1
Chương trình Hợp tác Việt – Đức “Đổi mới Đào tạo nghề tại Việt Nam”
DANH MỤC KẾT QUẢ
ĐẦU RA CHO “ĐÀO
TẠO NGHỀ XANH”
Được xây dựng dựa trên Chiến lược
Quốc gia về Tăng trưởng xanh & Kế
hoạch Hành động Quốc gia về Tăng
trưởng xanh của Việt Nam
Bản thảo, lưu hành nội bộ
2
Thông tin xuất bản
Đơn vị xuất bản:
Chương trình Đổi mới Đào tạo nghề tại Việt Nam
Viện nghiên cứu Khoa học Dạy nghề (NIVT)
Tầng 14, Tòa nhà liên cơ quan Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, Khu D25
Ngõ 8B, phố Tôn Thất Thuyết, quận Cầu Giấy, TP. Hà Nội
Hà Nội, Việt Nam
Internet: http://khdn.tcdn.gov.vn
Tổ chức Hợp tác Phát triển Đức (GIZ)
Tầng 2, số 1, ngõ 17, phố Tạ Quang Bửu
Hà Nội, Việt Nam
Internet: http://www.tvet-vietnam.org; http://www.giz.de/vietnam
Tác giả:
TS Klaus-Dieter Mertineit, Chuyên gia quốc tế, Viện Đào tạo nghề & Quản lý bền vững
Thiết kế:
Nguyễn Minh Công
Ảnh:
Ralf Bäcker
Nơi và năm xuất bản
Hà Nội, Việt Nam, ngày 22 tháng 12 năm 2016
Tuyên bố miễn trách nhiệm
Thông tin trong tài liệu này đã được nghiên cứu và biên soạn cẩn thận. Tuy nhiên, Chương
trình Đổi mới Đào tạo nghề tại Việt Nam (GIZ) không thừa nhận bất kỳ nghĩa vụ pháp lý hay
cung cấp bất kỳ sự bảo đảm về tính hợp lệ, chính xác và đầy đủ của những thông tin được
cung cấp. Chương trình Đổi mới Đào tạo nghề tại Việt Nam (GIZ) không chịu trách nhiệm
pháp lý cho những thiệt hại vật chất hay phi vật chất phát sinh từ việc sử dụng hoặc không
sử dụng thông tin được cung cấp hoặc việc sử dụng thông tin sai lệch hoặc không đầy đủ,
ngoại trừ có bằng chứng chứng minh hành vi cố ý hoặc sơ suất từ phía Chương trình Đổi
mới Đào tạo nghề tại Việt Nam (GIZ).
3
Mục lục
Viết tắt ................................................................................................................................................ 4
Dẫn nhập ............................................................................................................................................ 5
1 Các yêu cầu về kỹ năng xanh trong Chiến lược Quốc gia về Tăng trưởng Xanh và Kế
hoạch Hành động Quốc gia về Tăng trưởng Xanh ................................................................ 6
1.1 Chiến lược Quốc gia về Tăng trưởng Xanh .................................................................... 6
1.2 Kế hoạch Hành động Quốc gia về Tăng trưởng Xanh .................................................. 6
1.3 Các khái niệm khác ............................................................................................................. 8
1.4 Kết luận ................................................................................................................................. 8
2 Danh mục kết quả đầu ra cho Đào tạo nghề xanh ................................................................. 9
2.1 Kết quả đầu ra chung cho các nghề trong Đào tạo nghề xanh .................................... 9
2.2 Kết quả đầu ra cụ thể theo nghề trong Đào tạo nghề xanh ........................................ 10
2.2.1 Kỹ thuật viên cắt gọt kim loại/ kỹ thuật viên vận hành máy phay CNC (Kỹ thuật
viên vận hành máy phay) .....................................................................................................
