Giải pháp hoàn thiện quy trình kiểm toán tài sản cố định trong Kiểm toán báo cáo Tài chính tại Cty TNHH Kiểm toán DFK Việt Nam: Luận văn

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐH KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ TP. HCM

ĐĐỒỒ ÁÁNN TTỐỐTT NNGGHHIIỆỆPP

GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN

QUY TRÌNH KIỂM TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH

TRONG KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH

TẠI CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN DFK VIỆT NAM

NGÀNH

: KẾ TOÁN

CHUYÊN NGÀNH : KẾ TOÁN – KIỂM TOÁN

GVHD : THS. TRỊNH NGỌC ANH

SVTH

: TRẦN BÙI NAM

LỚP

: 08DKT2

MSSV : 0854030174

TP. HỒ CHÍ MINH – 2012

Khoa: Kế toán – Tài chính – Ngân hàng

PHIẾU GIAO ĐỀ TÀI ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

1. Họ và tên sinh viên/ nhóm sinh viên được giao đề tài (sĩ số trong nhóm……):

(1) ........................................................... MSSV: ………………… Lớp: ................ (2) ........................................................... MSSV: ………………… Lớp: ................ (3) ........................................................... MSSV: ………………… Lớp: ................

Ngành : .............................................................................................................. Chuyên ngành : .............................................................................................................. 2. Tên đề tài : ...................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... 3. Các dữ liệu ban đầu : .................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... 4. Các yêu cầu chủ yếu : .................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... ..........................................................................................................................................

5. Kết quả tối thiểu phải có:

1) ...................................................................................................................................... 2) ...................................................................................................................................... 3) ...................................................................................................................................... 4) ......................................................................................................................................

Ngày giao đề tài: ……./……../……… Ngày nộp báo cáo: ……./……../………

Chủ nhiệm ngành (Ký và ghi rõ họ tên)

TP. HCM, ngày … tháng … năm ………. Giảng viên hướng dẫn chính (Ký và ghi rõ họ tên) ThS. Trịnh Ngọc Anh Giảng viên hướng dẫn phụ (Ký và ghi rõ họ tên)

LỜI CAM ĐOAN



Tôi cam đoan đây là đề tài nghiên cứu của tôi. Những kết quả và các số liệu trong

đồ án tốt nghiệp này được thực hiện tại Công ty TNHH Kiểm toán DFK Việt Nam,

không sao chép bất kỳ nguồn nào khác. Tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm trước nhà

trường về sự cam đoan này.

TP. Hồ Chí Minh, ngày ... tháng ... năm 2012

Trần Bùi Nam

LỜI CẢM ƠN



Để đồ án tốt nghiệp được hoàn thành tốt đẹp, trước hết tôi xin gửi lời chúc sức

khỏe và lời cảm ơn sâu sắc đến Ban Giám Hiệu và quý Thầy Cô trường Đại học Kỹ

thuật Công nghệ TP.HCM đã hướng dẫn và truyền đạt cho tôi những kiến thức quý báu

trong suốt bốn năm học tập và nghiên cứu tại trường. Đặc biệt tôi xin gửi lời cảm ơn

chân thành nhất đến Cô – ThS. Trịnh Ngọc Anh đã quan tâm giúp đỡ, lên kế hoạch

hướng dẫn cụ thể để tôi hoàn thành một cách tốt nhất chuyên đề tốt nghiệp trong thời

gian qua.

Bên cạnh đó, tôi cũng xin chân thành cảm ơn Ban Tổng Giám Đốc Công ty

TNHH Kiểm toán DFK Việt Nam và toàn thể Anh Chị Kiểm toán viên trong Công ty

đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ trong suốt thời gian làm việc, tạo điều kiện thuận lợi

để tôi có thể tiếp xúc với công việc kiểm toán thực tế tại các đơn vị, học hỏi thêm nhiều

kinh nghiệm và kiến thức chuyên ngành bổ ích cho bản thân. Điều này có ý nghĩa quan

trọng cho tôi trong việc hoàn thành tốt chuyên đề tốt nghiệp này, đồng thời tạo hành

trang ban đầu để tôi có thể tự tin bước vào nghề nghiệp sau này.

Sau cùng, bằng tất cả tấm lòng và tình cảm của mình, tôi xin gửi đến các Thầy Cô

trường Đại học Kỹ thuật Công nghệ TP.HCM cùng toàn thể Anh Chị Kiểm toán viên

Công ty TNHH Kiểm toán DFK Việt Nam lời chúc sức khỏe và thành công trong công

việc.

Sinh viên thực hiện

Trần Bùi Nam

NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN



..............................................................................................................................

TP. Hồ Chí Minh, ngày ... tháng ... năm 2012

NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN PHẢN BIỆN



..............................................................................................................................

