1
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA TIẾNG ANH
ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP KỲ THI KẾT THÚC HỌC PHẦN
HỌC PHẦN: CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC (POLI2003)
Sinh viên thực hiện: Nguyễn Anh Sang
MSSV: 48.01.701.110
Lớp học phần: POLI200308
Giảng viên phụ trách bộ môn: Th.S Nguyễn Kiều Tiên
Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 18 tháng 5 năm 2023
2
MỤC LỤC
Vấn đề 1: Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân………………………………...3
Vấn đề 2: Chủ nghĩa xã hội và thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội……………...10
Vấn đề 3: Dân chủ xã hội chủ nghĩa………………………………………………15
Vấn đề 4: Nhà nước xã hội chủ nghĩa…………………………………………….18
Vấn đề 5: Vấn đề dân tộc trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội……………..21
Vấn đề 6: Vấn đề tôn giáo trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội……………26
Vấn đề 7: Quan hệ dân tộc và tôn giáo ở Việt Nam………………………………30
Vấn đề 8: Vấn đề gia đình trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội……………33
Tài liệu tham khảo………………………………………………………………...39
3
VẤN ĐỀ 1: SỨ MỆNH LỊCH SỬ CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN
*Nhận thức:
A.SỨ MỆNH LỊCH SỬ CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN
1. Khái niệm và đặc điểm của GCCN
- Khái niệm về GCCN (bắt buộc cho mọi câu hỏi liên quan đến vấn đề 1) Tr.55
- 2 phương diện của GCCN (nếu có thời gian thì ghi)
+ Phương diện kinh tế - xã hội: (Cần đảm bảo các ý sau)
- Là sản phẩm và chủ thể của nền sản xuất đại công nghiệp.
- Là những người lao động trực tiếp hay gián tiếp vận hành công cụ sản xuất có tính chất công
nghiệp ngày càng hiện đại và xã hội hóa cao.
- Sản xuất bằng máy móc, lao động có tính xã hội hóa cao,…
+ Phương diện chính trị - xã hội:
- Là giai cấp bị mất tư liệu sản xuất của bản thân ➔ bán sức lao động cho các nhà tư bản muốn
bóc lột giá trị thặng dư để sống
- Có lợi ích đối kháng trực tiếp, không thể điều hòa với giai cấp tư sản
- Đặc điểm của GCCN: (nếu có thời gian thì ghi)
+ Lao động bằng phương thức công nghiệp, công cụ lao động là máy móc, tạo ra năng suất lao
động cao, quá trình lao động mang tính xã hội hóa.
+ Là sản phẩm của bản thân nền đại công nghiệp, là chủ thể của quá trình sản xuất vật chất hiện
đại ➔ đại biểu cho LLSX tiên tiến, cho phương thức sản xuất tiên tiến, quyết định sự tồn tại và
phát triển của xã hội hiện đại.
+ Nền sản xuất đại công nghiệp và PTSX tiên tiến đã rèn luyện cho GCCN những phẩm chất đặc
biệt về tính tổ chức, kỷ luật lao động, tinh thần hợp tác và tâm lý lao động công nghiệp ➔ giai
cấp cách mạng có tinh thần cách mạng triệt để.
2. Nội dung sứ mệnh lịch sử của GCCN
Một số cách đặt câu hỏi: SMLS của GCCN là gì?
* Định nghĩa về SMLS của GCCN (bắt buộc phải ghi) Tr.57
Q: SMLS của GCCN có điểm gì khác so với SMLS của các giai cấp đã từng xuất hiện trong
lịch sử?
A: SMLS của GCCN khác SMLS của các giai cấp trước đó ở các điểm sau:
4
- SMLS của GCCN là xóa bỏ tận gốc, triệt để GCTS và CNTB, các giai cấp trước chỉ thay chế
độ bóc lột này bằng chế độ bóc lột khác.
- GCCN không chỉ giải phóng cho bản thân họ mà còn giải phóng cho toàn xã hội, hướng tới
xây dựng xã hội cộng sản chủ nghĩa văn minh.
(Ph.Ăngghen từng nói: “…cuộc đấu tranh ấy hiện nay đã đến một giai đoạn mà giai cấp bị
bóc lột và bị áp bức (tức là giai cấp vô sản) không còn có thể tự giải phóng khỏi tay giai cấp
bóc lột và áp bức mình (tức là giai cấp tư sản) được nữa, nếu không đồng thời và vĩnh viễn
giải phóng toàn thể xã hội khỏi ách bóc lột, ách áp bức và khỏi cuộc đấu tranh giai cấp”
* Các nội dung cụ thể:
Về nội dung kinh tế:
- Là nhân tố hàng đầu của LLSX xã hội hóa cao
- Là đại biểu cho quan hệ sản xuất mới, sản xuất ra của cải vật chất ngày càng nhiều đáp ứng nhu
cầu ngày càng cao của con người và xã hội
- Tạo tiền đề vật chất – kỹ thuật cho sự ra đời của xã hội mới.