10
2.2.2 Kỹ thuật viên cơ khí công trình .............................................................................. 10
2.2.3 Kỹ thuật viên điện tử công nghiệp ........................................................................ 10
2.2.4 Kỹ thuật viên cơ điện tử ......................................................................................... 11
2.2.5 Kỹ thuật viên xử lý nước thải ................................................................................. 11
3 Kiến nghị ..................................................................................................................................... 11
3.1 Kiến nghị về sử dụng các kết quả đầu ra chung cho các nghề .................................. 12
3.2 Kiến nghị về sử dụng các kết quả đầu ra cụ thể theo nghề ........................................ 13
3.2.1 Kỹ thuật viên cắt gọt kim loại/ kỹ thuật viên vận hành máy phay CNC (Kỹ thuật
viên vận hành máy phay) ............................................................................................
13
3.2.2 Kỹ thuật viên cơ khí công trình .............................................................................. 13
3.2.3 Kỹ thuật viên điện tử công nghiệp ........................................................................ 14
3.2.4 Cơ điện tử (Kỹ thuật viên cơ điện tử) ................................................................... 15
3.2.5 Kỹ thuật viên xử lý nước thải ................................................................................. 16
Tài liệu tham khảo .......................................................................................................................... 17
4
Viết tắt
BMUB Bộ Môi trường, Bảo tồn thiên nhiên và An toàn hạt nhân Cộng hòa Liên bang Đức
BMZ Bộ Hợp tác Kinh tế và Phát triển Liên bang Đức
CNC Tiện cơ khí được điều khiển bằng máy tính/Máy phay hoặc Tiện CNC
GDVT Tổng cục Dạy nghề
GGAP Kế hoạch Hành động Quốc gia về Tăng trưởng Xanh giai đoạn 2014 – 2020
GHG Khí nhà kính
GIZ Tổ chức Hợp tác Phát triển Đức
HVCT Trường cao đẳng nghề Kỹ thuật Công nghệ TP. Hồ Chí Minh
HRD Phát triển nguồn nhân lực
INEST Viện Khoa học và Công nghệ Môi trường, Đại học Bách khoa Hà Nội
MOLISA Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội
NIVT Viện Nghiên cứu Khoa học Dạy nghề
TC Hợp tác kỹ thuật
TVET Đào tạo nghề
UNEP Chương trình Môi trường Liên hợp quốc
UNIDO Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên hợp quốc
VCMI Trường cao đẳng nghề Cơ giới và Thủy lợi
VGGS Chiến lược Quốc gia về Tăng trưởng xanh Giai đoạn 2011-2020 và Tầm nhìn đến
năm 2050
VNCPC Trung tâm Sản xuất sạch Việt Nam
5
Dẫn nhập
Tại Việt Nam, Đào tạo nghề (TVET) là một lĩnh vực được ưu tiên trong chương trình nghị sự
chính trị, vì bước phát triển từ một nước có mức thu nhập thấp trở thành một nước công
nghiệp sẽ không thể thực hiện được nếu không có lực lượng lao động có tay nghề và có
năng lực làm việc trong các ngành công nghiệp hiện đại. Ngoài ra, đào tạo nghề thông qua
việc thúc đẩy việc làm cũng như sự phát triển toàn diện của cá nhân là một yếu tố quan
trọng trong phát triển xã hội và ổn định đất nước. Đồng thời, đào tạo nghề cũng cần được
định hướng sát với nhu cầu của nền kinh tế xanh. Việc thực hiện Chiến lược Quốc gia về
Tăng trưởng Xanh giai đoạn 2011-2020 và tầm nhìn đến năm 2050 (VGGS) được Thủ
tướng Chính phủ phê duyệt tháng 9/2012, cũng như là Kế hoạch Hành động Quốc gia về
Tăng trưởng Xanh (GGAP) giai đoạn 2014-2020 phê duyệt tháng 3/2014, đóng vai trò quan
trọng đối với sự phát triển kinh tế bền vững của Việt Nam và giải quyết các vấn đề chính sau
đây:
• Giảm cường độ phát thải khí nhà kính và thúc đẩy sử dụng năng lượng sạch và năng
lượng tái tạo;
• Xanh hóa sản xuất;
• Xanh hóa lối sống và thúc đẩy tiêu dùng bền vững.
