Đào tạo kiến trúc sư trong kỷ nguyên số: Hướng tiếp cận từ chương trình đào tạo

Trong bối cảnh kỷ nguyên số đang định hình lại mọi lĩnh vực, ngành kiến trúc đang trải qua những thay đổi sâu rộng từ quy trình thiết kế đến thực tiễn hành nghề. Điều này đặt ra yêu cầu cấp bách về việc đổi mới chương trình đào tạo kiến trúc để trang bị cho sinh viên những kỹ năng và kiến thức phù hợp. Việc chậm thích ứng với xu thế chuyển đổi số có thể tạo ra khoảng cách lớn giữa kiến thức được giảng dạy và nhu cầu thực tế của thị trường lao động. Bài viết này nhằm phân tích thực trạng, làm rõ tầm quan trọng của việc tích hợp công nghệ số tiên tiến vào giáo dục kiến trúc, đồng thời đề xuất các hướng tiếp cận chiến lược để cải thiện chất lượng đào tạo, đáp ứng yêu cầu của một thế hệ kiến trúc sư tương lai.

Các nhà quản lý giáo dục, giảng viên và nghiên cứu sinh trong lĩnh vực đào tạo kiến trúc, đặc biệt tại Việt Nam, quan tâm đến cải cách chương trình giảng dạy để thích ứng với kỷ nguyên số.

Bài báo phân tích toàn diện sự cần thiết và thách thức trong việc đổi mới chương trình đào tạo kiến trúc tại Việt Nam để thích ứng với kỷ nguyên số và cuộc cách mạng công nghiệp 4.0. Nghiên cứu chỉ ra rằng công nghệ thông tin đang tác động mạnh mẽ đến mọi khía cạnh của ngành kiến trúc, từ thiết kế đến thi công và quản lý vận hành, khiến kỹ năng số trở thành yếu tố then chốt. Dựa trên cơ sở lý luận về chuyển đổi số trong giáo dục và các mô hình đào tạo tiên tiến như Blended Learning và Digital Studio, bài viết đánh giá thực trạng tại Việt Nam, nêu bật những hạn chế của các chương trình hiện hành trong việc tích hợp công nghệ mới. Các điểm mạnh hiện có bao gồm hạ tầng quản lý số hóa cơ bản và nhận thức về tầm quan trọng của BIM (Mô hình thông tin công trình) và thiết kế tham số (Parametric Design). Tuy nhiên, những điểm yếu còn tồn tại là nội dung công nghệ số còn cơ bản, phương pháp giảng dạy truyền thống, thiếu tích hợp liên ngành và hạn chế về kỹ năng mềm. Từ đó, bài báo đề xuất các hướng tiếp cận chiến lược, bao gồm cập nhật mục tiêu và chuẩn đầu ra để bổ sung năng lực số, tái cấu trúc các học phần để tích hợp các công nghệ mới như AI và thực tế ảo, đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng kết hợp và dự án, tăng cường hợp tác doanh nghiệp-quốc tế, và đầu tư vào hạ tầng kỹ thuật số như phòng lab BIM và studio số hóa. Những khuyến nghị này nhằm trang bị cho sinh viên kiến trúc đầy đủ năng lực để hành nghề hiệu quả trong môi trường kỹ thuật số, tạo ra thế hệ kiến trúc sư có khả năng sáng tạo, thích ứng và dẫn dắt sự phát triển của ngành trong tương lai.