TP. Hồ Chí Minh, ngày ... tháng ... năm 2012

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

MỤC LỤC



Lời mở đầu ................................................................................................................ 1

CHƯƠNG I – LÝ LUẬN CHUNG VỀ KIỂM TOÁN TSCĐ TRONG

KIỂM TOÁN BCTC

1.1. Lý luận chung về kiểm toán BCTC ................................................................ 4

1.1.1. Khái niệm kiểm toán BCTC .................................................................. 4

1.1.2. Mục tiêu kiểm toán BCTC ..................................................................... 4

1.1.3. Đối tượng kiểm toán BCTC ................................................................... 4

1.2. Lý luận chung về kiểm toán TSCĐ trong kiểm toán BCTC ........................ 5

1.2.1. Khái quát về khoản mục TSCĐ ............................................................. 5

1.2.1.1. Khái niệm và vai trò của TSCĐ ................................................ 5

1.2.1.2. Đặc điểm TSCĐ ........................................................................ 5

1.2.1.3. Nguyên tắc ghi nhận TSCĐ ...................................................... 6

1.2.1.4. Phân loại TSCĐ ........................................................................ 8

1.2.1.5. Xác định nguyên giá TSCĐ ....................................................... 9

a. Xác định nguyên giá TSCĐ hữu hình ................................... 10

b. Xác định nguyên giá TSCĐ vô hình ..................................... 12

c. Xác định nguyên giá TSCĐ thuê tài chính ............................ 13

d. Thay đồi nguyên giá TSCĐ ................................................... 13

1.2.1.6. Tổ chức công tác kế toán TSCĐ ............................................. 14

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang i

a. Hệ thống chứng từ sổ sách kế toán ....................................... 14

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

b. Hệ thống tài khoản kế toán .................................................... 14

1.2.2. Mục tiêu kiểm toán TSCĐ ................................................................... 15

1.2.3. Nhiệm vụ kiểm toán TSCĐ .................................................................. 16

1.2.4. Những sai sót thường được phát hiện khi kiểm toán TSCĐ ............. 17

1.3. Chương trình kiểm toán mẫu do VACPA ban hành .................................. 18

1.3.1. Lập kế hoạch kiểm toán ....................................................................... 18

1.3.1.1. Xem xét và chấp nhận khách hàng ........................................ 19

1.3.1.2. Hợp đồng hay Thư hẹn kiểm toán ......................................... 20

1.3.1.3. Kiểm tra tính độc lập của KTV ............................................. 21

1.3.1.4. Trao đổi với Ban Giám đốc đơn vị về kế hoạch kiểm toán ... 22

1.3.1.5. Tìm hiểu khách hàng và môi trường hoạt động .................... 23

1.3.1.6. Tìm hiểu chính sách kế toán và chu trình KD quan trọng .... 24

1.3.1.7. Phân tích sơ bộ BCTC ........................................................... 25

1.3.1.8. Đánh giá chung về HTKSNB của đơn vị ............................... 26

1.3.1.9. Trao đổi với BGĐ và ban kiểm soát về gian lận ................... 27

1.3.1.10. Xác định mức trọng yếu ........................................................ 28

1.3.1.11. Xác định phương pháp chọn mẫu, cỡ mẫu ............................ 31

1.3.2. Thực hiện kiểm toán ............................................................................ 32

1.3.2.1. Kiểm tra HTKSNB ................................................................. 32

1.3.2.2. Chương trình kiểm toán ........................................................ 33

1.3.2.3. Soát xét tổng hợp khác .......................................................... 39

a. Kiểm tra tính tuân thủ pháp luật và các quy định liên quan . 39

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang ii

b. Soát xét các bút toán tổng hợp .............................................. 40

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

c. Kiểm toán năm đầu tiên – Số dư đầu năm tài chính ............. 41

d. Soát xét giao dịch với các bên liên quan ............................... 41

e. Soát xét sự kiện phát sinh sau ngày kết thúc năm tài chính .. 42

f. Kiểm tra các thông tin khác trong tài liệu có BCTC đã được

kiểm toán ............................................................................... 42

g. Soát xét tài sản, nợ tiềm tàng và các cam kết ........................ 43

h. Soát xét thay đổi chính sách kế toán, ước tính kế toán và sai

sót ......................................................................................... 44

1.3.3. Kết thúc kiểm toán ............................................................................... 44

1.3.3.1. Soát xét, phê duyệt và phát hành BCKT ................................ 44

a. Phê duyệt và phát hành Báo cáo kiểm toán và Thư quản lý . 44

b. Soát xét chất lượng của thành viên BGĐ độc lập ................. 45

c. Soát xét giấy tờ làm việc chi tiết ........................................... 45

1.3.3.2. Báo cáo tài chính và Báo cáo kiểm toán ............................... 46

a. Báo cáo kiểm toán ................................................................. 46

b. Báo cáo lưu chuyển tiền tệ trước và sau điều chỉnh .............. 47

c. Các bút toán điều chỉnh – Các bút toán không điều chỉnh .... 47

1.3.3.3. Tổng hợp kết quả kiểm toán .................................................. 48

a. Tổng hợp kết quả kiểm toán .................................................. 48

b. Các vấn đề cần giải quyết trước khi phát hành BCKT ......... 48

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang iii

1.3.3.4. Thư giải trình của BGĐ khách hàng ..................................... 49

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

CHƯƠNG II – THỰC TRẠNG ÁP DỤNG QUY TRÌNH KIỂM TOÁN

TÀI SẢN CỐ ĐỊNH TRONG KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH TẠI

CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN DFK VIỆT NAM VÀO CÔNG TY CỔ

PHẦN ABC

2.1. Tổng quan về Công ty TNHH Kiểm toán DFK Việt Nam ......................... 52

2.1.1. Tư cách pháp nhân của Công ty ......................................................... 52

2.1.2. Lịch sử hình thành và phát triển Công ty .......................................... 53

2.1.3. Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý, hoạt động .................................... 53

2.1.4. Tổ chức bộ máy kế toán ....................................................................... 55

2.1.5. Hoạt động cung cấp dịch vụ của Công ty ........................................... 56

2.1.6. Các khách hàng chủ yếu ..................................................................... 59

2.1.7. Phương hướng và mục tiêu hoạt động ............................................... 60

2.2. Thực trạng áp dụng quy trình kiểm toán tài sản cố định trong kiểm toán

báo cáo tài chính tại Công ty TNHH Kiểm toán DFK Việt Nam vào Công

ty Cổ phần ABC ............................................................................................. 61

2.2.1. Giai đoạn chuẩn bị kiểm toán ............................................................. 62

2.2.1.1. Lập kế hoạch kiểm toán ....................................................... 62

a. Thu thập thông tin khách hàng .............................................. 62

b. Tìm hiểu HTKSNB của khách hàng...................................... 65

c. Đánh giá mức trọng yếu và rủi ro .......................................... 67

2.2.1.2. Thiết kế chương trình kiểm toán ............................................. 71

2.2.2. Thực hiện kiểm toán ............................................................................ 74

2.2.2.1. Thực hiện các thử nghiệm kiểm soát ...................................... 74

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang iv

2.2.2.2. Thực hiện thủ tục phân tích .................................................... 74

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

2.2.2.3. Thực hiện thủ tục kiểm tra chi tiết .......................................... 77

a. Kiểm tra số dư đầu kỳ các TK TSCĐ ................................... 77

b. Kiểm tra các nghiệp vụ tăng trong kỳ của TSCĐ ................. 79

c. Kiểm tra các nghiệp vụ giảm trong kỳ của TSCĐ ................ 80

d. Kiểm tra số dư cuối kỳ các TK TSCĐ .................................. 80

e. Kiểm tra TK chi phí khấu hao TSCĐ .................................... 81

f. Kiểm tra các chi phí phát sinh sau ghi nhận ban đầu ............ 84

g. Xem xét việc trình bày và công bố trên BCTC ..................... 84

2.2.3. Kết thúc kiểm toán ............................................................................... 84

2.2.3.1. Soát xét các giấy tờ làm việc của KTV ................................... 84

2.2.3.2. Tổng hợp kết quả và phát hành báo cáo kiểm toán ................ 85

CHƯƠNG III – MỘT SỐ NHẬN ĐỊNH VÀ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN

THIỆN QUY TRÌNH KIỂM TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH TRONG KIỂM

TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN

DFK VIỆT NAM

3.1. Nhận định chung ............................................................................................ 89

3.1.1. Nhận định về Công ty TNHH Kiểm toán DFK Việt Nam ................. 89

3.1.1.1. Thuận lợi ................................................................................. 89

3.1.1.2. Khó khăn ................................................................................. 91

3.1.2. Nhận định về quy trình kiểm toán TSCĐ trong kiểm toán BCTC tại

Công ty TNHH Kiểm toán DFK Việt Nam ......................................... 92

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang v

3.1.2.1. Ưu điểm ................................................................................... 93

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

3.1.2.2. Hạn chế ................................................................................... 94

3.2. Giải pháp nhằm hoàn thiện quy trình kiểm toán TSCĐ trong kiểm toán

BCTC tại Công ty TNHH DFK Việt Nam ................................................... 96

3.2.1. Giải pháp đối với những khó khăn của Công ty TNHH Kiểm toán

DFK Việt Nam ..................................................................................... 96

3.2.2. Giải pháp đối với những hạn chế trong quy trình kiểm toán TSCĐ

trong kiểm toán BCTC tại Công ty TNHH Kiểm toán DFK Việt Nam .

.............................................................................................................. 97

Lời kết .................................................................................................................... 101

Danh mục tài liệu tham khảo .............................................................................. 102

