphiệnđại.
Côngnghệsốmởrakhảnăngtích
hợpcácyếutốnghe,nhìn,tạodựngmôi
trường học tập đa giác quan, đồng thời
kếtnốiâmnhạcvớicácngànhnghệthuật
khácnhưmỹthuật,kiếntrúc.Nhữngphần
mềm mô phỏng, nền tảng trực tuyến và
họcliệusốđãchứngminhtínhhiệuquả
trongviệcnângcaotrảinghiệmhọctậpvà
khảnăngtiếpcậntrithức.Tuynhiên,việc
triểnkhaichuyểnđổisốtronggiảngdạy
lýluậnâm nhạctạicáctrườngsưphạm
nghệthuậtvẫngặpnhiềutrởngại.Từhạ
tầngcôngnghệhạnchế,chênhlệchvềkỹ
năngsốgiữagiảngviênvàsinhviên,đến
vấnđềbảotồngiátrịtruyềnthốngkhiđưa
âmnhạcvàomôitrườngsốhóa.Ngoàira,
sựthiếuhụthọcliệuphùhợpcũnglàrào
cảnlớn.
Trongbốicảnhđó,việcnghiêncứu
cơ hội và thách thức của chuyển đổi số
trong giảng dạy lý luận âm nhạc làcần
thiết.Bàiviếtnàytậptrungphântíchthực
trạng,đồngthờiđềxuấtnhữngđịnhhướng
pháttriểnkhảthi,đặcbiệtchútrọngtớimô
hìnhliênngànhgiữaâmnhạc,mỹthuậtvà
kiếntrúc.Mụctiêulàđónggópvềlýluận
chogiáodụcnghệthuật,đồngthờimang
lạigiátrịứngdụngthựctiễntrongđổimới
phươngphápgiảngdạy.
II.Cơsởlýluận
Chuyểnđổisốtronggiáodụclàquá
trình tích hợp toàn diện công nghệ vào
giảngdạy,quảnlývàhọctậpnhằmthay
đổi mô hình truyền thống theo hướng
linhhoạt,hiệnđạivàlấyngườihọclàm
trung tâm. Điều này không chỉ dừng ở
việcsửdụngthiếtbịkỹthuậtsố,màcòn
baogồmđổimớichươngtrình,phương
pháp và học liệu theo hướng tương tác
vàđaphươngtiện.Tronggiáodụcnghệ
thuật,đặcbiệtlàmônlý luận âmnhạc,
mộtlĩnhvựcmangtínhhànlâmvàtrừu
tượng,chuyểnđổisốđóngvaitròquan
trọng.Cáccôngcụsốnhưphầnmềmký
âm, thư viện trực tuyến và môi trường
học tập đa phương tiện giúp tăng tính
trựcquan,nângcaokhảnăngtươngtác
vàhỗtrợsinhviêntiếpcậnkháiniệmâm
nhạcmộtcáchsinhđộnghơn.
Lý luận âm nhạc thường gắn liền
vớiviệcphântíchcấutrúc,tiếttấu,hòa
âm,nhữngyếutốkhóhìnhdungnếuchỉ
truyền đạt bằng lời. Khi tích hợp công
nghệ, người học có thể quan sát, mô
phỏngvàthựchànhthôngquacácphần
mềmmôhìnhhóaâmthanh,hỗtrợquá
trình tiếp thu kiến thức một cách hiệu
quảhơn.Tiếpcậnliênngànhcũnglàmột
địnhhướngquantrọngtrongchuyểnđổi
số. Âm nhạc, nghệ thuật của thời gian,
khi được kết nối với mỹ thuật và kiến
trúc, nghệ thuật không gian, sẽ tạo nên
trảinghiệmhọctậptoàndiệnhơn.Sựkết
hợp này khuyến khích người học phát
triểntưduyphảnbiệnvàkhảnăngcảm
thụnghệthuậtđagiácquan.
Từnềntảnglýthuyếtđó,bàiviếtđề
xuấtkhungphântíchtậptrungvàobốn
yếu tố chính: hạ tầng công nghệ, năng
lựcsốcủagiảngviênvàsinhviên,cùng
nguồnhọcliệusố;phảnánhđếnhiệuquả
giảng dạy lý luận âm nhạc về mặt trực
quan,tínhchủđộngvàkhảnăngkếtnối
liênngành.

188
Sơđồ1:Khungphântíchlýthuyếtvềtácđộngcủachuyểnđổisốtronggiảngdạylýluận
âmnhạc
III.Phươngphápnghiêncứu
Nghiên cứu được triển khai theo
hướng kết hợp định tính và định lượng,
nhằmđảmbảotínhtoàndiện,kháchquan
vàđộtincậycủakếtquả.
