L I M ĐUỜ Ở Ầ
Trong quá trình phát tri n kinh t xã h i, nhân t con ng i đc coi là nhânể ế ộ ố ườ ượ
t quan tr ng, có vai trò quy t đnh đi v i s thành công c a các chính sách, cácố ọ ế ị ố ớ ự ủ
m c tiêu phát tri n và s nghi p phát tri n kinh t xã h i c a Qu c gia.ụ ể ự ệ ể ế ộ ủ ố
S nghi p phát tri n kinh t xã h i n c ta trong th i k công nghi p hoá,ự ệ ể ế ộ ở ướ ờ ỳ ệ
hi n đa hóa đt ra nh ng yêu c u, thách th c l n đi v i chi n l c con ng iệ ị ặ ữ ầ ứ ớ ố ớ ế ượ ườ
trong đó có nhi m v quan tr ng là vi c xác đnh m c tiêu, chi n l c đào t o vàệ ụ ọ ệ ị ụ ế ượ ạ
s d ng cán b , đc bi t là đi v i cán b qu n lý kinh t vĩ mô - Chính h làử ụ ộ ặ ệ ố ớ ộ ả ế ọ
nh ng “ Ng i c m lái cho con thuy n kinh t ” c a đt n c.ữ ườ ầ ề ế ủ ấ ướ
Trong giai đo n hi n nay, giai đo n đu c a th i k công nghi p hoá, hi nạ ệ ạ ầ ủ ờ ỳ ệ ệ
đi hoá đt n c, trong b i c nh kinh t th gi i và khu v c phát tri n theo xuạ ấ ướ ố ả ế ế ớ ự ể
h ng h i nh p m nh m , trong b i c nh n n kinh t đt n c m i chuy nướ ộ ậ ạ ẽ ố ả ề ế ấ ướ ớ ể
sang n n kinh t th tr ng, cán b qu n lý kinh t vĩ mô c a chúng ta đã b c lề ế ị ườ ộ ả ế ủ ộ ộ
nh ng b t c p v trình đ chuyên môn, kinh nghi m th c ti n.ữ ấ ậ ề ộ ệ ự ễ
Đ đáp ng đc yêu c u c a s nghi p phát tri n trong b i c nh đó, chínhể ứ ượ ầ ủ ự ệ ể ố ả
sách cán b c n ph i tr nên linh ho t, quan h h u c v i chính sách kinh t -ộ ầ ả ở ạ ệ ữ ơ ớ ế
Xã h i, ph i g n li n v i nh ng m c tiêu c a s nghi p phát tri n đc bi t làộ ả ắ ề ớ ữ ụ ủ ự ệ ể ặ ệ
chính sách đào t o và s d ng cán b - Đào t o nh m m c tiêu t o ra nh ng “s nạ ử ụ ộ ạ ằ ụ ạ ữ ả
ph m” phù h p v i yêu c u và m c đích s d ng.ẩ ợ ớ ầ ụ ử ụ
Trong giai đo n v a qua công tác cán b , đào t o cán b c a chúng ta cònạ ừ ộ ạ ộ ủ
nhi u b t c p, ch a th c s mang tính chi n l c. Tr c nh ng yêu c u vàề ắ ậ ư ự ự ế ượ ướ ữ ầ
thách th c đi v i công tác cán b chúng ta c n ph i xác đnh m c tiêu, xây d ngứ ố ớ ộ ầ ả ị ụ ự
chi n l c đào t o cán b - Đc bi t đi v i cán b qu n lý kinh t vĩ mô phùế ượ ạ ộ ặ ệ ố ớ ộ ả ế
h p v i yêu c u và m c tiêu c a s nghi p phát tri n.ợ ớ ầ ụ ủ ự ệ ể