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang vi

Phụ lục tham khảo

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT



STT VIẾT TẮT DIỄN GIẢI

1 BCKT Báo cáo kiểm toán

2 BCTC Báo cáo tài chính

3 BGĐ Ban Giám đốc

4 CP Cổ phần

5 GTGT Giá trị gia tăng

HTKSNB Hệ thống kiểm soát nội bộ 6

7 KT Kiểm toán

8 KTV Kiểm toán viên

9 MMTB Máy móc thiết bị

10 NC, VKT Nhà cửa, vật kiến trúc

11 PTVT, TD Phương tiện vận tải, truyền dẫn

12 TK Tài khoản

13 TSCĐ Tài sản cố định

14 T/B Bảng cân đối số phát sinh

15 TB, DCQL Thiết bị, dụng cụ quản lý

16 TNHH Trách nhiệm hữu hạn

17 VAS Chuẩn mực kế toán Việt Nam

18 VSA Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang vii

19 XDCB Xây dựng cơ bản

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

DANH SÁCH CÁC BẢNG, SƠ ĐỒ ĐƯỢC SỬ DỤNG



Sơ đồ 1.1 – Các bước thực hiện kiểm toán

Sơ đồ 2.1 – Tổ chức bộ máy quản lý của Công ty TNHH Kiểm toán DFK Việt Nam

Sơ đồ 2.2 – Quy trình kiểm toán TSCĐ trong kiểm toán BCTC tại Công ty TNHH

Kiểm toán DFK Việt Nam

Bảng 2.3 – Mức trọng yếu tổng thể

Bảng 2.4 – Chương trình kiểm toán khoản mục TSCĐ

Bảng 2.5 – Bảng câu hỏi đánh giá HTKSNB của Công ty CP ABC

Bảng 2.6 – Mô hình đánh giá rủi ro phát hiện

Bảng 2.7 – Bảng phân tích tình hình biến động TSCĐ

Bảng 2.8 – Bảng tổng hợp TSCĐ trước kiểm toán

Bảng 2.9 – Bảng tổng hợp tình hình tăng TSCĐ trong kỳ

Bảng 2.10 – Bảng tổng hợp kiểm kê TSCĐ

Bảng 2.11 – Trích bảng tổng hợp khấu hao TSCĐ

Bảng 2.12 – Bảng phân bổ chi phí khấu hao TSCĐ

Bảng 2.13 – Bảng tổng hợp bút toán điều chỉnh

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang viii

Bảng 2.14 – Bảng tổng hợp TSCĐ sau kiểm toán

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

LỜI MỞ ĐẦU



Trong những năm gần đây, nền kinh tế Việt Nam có một sự phát triển vượt

bậc. Đất nước ta đang từng bước chuyển mình và đạt được những thành tựu to lớn

về các mặt kinh tế, văn hóa, chính trị, xã hội. Việc gia nhập tổ chức thương mại thế

giới WTO đã đánh dấu một bước ngoặt mới cho sự phát triển nền kinh tế Việt Nam,

tạo điều kiện hội nhập nền kinh tế trong khu vực Đông Nam Á nói riêng và nền

kinh tế toàn cầu nói chung. Tuy nhiên, điều này cũng đặt ra cho bộ máy quản lý nhà

nước không ít khó khăn trong việc kiểm soát, quản lý nền kinh tế với quy mô số

lượng và chất lượng của các doanh nghiệp trong nước và nước ngoài ngày càng tăng

cao. Trước tình hình đó, hoạt động kiểm toán ở Việt Nam ra đời và được mở rộng

đã đóng vai trò hết sức quan trọng, không chỉ đối vớ i các cơ quan quản lý chức

năng mà còn đối với cả doanh nghiệp được kiểm toán và là nhu cầu tất yếu khách

quan của nền kinh tế thị trường. Một nền kinh tế phát triển lành mạnh và an toàn đòi

hỏi phải được cung cấp các dịch vụ kiểm toán có chất lượng cao. Nhà nghiên cứu

Ier – Khan – Sere đã nhận định: kiểm toán chính là "quan toà công minh của quá

khứ", "người dẫn dắt cho hiện tại" và là "người cố vấn sáng suốt cho tương lai".

Điều này quả thật không sai.

Cùng với sự ra đời và phát triển của hàng loạt các công ty kiểm toán, các loại

hình dịch vụ kiểm toán cung cấp ngày càng đa dạng. Trong đó, kiểm toán báo cáo

tài chính là hoạt động chủ yếu của các tổ chức kiểm toán độc lập, bởi vì báo cáo tài

chính như tấm gương phản chiếu kết quả hoạt động kinh doanh của mộ t doanh

nghiệp. Để đạt được mục đích kiểm toán toàn diện báo cáo tài chính, Kiểm toán

viên cần phải xem xét và kiểm tra riêng biệt các bộ phận cấu thành của chúng. Tài

sản cố định là một trong những bộ phận ấy, nó đóng vai trò quan trọng trong quá

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 1

trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Hơn nữa, khoản mục tài sản cố định

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

thường chiếm tỷ trọng lớn trên bảng cân đối kế toán nên sai sót đối với khoản mục

này thường gây ảnh hưởng trọng yếu đến báo cáo tài chính của doanh nghiệp.

Nhận thức được tầm quan trọng của việc kiểm toán khoản mục tài sản cố định

trong kiểm toán báo cáo tài chính, trên cơ sở những kiến thức được trang bị trong

nhà trường và kinh nghiệm thực tế thu nhận được tại Công ty TNHH Kiểm toán

DFK Việt Nam, tôi đã chọn chuyên đề sau làm đồ án tốt nghiệp, đó là:

“Giải pháp hoàn thiện quy trình kiểm toán tài sản cố định trong kiểm toán

báo cáo tài chính tại Công ty TNHH Kiểm toán DFK Việt Nam”.

