Độc tính cấp, độc tính bán trường diễn và tác dụng hạ acid uric của phân đoạn cao chiết địa liền n-hexan (Kaempferia galanga L.) trên thực nghiệm

Gout là một bệnh chuyển hóa phổ biến, đặc trưng bởi tình trạng viêm khớp và tăng acid uric máu, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng sống và có tỷ lệ mắc ngày càng tăng trên toàn cầu. Các liệu pháp điều trị hiện hành thường đi kèm với tác dụng phụ đáng lo ngại, tạo ra nhu cầu cấp thiết cho các giải pháp thay thế an toàn và hiệu quả hơn, đặc biệt từ các nguồn dược liệu tự nhiên. *Kaempferia galanga L.* (Địa liền) là một cây thuốc quý ở Việt Nam, được biết đến với tiềm năng ức chế enzym xanthin oxidase. Nghiên cứu này nhằm mục đích đánh giá một cách toàn diện độc tính cấp, độc tính bán trường diễn và tác dụng hạ acid uric của phân đoạn cao chiết n-hexan từ Địa liền, từ đó cung cấp cơ sở khoa học vững chắc cho việc ứng dụng loài cây này trong điều trị bệnh gout.

Các nhà khoa học, nghiên cứu viên trong lĩnh vực dược học, y học, hóa dược và sinh viên, đặc biệt những người quan tâm đến dược liệu thiên nhiên và điều trị bệnh gout.

Nghiên cứu này khảo sát tiềm năng của Địa liền (*Kaempferia galanga L.*) trong điều trị bệnh gout, một bệnh lý chuyển hóa có tỷ lệ mắc ngày càng tăng và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe. Mục tiêu là đánh giá toàn diện độc tính cấp, độc tính bán trường diễn và tác dụng hạ acid uric của phân đoạn cao chiết n-hexan từ cây này. Về phương pháp, độc tính cấp được xác định trên chuột nhắt trắng Swiss bằng phương pháp Litchfield-Wilcoxon, với liều dùng tăng dần để tính toán LD50. Độc tính bán trường diễn được thực hiện trên chuột cống trắng Wistar trong 4 tuần theo hướng dẫn của WHO, sử dụng hai mức liều 50 mg/kg/ngày và 150 mg/kg/ngày, theo dõi các chỉ số sinh hóa máu, chức năng gan, thận và mô bệnh học. Tác dụng hạ acid uric được đánh giá trên chuột nhắt trắng gây tăng acid uric máu thực nghiệm bằng kali oxonat, so sánh với nhóm đối chứng và allopurinol ở liều 100 mg/kg/ngày và 300 mg/kg/ngày của phân đoạn cao chiết. Kết quả cho thấy phân đoạn cao chiết n-hexan có độc tính cấp thấp, với LD50 đường uống là 3671,94 mg/kg. Trong nghiên cứu bán trường diễn, không có thay đổi đáng kể về tình trạng chung, cân nặng, chức năng tạo máu, gan và thận ở cả hai mức liều. Tuy nhiên, thay đổi mô bệnh học gan được quan sát ở liều cao, đòi hỏi nghiên cứu sâu hơn. Quan trọng hơn, cả hai mức liều thử nghiệm đều thể hiện tác dụng hạ acid uric máu đáng kể. Những phát hiện này cung cấp cơ sở khoa học quan trọng, chứng minh tiềm năng của phân đoạn cao chiết n-hexan từ Địa liền như một ứng viên triển vọng trong phát triển các liệu pháp điều trị tăng acid uric máu và bệnh gout. Mặc dù độc tính bán trường diễn nhìn chung thấp, các biến đổi gan ở liều cao cần được xem xét kỹ lưỡng và nghiên cứu thêm để đảm bảo an toàn tối ưu cho việc ứng dụng lâm sàng.