Đào tạo nhiếp ảnh ở bậc Cao đẳng, Đại học - Con đường còn l
ắm
gian truân
Ruộng lua - Ảnh: NGUYỄN DẦN
Thế giới phát minh ra nhiếp ảnh năm 1839, chỉ 30 năm sau nó đã đư
ợc
du nhập vào Việt Nam. Như vậy, cho đến nay, nhiếp ảnh đã có m
ặt tại
Vi
ệt Nam 136 năm.
Trong suốt chặng đường đó, phần lớn những ngư
ời cầm máy của Việt
Nam (chụp ảnh báo chí, nghệ thuật, dịch vụ…) đều bằng con đư
ờng
“mò mẫm tự học hỏi”, chỉ một số rất ít được “đào tạo bài b
ản” tại các
trường đại học ở nước ngoài (phần lớn là ở CHDC Đức và Liên Xô…).
Có một điều gần như là thực tế, trong một thời gian khá dài, nhi
ít được coi trọng, những người cầm máy ảnh (bất kể thuộc lĩnh v
ực
nào), dưới con mắt mọi người trong xã hội đơn thuần là “th
ợ ảnh”,
“phó nhòm”… để rồi, thành ấn tượng không tốt là “dân” nhi
ếp ảnh “ít
học” - bởi vì ở Việt Nam làm gì có trư
ờng trung cấp, cao đẳng hay đại
học đào tạo nhiếp ảnh???
10 năm trở lại đây, nhiếp ảnh Việt Nam đã có các cơ sở đào tạo đư
ợc
coi là “bài bản” ở bậc đại học. Tuy nhiên chương trình đào t
ạo không
thống nhất, không có nhiều giảng viên chuyên nghiệp chuy
ên trách nên
việc ra được giáo trình chung (mang tính toàn quốc) cho ngành Nhi
ếp
ảnh là điều không dễ. Chính vì vậy, ngành giáo dục, ngành nhi
ếp ảnh
và các ngành có liên quan cần phải ngồi lại với nhau, để tìm ra đư
ợc
một hướng đi đúng đắn cho việc đào tạo nhiếp ảnh ở Việt Nam.
1/Đội ngũ giáo viên: Quá thiếu và chắp vá
Khoa Nhiếp ảnh của Trường đại học Sân khấu và Điện ảnh Hà N
ội
hiện nay, chỉ có hai người: một trư
ởng khoa, một trợ lý. Phân viện Báo
chí và Tuyên truyền thì khá hơn: có ba giảng viên nhi
ếp ảnh. Đội ngũ
này đồng thời cũng làm luôn chương trình đào t
ạo nhiếp ảnh “hộ”
Khoa Báo chí Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà N
ội.
Ngành Báo chí Khoa Ngữ Văn trư
ờng Đại học Huế chỉ có một giảng
viên là sinh viên ngữ văn mới ra trường đư
ợc giữ lại khoa, cho đi học
một khóa Nhiếp ảnh ba tháng tại một trung tâm đào tạo nhiếp ảnh ở H
à
Nội. Đến chuyên ngành Thông tin c
ổ động quảng cáo Khoa Văn hóa
quần chúng Trường Đại học Văn hóa Hà Nội, thì trư
ởng bộ môn chính
là giảng viên nhiếp ảnh duy nhất của trường. Trư
ờng Cao đẳng Nghệ
thuật Hà Nội cũng không nằm ngoài tình hình chung đó. Tại thành ph
ố
Hồ Chí Minh cũng không khác gì các trư
ờng nghệ thuật tại miền Bắc
và miền Trung: có bộ môn nhiếp ảnh, có học phần nhiếp ảnh, giáo vi
ên
“kiêm nhiệm” mời từ ngoài vào …
Ngoài ra, để làm phong phú hơn cho nội dung giảng dạy (vì nh
ững
giảng viên này cũng không thể và không đủ chuyên môn đ
ể ôm hết
việc), các trường có mời những nhà nhiếp ảnh có nghiệp vụ, tên tu
ổi
vào giảng, trao đổi kinh nghiệm, nói chuyện với sinh viên - ph
ần lớn
các vị “khách mời” này đến từ Thông tấn xã Vi
ệt Nam, Hội Nghệ sĩ
Nhiếp ảnh Việt Nam, phóng viên ảnh một số báo lớn. Nhưng vi
ệc mời
này luôn bị động vì các “khách mời” này ph
ải sắp xếp thời gian, công
việc của mình…
2/ Nội dung đào tạo: Phần lớn mới chỉ giúp sinh viên bi
ết “bấm
máy” (trừ một vài trường có chuyên ngành chính thức)
Nội dung giảng dạy chính của Khoa Nhiếp ảnh Trư
ờng Đại học Sân
khấu và Điện ảnh Hà Nội có 21 môn đại c
ương và 10 môn chuyên
ngành. Với 10 môn chuyên ngành này, khoa c
ố gắng cung cấp kiến
thức nhằm giúp sinh viên có một nền tảng chuyên môn nghiệp vụ tốt
khi ra trường. Tuy nhiên, thời gian dành cho chuyên ngành như vậy l
à
quá ít, các môn học đại cương quá nhiều.
Việc đào tạo phóng viên ảnh của Khoa Báo chí Phân viện Báo chí v
à
Tuyên truyền cũng đã được chú trọng với 450 tiết chuyên ngành. Đ
ồng