Tài sản cố định bao gồm tài sản cố định hữu hình, tài sản cố định vô hình, tài

sản cố định thuê tài chính, bất động sản đầu tư. Mỗi loại có đặc điểm riêng nhưng

quy trình kiểm toán chúng đều dựa trên một số thủ tục cơ bản nên trong chuyên đề

này, tôi sẽ tập trung vào khoản mục tài sản cố định hữu hình.

Nội dung chính được chia làm 3 phần:

- Chương I: Lý luận chung về kiểm toán tài sản cố định trong kiểm toán báo cáo

tài chính.

- Chương II: Thực trạng áp dụng quy trình kiểm toán tài sản cố định trong kiểm

toán báo cáo tài chính tại Công ty TNHH Kiểm toán DFK Việt Nam vào Công ty cổ

phần ABC.

- Chương III: Một số nhận định và giải pháp nhằm hoàn thiện quy trình kiểm

toán tài sản cố định trong kiểm toán báo cáo tài chính tại Công ty TNHH Kiểm toán

DFK Việt Nam.

Trong thời gian thực hiện chuyên đề tốt nghiệp, do khả năng và thời gian có

hạn nên bài viết của tôi không tránh khỏi những thiếu sót. Tôi rất mong nhận được

sự chỉ dẫn, góp ý chân thành từ phía Thầy Cô để chuyên đề của tôi được hoàn thiện

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 2

hơn. Xin chân thành cảm ơn!

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

CHƯƠNG I

---o0o---

LÝ LUẬN CHUNG VỀ KIỂM TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH

TRONG KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 3

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

1.1. Lý luận chung về kiểm toán BCTC

1.1.1. Khái niệm kiểm toán BCTC

Kiểm toán BCTC là quá trình mà trong đó các KTV có thẩm quyền , có trình

độ thích hợp tiến hành một cách độc lập việc thu thập , xác minh, đánh giá các bằng

, tài chính của một chứng về các thông tin có liên quan đến các hoạt động kinh tế

đơn vị và tổ chức kinh tế nhằm xác định và báo cáo mức độ phù hợp của các thông

tin đó với các chuẩn mực về kinh tế , tài chính và kế toán đã được thiết lập và còn

hiệu lực. Qua đó, KTV đánh giá được tính kinh tế, tính hiệu lực và hiệu quả sử dụng

nguồn tài chính cũng như hiệu năng quản lý của các cá nhân, tổ chức.

1.1.2. Mục tiêu kiểm toán BCTC

Theo chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 200 – “Mục tiêu và nguyên tắc cơ bản

chi phối kiểm toán BCTC”: “Mục tiêu của kiểm toán BCTC là giúp cho KTV và

công ty kiểm toán đưa ra ý kiến xác nhận rằng BCTC có được lập trên cơ sở chuẩn

mực và chế độ kiếm toán hiện hành, có tuân thủ pháp luật liên quan và có phản ánh

trung thực và hợp lý trên các khía cạnh trọng yếu hay không.” Mục tiêu của kiểm

toán BCTC còn giúp cho đơn vị được kiểm toán thấy rõ những tồn t ại, sai sót để

khắc phục nhằm nâng cao chất lượng thông tin tài chính của đơn vị.

Ở đây các khái niệm trung thực, hợp lý, hợp pháp được hiểu như sau:

- Trung thực là thông tin tài chính và tài liệu kế toán phản ánh đúng sự thật nội

dung bản chất và giá trị cuả nghiệp vụ kinh tế phát sinh

- Hợp lý là thông tin tài chính và tài liệu kế toán phản ánh trung thực, cần thiết

và phù hợp về không gian, thời gian và sự kiện được nhiều người thừa nhận.

- Hợp pháp là thông tin tài chính và tài liệu kế toán phản ánh đúng pháp luật,

đúng chuẩn mực và chế độ kế toán hiện hành.

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 4

1.1.3. Đối tượng kiểm toán BCTC

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

Đối tượng trực tiếp của kiểm toán là các BCTC , bao gồm : Bảng cân đối kế

toán, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh , Báo cáo lưu chuyển tiền tệ và Thuy ết

minh Báo cáo tài chính.

1.2. Lý luận chung về kiểm toán TSCĐ trong kiểm toán BCTC

1.2.1. Khái quát về khoản mục TSCĐ

1.2.1.1. Khái niệm và vai trò của TSCĐ

 Khái niệm TSCĐ:

TSCĐ là những tư liệu lao động chủ yếu thỏa mãn các tiêu chuẩn của TSCĐ,

tham gia vào nhiều chu kỳ sản xuất kinh doanh, gồm cả những TSCĐ có hình thái

vật chất và những TSCĐ không có hình thái vật chất được quy định theo chế độ kế

toán hiện hành, cho đến thời điểm hiện tại là quyết định số 206/2003/QĐ – BTC của

Bộ Tài Chính ban hành ngày 12/12/2003.

