Môn: Xã h i h c đô thộ ọ ị GV: Th.S Nguy n Th Duyênễ ị
BÀI TH O LU NẢ Ậ
V n đấ ề: Công nghi p hóa, đô th hóa và quan h hôn nhân đô th Thanhệ ị ệ ở ị
Hóa.
PH N 1: PH N M Đ UẦ Ầ Ở Ầ
Chúng ta đang s ng trong m t th i đ i đ y bi n đ ng, th i kỳ côngố ộ ờ ạ ầ ế ộ ờ
nghi p hóa, đô th hóa có s c nh h ng m nh m đ n m i m t: Kinh t ,ệ ị ứ ả ưở ạ ẽ ế ợ ặ ế
văn hóa, xã h i… S bi n đ i toàn di n trên các m t đó có nh h ngộ ự ế ổ ệ ặ ả ưở
đ c bi t sâu s c t i quan h hôn nhân.ặ ệ ắ ớ ệ
Goode đã phân tích cách bi n đ i c a các m u hình gia đình nhi uế ổ ủ ẫ ở ề
n i trên th gi i, do nh h ng c a s bi n đ i xã h i mà ông g i là côngơ ế ớ ả ưở ủ ự ế ổ ộ ọ
nghi p hóa. Theo ông, dù các m u hình gia đình trong các m u hình vănệ ẫ ẫ
hóa, các xã h i khác nhau, nh ng ch u nh h ng c a công nghi p hóa,ộ ư ị ả ưở ủ ệ
chúng đ u thay đ i theo h ng ông tr nên gi ng nhau trong m u hình màề ổ ướ ở ố ẫ
ông đ t tên là gia đình v ch ng.ặ ợ ồ
Ông nh n m nh tính ch t ti n b h n hăn c a gia đình trong giaiấ ạ ấ ế ộ ơ ủ
đo n công nghi p hóa so v i giai đo n ti n công nghi p hóa trong cácạ ệ ớ ạ ề ệ
quan h gia đình, ông ch t p trung vào các c p v ch ng mà coi nh quanệ ỉ ậ ặ ợ ồ ẹ
h cha m - con cái. Đ th y dõ h n đ c tác đ ng c a công nghi p hóa,ệ ẹ ể ấ ơ ượ ộ ủ ệ
đô th hóa t i quan h hôn nhân nh th nào chúng ta đi vào tìm hi u th cị ớ ệ ư ế ể ự
tr ng đô th hóa, công nghi p hóa, tác đ ng c a nó đ n quan h hôn nhânạ ị ệ ộ ủ ế ệ
và h qu .ệ ả
PH N 2: PH N N I DUNGẦ Ầ Ộ
1. Khái ni mệ
1.1. Khái ni m công nghi p hóaệ ệ
Công nghi p hóa là quá trính nâng cao t tr ng c a công nghi pệ ỷ ọ ủ ệ
trong toàn b các ngành kinh t c a m t vùng kinh t hay m t n n kinhộ ế ủ ộ ế ộ ề
t . Đó là t tr ng v lao đ ng và giá tr gia tăng.ế ỷ ọ ề ộ ị
Nhóm SV: T 2, Nhóm 1ổ
1
Môn: Xã h i h c đô thộ ọ ị GV: Th.S Nguy n Th Duyênễ ị
Đây là m t quá trinh chuy n bi n kinh t xã h i m t c ng đ ngộ ể ế ế ộ ở ộ ộ ồ
ng i t n n kinh t t p trung v i m c đ t p trung trung bình nh béườ ừ ề ế ậ ớ ứ ộ ậ ỏ
( xã h i ti n công nghi p) sang n n kinh t công nghi p. Công nghi p hóaộ ề ệ ề ế ệ ệ
là m t ph n c a quá trình hi n đ i hóa. S chuy n bi n kinh t xã h iộ ầ ủ ệ ạ ự ể ế ế ộ
này đi đôi v i ti n b công ngh . Đ c bi t là s phát tri n c a s n xu tớ ế ộ ệ ặ ệ ự ể ủ ả ấ
năng l ng và luy n kim quy mô l n. Công nghi p hóa còn g n li n v iượ ệ ớ ệ ắ ề ớ
thay đ i các hình tháy tri t h c hoăncj s thay đ i trong nh n th c tổ ế ọ ự ổ ậ ứ ự
nhiên.
