1
Đổi mới phương pháp dạy học, vận dụng trò chơi quân sự vào trong quá
trình giảng dạy thực hành môn GDQP trong trường THPT
2
PHẦN I: MỞ ĐẦU
1. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Để thực hiện tốt hai nhiệm vụ chiến lược của cách mạng Việt Nam là xây dựng chủ
nghĩa xã hội và bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa. Đảng và nhà nước ta rất coi trọng việc xây
dựng nền Quốc phòng toàn dân (QPTD), An ninh nhân dân (ANND) vững mạnh trong thời
kì mới. Trong đó học sinh Trung học phổ thông (THPT), những chủ nhân tương lai của đất
nước có vai trò quan trọng. Tích cực học tập hiểu nội dung cơ bản về xây dựng nền quốc
phòng, an ninh, góp phần cùng toàn Đảng, toàn dân, toàn quân xây dựng vững chắc nền
quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân của đất nước trong thời kì mới là một trong những
nhiệm vụ trọng tâm của học sinh trong giai đoạn hiện nay.
Giáo dục quốc phòng là một môn học nằm trong hệ thống giáo dục quốc gia nhằm
giáo dục con người Việt Nam phát triển toàn diện. Giáo dục quốc phòng cho học sinh là một
bộ phận quan trọng của công tác giáo dục quốc phòng toàn dân, góp phần nâng cao ý thức
Quốc phòng – An ninh, củng cố nền quốc phòng toàn dân an ninh nhân dân, xây dựng nền
QPTD, ANND vững mạnh. Nhận rõ vị trí, vai trò của nhiệm vụ trên, trong những năm qua
dưới sự chỉ đạo của Sở GD&ĐT Hưng Yên trường THPT Mỹ Hào đã tổ chức triển khai
thực hiện tốt hoạt động Giáo Dục Quốc Phòng An ninh cho học sinh.
Trong những năm qua Ban giám hiệu nhà trường đã chỉ đạo, xây dựng kế hoạch
hướng dẫn giáo viên chọn các hình thức tổ chức Dạy - Học môn học GDQP - AN. Các giáo
viên bộ môn GDQP – AN được đào tạo cơ bản và tập huấn về đổi mới phương pháp Dạy -
Học, đã mạnh dạn thay đổi hình thức tổ chức dạy học cho phù hợp với chương trình của Bộ
giáo dục đề ra. Môn GDQP – AN đã được đưa vào chương trình dạy học chính khóa.
Chương trình gồm 105 tiết được thực hiện từ năm học 2009 - 2010 đến nay. Thông qua hoạt
động GDQP-AN, học sinh được nâng cao hiểu biết về truyền thống vẻ vang của dân tộc của
Quân Đội Nhân Dân Việt Nam và một số nội dung cơ bản về phòng thủ dân sự, kỹ chiến
thuật quân sự và những nội dung khác, rèn luyện tác phong nếp sống tập thể có kỷ luật của
quân đội. Các giáo viên bộ môn GDQP-AN đều tích cực tham gia công tác giảng dạy, huấn
luyện. Học sinh tích cực, hăng say luyện tập nghiên cứu tài liệu. Bước đầu đã cải thiện được
đáng kể chất lượng Dạy và Học.
Chương trình giáo dục quốc phòng an ninh ở trường THPT gồm hai phần: Phần
giảng dạy lý thuyết và phần giảng dạy thực hành về những động tác kỹ thuật cơ bản của
động tác đội ngũ từng người không có súng, đội ngũ đơn vị, kỹ thuật băng bó vết thương
của khối 10; kỹ thuật bắn súng, ném lựu đạn, kỹ thuật cứu chuyển thương của khối 11; Các
tư thế động tác cơ bản vận động trong chiến đấu, lợi dụng địa hình địa vật của khối 12. Phần
3
giảng dạy lý thuyết rất phong phú nhưng ở phần giảng dạy thực hành, nếu chỉ đơn thuần là
dạy kỹ thuật tác động và tổ chức luyện tập thì khi thực hiện những nội dung trên cả người
dạy và người học đều cảm thấy khô khan, nhàm chán. Vì vậy trong quá trình giảng dạy, việc
đổi mới phương pháp giảng dạy để làm cho giờ học có sức lôi cuối và phát huy được tính
tích cực của học sinh là rất cần thiết, tôi đã luôn luôn cố gắng suy nghĩ tìm tòi và không
ngừng sáng tạo. Tôi mạnh dạn đưa thêm nội dung “Trò chơi quân sự” vào trong các tiết
học, buổi học tạo hưng phấn cho người học cũng như người dạy.
Qua thực tiễn áp dụng ở một số lớp và tiến hành thử nghiệm ở nhiều tiết dạy, tôi nhận
thấy học sinh tham gia học tập tích cực hơn, hăng say hơn, thích học môn GDQP hơn ở
những tiết học không áp dụng nội dung “Trò chơi quân sự”.
Để đạt được mục tiêu giáo dục nói chung cũng như môn GDQP nói riêng để tạo sự
chuyển biến lớn trong quá trình dạy học, phát huy tính tích cực của học sinh, để việc giảng
dạy đạt hiệu quả cao tôi mạnh dạn đưa ra đề tài nghiên cứu:
“ Đổi mới phương pháp dạy học, vận dụng trò chơi quân sự vào trong quá trình
giảng dạy thực hành môn GDQP trong trường THPT”
2. MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU.
2.1. Mục đích
- Nghiên cứu lựa chọn đề tài, đổi mới phương pháp dạy học môn GDQP – AN. Vận
dụng trò chơi quân vào quá trình giảng dạy, thực hành môn GDQP – AN.
- Góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy và tạo ra hứng thú hơn khi học môn GDQP
– AN. Phát huy tính tích cực của học sinh trong học tập.
2.2. Nhiệm vụ:
- Để thực hiện mục đích nghiên cứu của đề tài tôi xác định các nhiệm vụ sau:
Nhiệm vụ 1:
- Nghiên cứu trên cơ sở lý luận khoa học, đánh giá thực trạng công tác giảng dạy và học
tập môn GDQP- AN trong trường THPT Mỹ Hào.
Nhiệm vụ 2:
- Lựa chọn vận dụng một số trò chơi quân sự vào trong quá trình giảng dạy thực hành
môn GDQP – AN và đánh giá hiệu quả ứng dụng.
4
3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.
Để tiến hành giải quyết các nhiệm vụ của đề tài có hiệu quả tôi sử dụng các phương
pháp nghiên cứu sau:
3.1. Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu tham khảo .
Thông qua phương pháp phân tích và tổng hợp các tài liệu có liên quan như: sách giáo
khoa GDQP – AN, tài liệu tham khảo, tài liệu đổi mới phương pháp dạy học và một số trò
chơi phù hợp với quân sự.
3.2. Phương pháp phỏng vấn:
Thông qua phỏng vấn các thầy cô giáo và các đồng nghiệp có nhiều kinh nghiệm trong
và ngoài trường để lấy tư liệu phục vụ nghiên cứu .
3.3. Phương pháp quan sát sư phạm.
Tôi tiến hành quan sát các giờ tập luyện chính khóa, ngoài thao trường của các đồng
nghiệp trong và ngoài trường. Từ đó, đi đến việc giải quyết các nhiệm vụ của đề tài một
cách chính xác và đúng hướng.
3.4. Phương pháp thực nghiệm sư phạm.
Phương pháp thực nghiệm là phương pháp được sử dụng rộng rãi trong nghiên cứu.
Trong đề tài này chúng tôi dùng phương pháp thực nghiệm sư phạm để ứng dụng các bài tập
trò chơi đã được lựa chọn nhằm hoàn thành tốt một bài dạy để đảm bảo được những vấn đề
đã đặt ra.
4. TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU.
4.1. Thời gian.
Để nghiên cứu đề tài này tôi nghiên cứu từ tháng 25/8/2012 đến tháng 4/2013 và chia
thành nhiều giai đoạn.
Giai đoạn 1: Từ 25/8/2012 đến 30/08/2012.
- Chọn đề tài .
- Xây dựng đề cương .
Giai đoạn 2: Từ 01/09/2012 đến 30/3/2013
- Giải quyết nhiệm vụ đề tài
- Xử lý số liệu và hoàn thiện đề tài.
Giai đoạn 3: Đến 06/04/2013.
5
Báo cáo trước Hội nghị ban chuyên môn
4.2. Đối tượng nghiên cứu:
Học sing trường THPT Mỹ Hào.
4.3. Địa điểm nghiên cứu:
Trường THPT Mỹ Hào.
PHẦN II. NỘI DUNG
1. Thực trạng của vấn đề:
a. Thuận lợi :
- Bản thân tôi được Sở Giáo Dục và Đào Tạo Hưng Yên tạo điều kiện cho đi học lớp
Giáo viên Giáo dục Quốc Phòng tại trường Đại Học Sư phạm Hà Nội, đồng thời được Ban
giám hiệu cũng như các thành viên của tổ Ngoại ngữ - Thể dục – Quốc phòng luôn khuyến
khích động viên tôi trong việc đổi mới phương pháp và ứng dụng công nghệ thông tin vào
quá trình giảng dạy môn học GDQP – AN.
- Giờ dạy môn Giáo dục quốc phòng an ninh thực sự mang lại cho tôi sự cảm hứng và
muốn tìm tòi, học hỏi nhiều hơn nữa để không ngừng hoàn thiện chính mình.
- Mục đích của đề tài là tạo sự hưng phấn trong quá trình Dạy - Học, làm cho giờ học
môn GDQP - AN nhẹ nhàng hơn, bớt căng thẳng hơn nhưng đạt kết quả tốt hơn, hướng học
sinh tới ưa thích môn học và định hướng nghề nghiệp cho các em.
b. Khó khăn :
- Hầu hết giáo viên giảng dạy môn GDQP – AN chưa đạt chuẩn, phần đông giáo viên
giảng dạy môn Giáo dục thể chất kiêm nhiệm hoặc có một số ít giáo viên giảng dạy môn
Giáo dục quốc phòng an ninh chỉ qua lớp đào tạo ngắn ngày ( 6 tháng ).
- Về cơ sở vật chất đồ dùng dạy học còn thiếu thốn .
- Việc tìm kiếm các tư liệu phục vụ cho việc viết chuyên đề gặp nhiều khó khăn, nhiều
tư liệu lấy trên sách báo, mạng Internet không có độ tin cậy cao.
- Đại đa số học sinh chưa có hứng thú học .
2. Giải pháp tổ chức thực hiện:
2.1. Đối với giáo viên:
Giáo dục quốc Phòng-an ninh trong ngành giáo dục đã có những chuyển biến
mạnh mẽ từ nhận thức của đội ngũ cán bộ quản lý các cấp đến việc tổ chức thực hiện ở từng
cơ sở, nhà trường, đơn vị. Các cơ quan quản lý giáo dục đã có sự chỉ đạo kiên quyết để thực
hiện tốt nhiệm vụ giáo dục quốc phòng - an ninh trong toàn ngành. Đội ngũ giáo viên giáo
dục quốc phòng ở cấp trung học phổ thông đã bước đầu được hình thành và phát triển. Sở