 Vai trò TSCĐ:

- TSCĐ là một bộ phận tư liệu lao động sản xuất giữ vai trò tư liệu lao động chủ

yếu trong quá trình lao động sản xuất.

- TSCĐ là điều kiện quan trọng để tăng năng suất lao động trong xã hội mà nền

chuyên môn hoá ngày càng phát triển như hiện nay.

1.2.1.2. Đặc điểm TSCĐ

- TSCĐ có giá trị lớn và thời gian sử dụng lâu dài, chúng tham gia vào nhiều

chu kỳ sản xuất kinh doanh và chỉ khi nào hết thời gian sử dụng hoặc không còn có

lợi về kinh tế thì mới phải thay đổi mới.

- TSCĐ hầu như không thay đổi về hình thái vật chất bên ngoài và đặc tính sử

dụng ban đầu trong quá trình tồn tại và hoạt động.

- TSCĐ là những tài sản sử dụng cho mục đích sản xuất kinh doanh chứ không

phải để bán và trong quá trình sử dụng, TSCĐ bị hao mòn dần. Giá trị hao mòn

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 5

được chuyển dịch từng phần vào giá trị sản phẩm sản xuất ra, chúng được xem như

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

là một yếu tố chi phí sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và được bù đắp khi

doanh nghiệp tiêu thụ được sản phẩm.

1.2.1.3. Nguyên tắc ghi nhận TSCĐ

 Đối với TSCĐ hữu hình:

Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam số 03, tài sản được ghi nhận là TSCĐ hữu

hình phải thỏa mãn đồng thời ba tiêu chuẩn sau:

- Chắc chắn sẽ thu được lợi ích kinh tế trong từ việc sử dụng tài sản đó.

- Có thời gian sử dụng 1 năm trở lên.

- Nguyên giá tài sản phải được xác định một cách tin cậy và có giá trị từ

10.000.000 đồng trở lên.

Trường hợp một hệ thống gồm nhiều bộ phận tài sản riêng lẻ liên kết với nhau,

trong đó mỗi bộ phận cấu thành có thời gian sử dụng khác nhau và nếu thiếu một bộ

phận nào đó mà cả hệ thống vẫn thực hiện được chức năng hoạt động chính của nó

nhưng do yêu cầu quản lý, sử dụng TSCĐ đòi hỏi phải quản lý riêng từng bộ phận

tài sản thì mỗi bộ phận tài sản đó nếu cùng thoả mãn đồng thời ba tiêu chuẩn của

TSCĐ được coi là một TSCĐ hữu hình độc lập.

Đối với súc vật làm việc hoặc cho sản phẩm và vườn cây lâu năm nếu thoả

mãn đồng thời ba tiêu chuẩn của TSCĐ thì từng con súc vật, từng mảnh vườn, cây

ấy được coi là một TSCĐ hữu hình.

 Đối với TSCĐ vô hình:

Mọi khoản chi phí thực tế mà doanh nghiệp đã chi ra thoả mãn đồng thời cả ba

tiêu chuẩn ở phần nguyên tắc ghi nhận TSCĐ hữu hình trên, mà không hình thành

TSCĐ hữu hình được coi là TSCĐ vô hình.

Những khoản chi phí không đồng thời thoả mãn cả ba tiêu chuẩn nêu trên thì

được hạch toán trực tiếp hoặc được phân bổ dần vào chi phí kinh doanh của doanh

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 6

nghiệp.

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

Riêng các chi phí phát sinh trong giai đoạn triển khai được ghi nhận là TSCĐ

vô hình tạo ra từ nội bộ doanh nghiệp nếu thỏa mãn đồng thời bảy điều kiện sau:

- Tính khả thi về mặt kỹ thuật đảm bảo cho việc hoàn thành và đưa tài sản vô

hình vào sử dụng theo dự tính hoặc để bán.

- Doanh nghiệp dự định hoàn thành TSCĐ vô hình để sử dụng hoặc để bán.

- Doanh nghiệp có khả năng sử dụng hoặc bán tài sản vô hình đó.

- Tài sản vô hình đó phải tạo ra được lợi ích kinh tế trong tương lai.

- Có đầy đủ các nguồn lực về kỹ thuật, tài chính và các nguồn lực khác để hoàn

tất các giai đoạn triển khai, bán hoặc sử dụng tài sản vô hình đó.

- Có khả năng xác định một cách chắc chắn toàn bộ chi phí trong giai đoạn triển

khai để tạo ra tài sản vô hình đó.

- Ước tính có đủ tiêu chuẩn về thời gian sử dụng và giá trị theo quy định cho

TSCĐ vô hình.

 Đối với TSCĐ thuê tài chính:

Là tài sản đáp ứng được các yêu cầu về ghi nhận TSCĐ và phải thỏa mãn thêm

các điều kiện là: thuê tài sản mà bên cho thuê có sự chuyển giao phần lớn rủi ro và

lợi ích gắn liền với quyền sở hữu tài sản cho bên thuê. Quyền sở hữu tài sản có thể

chuyển giao vào cuối thời hạn thuê.

