Đề án lý thuyết tài chính tiền tệ: Nghiên cứu thực trạng phát triển công cụ TTTC ở VN

§Ò ¸n lý thuyÕt tµi chÝnh tiÒn tÖ

Lêi nãi ®Çu

Tr¶i qua h¬n mêi n¨m, kÓ tõ 1986, §¶ng vµ Nhµ níc ta ®· thùc hiÖn

l¹i nh÷ng kÕt qu¶ quan träng bíc ®Çu. Nh÷ng thay ®æi tÝch cùc vµ toµn diÖn

®êng lèi ®æi míi nh»m chuyÓn nÒn kinh tÕ tõ c¬ chÕ qu¶n lý tËp trung quan

liªu bao cÊp sang c¬ chÕ thÞ trêng cã sù ®iÒu tiÕt cña Nhµ níc. C«ng cuéc

®æi míi ®· kÐo theo hµng lo¹t nh÷ng biÕn ®æi tÝch cùc vÒ nÒn kinh tÕ vµ ®em

®· vµ ®ang t¹o nªn c¬ së quan träng ban ®Çu ®Ó tiÕn tíi h×nh thµnh thÞ trêng

tµi chÝnh ( TTTC ) ë níc ta.

ThÞ trêng tµi chÝnh ra ®êi, ho¹t ®éng cã hiÖu qu¶ ®· kh¼ng ®Þnh ®îc vÞ trÝ

cña nã trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng ngµy nay. Bµn vÒ qu¸ tr×nh ra ®êi, ho¹t

®éng ph¸t triÓn vµ hoµn thiÖn cña TTTC nÕu nh ta kh«ng nh¾c ®Õn c¸c c«ng

cô cña TTTC ch¼ng kh¸c g× nãi ®Õn c«ng viÖc cña “ ngêi ®i cµy mµ quªn

Tr©u ” v× thÕ chóng ta cÇn thiÕt nghiªn cøu c¸c lo¹i chøng kho¸n ®îc mua

b¸n trong TTTC. ë ®ã chóng sÏ biÕt ®Çy ®ñ vÒ viÖc lµm c¸ch nµo TTTC thùc

hiÖn ®îc vai trß quan träng “ dÉn vèn ” cña m×nh.

§èi víi mét nÒn kinh tÕ nh ë níc ta hiÖn nay t¨ng cêng vµ ph¸t triÓn

nÒn kinh tÕ ®ång nghÜa víi qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸ - hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt níc.

V× thÕ nh÷ng hiÓu biÕt vÒ nhu cÇu vèn trong nÒn kinh tÕ lµ cÇn thiÕt ®Æc biÖt lµ

c¸c ph¬ng thøc vÒ lu chuyÓn vèn mµ ®iÓn h×nh lµ c¸c c«ng cô cña TTTC.

Nghiªn cøu vÒ c¸c c«ng cô nµy gióp cho c¸c c¸ nh©n, tæ chøc kinh tÕ n¾m b¾t

®îc nh÷ng th«ng tin, t×nh h×nh sè liÖu cô thÓ, mÆt tÝch cùc, mÆt h¹n chÕ cña

tõng c«ng cô tõ ®ã mµ ®a ra nh÷ng biÖn ph¸p, ph¬ng híng, kiÕn nghÞ cÇn

thiÕt ®Ó hoµn thiÖn hÖ thèng c¸c c«ng cô ®ã, n©ng cao tÝnh hiÖu qu¶, vai trß

chñ yÕu “ dÉn vèn ” cña TTTC, thóc ®Èy ph¸t triÓn kinh tÕ...

§Ò tµi ®i vµo nghiªn cøu thùc tr¹ng ph¸t triÓn c¸c c«ng cô cña TTTC ë

ViÖt Nam, dùa trªn kú h¹n cña c¸c c«ng cô TTTC mµ xÐt chóng ë hai thÞ

trêng : thÞ trêng vèn vµ thÞ trêng tiÒn tÖ. C«ng cô cña thÞ trêng tiÒn tÖ

gåm : tÝn phiÕu kho b¹c Nhµ níc ( KBNN ), c¸c chøng chØ tiÒn göi, c¸c

th¬ng phiÕu, c¸c kú phiÕu ng©n hµng, hîp ®ång mua l¹i, vµ mét sè c«ng cô

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

§Ò ¸n lý thuyÕt tµi chÝnh tiÒn tÖ

kh¸c... C«ng cô cña thÞ trêng vèn gåm cæ phiÕu c«ng ty cæ phÇn, tr¸i phiÕu

chÝnh phñ, tr¸i phiÕu c«ng ty.

