PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
THIỆU HÓA
ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI MÔN NGỮ VĂN 9
CẤP HUYỆN
NĂM HỌC 2020 - 2021
Thời gian: 150 phút (không tính thời gian phát đề)
Phần I. Đọc - hiểu văn bản (6.0 điểm)
Đọc bài thơ sau và thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 4:
I
Con cò bay lả bay la
Theo câu quan họ bạy ra chiến trường
Nghe ai hát giữa núi non
Mà hương đồng cứ rập rờn trong mây
II
Nghìn năm trên dải đất này
Cũ sao được cánh cò bay la đà
Cũ sao được sắc mây xa
Cũ sao được khúc dân ca quê mình!
III
Cò bay bằng cánh trắng tinh
Lúa thơm bằng phấn hương lành ai ơi
Xây trôi bằng gió của trời
Là ta, ta hát những lời của ta?
(Khúc dân ca - Nguyễn Duy, Cát trắng, NXB Quân đội nhân dân, 1973)
Câu 1 (1.0 điểm). Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào?
Câu 2 (10 điểm). Em hiểu như thế nào về ý nghĩa của cụm từ “lời của ta” trong câu
thơ “Là ta, ta hát những lời của ta”?
Câu 3 (2,0 điểm). Chỉ ra và nêu hiệu quả của biện pháp tu từ được sử dụng trong
đoạn thơ:
Nghìn năm trên dải đất này
Cũ sao được cánh cò bay la đà
Cũ sao được sắc mây xa
Cũ sao được khúc dân ca quê mình!
Câu 4 (2,0 điểm). Bài thơ đã thể hiện tình cảm gì của tác giả đối với "khúc dân ca
quê mình”? (Trình bày khoảng 7-10 dòng)
Phần II. Tạo lập văn bán (14.0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm). Tục ngữ Ấn Độ có câu: “Giá trị của con người không phải là
mình hơn người khác mà là mình ngày hôm nay hơn mình ngày hôm qua”:
Viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của em về câu nói trên.
Câu 2 (10,0 điểm).
“Hãy bắt đầu từ cuộc sống, và từ đó sẽ nảy ra thơ”
(Mãi mãi tuổi hai mươi - Nguyễn Văn Thạc)
Em hiểu ý kiến trên như thế nào? Trình bày những trải nghiệm của em từ Bài thơ về
tiểu đội xe không kính của nhà thơ Phạm Tiến Duật (Ngữ văn 9, Tập 1, NXB Giáo
dục Việt Nam), liên hệ ngắn gọn với bài thơ Khi con tu hú của Tố Hữu (Ngữ văn 8,
Tập 2, NXB Giáo dục Việt Nam.