1.2. Khái ni m đô th hóaệ ị
Đô th hóa là m t quá trình kinh t xã h i l ch s mang tính quy lu tị ộ ế ộ ị ử ậ
trên quy mô toàn c u.ầ
Đô th hóa đ c xem là quá trình t ch c l i môi tr ng c trú c aị ượ ổ ứ ạ ườ ư ủ
nhân lo i.ạ
( Theo quan đi m c a xã h i h c)ể ủ ộ ọ
1.3. Khái ni m hôn nhân.ệ
Theo Lu t hôn nhân gia đình năm 2000 quy đ nh: Hôn nhân là quanậ ị
h gi a v và ch ng sau khi đã k t hôn.ệ ữ ợ ồ ế
( Đi m 6, Đi u 8)ể ề
Trong v n đ này nhóm chúng tôi tri n khai quan h hôn nhân d iấ ề ể ệ ướ
tác đ ng c a Công nghi p hóa, đô th hóa d a trên các y u t nh sau:ộ ủ ệ ị ự ế ố ư
+ Đ tu i k t hôn.ộổế
+ Không gian ( Bán kính) k t hôn.ế
+ Tiêu chí l a ch n b n đ i.ự ọ ạ ờ
+ Quy n ra quy t đ nh k t hôn.ề ế ị ế
+ Hình th c c trú sau khi k t hôn.ứ ư ế
Nhóm SV: T 2, Nhóm 1ổ
2
Môn: Xã h i h c đô thộ ọ ị GV: Th.S Nguy n Th Duyênễ ị
2. Th c tr ng quá trình công nghi p hóa, đô th hóa c a c dânự ạ ệ ị ủ ư
đô th Thanh hóa.ị
Quá trình công nghi p hóa, đô th hóa đã và đang di n ra khá m nhệ ị ễ ạ
m Vi t Nam nói chung và đô th Thanh Hóa nói riêng, nó nh h ngẽ ở ệ ở ị ả ưở
đ n nhi u m t kinh t - xã h i c a c dân.ế ề ặ ế ộ ủ ư Trong b ng x p h ng v Chả ế ạ ề ỉ
s năng l c c nh tranh c p t nh c a Vi t Nam năm 2011, t nh Thanh Hóaố ự ạ ấ ỉ ủ ệ ỉ
x p v trí th 24/63 t nh thành. Tính đ n th i đi m năm 2009, Thanhế ở ị ứ ỉ ế ờ ể
Hóa có 5 khu công nghi p trong đó m t s khu công nghi p t p trung ệ ộ ố ệ ậ ở
các đô th nh : ị ư
+ Khu công nghi p B m S n - Th xã B m S n ( Đô th lo i IV)ệ ỉ ơ ị ỉ ơ ị ạ
+Khu công nghi p L Môn - Thành ph Thanh Hóaệ ễ ố
+Khu công nghi p Đình H ng (Tây B c Ga) - Thành ph Thanhệ ươ ắ ố
Hóa
Ngoài ra các đô th lo i V (th tr n) Thanh Hóa cũng đang di nở ị ạ ị ấ ở ễ
ra công nghi p hóa,ệ đô th hóa song ch a rõ r t.ị ư ệ
Nhóm SV: T 2, Nhóm 1ổ
3
Môn: Xã h i h c đô thộ ọ ị GV: Th.S Nguy n Th Duyênễ ị
Quy ho ch các tr c đ ng chính B m S nạ ụ ươ ở ỉ ơ
S tác đ ng c a quá trình công nghi p hóa, đô th hóa th hi n rõ nét quaự ộ ủ ệ ị ể ệ
các m t sau:ặ
- Dân c t p trung đông đúc khu v c thành ph thanh hóa, trongư ậ ở ự ố
đó có c dân g c và dân nh p c t nông thôn lên thành th . Theo th ng kêả ố ậ ư ừ ị ố
dân s c a T nh Thanh hóa là kho ng 900.000 ng i trong đó s dân đô thố ủ ỉ ả ườ ố ị
Thanh Hóa chi m 1/4dân s c a toàn t nh (Năm 2010). Đ ng th i s dânế ố ủ ỉ ồ ờ ố
