SỞ GD&ĐT ĐIỆN BIÊN
TRƯỜNG THPT LƯƠNG THẾ VINH
ĐỀ CHÍNH THỨC
(Đề thi có 01 trang)
ĐỀ ĐÁNH GIÁ CUỐI HỌC KỲ I
NĂM HỌC 2023 - 2024
Môn: Ngữ văn, Lớp 9
Thời gian làm bài 90 phút (không kể thời gian giao đề)
Họ và tên học sinh:…………………………………..............................Lớp……………
Câu 1. (2,0 điểm)
Cho câu thơ:
“ Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi
Mặt trời của mẹ em nằm trên lưng”
(Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ, Nguyễn Khoa Điềm, Ngữ văn 9- Tập 1)
a, Từ “mặt trời” nào được dùng theo nghĩa gốc? Từ “mặt trời” nào được dùng
theo nghĩa chuyển? Có thể coi từ mặt trời là một từ nhiều nghĩa được không? Vì sao?
b. Phân tích giá trị nghệ thuật của từ “mặt trời” ở câu thơ trên?
Câu 2. (3,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:
“Một định lí trong cuộc sống mà ai cũng đồng tình: Một ánh lửa sẽ chia là một
ánh lửa lan tỏa, một đồng tiền kinh doanh là một đồng tiền sinh lợi. Đôi môi có hé mở
mới thu nhận được nụ cười. Bàn tay có mở rộng trao ban, tâm hồn mới tràn ngập vui
sướng.”
(Trích Ngữ văn 7, tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam, 2018)
a. Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích.
b. Phân tích cấu tạo ngữ pháp của câu “Bàn tay có mở rộng trao ban, tâm hồn
mới tràn ngập vui sướng” và cho biết nó thuộc kiểu câu gì?
c. Đoạn trích đã nhắn nhủ đến người đọc một vấn đề nhân sinh lớn lao: Cuộc
đời thật ý nghĩa biết bao nếu con người biết yêu thương, sẻ chia và lan tỏa những
điều tốt đẹp. Viết một đoạn văn (khoảng 12-14 câu), trình bày suy nghĩ của em về sự
sẻ chia giữa con người với con người trong cuộc sống hiện nay.
Câu 3. (5,0 điểm)
Cảm nhận của em về tình bà cháu trong đoạn thơ sau:
Lận đận đời bà biết mấy nắng mưa
Mấy chục năm rồi, đến tận bây giờ
Bà vẫn giữ thói quen dậy sớm
Nhóm bếp lửa ấp iu nồng đượm,
Nhóm niềm yêu thương, khoai sắn ngọt bùi,
Nhóm niềm xôi gạo mới, sẻ chung vui,
Nhóm dậy cả những tâm tình tuổi nhỏ...
Ôi kỳ lạ và thiêng liêng – bếp lửa!
Giờ cháu đã đi xa. Có ngọn khói trăm tàu,
Có lửa trăm nhà, niềm vui trăm ngả,
Nhưng vẫn chẳng lúc nào quên nhắc nhở:
- Sớm mai này, bà nhóm bếp lên chưa?...
(Trích Bếp lửa, Bằng Việt, Ngữ văn 9- tập 1- NXB GD Việt Nam).
-----------HẾT ----------