Chính t nh n th c v t m quan tr ng c a cán b công ch c qu n lý kinh từ ậ ứ ề ầ ọ ủ ộ ứ ả ế
c a n c ta nên khi th c hi n đ án chuyên ngành, đc s giúp đ c a các cô,ủ ướ ự ệ ề ượ ự ỡ ủ
các th y h ng d n em xin th c hi n đ án "ầ ướ ẫ ự ệ ề Xây d ng đi ngũ cán b qu n lýự ộ ộ ả
kinh t vĩ mô Vi t nam trong đi u ki n hi n nayế ở ệ ề ệ ệ ". Trong quá trình th c hi nự ệ
đ án do còn nhi u v n đ ch a còn đc nh n th c đy đ nên bài viêt cònề ề ấ ề ư ượ ậ ứ ầ ủ
1
nhi u h n ch , b n thân em r t mong nh n đc s thông c m và giúp đ c aề ạ ế ả ấ ậ ượ ự ả ỡ ủ
các cô, các th y đ ngày càng đc ti n b h n.ầ ể ượ ế ộ ơ
CH NG I:ƯƠ
S C N THI T ĐI V I CÁN B QU N LÝ KINH T VÀ ĐÀO T OỰ Ầ Ế Ố Ớ Ộ Ả Ế Ạ
NÂNG CAO CH T L NG CÁN B QU N LÝ Ấ ƯỢ Ộ Ả
KINH T VĨ MÔ N C TAẾ Ở ƯỚ
I. C S LÝ LU N:Ơ Ở Ậ
T sau đi h i Đng l n th VI n n kinh t n c ta t ng b c chuy n sangừ ạ ộ ả ầ ứ ề ế ướ ừ ướ ể
v n hành theo c ch th tr ng có s qu n lý c a Nhà n c theo đnh h ngậ ơ ế ị ườ ự ả ủ ướ ị ướ
XHCN. S chuy n đi sang mô hình kinh t m i đòi h i ph i có đi ngũ cán bự ể ổ ế ớ ỏ ả ộ ộ
qu n lý kinh t t ng ng, đc bi t là đi ngũ cán b qu n lý nòng c t - (cán bả ế ươ ứ ặ ệ ộ ộ ả ố ộ
qu n lý c p cao và các chính khách kinh t hay cán b qu n lý kinh t vĩ mô).ả ấ ế ộ ả ế
V y cán b qu n lý kinh t là gì? cán b qu n lý kinh t vĩ mô là gì? ậ ộ ả ế ộ ả ế
Khái ni m v cán b qu n lý kinh t :ệ ề ộ ả ế
1. CÁN B QU N LÝ KINH T :Ộ Ả Ế
Cán b qu n lý kinh t là t t c các cá nhân th c hi n nh ng ch c năngộ ả ế ấ ả ự ệ ữ ứ
qu n lý nh t đnh trong b máy qu n lý kinh t .ả ấ ị ộ ả ế
Là ng i làm lao đng qu n lý kinh t và là m t trong nh ng y u t chườ ộ ả ế ộ ữ ế ố ủ
y u c a h th ng qu n lý, ng i làm công tác qu n lý kinh t có 3 lo i cán bế ủ ệ ố ả ườ ả ế ạ ộ
k thu t, nhân viên giúp vi c và nhà qu n lý.ỹ ậ ệ ả
Cán b qu n lý kinh t vĩ mô là m t b ph n c a đi ngũ công ch c nhàộ ả ế ộ ộ ậ ủ ộ ứ
n c, làm vi c trong các c quan qu n lý Nhà n c v kinh t , tham gia ho chướ ệ ơ ả ướ ề ế ạ
đnh các chính sách kinh t và th c hi n qu n lý Nhà n c các ho t đng kinh tị ế ự ệ ả ướ ạ ộ ế