Để đạt được các mục tiêu trên, phát triển nguồn nhân lực là rất quan trọng. Lực lượng lao
động lành nghề là yếu tố cần có bên cạnh các yếu tố khác, để thực hiện các quy trình sản
xuất bền vững và để lắp đặt, sử dụng và duy trì các công nghệ mới.
Liên quan đến VGGS, chiến lược quốc gia của BMZ tại Việt Nam cung cấp một khuôn khổ
cho hợp tác phát triển giữa hai nước: "Phát triển nguồn nhân lực (HRD) được coi là một yếu
tố quan trọng cho sự phát triển của Việt Nam. Đào tạo nghề đóng một vai trò trung tâm,
được thể hiện trong chiến lược đào tạo nghề 2011-2020 với mục tiêu đạt bước đột phá trong
chất lượng đào tạo nghề. Hơn nữa, việc thông qua Chiến lược tăng trưởng xanh đã nâng cao
tầm quan trọng của đào tạo nghề để phát triển một nền kinh tế xanh trong chương trình nghị
sự chính trị của các cơ quan và các bên liên quan (Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội
(MOLISA) và Tổng cục Dạy nghề (GDVT). Viện nghiên cứu Khoa học Dạy nghề (NIVT)
thuộc Tổng cục Dạy nghề đã xây dựng các mục tiêu và các hoạt động cần thiết để đào tạo
lao động lành nghề cho tăng trưởng xanh, như đã được nêu bật trong GGAP".
Để hỗ trợ phát triển lực lượng lao động lành nghề có khả năng đáp ứng các yêu cầu của
một nền kinh tế "xanh" ở Việt Nam, một danh mục các yêu cầu đầu ra về kỹ năng xanh xuất
phát từ các mục tiêu đề ra trong VGGS và GGAP đã được biên soạn. Các kết quả đầu ra mô
tả yêu cầu của một nền kinh tế "xanh" đối với đào tạo nghề, theo đó được tích hợp trong các
tiêu chuẩn nghề và các chương trình đào tạo của tất cả các ngành nghề thuộc diện hỗ trợ
của Hợp tác Kỹ thuật Việt-Đức (kỹ thuật viên cắt gọt kim loại/kỹ thuật viên vận hành máy
phay CNC, kỹ thuật viên cơ khí công trình, kỹ thuật viên điện tử công nghiệp, kỹ thuật viên
cơ điện tử, kỹ thuật viên xử lý nước thải) tại trường Cao đẳng nghề LILAMA 2, trường Cao
đẳng nghề Kỹ thuật Công nghệ TP. HCM (HVCT) và trường Cao đẳng nghề Cơ giới và Thủy
lợi (VCMI). Danh mục các kết quả đầu ra sẽ là cơ sở để đo lường sự phù hợp giữa hoạt
động đào tạo với các nhu cầu của một nền kinh tế “xanh” và bền vững.1
Nhóm tác giả đã hoàn thành các nhiệm vụ sau:
• Phân tích VGGS và GGAP cũng như là các tài liệu khác có liên quan đến tăng trưởng xanh
của Chính phủ Việt Nam; Xây dựng danh mục các kết quả đầu ra mô tả yêu cầu của một
nền kinh tế "xanh" đối với đào tạo nghề để tích hợp trong các tiêu chuẩn nghề và chương
trình đào tạo tại các cơ sở đào tạo nghề LILAMA 2, HVCT và VCMI;
• Đưa ra các kiến nghị về việc sử dụng danh mục các kết quả đầu ra.
1 Chỉ số mục tiêu mô đun 1 của Chương trình hợp tác Việt-Đức Đổi mới Đào tạo nghề tại Việt Nam: “10 yêu cầu
xuất phát từ Chiến lược quốc gia về Tăng trưởng xanh được tích hợp trong các chương trình đào tạo ban đầu
và đào tạo nâng cao được hỗ trợ, đặc biệt tại Trung tâm Xuất sắc về Đào tạo nghề xanh.”