143
ĐỀXUẤTKHUNGLÝTHUYẾTTÍCHHỢPTRÍTUỆ
NHÂNTẠOVÀOĐỀCƯƠNGHỌCPHẦNCHUYÊN
NGÀNHTHIẾTKẾTHỜITRANGTỪKINHNGHIỆM
QUỐCTẾ
NguyễnThịThanhHuệ
,NguyễnÁnhDương
Email:huentt@hict.edu.vn
Ngàytòasoạnnhậnđượcbàibáo:29/09/2025
Ngàyphảnbiệnđánhgiá:15/10/2025
Ngàybàibáođượcduyệtđăng:24/10/2025
DOI:10.59266/houjs.2025.866
Tómtắt:Sựpháttriểnmạnhmẽcủatrítuệnhântạo(AI),đặcbiệtlàGenerativeAI
(GAI)đangtạoranhữngthayđổicănbảntrongngànhthiếtkếthờitrang(TKTT).Dựavào
tổnghợpmộtsốcôngtrìnhnghiêncứuquốctếtiêubiểucôngbốtrongnăm2024-2025,bài
báophântíchvaitròcủaAIởcáckhíacạnh:pháttriểnýtưởngthiếtkế,minhhọavàmô
phỏng,dựbáoxuhướng,thiếtkếbềnvững,pháttriểnkỹnăngmềmvàvấnđềđạođứckhi
sửdụngAItrongTKTT.KếtquảchothấyAIđượcứngdụngtrongTKTTđòihỏiphảitáicấu
trúcchuẩnđầura,nộidung,phươngphápvàđánhgiátrongđềcươnghọcphầngiảngdạy
chuyênngànhTKTTmớiđápứngđượcyêucầuthựctiễn.Tuynhiên,đềcươnghọcphầncủa
cácnghiêncứumớidừngởmứcđềxuấtđơnlẻ,thiếukhunglýluậnvàđịnhhướngtoàndiện.
BàibáođềxuấtkhungtíchhợpAIvàođềcươngchitiếthọcphầnchuyênngànhthờitrang
gồm5thànhtố:(1)Chuẩnđầuracủahọcphầnvàmốiliênhệvớichuẩnđầuracủachương
trình;(2)Nộidunghọcphần;(3)Phươngphápsưphạm;(4)Đánhgiá;(5)Đạođứcvàtrách
nhiệmsửdụngAI.
Từkhóa:chươngtrìnhđàotạo,côngnghệsố,đềcươnghọcphần,thiếtkếthờitrang,trítuệ
nhântạo
1
KhoaThiếtkếsángtạo-TrườngĐạihọcCôngnghiệpvàThươngmạiHàNội,ViệtNam
2
CựuhọcviênĐạihọcAalto,PhầnLan
I.Đặtvấnđề
SựpháttriểnmạnhmẽcủaGAIvà
cáccôngnghệAI-3Dđangtạoraphương
thứcmớitrongthiếtkế,sảnxuấtvàgiáo
dục. Đối với ngành công nghiệp thời
trang,AIgópphầncảitiếntoànbộchuỗi
giátrị,từnghiêncứuxuhướng,thiếtkế,
thửnghiệmmẫu,đếnsảnxuấtvàtiếpthị.
GAIhỗtrợnhàthiếtkếtạoracácýtưởng
sángtạokhônggiớihạn,trongkhiAI-3D
giúpmôphỏngsảnphẩm,thửđồảovàtối
144
ưuhóaquytrìnhpháttriểnbộsưutậpgiúp
rútngắnthờigian,chiphí,giảmthiểurác
thảihướngtớingànhthờitrangbềnvững
vàcánhânhóacao.Tuynhiên,tíchhợp
GAIvàAI-3DvàođàotạongànhTKTT
cũng đặtra nhiều thách thức: từ vấn đề
kỹnăngsố,bảnquyềnsángtạo,đếntác
độngđạođứcvàxãhội.Trênthếgiớiđã
cómộtsốnghiêncứutậptrungvàokhai
thácAItrongđàotạoTKTTnhưngởmức
cáchọcphầnđơnlẻ,chưaxâydựngchung
chotoànbộchươngtrìnhđàotạo(CTĐT)
vàđềxuấtkhunglýthuyết.ỞViệtNam,
sốlượngcôngtrìnhkhoahọcnghiêncứu
về AI cho ngành thời trang còn rất hạn
chế, đặcbiệt chưa đềcập đếnCTĐTvà
đề cương học phầntích hợp AI. Đây là
khoảngtrốngnghiêncứucầnđượcquan
tâmtrongđàotạongànhTKTT,đảmbảo
phùhợpvớixuthếcôngnghệvàgắnvới
đặcthùtrongnước.Chínhvìvậy,bàibáo
nhằm:(1)Tổnghợpcáckinhnghiệmquốc
tếtiêubiểuvềtíchhợpcôngnghệsốvà
AItrongđàotạongànhTKTT;(2)Nhận
diệnthựctrạngvàxuhướngápdụngAI
vào thiết kế chương trình,đề cươngcác
họcphần;(3)Đềxuấtkhunglýthuyếttích
hợpAIvàoxâydựngđềcươnghọcphần
chuyênngànhTKTT.