B»ng c¸c ph¬ng ph¸p : ph¬ng ph¸p so s¸nh ( ph©n tÝch, tæng hîp ) kÕt

hîp víi c¸c ph¬ng ph¸p lÞch sö ( sè liÖu ), ph¬ng ph¸p duy vËt lÞch sö,

ph¬ng ph¸p duy vËt biÖn chøng... ®îc sö dông bµi viÕt.

§Ò tµi gåm 3 phÇn :

PhÇn I : Lêi nãi ®Çu

PhÇn II : Néi dung nghiªn cøu ( gåm 2 ch¬ng )

PhÇn III : KÕt luËn

Víi sù hiÓu biÕt cßn cha ®Çy ®ñ, cÆn kÏ cña em lµm cho bµi viÕt cña

em kh«ng tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sãt, trôc trÆc c¶ vÒ h×nh thøc lÉn néi dung.

Em kÝnh mong ®îc c« xem xÐt vµ chØ b¶o nh÷ng lçi cho em.

Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n c« !.

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

§Ò ¸n lý thuyÕt tµi chÝnh tiÒn tÖ

Ch¬ng I

Mét sè vÊn ®Ò c¬ b¶n vÒ c«ng cô cña TTTC

S¶n xuÊt vµ t¸i s¶n xuÊt quyÕt ®Þnh sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña x· héi.

Vµ bÊt cø nÒn s¶n xuÊt x· héi nµo còng ®Òu ph¶i gi¶i quyÕt 3 vÊn ®Ò lín :

Mét lµ, c©n nh¾c tÝnh to¸n vµ quyÕt ®Þnh cÇn ph¶i s¶n xuÊt nh÷ng s¶n

phÈm g× ? dÞch vô g× ? víi sè lîng bao nhiªu ?

Hai lµ, s¶n xuÊt b»ng ph¬ng ph¸p nµo

Ba lµ, nh÷ng s¶n phÈm ®îc s¶n xuÊt ra ®îc ph©n phèi b»ng c¸ch

nµo? ph©n phèi cho ai? Kh¶ n¨ng s¶n xuÊt kh«ng ph¶i lµ v« h¹n nhng lu«n bÞ

khai th¸c vµ sö dông mét c¸ch rÊt l·ng phÝ. S¶n xuÊt nh÷ng thø cÇn thiÕt, tiÕt

kiÖm, t¨ng cêng kinh tÕ tíi møc tèi ®a lµ nhiÖm vô chñ yÕu cña mäi nÒn s¶n

xuÊt x· héi.

Muèn gi¶i quyÕt ®îc 3 vÊn ®Ò c¬ b¶n trong nÒn kinh tÕ kh«ng ph¶i lµ

vÊn ®Ò ®¬n gi¶n tuy khã hoµn thµnh hÕt trän vÑn nhng cÇn ph¶i lµm. Thêi

nay ph¸t triÓn kinh tÕ thÞ trêng c÷ng ®Ó thùc hiÖn môc tiªu ®ã. PhÇn nµo ph¸t

triÓn vµ hoµn thiÖn TTTC mµ ®Æc biÖt ph¸t triÓn, hoµn thiÖn c«ng cô TTTC

gióp cho TTTC ho¹t ®éng cã hiÖu qu¶ h¬n, vµ do ®ã hiÖu qu¶ s¶n xuÊt trong

nÒn kinh tÕ ®îc n©ng cao.