Thứnhất,vềphươngphápphântích
tàiliệu.Tácgiảtiếnhànhtổnghợpvàphân
tíchhơn40côngtrìnhkhoahọctrongvà
ngoàinướccôngbốgiaiđoạn2015-2025,
liênquanđếnchuyểnđổisốtronggiáodục
nghệthuật,giảngdạyâmnhạcvàđàotạo
giáo viên nghệthuật. Cácnguồntàiliệu
baogồmsáchchuyênkhảo,bàibáokhoa
học,báocáochínhsáchvàcácnghiêncứu
ứng dụng. Kết quả phân tích giúp hình
thành cơ sở lý luận, xác định xu hướng
chủđạovànhậndiệnkhoảngtrốngnghiên
cứu,làmnềntảngxâydựngkhungphân
tíchtrongbài.
Thứhai,vềkhảosátthựctiễnđược
tiếnhànhtừtháng5đếntháng8năm2024
tạiTrườngĐạihọcSưphạmNghệthuật
Trungương,tậptrungởhaiKhoa,Khoa
PianovàThanhnhạc,KhoaSưphạmâm
nhạc.Đốitượngkhảosátgồmhainhóm:
120sinhviênchuyênngànhSưphạmÂm
nhạc(từnămthứnhấtđếnnămthứtư)và
15giảngviêngiảngdạycáchọcphầnLý
luậnvàPhươngphápÂmnhạc.
Phương phápchọn mẫu được thực
hiện theo kỹ thuật chọn mẫuthuận tiện,
bảođảmtínhđadạngvềgiớitính,độtuổi
vàkinhnghiệmgiảngdạy.Bảnghỏiđược
thiếtkếdựatrênthangđoLikert5mứcđộ
(HoàntoànkhôngđồngýđếnHoàntoàn
đồngý),gồm18mụchỏi,chiathànhba
nhómnộidung:Mứcđộứngdụngcông
nghệsốtrongdạyhọcLýluậnÂmnhạc.
Cảm nhận, khó khăn và kỳ vọng của
ngườihọc.Nănglựcsốcủagiảngviênvà
sinhviên.Bảnghỏiđượckiểmđịnhsơbộ
trên10sinhviênvà3giảngviêntrướckhi
triểnkhaichínhthứcnhằmbảođảmtính
rõràngvàđộtincậycủacôngcụ.
Quy trình thu thập dữ liệu. Phiếu
khảosátđượcpháthànhtrựctiếptrênlớp
họcvàquabiểumẫuGoogleForm,thuvề
145phiếuhợplệ(tỷlệ97%).Songsong,
nhóm nghiên cứu tiến hành phỏng vấn
báncấutrúcvới10giảngviênvà15sinh
viên nhằmkhaithác sâucácquanđiểm,
trải nghiệm vàđềxuất giảipháp.Tất cả

189
dữliệuđịnhtínhđượcghiâm,mãhóavà
xửlýbằngphươngphápphântíchchủđề.
Xửlývàphântíchdữliệuđượcxử
lý bằng phần mềm SPSS26.0, theo các
bước:Kiểmđịnhđộtincậythangđobằng
Cronbach’s Alpha (α ≥ 0,7). Phân tích
nhântốkhámphá(EFA)đểxácđịnhcấu
trúcthangđo.Thốngkêmôtả(tầnsuất,
trungbình,độlệchchuẩn)nhằmphảnánh
thực trạng ứng dụng công nghệ. Kiểm
địnhT-testvàANOVAđểsosánhsựkhác
biệtgiữacácnhómđốitượng.
Thứ ba, về tổng hợp và diễn giải
kếtquả.Kếtquảđịnhlượngvàđịnhtính
đượctổnghợp,đốichiếuvàdiễngiảisong
songnhằmxácđịnhxuhướng,nhậndiện
cơhội,tháchthứcvàđềxuấtđịnhhướng
pháttriểnchuyểnđổisốtronggiảngdạy
LýluậnÂmnhạctạicáctrườngsưphạm
nghệthuật.
IV.Kếtquảnghiêncứuvàthảoluận
4.1.Thựctrạnggiảngdạylýluận
âmnhạctạitrườngsưphạmnghệthuật
Hiệnnay,giảngdạylýluậnâmnhạc
trongcáctrườngsưphạmnghệthuậtởViệt
Namvẫnchủyếudựatrênphươngpháp
truyền thống, trong đó giảng viên đóng
vai trò trung tâmvà sinh viên tiếpnhận
kiến thức một cách thụ động. Nội dung
bàigiảngthườngdựatrêngiáotrìnhinấn,
phântíchvănbảnnhạchọcvàthuyếtgiảng
trựctiếp,ítcósựhỗtrợcủacáccôngcụsố
hoặchọcliệutrựcquan.Khảosát120sinh
viênvà25giảngviêntạiTrườngĐạihọc
SưphạmNghệthuậtTrungươngchothấy
78%sinhviênđánhgiágiờhọclýluậnâm
nhạckhótiếpcậnvàthiếutínhtrựcquan.