trên ph m vi toàn b n n kinh t qu c dân ho c trong t ng đa ph ng, t ngạ ộ ề ế ố ặ ừ ị ươ ừ
vùng lãnh th .ổ
2
2. CÁN B QU N LÝ KINH T VĨ MÔ CÓ TH C TH HOÁ THÀNH 2 LO I LÀ CÁC Ộ Ả Ế Ể Ụ Ể Ạ
CHÍNH KHÁCH KINH T VÀ CÁC NHÀ ĐI U HÀNH QU N LÝ C P CAO:Ế Ề Ả Ấ
Mô hình:
Các nhà qu nả
lý kinh tế
QLKT Vĩ mô QLKT Vi mô
(CBLĐ c p cao) (Các nhà QLDN)ấ
Các chính Các nhà đi u ề
khách KT hành QL C.Cao
2.1. Các chính khách kinh t :ế
Là nh ng ng i n m gi các b ph n quy n l c Nhà n c, ch u trách nhi mữ ườ ắ ữ ộ ậ ề ự ướ ị ệ
trong vi c ho ch đnh đng l i, ch tr ng, chi n l c, chính sách phát tri n kinhệ ạ ị ườ ố ủ ươ ế ượ ể
t đt n c và giám sát vi c th c hi n đng l i, ch tr ng, chi n l c, chính sáchế ấ ướ ệ ự ệ ườ ố ủ ươ ế ượ
phát tri n kinh t đã v ch ra. Các chính khách kinh t là các nhân v t có v th quanể ế ạ ế ậ ị ế
tr ng trong xã h i đng th i (bao g m c các nhân v t trong chính quy n và cácọ ộ ươ ờ ồ ả ậ ề
nhân v t c a các t ch c và đoàn th l n trong xã h i). Thông th ng theo thi t kậ ủ ổ ứ ể ớ ộ ườ ế ế
c a các xã h i hi n nay, các chính khách kinh t là nh ng ng i đng đu c quanủ ộ ệ ế ữ ườ ứ ầ ơ
quy n l c xã h i và các thành viên c a c quan này (b tr ng, ng i lãnh đo c pề ự ộ ủ ơ ộ ưở ườ ạ ấ
t nh, thành ph ) th c thi nhi m v lãnh đo các ho t đng qu n lý kinh t v i vai tròỉ ố ự ệ ụ ạ ạ ộ ả ế ớ
là ng i đi u hành trong kinh t .ườ ề ế
2.2. Các nhà đi u hành qu n lý c p cao: ề ả ấ
Đó là các cá nhân tr c ti p v n hành các ho t đng qu n lý, bi n đng l i, chự ế ậ ạ ộ ả ế ườ ố ủ
tr ng, chi n l c và chính sách phát tri n kinh t thành hi n th c. Các nhà đi u hànhươ ế ượ ể ế ệ ự ề
qu n lý c p cao th ng là nh ng ng i đng đu c quan quy n l c Nhà n c.ả ấ ườ ữ ườ ứ ầ ơ ề ự ướ
Theo thi t ch xã h i hi n nay, nhi u n c chính khách kinh t đng th iế ế ộ ệ ở ề ướ ế ồ ờ
là nhà đi u hành qu n lý c p cao. n c ta hi n nay, th c hi n c th Đngề ả ấ Ở ướ ệ ự ệ ơ ế ả
lãnh đo, Nhà n c qu n lý, nhân dân làm ch , thì ph n nhi u chính khách kinhạ ướ ả ủ ầ ề
3
t và nhà đi u hành qu n lý c p cao m t h th ng th ng là 2 th c th khácế ề ả ấ ở ộ ệ ố ườ ự ể
nhau.