II.Cơsởlýthuyết
-Lýthuyếtvềđềcươnghọcphần
Theo Parkes & Harris (2002): đề
cương học phần có 3 chức năng chính:
hợpđồng-hồsơlưutrữ-côngcụhọctập.
Đề cương học phần không chỉ là “bản
hợpđồng”giữagiảngviên(GV)vớiSV,
màcònlà“hồsơlưutrữlâudài”phụcvụ
công tác kiểm định và là “công cụ học
tập”địnhhướngchoSV.KhitíchhợpAI
vào đề cương học phần, cần bảo đảm 3
chứcnăngnàykhôngbịphávỡ.
-LýthuyếtvềpháttriểnCTĐT
Schleissetal.(2025)khixâydựng
CTĐTAI liên ngành cho khối kỹ thuật
đã nhấn mạnh vai trò của chuẩn đầu ra
chươngtrình(PLO)vàchuẩnđầurahọc
phần (CLO). Tích hợp AI vào chương
trìnhphảithông quaquátrình lậpsơđồ
mối liên hệ CLO-PLO, nhằm bảo đảm
mỗihọcphầnđónggóprõràngvàomục
tiêuchung.
-Lýthuyếtvềđổimớigiáodụcđại
họcvàcôngnghệ
Lee&Suh(2024)đềxuấtmôhình
tíchhợpAItronggiaiđoạnhìnhthànhý
tưởngTKTT.Môhìnhnàykếthợpyếutố
côngnghệ(côngcụAI),kiếnthứcchuyên
ngành (TKTT) và phương pháp học tập
(studio/lab,dự án). Qua đó cho thấy sự
cần thiết của việc gắn kết ba thành tố:
côngnghệ-nộidung-sưphạm.
- Cách AI tác động đến nội dung
đàotạothờitrang
+Nộidung:AItíchhợpvàoýtưởng,
dựbáoxuhướng,thiếtkếhọatiếttrangtrí
vải,thiếtkếbộsưutập(BST)thờitrang
theo các chuyên đề (thiết kế BST thời
trangtrẻem,thiếtkếBSTthờitrangdạo
phố,thiếtkếBSTthờitrangcôngsở,thiết
kếBSTthờitrangdạhội…)
+ Phương pháp: học tập dự án,
tổ chức workshop theo các chủ đề hay
mô hình “didactic lab” (giảng dạy thực
nghiệm).
+Đánhgiá:thiếtkếbộsưutậpsố,
đạođức,sosánhAIvớithủcông.
+Đạođức:bảnquyền,dữliệu.