Đồngthời,64%giảngviênthừanhậnhọ
chưa thường xuyên sử dụng công cụ số
tronggiảngdạy,chủyếudothiếuhọcliệu
vàhạnchếkỹnăngcôngnghệ.
Bảng1:Đánhgiácủasinhviênvềthựctrạnggiảngdạylýluậnâmnhạc
STT Nộidungkhảosát Tỉlệ(%)
1 Giờhọcthiênvềthuyếtgiảng,ítminhhọa 82
2 Khótiếpcậncáckháiniệmtrừutượng 78
3 Thiếucôngcụtrựcquan,hỗtrợđaphươngtiện 74
4 Ítcósựkếtnốiliênngành 69
Nguồn:Khảosátcủatácgiả,2024
Nguồn:Khảosátcủatácgiả,2024
Biểuđồ1:Minhhọahạnchếtronggiảngdạylýluậnâmnhạc

190
Những hạn chế trong giảng dạy
lýluậnâmnhạchiệnnayđặtrayêucầu
cấpbáchvềđổimớiphươngpháp.Chính
trong bối cảnh này, chuyển đổi số xuất
hiệnnhưmộtgiảipháptiềmnăng,mởra
nhiềucơhộimớichoviệcdạyvàhọc.Các
kếtquảkhảosátvàphântíchdướiđâycho
thấykhảnăngứngdụngcôngnghệsốvào
giảngdạylýluậnâmnhạc.
4.2.Cơhộitừchuyểnđổisố
Trongbốicảnhchuyểnđổisố,giảng
dạylýluậnâmnhạccóthểtậndụngnhiều
côngcụvàgiảipháphiệnđại.Cácphần
mềm ký âm như Sibelius, Finale hay
MuseScorechophépminhhọatrựcquan
cáckháiniệmvềcaođộ,hòaâmvàtiết
tấu,giúpngườihọcdễdànghìnhdungcác
hiệntượngâmnhạcphứctạp.Đồngthời,
thưviệnsố và hệthốngquảnlýhọctập
(LMS)tạođiềukiệnđểgiảngviêncung
cấphọcliệumở,cònsinhviêncóthểchủ
độngtiếpcậntrithứcngoàigiờlênlớp.
Khảo sátgiảngviênchothấy72%đồng
ýrằngcôngnghệsốcóthểlàmtăngtính
trựcquantrongdạyhọclýluậnâmnhạc,
trong khi68% sinhviênkhẳng địnhsẵn
sànghọctậpquanềntảngtrựctuyếnnếu
cóhọcliệuphùhợp.
Bảng2:Nhậnđịnhvềcơhộitừchuyểnđổisốtrongdạyhọcâmnhạc
STT Nhómđốitượng Nhậnđịnhchính Tỉlệđồngý(%)
1 Giảngviên Côngnghệsốtăngcườngtínhtrựcquan 72
2 Sinhviên Sẵnsànghọcquanềntảngtrựctuyến 68
3 Giảngviên Cóthểpháttriểnhọcliệuliênngành 65
4 Sinhviên Đaphươngtiệngiúphọcdễtiếpcậnhơn 70
Nguồn:Khảosátcủatácgiả,2024
Mặcdùnhữngcơhộitrênchothấy
triển vọng tích cực, quá trình triểnkhai
thực tếvẫn còn gặp nhiều rào cản. Các
thách thức này không chỉ mang tính kỹ
thuậtmàcònliênquanđếnnănglựccon
người và vấn đề bảo tồn giá trị truyền
thống.Dữliệukhảosátminhhọarõnét
nhữngkhókhănđó.
4.3.Tháchthức
Bên cạnh cơ hội, chuyển đổi số
tronggiảngdạylýluậnâmnhạccònđối
diệnnhiềutháchthức.Thứnhất,hạtầng
công nghệ ở nhiều cơ sở đào tạo nghệ
thuậtcònhạnchế,từphònghọc,máytính
đếnđườngtruyềninternet.Thứhai,năng
lực sốcủa giảngviên và sinhviên chưa
đồngđều;nhiềugiảngviênvẫnquenvới
phươngpháptruyềnthống,thiếukỹnăng
sửdụngphầnmềmvànềntảngsố.Thứba,
vấnđềbảnquyềnvàbảotồnbảnsắcvăn
hóalàtháchthứclớn.Trongbốicảnhsố
hóadisảnâmnhạc,nguycơthươngmại
hóahoặclàmsailệchgiátrịnguyêngốc
luônhiệnhữu.
Nguồn:Khảosátcủatácgiả,2024
Biểuđồ2:Tháchthứctrongứngdụng
chuyểnđổisố
Việcnhậndiệncáctháchthứcgiúp
nghiêncứucócơsởđềxuấtđịnhhướng
pháttriển.Nhữngđịnhhướngnàykhông
chỉnhằmkhắcphụchạnchếhiệntạimà
còn hướngtới việctận dụngtối đatiềm

