Cần dạy trẻ quản lý tài chính cá
nhân từ tiểu học
Dạy con quản lý tiền bạc là chuyện tối quan trọng. Có như vậy các
cháu mới có hiểu biết đúng đắn, phát triển đúng hướng và làm chủ cuộc đời
mình.
Làm chủ một khối tài sản lớn là... một sai lầm
Là người đã tham gia giảng nhiều khóa về quản trị tài chính doanh
nghiệp cũng như quản lý tài chính cá nhân, tôi không chỉ ngạc nhiên rằng
khá nhiều người "mù chữ" về quản lý tiền bạc. Những khái niệm như "tự do
tài chính", "thu nhập thụ động", mà nhiều người lớn cũng không biết huống
hồ các em nhỏ.
Theo khảo sát của tôi, ở Việt Nam ta, các chương trình về kỹ năng nói
chung và quản lý tài chính cá nhân nói riêng rất ít được đề cập đến trong các
trường học, kể cả đại học và cao đẳng.
Là bất cứ ai bạn cũng phải lo quản lý tài chính cá nhân. Những việc
làm tưởng chừng đơn giản như việc tiết kiệm dành tiền cho tương lai của
mình và gia đình, quản lý tiền bạc và tiết kiệm những chi phí không cần thiết
ngay trong ngôi nhà của mình, chuẩn bị để bảo vệ mình trong những hoàn
cảnh khó khăn và bí bách, cách cắt giảm khoản chi cho những khoản vui
chơi giải trí chưa cần thiết xem ra nhiều bạn cũng không biết. Thật là đáng
tiếc. Thật là buồn khi nhiều người, nhất là các bạn trẻ "mù chữ" trong lĩnh
vực mà lẽ ra phải được rất coi trọng này.
Tuy nhiên vấn đề tôi quan tâm hiện nay là trong số đó, các doanh
nhân, những người kiếm ra nhiều tiền, có những tài sản kếch sù, lại không
biết cách giúp con mình hiểu và ứng dụng cách quản lý tài chính cá nhân
như thế nào. Làm sao để các cháu hiểu về tài chính và biết tự quản lý tài
chính, tự lo cho tương lai của chính minh ngay từ nhỏ. Theo quan sát của tôi,
mỗi doanh nhân, mỗi gia đình dạy con một cách khác nhau.
Đa phần các doanh nhân chọn cho con học tại các trường tốt, đôi khi
là những trường danh tiếng nhất, những nơi có chất lượng đào tạo cao. Các
cháu được đào tạo tốt ngay từ nhỏ, thậm chí từ mẫu giáo. Nhiều cháu được
đầu tư vào những trường quốc tế ngay từ tiểu học. Khi lớn hơn các cháu
được học trong những trường cao cấp, thập chí học bằng tiếng Anh.
Rất nhiều cháu được đào tạo đại học và sau đại học tại các nước phát
triển. Đây là những cơ hội tuyệt vời. Tại những ngôi trường chuẩn này, các
cháu không chỉ được dạy về kiến thức mà các kỹ năng cũng được quan tâm,
trong đó có quản ký tài chính cá nhân.
Trong các buổi nói chuyện của tôi, 61% các doanh nhân khẳng định
rằng họ luôn nói với con cái mình nên gắng học tập để giỏi giang, sau này
thay mặt mình điều hành doanh nghiệp.
Khi tôi phân tích rằng đây có thể là một sai lầm vì các cháu có thể ỷ
lại vào việc sẽ được làm chủ một khối tài sản lớn mà không học, nhiều
doanh nhân đã ngã ngửa người ra. Việc cam kết hay gợi ý chuyển giao tài
sản và quyền lực cho các cháu khi con mình còn nhỏ là việc làm không nên.
Nếu cháu không có năng lực lãnh đạo, không biết quản lý tài chính, doanh
nghiệp sẽ đi về đâu?!
Có những bậc cha mẹ khi thấy con không chịu học đã la mắng con
rằng nếu như vậy họ sẽ cho hết tài sản của họ vào các quỹ từ thiện. Họ tưởng
rằng cách nói như vậy sẽ giúp cho các cháu chăm học và có thể giúp cha mẹ
quản lý và phát triển sự nghiệp dài lâu. Cá biệt có những doanh nhân rất thất
vọng khi con cái học kém, mải chơi, đua đòi. Họ bất lực và bị stress khi
không biết ai sẽ thay họ lo tiếp phần sau của tài sản khi họ nghỉ hưu hay chết
đi.
Dạy con quản lý tài chính luôn là lời khuyên của tôi dành cho các
doanh nhân nói riêng, cho các gia đình nói chung. Mà nên cùng làm với các
cháu việc này càng sớm càng tốt. Một nghiên cứu của tôi chỉ thấy rằng 74%
các em nhỏ không được hướng dẫn về quản lý tài chính cá nhân. Có nhiều
nguyên nhân: Bố mẹ bận việc, không quan tâm, không thấy tầm quan trọng,
sợ con làm sai, không biết cách,...
Tôi đã trực tiếp hướng dẫn nhiều doanh nhân và các bậc phụ huynh
cách dạy và cùng con quản lý tài chính. Nhiều người nhận ra vấn đề và làm
một cách nghiêm túc, đều đặn. Các cháu nhỏ dần ý thức với tiền bạc, hiểu về
giá trị đồng tiền, biết cách kiểm soát và quản lý đồng tiền ngay từ nhỏ.
Nhiều gia đình doanh nhân ở Hà Nội cũng như thành phố Hồ Chí
Minh áp dụng rất tốt kiến thức và phương pháp này. Có những doanh nhân
tự đọc sách, tự nghiên cứu và tìm cách hướng dẫn con cái quản lý tài chính.
Học tiểu học đã biết chi tiêu tài khoản riêng
Một trong những người có tâm huyết, đầu tư nghiêm túc cho con cái
trong việc quản lý tài chính là vợ chồng anh Trần Văn Chín, Chủ tịch Hội
đồng Quản trị VMC Group tại thành phố Hồ Chí Minh. Vì là chỗ bạn bè nên
tôi đến thăm gia đình theo lời mời của anh. Tôi rất ngỡ ngàng về tâm huyết
của anh, sự bài bản của anh chị, sự hướng dẫn dạy bảo tỷ mỷ, sự quan tâm
tuyệt vời đối với việc quản lý tài chính của 2 con mình.