-Cácnghiêncứuliênquan
145
Tácgiả,nămcông
bố Têncôngtrình Phươngpháp
nghiêncứu Kếtquảnghiêncứu
Lee&Suh(2024)
AITechnologyIntegrated
EducationModelfor
EmpoweringFashion
DesignIdeation
Thực nghiệm
với SV thiết kế,
tíchhợpAIvàoý
tưởng
AIhỗtrợpháttriểnmoodboard,
pháttriểnýtưởng,nhưngcầntự
phảnbiệnđểtránhphụthuộc
Jung&Suh(2024)
EnhancingSoftSkills
throughGenerativeAI
inSustainableFashion/
TextileDesignEducation
Thử nghiệm 27
SV
AI giúp tăng sáng tạo, tăng
cườngkỹnănghoạtđộngnhóm,
giao tiếp nhưng cần hướng dẫn
đạođức
Rizzi&Bertola
(2025)
ExploringtheGenerative
AIPotentialinthe
FashionDesignProcess
“Didactic lab”
với76SV
AIhữuíchởgiaiđoạnkhámphá
ýtưởng,trựcquanhóahìnhảnh;
SVcầncanthiệpkỹthuậtởphần
mẫupattern
Balasubramanian&
Anderson(2024)
GenerativeAIinFashion
CurriculumAccentuates
DesignProcess
Triển khai thí
điểmvớiSVnăm
cuối
AI tích hợp vàohọc phần Thiết
kếbộsưutập;sảnphẩmcuốilà
bộsưutậpsốhoànchỉnh
Browning-Samoni
etal.(2025)
EthicalThreads:
ExploringGenerativeAI
inFashionEducation
Phân tích trường
hợp lớp học thời
trang
SVquantâmđếnbảnquyền,tính
xác thực; cần đào tạo đạo đức
songhành
Parkes&Harris
(2002)
ThePurposesofa
Syllabus
Phân tích 200 đề
cươnghọcphần
Đềxuấtđềcươnghọcphầncó3
chứcnăngchính:
hợpđồng-hồ
sơlưutrữ-côngcụhọctập
Schleissetal.
(2025)
Designingan
InterdisciplinaryArticial
IntelligenceCurriculum
forEngineering
Workshop với
chuyêngia
Thiết kế chương trình AI liên
ngành cho kỹ thuật, nhấn mạnh
sơđồ
mốiliênhệCLO-PLO
MdKhairulanwar&
Jamaludin(2024)
ArticialIntelligence
inFashionDesign
Education:A
Phenomenological
ExplorationofCerticate-
LevelLearning
Nghiên cứu định
tính
SV hứng thú khiAI được dùng
trongminhhọavàýtưởngnhưng
gặptháchthứcvềđạođứcvàtính
xácthựcthiếtkế.
Eikeetal.(2025)
AIandFashion:Student
perspectivesonthe
applicationandethical
useofvariousformsofAI
infashioneducation.
Khảo sát ý kiến
SVvềnhiềudạng
AIápdụngtrong
giáo dục thời
trang
SVnhìnnhậnAIvừalàcôngcụ
hữuíchvừacólongạiđạođức;
mong muốn có hướng dẫn rõ
ràngtừGV.
- Đề xuất mô hình nghiên cứu:
“Khung tích hợpAI vào đề cương học
phầnngànhTKTT”.
III.Phươngphápnghiêncứu
-Khungnghiêncứuvàphạmvi
+Khungphântíchdựatrênmôhình
5thànhtố:CLOvàmốiquanhệvớiPLO,
nộidung,phươngpháp,đánhgiá,đạođức.
Đâylàcơsởđểxácđịnhbiếnquansátvà
địnhhướngphươngphápthuthậpdữliệu.
+Phạmvinghiêncứutậptrungvào
cáchọcphầnchuyênngànhcốtlõivềsáng
tạocủachươngtrìnhTKTTcótiềmnăng
tíchhợpAI,baogồm:Nhómcáchọcphần
146
Thiếtkế BSTthờitrangtheochuyênđề,
dựbáoxuhướng,thiếtkếhọatiếttrangtrí
vải,đồántốtnghiệp.
- Phương pháp tổng quan các tài
liệu:làcáccôngtrìnhnghiêncứutiêubiểu
trên thế giớitrong năm2024, 2025liên
quanđếnAItrongđàotạo ngànhTKTT
vàpháttriểnCTĐT.Cáccôngtrìnhđược
lựachọntừcáctạpchívàhộithảokhoa
họcquốctếuytín.
-Cáchđolườngcácbiến
+CLOvàmốiquanhệvớiPLO:
đoquamứcđộgắnkếtCLOđềxuấtvới
PLO hiện hành theo thang Likert bởi
chuyêngiađộclập.
+ Nội dung học phần: nhận diện
các học phần hoặc hoạt động có thể bổ
sungAI(thangđođịnhtính).
+Phươngphápsưphạm:đoqua
cáchthứctriểnkhaicácworkshop,họctập
dựán,“didacticlab”.
