No hay đói đều dễ bị say tàu xe
Bạn không nên bước lên tàu xe trong tình trạng quá no hay quá đói
nếu thuộc loại dễ "say". Các loại mùi đặc biệt như mùi thuốc lá, hơi người...
cũng dễ khiến người đi tàu xe xây xẩm mặt mày.
Không ít người hễ bước lên xe là bị lảo đảo, chóng mặt, đau đầu, nôn thốc
nôn tháo, mặt mũi tái xanh, sau chuyến đi có thể phát ốm. Đó là triệu chứng say
tàu xe.
Nguyên nhân chủ yếu gây say tàu xe là sự kém thích ứng của tiền đình với
sự thay đổi vị trí của cơ thể một cách không có quy tắc. Trong hoạt động hằng
ngày, chúng ta quen đi lại trên mặt đất bằng, không quen với sự tròng trành. Sự
thay đổi phương hướng và tốc độ vận động khác nhau đều gây kích thích không
tốt cho cơ quan tiền đình ở tai trong. Sự kích thích này mạnh đến một mức nào đó
sẽ làm cho một số người chịu không nổi, dẫn đến tình trạng váng đầu, buồn nôn và
nôn.
Dưới sự chi phối của thần kinh trung ương, tiền đình điều tiết sự thăng bằng
tư thế của cơ thể khi đi máy bay, tàu thuyền hoặc các loại xe cộ. Sự dao động
tròng trành làm cho cơ thể thay đổi tư thế không có quy luật, kích thích cơ quan
tiền đình của tai trong. Người thích ứng tốt thì không sao, nhưng với những người
có cơ quan tiền đình quá mẫn cảm, kém thích ứng với sự thay đổi vị trí không có
quy tắc, hiện tượng say tàu, say xe sẽ diễn ra.
Tuy nhiên, nhiều trường hợp say xe không phải do tiền đình mà do ăn quá
no, quá đói, mệt mỏi, bực bội, mất ngủ, không khí ô nhiễm. Bạn cũng dễ say nếu
mẫn cảm với các mùi đặc biệt như mùi xăng ôtô, khói thuốc lá, mùi các loại mồ
hôi ở hành khách, mùi tàu xe lâu không được khử mùi.
Hạn chế say tàu xe
Thông thường những người ít hoặc lần đầu đi tàu xe dễ bị chứng say hơn
những người phải đi lại thường xuyên. Biện pháp tốt nhất là tập luyện trong một
thời gian dài hoặc ngồi tàu, xe nhiều lần để nâng cao khả năng thích ứng của cơ
quan tiền đình đối với vận động không có quy tắc.
Đối với những người không có cơ hội đi tàu xe trong thời gian dài, việc
thường xuyên rèn luyện thể lực có tác dụng hỗ trợ cho việc điều tiết thăng bằng vị
trí của cơ thể. Các môn vận động vòng lăn, bàn đu dây, cầu trượt, xà đơn, xà kép,
nhào lộn trên đệm... đều có thể nâng cao khả năng thích ứng của tiền đình.
Đối với những người say tàu, xe do mùi, do tâm lý hay tình trạng quá no,
quá đói thì phải khắc phục được những nguyên nhân này. Nếu bạn mẫn cảm với
mùi xăng, mùi mồ hôi thì nên chọn những chiếc xe chất lượng tốt, được vệ sinh
sạch sẽ. Có thể ngửi những mùi dễ chịu như ruột bánh mì, vỏ cam, quýt, gừng.
Đừng nên ăn quá no hoặc để quá đói, tránh những thức ăn khó tiêu như dừa, trứng,
lạc.
Tình trạng stress cũng làm bạn nôn nao, do vậy phải tạo một cảm giác thoải
mái khi bước lên tàu, xe. Cười, nói vui vẻ với những người xung quanh cũng hạn
chế được rất nhiều chứng này. Chính vì vậy mà những hành khách không có bạn
đồng hành thường dễ bị say dù là đi một đoạn đường ngắn; nhưng nếu đi cùng bạn
bè, gia đình thì dù trải qua một chặng đường dài vẫn khỏe mạnh bình thường.
Hiện nay đã có rất nhiều loại thuốc say tàu xe được sử dụng, có thể gây
buồn ngủ hoặc không. Để sử dụng thuốc có hiệu quả, người cần nói rõ mức độ say
của mình để bác sĩ cho thuốc phù hợp. Nên uống trước khi lên tàu xe 30 phút.
Dự phòng và điều trị say sóng
Say sóng là trạng thái mất thăng bằng của cơ thể do sự kích thích của các
dao động trên tàu, biểu hiện chủ yếu là buồn nôn và nôn. Đối với những người làm
việc trên biển, say sóng ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe và hiệu quả công tác.