Về nội dung chính trị - xã hội:
- GCCN cùng với nhân dân lao động, dưới sự lãnh đạo của ĐCS, tiến hành đấu tranh để lật đổ
quyền thống trị của giai cấp thống trị, xóa bỏ chế độ bóc lột, áp bức, giành quyền lực về tay
GCCN và nhân dân lao động.
- Xây dựng nhà nước của nhân dân, nhà nước mang bản chất GCCN, xây dựng nền dân chủ xã
hội chủ nghĩa, thực hiện quyền dân chủ của đại đa số nhân dân lao động.
Về nội dung văn hóa – tư tưởng:
- GCCN trong tiến trình cách mạng, cải tạo xã hội cũ và xây dựng xã hội mới trên lĩnh vực văn
hóa, tư tưởng cần phải tập trung xây dựng hệ giá trị mới: lao động, công bằng, dân chủ, bình
đẳng và tự do.
- Thực hiện cuộc cách mạng về văn hóa tư tưởng bao gồm cải tạo cái cũ lỗi thời, lạc hậu, xây
dựng cái mới, tiến bộ trong lĩnh vực ý thức, tư tưởng, trong tâm lý, lối sống và trong đời sống
tinh thần xã hội
- Xây dựng và củng cố ý thức hệ tiên tiến của GCCN: chủ nghĩa Mác – Lênin, đấu tranh khắc
phục ý thức hệ tư sản và tàn dư còn sót lại của hệ tư tưởng cũ.
3. Điều kiện quy định và thực hiện SMLS của GCCN:
a) Điều kiện khách quan (Cách hỏi: Điều gì đã quy định SMLS của GCCN?)
Q: Có ý kiến cho rằng, GCCN nắm giữ SMLS là do có số lượng đông đảo trong xã hội.
Anh/chị có đồng tình không? Vì sao?
5
A: Ý kiến trên là sai. Vì SMLS của GCCN được quyết định thông qua địa vị kinh tế & địa vị
chính trị - xã hội của họ
Về điều kiện kinh tế:
- GCCN là sản phẩm của nền đại công nghiệp, có tính xã hội hóa ngày càng cao, là chủ thể của
quá trình sản xuất vật chất hiện đại.
- GCCN đại diện cho phương thức sản xuất tiên tiến và lực lượng sản xuất hiện đại.
- GCCN có lợi ích cơ bản đối lập trực tiếp với lợi ích cơ bản của GCTS và thống nhất với lợi ích
của đại đa số nhân dân lao động.
Về địa vị chính trị - xã hội:
- GCCN là GC tiên phong và có tinh thần cách mạng triệt để nhất.
- GCCN được trang bị lý luận tiên tiến là chủ nghĩa Mác – Lênin, có đội tiên phong là Đảng
Cộng sản dẫn dắt.
- GCCN có những phẩm chất của một GC tiên tiến, giai cấp cách mạng như: tính tổ chức và kỷ
luật, tự giác và đoàn kết trong cuộc đấu tranh tự giải phóng mình và giải phóng xã hội.
- GCCN có tinh thần đoàn kết các giai cấp và các lực lượng xã hội.
➔ Hội tụ đủ điều kiện để GCCN nắm giữ SMLS
*Chú ý: Điều kiện để một giai cấp đảm nhiệm SMLS
+ GC đó phải đại diện cho PTSK tiên tiến, hiện đại
+ Lợi ích tập trung về GC ấy
b) Điều kiện chủ quan (Cách hỏi: Điều gì giúp GCCN thực hiện/hoàn thành SMLS?)
- Sự phát triển của bản thân GCCN về số lượng và chất lượng: chất lượng GCCN thể hiện ở trình
độ trưởng thành về ý thức chính trị của một giai cấp cách mạng, tức là tự giác nhận thức được
vai trò và trọng trách của giai cấp mình
- Đảng cộng sản là nhân tố chủ quan quan trọng nhất để GCCN thực hiện thắng lợi SMLS của
mình: ĐCS là đội tiên phong của GCCN, đảm nhận vai trò lãnh đạo cuộc cách mạng, dấu hiệu
của sự trưởng thành vượt bậc của GCCN. ĐCS ra đời là sự kết hợp giữa Chủ nghĩa Mác – Lênin
và phong trào công nhân.
- Phải có sự liên minh giai cấp giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và các tầng lớp lao
động khác
Q: Vì sao Đảng cộng sản là nhân tố chủ quan quan trọng nhất?
A: Đảng cộng sản là nhân tố chủ quan quan trọng nhất vì:
- Đảng đề ra đường lối, chủ trương chính trị cho GCCN