+Đánhgiá:đoquatiêuchíbổsung
nhưtheodõiSVthựchiệntrongquátrình
thiếtkế,bàiluậnthểhiệntưduycủaSV
hoặcsosánhgiữaAIvàthủcông.
+Đạođức:đoquamứcđộSVhoặc
GV nhận thức về quyền sở hữu trí tuệ,
minhbạchAI,nhậndiệnsựthiênlệchdữ
liệudoAItạora.
-Phươngphápphântích
+ Phân tích nội dung: hệ thống
hóacácxuhướngquốctếvềAItrongthời
trangvàtrongthiếtkếCTĐT.
+ Phân tích chuyên gia: sử dụng
bảngtiêuchíđểcácchuyêngiađánhgiá
mứcđộphùhợpkhicậpnhậtCLOvàliên
kếtvớiPLO.
+ Sosánh trường hợp: đối chiếu
cácmôhìnhquốctếđểđềxuấtkhunglý
thuyếtphùhợpchoViệtNam.
IV. Kết quả nghiên cứu và thảo
luận
4.1.Trítuệnhântạotrongđàotạo
thiếtkếthờitrang
4.1.1.Trítuệnhântạotronghỗtrợý
tưởngvàminhhọathiếtkế
Đâylànộidungđượcnhiềunghiên
cứuđềcậpvàchứngminhhiệuquảvượt
trộisovớiphươngphápthủcôngtruyền
thốngtrongTKTT.
- Các tác giả đã nghiên cứu đưa
cáccôngcụGAIvàoquytrìnhTKTTtừ
phácthảo,pháttriểnýtưởng,môphỏng
vàphảnbiện,giúpSVphácthảoýtưởng,
moodboard,bảngmàu,mẫuvải,tăngtính
sáng tạo,cải thiệnkỹ năngphântích và
tiếtkiệm thờigian,tạo ranhiềuphương
án phong phú gắn kết SV với công
nghệ mới (Lee và Suh, 2024; Rizzi và
Bertola, 2025; Jung và Suh, 2024). Tác
giảBalasubramanianvàAnderson(2024)
nhấn mạnhAI hỗ trợ quy trình thiết kế
từ ý tưởng ban đầu đến sản phẩm cuối
vàxâydựnghồsơbộsưutậpthờitrang;
Khairulanwar và Jamaludin (2024) đã
chứngminhvaitròngàycàngquantrọng
củaAItronggiaiđoạnpháttriểnýtưởng
vàthửnghiệmmẫuảo.
-Từhiệuquảnghiêncứu,cáctácgiả
đãđềxuấttíchhợpAIvàotrongđàotạo
ngành TKTT. Nghiên cứu mô hình giáo
dụctíchhợpcôngnghệAItrongđàotạo
TKTT,LeevàSuh(2024)đềxuấtmộtchu
trình giảng dạy gồm: (1) Xác định mục
tiêu;(2)KhámphávớiAI;(3)Pháttriển
lặplại;(4)Đánhgiáphảnbiện;(5)Hoàn
thiệnvàtrìnhbày.TácgiảKhairulanwar
và Jamaludin (2024) cho rằng:AI là xu
hướngtấtyếu,cầnlồngghépđàotạoAI
vào chươngtrình đểSV cónăng lựcsố,
sángtạovàphảnbiện,chươngtrìnhcần
cân bằng giữa sáng tạo con người và
147
sức mạnh công nghệ. Nghiên cứu của
BalasubramanianvàAnderson(2024)cho
thấytíchhợpGAIvàochươngtrìnhđào
tạo TKTT là bướctiến quan trọng, giúp
SVcókỹnăngnghềnghiệpphùhợpvới
bốicảnhhiệnđại,đồngthờinuôidưỡngtư
duysángtạovànhậnthứcvềsựkếthợp
giữacôngnghệvànghệthuật.Đềcương
họcphầncầnbổsungmụctiêuliênquan
đếnkỹnăngAI.RizzivàBertola(2025)
xây dựng mô hình “didactic lab” nhằm
kiểmnghiệmhiệuquảgiảngdạyvớiAI,
kếtquảchothấycôngnghệnàykhôngchỉ
hỗ trợ về mặt kỹ thuật mà còn thay đổi
phươngphápsưphạm,giatăngtínhtương
tácvàsángtạotronglớphọc.