đô th Thanh Hóa tăng lên theo chi u ngang (t c là m r ng v ph m vi đôị ề ứ ở ộ ề ạ
th c a t nh Thanh Hóa) là do trong nh ng năm g n đây t nh đã có d ánị ủ ỉ ữ ầ ỉ ự
Nhóm SV: T 2, Nhóm 1ổ
4
Môn: Xã h i h c đô thộ ọ ị GV: Th.S Nguy n Th Duyênễ ị
quy ho ch các xã ven khu v c thành ph v i 19 xã sáp nh p vào thành phạ ự ố ớ ậ ố
nh các xã Qu ng Cát, Qu ng Phú, Qu ng Th nh, Qu ng Đông, Qu ngư ả ả ả ị ả ả
Tâm, xã Thi u Khánh, xã Thi u D ng, Th tr n nh i…ệ ệ ươ ị ấ ồ
- D i tác đ ng c a công nghi p hóa, đô th hóa c s h t ngướ ộ ủ ệ ị ơ ở ạ ầ
đ c phát tri n h n. V i nh ng d án đ u t c a Trung ng và c aượ ể ơ ớ ữ ự ầ ư ủ ươ ủ
T nh nh d án m r ng qu c l 47 ( Tuy n đ ng du l ch t T.P Thanhỉ ư ự ở ộ ố ộ ế ườ ị ừ
Hóa đi S m S n), Tuy n đ ng v n t i đi t C u Voi xu ng S m S n,ầ ơ ế ườ ậ ả ừ ầ ố ầ ơ
m r ng tuy n đ ng Nam Sông Mã…H th ng các tr m đi n đ c tuở ộ ế ườ ệ ố ạ ệ ượ
s a, tr ng h c các khu v c ven thành ph đ c đ u t nâng c p vàử ườ ọ ở ự ố ượ ầ ư ấ
đ c trang b các thi t b d y h c hi n đ i nh máy chi u Projecter, loa,ượ ị ế ị ạ ọ ệ ạ ư ế
míc, tivi…
- Các nhà máy xí nghi p đ c xây d ng ngày càng nhi u nh Khuệ ượ ự ề ư
công nghi p L Môn, Siêu th BigC, Khu công nghi p Tây B c Ga, Khuệ ễ ị ệ ắ
công nghi p và đô th Hoàng Long, Khu Công nghi p Đông B c Ga vàệ ị ệ ắ
nhi u công ty khác v i s đa d ng v ngành ngh , vi c làm thu hút ph nề ớ ự ạ ề ề ệ ầ
l n lao đ ng t do đô th và nông thôn vào làm vi c.ớ ộ ự ở ị ệ
- D ch v xã h i phát tri n v i nhi u lo i hình đa d ng nh d ch vị ụ ộ ể ớ ề ạ ạ ư ị ụ
chăm sóc y t t i nhà, gia s , giúp vi c gia đình, đa d ng v các lo i hìnhế ạ ư ệ ạ ề ạ
vui ch i gi i trí.ơ ả
- Th ng nghi p phát tri n: Đô th th ng đ c xác đ nh là n i t pươ ệ ể ị ườ ượ ị ơ ậ
trung nh ng c quan, t ch c chính tr . C th đây là n i t p trung c aữ ơ ổ ứ ị ụ ể ơ ậ ủ
các c quan nh đài phát thanh truy n hình Thanh Hóa, s n i v , s tàiơ ư ề ở ộ ụ ở
nguyên môi tr ng, s lao đ ng th ng binh xã h i…Là trung tâm c aườ ở ộ ươ ộ ủ
t nh nên các ho t đ ng giao th ng buôn bán di n ra r t sôi n i v i nhi uỉ ạ ộ ươ ễ ấ ổ ớ ề
trung tâm, siêu th , các ch l n nh nh ch Đông Thành ( Đ i di n c ngị ợ ớ ỏ ư ợ ố ệ ổ
tr ng Đ i h c H ng Đ c c s 2), ch Tây Thành (Đ ng Nguy nườ ạ ọ ồ ứ ơ ở ợ ườ ễ
Trãi), ch Đi n Biên, ch v n hoa, ch hoa qu …Trong ch các s nợ ệ ợ ườ ợ ả ợ ả
Nhóm SV: T 2, Nhóm 1ổ
5