TTTC ®îc h×nh thµnh cïng víi c¸c c«ng cô cña nã lµ tÊt yÕu. ë ®ã, khi

mµ nÒn kinh tÕ cã nh÷ng c¸ nh©n, tæ chøc thõa vèn, hä kh«ng cã kh¶ n¨ng lµm

vèn sinh lêi. Trong khi cã nh÷ng c¸ nh©n, tæ chøc kh¸c cã kh¶ n¨ng lµm vèn

sinh lêi nhng l¹i thiÕu vèn. XuÊt hiÖn nhu cÇu lu©n chuyÓn vèn trùc tiÕp tõ

ngêi cã vèn ®ã sang ngêi cÇn vèn. Vµ chØ cã TTTC míi ®¶m nhËn ®îc vai

trß ®ã mét c¸ch tèt nhÊt, b»ng c¸ch b¸n ra thÞ trêng nh÷ng c«ng cô tµi chÝnh

vµ ngêi cÇn vèn mua vµo c«ng cô ®ã, gióp vèn ®îc lu©n chuyÓn.

Dùa vµo kú h¹n cña c¸c c«ng cô mµ xem xÐt c«ng cô TTTC ë 2 khÝa

c¹nh c«ng cô thÞ trêng vèn vµ c«ng cô thÞ trêng tiÒn tÖ.

I. C«ng cô thÞ trêng tiÒn tÖ

ThÞ trêng tiÒn tÖ lµ mét bé phËn cña TTTC, ë ®©y diÔn ra viÖc mua

b¸n, trao ®æi c¸c c«ng cô nî ng¾n h¹n.

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

§Ò ¸n lý thuyÕt tµi chÝnh tiÒn tÖ

1. TÝn phiÕu kho b¹c Nhµ níc :

Lµ c«ng cô vay nî ng¾n h¹n cña chÝnh phñ, nh»m bï ®¾p th©m hôt ng©n

s¸ch t¹m thêi.

* TÝn phiÕu Kho b¹c Nhµ níc cã nh÷ng ®Æc ®iÓm sau :

- Lµ c«ng cô vay nî ng¾n h¹n cã tÝnh láng cao nhÊt, tÝnh láng dùa trªn

thêi gian chuyÓn ®æi nhanh; chi phÝ cho viÖc chuyÓn ®æi phï hîp, ®îc mua

b¸n r¸o riÕt nhÊt;

- §é an toµn cao : do kú h¹n thanh to¸n ng¾n nªn tÝn phiÕu KBNN chÞu

møc giao ®éng gi¸ tèi thiÓu, vµ do ®ã Ýt rñi ro. Cïng víi viÖc chÝnh phñ ®¶m

b¶o chi tr¶ : ChÝnh phñ t¨ng thuÕ hoÆc vay tiÕp hoÆc ph¸t hµnh tiÒn ®Ó tr¶ nî.

- Bëi hai ®Æc ®iÓm trªn mµ tÝn phiÕu KBNN cã l·i suÊt lµ thÊp nhÊt

trong hÖ thèng c¸c c«ng cô vay nî ng¾n h¹n.

- §îc ph¸t hµnh ra díi nhiÒu h×nh thøc kh¸c nhau ®Ó lùa chän ngêi

mua cho phï hîp : loai tÝn phiÕu KBNN cã lîi tøc ®îc tr¶ tríc, lo¹i tÝn

phiÕu KB cã lîi tøc ®îc tr¶ sau, lo¹i tÝn phiÕu KB kh«ng ghi phÇn l·i mµ lµ

chªnh lÖch gi÷a gi¸ mua vµ gi¸ b¸n b»ng lîi tøc....

* Chñ thÓ n¾m gi÷ chñ yÕu lµ ng©n hµng th¬ng m¹i ( NHTM ) víi hai

môc ®Ých khi mua : thu lîi tøc tõ tÝn phiÕu KB vµ n¾m gi÷ ®Ó ®¶m b¶o kh¶

n¨ng thanh kho¶n.

Bªn c¹nh NHTW mua tÝn phiÕu KB ®Ó ®iÒu chØnh lîng tiÒn cung øng

( MS ) trong nÒn kinh tÕ lµ c«ng cô quan träng nhÊt trong ho¹t ®éng thÞ trêng

më.

2. Chøng chØ tiÒn göi :

NHTM hoÆc c¸c tæ chøc tÝn dông kh¸c. Vµ chiÕm mét tû lÖ kh¸ lín trong sè

Chøng chØ tiÒn göi ®îc mua ®i b¸n l¹i ë thÞ trêng thø cÊp tuú thuéc

t¨ng tÝnh láng.