II. VAI TRÒ C A CÁN B QU N LÝ KINH T VĨ MÔ Ủ Ộ Ả Ế
ĐI V I CNH-HĐH N C TA:Ố Ớ Ở ƯỚ
1. VAI TRÒ C A QU N LÝ KINH T VĨ MÔ TRONG N NỦ Ả Ế Ề KINH T TH TR NG:Ế Ị ƯỜ
Qu n lý kinh t vĩ mô th c ch t là nói đn vai trò, ch c năng qu n lý c aả ế ự ấ ế ứ ả ủ
Nhà n c đi v i các ho t đng kinh t . Mô hình kinh t ph bi n trên th gi iướ ố ớ ạ ộ ế ế ổ ế ế ớ
hi n là kinh t h n h p trong đó Nhà n c có vai trò quan tr ng trong vi c đi uệ ế ỗ ợ ướ ọ ệ ề
ti t, qu n lý các ho t đng c a n n kinh t qu c dân thông qua h th ng cácế ả ạ ộ ủ ề ế ố ệ ố
chính sách và công c qu n lý kinh t vĩ mô.ụ ả ế
- Nhà n c thi t l p khung khuôn kh lu t pháp th ng nh t đ t o môiướ ế ậ ổ ậ ố ấ ể ạ
tr ng chung cho các th tr ng ho t đng.ườ ị ườ ạ ộ
- Kh c ph c các khuy t t t c a th tr ng đ t o cho c ch th tr ngắ ụ ế ậ ủ ị ườ ể ạ ơ ế ị ườ
ho t đng có hi u qu thông qua chính sách kinh t vĩ mô, xây d ng các ch ngạ ộ ệ ả ế ự ươ
trình, k ho ch phát tri n kinh t - xã h i.ế ạ ể ế ộ
- Đm b o công b ng xã h i thông qua vi c phân b các ngu n l c, phânả ả ằ ộ ệ ổ ồ ự
ph i thu nh p gi a các t ng l p, các nhóm dân c trong xã h i.ố ậ ữ ầ ớ ư ộ
- n đnh kinh t vĩ mô, ngăn ch n và ki m ch l m phát, th t nghi p, th cỔ ị ế ặ ề ế ạ ấ ệ ự
hi n các bi n pháp ki m soát, giám sát, s d ng các công c thu đ đi u ti tệ ệ ể ử ụ ụ ế ể ề ế
các ho t đng kinh t .ạ ộ ế
Trong đi u ki n n c ta, đ đt đc các m c tiêu kinh t xã h i đã đ ra,ề ệ ở ướ ể ạ ượ ụ ế ộ ề
qu n lý kinh t vĩ mô càng có v trí quan tr ng h n bao gi h t và vai trò qu n lý vĩả ế ị ọ ơ ờ ế ả
mô n n kinh t c a Nhà n c ta trong c ch m i th hi n nh ng đi m sau:ề ế ủ ướ ơ ế ớ ể ệ ở ữ ể
- Nhà n c xây d ng các ch ng trình, k ho ch phát tri n phù h p v iướ ự ươ ế ạ ể ợ ớ
đi u ki n KT-XH n c ta theo các m c tiêu đ ra và mong đt đc.ề ệ ướ ụ ề ạ ượ
+ Nhà n c ch đng đi u ti t các doanh nghi p nh m t o ra s th ng nh tướ ủ ộ ề ế ệ ằ ạ ự ố ấ
gi a các l i ích c a qu c gia.ữ ợ ủ ố
+ Nhà n c ho ch đnh các ch ng trình phát tri n KT-XH, thông qua đóướ ạ ị ươ ể
th c hi n chi n l c phát tri n KT-XH, d n d t các doanh nghi p và các thànhự ệ ế ượ ể ẫ ắ ệ
ph n kinh t đi đúng h ng đã ch n, thúc đy t c đ tăng tr ng kinh t đầ ế ướ ọ ẩ ố ộ ưở ế ể
nhanh chóng h i nh p v i kinh t khu v c và kinh t th gi i.ộ ậ ớ ế ự ế ế ớ
- T o môi tr ng thu n l i cho ho t đng s n xu t kinh doanhạ ườ ậ ợ ạ ộ ả ấ
+ Xây d ng k t c u h t ng thu n l i, có chính sách đ thu hút v n đu tự ế ấ ạ ầ ậ ợ ể ố ầ ư
trong và ngoài n c.ướ
4
+ Quy t đnh và b o đm các quy n t o đi u ki n cho các ho t đng s nế ị ả ả ề ạ ề ệ ạ ộ ả
xu t kinh doanh nh các quy n s h u v t li u s n xu t, xây d ng h th ngấ ư ề ở ữ ề ư ệ ả ấ ự ệ ố
