
Bộ Y tế | BAN BIÊN SOẠN
1
BỘ Y TẾ
HƢỚNG DẪN SỬ DỤNG KHÁNG SINH
(ban hành kèm theo Quyết định số 708/QĐ-BYT ngày 02/3/2015)
HÀ NỘI - 2015

Bộ Y tế | BAN BIÊN SOẠN
2
Chủ biên
PGS.TS. Nguyễn Thị Xuyên
Đồng chủ biên
PGS. TS. Lƣơng Ngọc Khuê
GS. TS. Trần Quỵ
GS.TS. Hoàng Thị Kim Huyền
BAN BIÊN SOẠN
GS.TS
Trần Quỵ
GS.TS
Hoàng Thị Kim Huyền
GS.TS
Nguyễn Lân Việt
GS.TS
Ngô Quý Châu
GS.TS
Lê Quang Cƣờng
PGS.TS
Trần Hậu Khang
PGS.TS
Đỗ Nhƣ Hơn
PGS.TS
Bạch Quốc Khánh
PGS.TS
Trần An
PGS.TS
Nguyễn Gia Bình
PGS.TS
Đinh Thị Kim Dung
PGS.TS
Trƣơng Thanh Hƣơng
PGS.TS
Bùi Vũ Huy
PGS.TS
Nguyễn Thị Ngọc Lan
PGS.TS
Đỗ Thị Liệu
PGS.TS
Đào Văn Long
PGS.TS
Đoàn Mai Phƣơng
PGS.TS
Nguyễn Hữu Sáu
PGS.TS
Phạm Thị Hồng Thi
PGS.TS
Nguyễn Thị Vinh

Bộ Y tế | BAN BIÊN SOẠN
3
TS.BS
Trần Thị Tô Châu
TS.BS
Lê Xuân Cung
TS.BS
Phạm Ngọc Đông
TS.BS
Nguyễn Hải Anh
TS.BS
Vũ Văn Giáp
TS.BS
Chu Thị Hạnh
TS.BS
Nguyễn Thanh Hồi
TS.BS
Vũ Trƣờng Khanh
TS.BS
Nguyễn Văn Kính
TS.BS
Phan Thu Phƣơng
TS.BS
Trần Quý Tƣờng
TS.BS
Lê Thị Diễm Tuyết
TS.BS
Lê Thị Kim Xuân
TS.DS
Nguyễn Thị Liên Hƣơng
TS.DS
Phạm Thị Thúy Vân
TS.DS
Nguyễn Hoàng Anh
TS.DS
Vũ Thị Thu Hƣơng
Ths.BSCKII
Vũ Bá Quyết
BSCKII
Huỳnh Phan Phúc Linh
Ths.DS
Cao Hƣng Thái
Ths.DS
Nguyễn Hằng Nga
Ths.BS
Lƣu Văn Ái
Ths.BS
Giang Thục Anh
Ths.BS
Bùi Hải Bình
Ths.BS
Nguyễn Đăng Tuân
Ths.BS
Lê Thị Ngọc Lan
Ths
Vũ Quốc Đạt
Ths
Nguyễn Thị Thanh Huyền

Bộ Y tế | BAN BIÊN SOẠN
4
Ths
Đoàn Thị Phƣơng Lan
Ths
Tạ Thị Diệu Ngân
Ths
Nguyễn Kim Thƣ
BS
Thẩm Trƣơng Khánh Vân
TỔ THƢ KÝ VÀ BIÊN TẬP:
Ths
Nguyễn Đức Tiến
Ths
Ngô Thị Bích Hà
Ths
Trƣơng Lê Vân Ngọc
Ths
Nguyễn Thị Đại Phong
Ths
Nguyễn Thị Thủy
Bộ môn Dƣợc lâm sàng – Trƣờng đại học Dƣợc Hà Nội

Bộ Y tế | MỤC LỤC
5
MỤC LỤC
Ban biên soạn ................................................................................................ 2
Mục lục .......................................................................................................... 5
Danh mục bảng .............................................................................................. 8
Danh mục hình vẽ ....................................................................................... 10
Từ viết tắt tiếng Anh ................................................................................... 11
Từ viết tắt tiếng Việt ................................................................................... 13
Lời nói đầu .................................................................................................. 15
PHẦN I. ĐẠI CƢƠNG VỀ KHÁNG SINH VÀ VI KHUẨN HỌC ............. 17
CHƢƠNG I. ĐẠI CƢƠNG VỀ KHÁNG SINH ................................................................................ 19
Mở đầu ......................................................................................................... 21
Các nhóm kháng sinh và tác dụng ............................................................... 22
Cơ chế tác dụng của kháng sinh và phối hợp kháng sinh ........................... 35
Khái niệm Dƣợc động học/Dƣợc lực học (PK/PD) và ứng dụng ............... 39
Các nguyên tắc sử dụng kháng sinh ............................................................ 46
CHƢƠNG II. ĐẠI CƢƠNG VỀ VI KHUẨN HỌC ......................................................................... 56
Đại cƣơng về vi khuẩn học ................................................................................................................ 58
Vai trò của vi sinh lâm sàng với sử dụng kháng sinh hợp lý ...................... 63
Sự đề kháng kháng sinh của vi khuẩn ......................................................... 67
PHẦN II. ĐIỀU TRỊ CÁC BỆNH NHIỄM KHUẨN ................................... 74
CHƢƠNG I. NHIỄM KHUẨN HÔ HẤP ............................................................................................ 76
Viêm phế quản cấp ở ngƣời lớn .................................................................. 78
Giãn phế quản .............................................................................................. 82
Đợt cấp bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính ........................................................ 87
Viêm phổi mắc phải ở cộng đồng ............................................................... 93
Sử dụng kháng sinh điều trị viêm phổi cộng đồng ở trẻ em ....................... 99
Viêm phổi bệnh viện ................................................................................. 110
Viêm phổi liên quan đến thở máy ............................................................. 117
Áp xe phổi ................................................................................................. 128
Tràn mủ màng phổi ................................................................................... 132
CHƢƠNG II. NHIỄM KHUẨN HUYẾT VÀ SỐC NHIỄM KHUẨN ................................... 137
Nhiễm khuẩn huyết và sốc nhiễm khuẩn .................................................. 139
CHƢƠNG III. NHIỄM KHUẨN TIM MẠCH ................................................................................ 149
Thấp tim .................................................................................................... 151
Viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn ............................................................... 155
CHƢƠNG IV. NHIỄM KHUẨN DA VÀ MÔ MỀM ................................................................... 159
Nhọt ........................................................................................................... 161
Viêm nang lông ......................................................................................... 164
Viêm mô bào ............................................................................................. 168