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

§Ò ¸n lý thuyÕt tµi chÝnh tiÒn tÖ

Chóng ®îc mua ®i b¸n l¹i v× trong thÞ trêng cã nhu cÇu : kh¸ch hµng

muèn b¸n l¹i mua vµo phôc vô cho nhiÒu môc ®Ých kh¸c nhau ( tiªu dïng,

SXKD ), vµ cã ngêi mua l¹i chøng chØ ®ã.

Chøng chØ tiÒn göi ®îc ph¸t sinh bëi c¸c NHTM, tæ chøc tµi chÝnh

NHTM göi vµo c¸c tæ chøc tµi chÝnh kh¸c n¾m gi÷.

3. C¸c th¬ng phiÕu : Bao gåm kú phiÕu th¬ng m¹i vµ hèi phiÕu

3.1 Kú phiÕu th¬ng m¹i : Thùc chÊt lµ mét giÊy ghi nhËn nî vµ nã

®îc sö dông trong quan hÖ trao ®æi, mua b¸n chÞu lÉn nhau. Ngêi ph¸t hµnh

ra nã chÝnh lµ ngêi mua chÞu. Ngêi gi÷ lµ ngêi b¸n chÞu víi môc ®Ých gi÷

kh¸c nhau : gi÷ nã khi thêi h¹n ®Õn sÏ nhËn l¹i tiÒn tõ ngêi mua chÞu. Cã thÓ

sö dông nã ®Ó lµm ph¬ng tiÖn thanh to¸n, ph¬ng tiÖn ®Ó tÊt to¸n nh÷ng

díi h×nh thøc chiÕt khÊu vµ cho vay t¸i chiÕt khÊu.

+ ChiÕt khÊu : Ngêi cã kú phiÕu th¬ng m¹i b¸n kú phiÕu ®ã cho

NHTM vµ NHTM mua l¹i c¸c kú phiÕu th¬ng m¹i cña kh¸ch hµng b»ng

chªnh lÖch gi÷a kú phiÕu th¬ng m¹i víi lîi tøc chiÕt khÊu.

Lîi tøc chiÕt khÊu = l·i suÊt chiÕt khÊu * gi¸ kú phiÕu th¬ng m¹i

X¸c ®Þnh l·i suÊt chiÕt khÊu dùa trªn : chÊt lîng cña kú phiÕu th¬ng

m¹i, l·i suÊt ®Çu ra.

+ Cho vay t¸i chiÕt khÊu : NHTW cho vay ®èi víi c¸c NHTM b»ng

c¸ch mua l¹i c¸c kú phiÕu th¬ng m¹i mµ NHTM ®· chiÕt khÊu lÇn ®Çu.

NHTM b¸n kú phiÕu th¬ng m¹i cho NHTW = gi¸ kú phiÕu th¬ng m¹i - lîi

tøc t¸i chiÕt khÊu.

NHTW còng ph¶i tÝnh ®îc l·i suÊt t¸i chiÕt khÊu víi c¸c c¨n cø : chÊt

lîng cña kú phiÕu th¬ng m¹i ( tû lÖ nghÞch víi l·i suÊt ), l·i suÊt chiÕt khÊu

mµ NHTM ®· chiÕt khÊu cña kh¸ch hµng, môc tiªu chÝnh s¸ch tiÒn tÖ trong

thêi kú ®ã nh thÕ nµo ( chÝnh s¸ch th¾t chÆt tiÒn tÖ sÏ t¨ng l·i suÊt vµ ngîc

l¹i )

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Đề án lý thuyết tài chính tiền tệ: Nghiên cứu thực trạng phát triển các công cụ của TTTC ở VN

Thị trường tài chính ra đời, hoạt động có hiệu quả đã khẳng định được vị trí của nó trong nền kinh tế thị trường hiện nay. Đối với một nền kinh tế như ở nước ta hiện nay tăng cường và phát triển nền kinh tế

Chủ đề:

Tài liệu liên quan

Tài liêu mới

Hỗ trợ

Phương thức thanh toán

Theo dõi chúng tôi