pháp lu t đng b và n đnh...ậ ồ ộ ổ ị
- Th c hi n các chính sách phân ph i thu nh p công b ng, hi u qu , t oự ệ ố ậ ằ ệ ả ạ
đng l c cho s n xu t phát tri n.ộ ự ả ấ ể
- Phân ph i h p lý các ngu n l c và qu n lý s d ng có hi u qu tài s n qu c gia.ố ợ ồ ự ả ử ụ ệ ả ả ố
2. VAI TRÒ C A CÁN B QU N LÝ KINH T VĨ MÔ N C TA:Ủ Ộ Ả Ế Ở ƯỚ
Trong m t h th ng kinh t ho t đng thành công hay th t b i ph thu cộ ệ ố ế ạ ộ ấ ạ ụ ộ
r t nhi u vào ng i cán b qu n lý kinh t . Nói cách khác trong h th ng thìấ ề ườ ộ ả ế ệ ố
ng i cán b qu n lý gi vai trò quy t đnh s thành công hay th t b i c a ho tườ ộ ả ữ ế ị ự ấ ạ ủ ạ
đng kinh t .ộ ế
Cán b qu n lý t m vĩ mô chính là ng i v n hành, đi u khi n và th c thiộ ả ở ầ ườ ậ ề ể ự
trong b máy đó. Nói cách khác, tính hi u qu c a h th ng các chính sách vàộ ệ ả ủ ệ ố
công c qu n lý kinh t vĩ mô ph thu c vào 2 đi u ki n c b nụ ả ế ụ ộ ề ệ ơ ả
1. C ch v n hành c a n n kinh tơ ế ậ ủ ề ế
2. Kh năng và trình đ c a đi ngũ cán b qu n lýả ộ ủ ộ ộ ả
Hai y u t này có m i quan h t ng tác và có liên quan t i hàng lo t cácế ố ố ệ ươ ớ ạ
nhân t KT-XH trong đó kh năng và trình đ đi ngũ cán b qu n lý đóng vai tròố ả ộ ộ ộ ả
quy t đnh nh t.ế ị ấ
Đ th c hi n đc m c tiêu mà đi h i đng VIII đã xác đnh, đi ngũ cánể ự ệ ượ ụ ạ ộ ả ị ộ
b nói chung và cán b qu n lý kinh t vĩ mô nói riêng có vai trò quy t đnh và nóộ ộ ả ế ế ị
đc th hi n t p trung trên các m t ch y u sau:ượ ể ệ ậ ặ ủ ế
- Cán b qu n lý kinh t vĩ mô có vai trò quy t đnh trong vi c xây d ngộ ả ế ế ị ệ ự
đúng đn đng l i, chi n l c, ch tr ng, đnh h ng k ho ch phát tri nắ ườ ố ế ượ ủ ươ ị ướ ế ạ ể
kinh t , chính sách, c ch qu n lý kinh t và h th ng pháp lu t kinh t trongế ơ ế ả ế ệ ố ậ ế
toàn b đt n c, trong t ng ngành, t ng lĩnh v c, t ng đa ph ng.ộ ấ ướ ừ ừ ự ừ ị ươ
- Cán b qu n lý kinh t vĩ mô có vai trò quy t đnh trong vi c t ch c bộ ả ế ế ị ệ ổ ứ ộ
máy và l a ch n cán b đ th c hi n có hi u qu nhi m v qu n lý trong th iự ọ ộ ể ự ệ ệ ả ệ ụ ả ờ
k ti p t c đi m i, đy m nh CNH-HĐH.ỳ ế ụ ổ ớ ẩ ạ
- Cán b qu n lý kinh t vĩ mô có vai trò quy t đnh trong vi c ch huy vàộ ả ế ế ị ệ ỉ
đi u hành theo nguyên t c t p trung dân ch các ho t đng trong quá trình phátề ắ ậ ủ ạ ộ
tri n kinh t và qu n lý kinh t ph m vi c n c, t ng ngành, t ng lĩnh v c,ể ế ả ế ở ạ ả ướ ừ ừ ự
t ng đa ph ng.ừ ị ươ
- Cán b qu n lý kinh t vĩ mô có vai trò quy t đnh trong vi c th ng xuyênộ ả ế ế ị ệ ườ
ph i k t h p các quá trình qu n lý kinh t đ đi u ch nh k p th i nh ng m t cânố ế ợ ả ế ể ề ỉ ị ờ ữ ặ
đi, nh ng mâu thu n phát sinh.ố ữ ẫ
5