Tuy nhiên, các nghiên cứu cũng
cảnh báo rằng chất lượng hình ảnh còn
phụthuộc dữ liệu, dễtạora kết quảlặp
lạigiống nhau,thiên lệchtheo thẩmmỹ
phươngTây hoặcthiếu bản sắcvănhóa
dân tộc (Balasubramanian & Anderson,
2025;Rizzi&Bertola,2025).Dođó,vai
trò của GV trong điều chỉnh và hướng
dẫnrấtquantrọngđểtránhsựlặplạivà
đảmbảothiếtkếgiữđượcbảnsắcvănhóa
(Browning-Samonietal.,2025).
4.1.2. Trí tuệ nhân tạo dự báo xu
hướngvàquảntrịdữliệuthờitrang
Dựbáoxuhướnglàxươngsốngcủa
đàotạothờitrang,yêucầudữliệuphântích
đachiều.Vìvậy,sửdụngAItrongquảntrị
dữ liệulàm cơsở dự báo xuhướngđặc
biệthữuích trongđàotạo ngànhTKTT.
Nghiêncứu“didacticlab”môphỏngviệc
dùngAIđểtruyxuất,kếthợpvàtrựcquan
hóa dữ liệu lưu trữ thời trang cho thấy
khảnăngquảntrịvàtáisửdụngdữliệu
thờitrangbằngAI,hỗtrợđặcbiệttrong
nghiên cứuxu hướngvàcảm hứngthiết
kế(Rizzi&Bertola,2025).TácgiảLee&
Suh(2024)nhấnmạnhđếnkhảnăngAI
khaitháccơsởdữliệuhìnhảnhvàngôn
ngữđểtạomoodboardvàýtưởngthiếtkế.
Kếtquả,AIhỗtrợxửlýkhốilượnglớndữ
liệuhình ảnh nhanh chóng. SV sử dụng
nhiều loạiAI, bao gồmAI phân tích dữ
liệu,dựbáoxuhướngvàchorằngAIhữu
ích trong nhậndiện, tổnghợpxu hướng
thờitrangtừdữliệuđanguồn(Eikeetal.
2025).AImởrakhảnăngđổimớitrong
phác thảo, tạo mẫu, phân tích xuhướng
(KhairulanwarvàJamaludin,2024).
Tuynhiên,AIvẫnchưathểthaythế
khảnăngphântíchngữcảnhxãhội-văn
hóa,vốntạonênchiềusâucủadựbáothời
trang. Vì vậy, sự kết hợp giữaAI xử lý
dữliệuvàtưduyphảnbiệnconngườilà
hướngđicầnthiết.
4.1.3.Trítuệnhântạotrongthiếtkế
bềnvữngvàcôngnghệ3D
NghiêncứucủaJungvàSuh(2024)
nhấn mạnh vai trò của GAI trong thúc
đẩy TKTT bền vững thông qua việc hỗ
trợnhanhchóngquátrìnhpháttriểnmẫu
rập và dựng mẫu, nhờđó SV có cơ hội
thử nghiệm nhiều phương án, tiết kiệm
nguyênliệuvàthânthiệnmôitrường.AI
mởrộngkhônggiansángtạovàkhuyến
khíchSVtiếpcậntưduythiếtkếbềnvững
dựatrêncôngnghệ3Ddựavàotriểnkhai
môhình“didacticlab”.AIđặcbiệthữuích
tronggiaiđoạnkhámphávàtrựcquanhóa
ýtưởng,baogồmcảviệctáisửdụngdữ
liệulưutrữvàtạomẫu3Dbanđầu(Rizzi
&Bertola,2025).TíchhợpcôngcụGAI
vàoquátrìnhxâydựnghồsơbộsưutập
giúpSVnhanhchóngtạoranhiềuphương
ántrìnhbàytrựcquan,baogồmcảminh
họa3D.AIkhôngchỉhỗtrợhìnhảnhhóa
ýtưởngmàcònkhuyếnkhíchSVsosánh
giữasảnphẩmAItạoravàkỹthuậttruyền
thống,từđónângcaonhậnthứcvềyếutố
bềnvữngvàtínhxácthựccủasảnphẩm