 Đối với bất động sản đầu tư:

Là bất động sản, gồm: quyền sử dụng đất, nhà, hoặc một phần của nhà hoặc cả

nhà và đất, cơ sở hạ tầng do người chủ sở hữu hoặc người đi thuê tài sản theo hợp

đồng thuê tài chính nắm giữ nhằm mục đích thu lợi từ việc cho thuê hoặc chờ tăng

giá mà không phải để:

- Sử dụng trong sản xuất, cung cấp hàng hóa, dịch vụ hoặc sử dụng cho các mục

đích quản lý. hoặc

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 7

- Bán trong kỳ hoạt động kinh doanh thông thường.

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

1.2.1.4. Phân loại TSCĐ

Trong quá trình sản xuất kinh doanh, có rất nhiều loại TSCĐ được doanh

nghiệp sử dụng và mỗi loại TSCĐ lại có những đặc điểm khác nhau. Do đó, để

thuận tiện cho công tác quản lý TSCĐ cần phải phân loại chúng theo các tiêu thức

khác nhau.

 Phân loại theo hình thái biểu hiện:

- TSCĐ hữu hình: là những tài sản có hình thái vật chất cụ thể như nhà xưởng,

máy móc thiết bị, phương tiện vận tải...

- TSCĐ vô hình: là những tài sản không có hình thái vật chất cụ thể, thể hiện

một lượng giá trị đã được đầu tư có liên quan trực tiếp đến nhiều chu kỳ sản xuất

của doanh nghiệp.

 Phân loại theo quyền sở hữu:

- TSCĐ tự có: là TSCĐ được xây dựng, mua sắm và hình thành từ nguồn vốn

ngân sách cấp hoặc cấp trên cấp, nguồn vốn vay, nguồn vốn liên doanh các quỹ của

doanh nghiệp và các TSCĐ được biếu tặng...

- TSCĐ thuê ngoài: là TSCĐ đi thuê để sử dụng trong một thời gian nhất đ ịnh

theo hợp đồng đã ký kết. Tùy theo hợp đồng thuê mà TSCĐ thuê ngoài được chia

thành:

 TSCĐ thuê tài chính: là TSCĐ đi thuê nhưng doanh nghiệp có quyền kiểm

soát và sử dụng lâu dài theo các điều khoản trong hợp đồng thuê, bao

gồm:

• Quyền sở hữu TSCĐ thuê được chuyển sang bên cho thuê khi hết hạn

hợp đồng.

• Cho phép bên đi thuê được mua TSCĐ thuê với giá thấp hơn giá thực

tế của TSCĐ thuê tại thời điểm mua lại.

• Thời hạn thuê ít nhất phải bằng 75% thời gian hữu dụng của TSCĐ

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 8

thuê.

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

• Giá trị hiện tại của khoản chi theo hợp đồng ít nhất phải bằng 90% giá

trị của TSCĐ thuê.

 TSCĐ thuê hoạt động: là TSCĐ không thỏa mãn bất cứ điều khoản nào

của hợp đồng thuê tài chính như trên. Bên thuê chỉ được quản lý, sử dụng

trong thời hạn hợp đồng và phải hoàn trả khi kết thúc hợp đồng.

 Phân loại theo đặc trưng kỹ thuật:

- Đối với TSCĐ hữu hình, bao gồm:

 Nhà cửa, vật kiến trúc

 Máy móc, thiết bị

 Phương tiện vận tải, truyền dẫn

 Thiết bị, dụng cụ quản lý

 Cây lâu năm, súc vật làm việc và cho sản phẩm

 TSCĐ hữu hình khác.

- Đối với TSCĐ vô hình, bao gồm:

 Quyền sử dụng đất

 Quyền phát hành

 Bản quyền, bằng sáng chế

 Nhãn hiệu hàng hóa

 Phần mềm máy vi tính

 Giấy phép và giấy phép nhượng quyền

 TSCĐ vô hình khác

1.2.1.5. Xác định nguyên giá TSCĐ

Trong phần này tôi xin trình bày về các nguyên tắc xác định nguyên giá TSCĐ

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 9

theo thông tư số 203/2009/TT-BTC của Bộ Tài Chính ban hành ngày 20/10/2009.

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

a. Xác định nguyên giá TSCĐ hữu hình

 TSCĐ hữu hình mua sắm:

Giá mua thực tế phải trả (hóa đơn)

Các khoản thuế (không bao gồm thuế được hoàn lại)

Chi phí liên quan trực tiếp (lãi vay, chi phí vận chuyển, nâng cấp lắp đặt chạy thử, lệ phí trước bạ…)

Nguyên giá

 TSCĐ hữu hình mua trả chậm, trả góp:

Nguyên giá

Chi phí liên quan trực tiếp khác trước khi sử dụng

Các khoản thuế (không bao gồm thuế được hoàn lại)

+ + Giá mua trả tiền ngay tại lúc mua

 TSCĐ hữu hình mua theo hình thức trao đổi:

- Trường hợp trao đổi tương tự: là trao đổi TSCĐ hữu hình có công dụng tương

Nguyên giá = Giá trị còn lại của TSCĐ đem trao đổi

tự trong cùng lĩnh vực kinh doanh và có giá trị tương đương:

- Trường hợp trao đổi không tương tự: là trao đổi TSCĐ hữu hình không có

công dụng tương tự trong cùng lĩnh vực kinh doanh và không có giá trị tương

đương:

Nguyên giá

Chi phí liên quan trực tiếp khác trước khi sử dụng

Giá trị hợp lý TSCĐ nhận về hoặc TSCĐ đem trao đổi

Các khoản thuế (không bao gồm thuế được hoàn lại)

+ = +

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 10

 TSCĐ hữu hình tự xây dựng hoặc tự sản xuất:

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

Nguyên giá

Chi phí liên quan trực tiếp khác trước khi sử dụng

Giá thành thực tế TSCĐ tự xây dựng, sản xuất

Chi phí lắp đặt, chạy thử

= + +

 TSCĐ hữu hình do đầu tư xây dựng:

Nguyên giá

Lệ phí trước bạ

Chi phí liên quan trực tiếp khác trước khi sử dụng

Giá quyết toán công trình đầu tư xây dựng

= + +

 TSCĐ hữu hình được tài trợ, được biếu, được tặng, phát hiện

thừa:

Nguyên giá

Chi phí bên nhận chi ra trước khi sử dụng

Giá trị thực tế do Hội đồng giao nhận đánh giá

= +

 TSCĐ hữu hình được cấp, được điều chuyển đến:

Nguyên giá

Chi phí bên nhận chi ra trước khi sử dụng

Giá trị còn lại của đơn vị cấp, đơn vị chuyển đến

= +

 TSCĐ hữu hình nhận góp vốn, nhận lại vốn góp:

Nguyên giá

Chi phí bên nhận chi ra trước khi sử dụng

Giá trị thực tế do Hội đồng cổ đông đánh giá

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 11

= +

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

b. Xác định nguyên giá TSCĐ vô hình

Việc xác định nguyên giá TSCĐ vô hình cũng tuân theo những quy tắc chung

tương tự việc xác định nguyên giá TSCĐ hữu hình, đối với những khoản mục sau:

- TSCĐ vô hình mua sắm

- TSCĐ vô hình mua trả chậm, trả góp

- TSCĐ vô hình mua theo hình thức trao đổi

- TSCĐ vô hình được cấp, được biếu, được tặng, được điều chuyển đến

- TSCĐ vô hình được tạo ra từ nội bộ doanh nghiệp : đối với các chi phí phát

sinh trong nội bộ để doanh nghiệp có nhãn hiệu hàng hoá, quyền phát hành, danh

sách khách hàng, chi phí phát sinh trong giai đoạn nghiên cứu và các khoản mục

tương tự không đáp ứng được tiêu chuẩn và nhận biết TSCĐ vô hình được hạch

toán vào chi phí kinh doanh trong kỳ.

Bên cạnh đó, TSCĐ vô hình còn có những khoản mục đặc thù mà việc xác

định nguyên giá được quy định cụ thể như sau:

 TSCĐ vô hình là quyền sử dụng đất:

- Trường hợp doanh nghiệp được giao đất có thu tiền sử dụng đất: nguyên giá

TSCĐ là quyền sử dụng đất được giao được xác định là toàn bộ khoản tiền chi ra để

có quyền sử dụng đất hợp pháp cộng (+) các chi phí cho đền bù giải phóng mặt

bằng, san lấp mặt bằng, lệ phí trước bạ (không bao gồm các chi phí chi ra để xây

dựng các công trình trên đất); hoặc là giá trị quyền sử dụng đất nhận góp vốn.

- Trường hợp doanh nghiệp thuê đất thì tiền thuê đất được tính vào chi phí kinh

doanh, không ghi nhận là TSCĐ vô hình. Cụ thể:

• Nếu doanh nghiệp thuê đất trả tiền thuê một lần cho cả thời gian thuê thì

được phân bổ dần vào chi phí kinh doanh theo số năm thuê đất.

• Nếu doanh nghiệp thuê đất trả tiền thuê hàng năm thì hạch toán vào chi

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 12

phí kinh doanh trong kỳ tương ứng số tiền thuê đất trả hàng năm.

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

 TSCĐ vô hình là quyền tác giả, quyền sở hữu công nghiệp, quyền

đối với giống cây trồng:

Theo quy định của Luật sở hữu trí tuệ thì nguyên giá là toàn bộ các chi phí

thực tế mà doanh nghiệp đã chi ra để có được quyền tác giả, quyền sở hữu công

nghiệp, quyền đối với giống cây trồng.

 Nguyên giá TSCĐ là các chương trình phần mềm:

Nguyên giá của các chương trình phần mềm được xác định là toàn bộ các chi

phí thực tế mà doanh nghiệp đã bỏ ra để có các chương trình phần mềm trong

trường hợp chương trình phần mềm là một bộ phận có thể tách rời với phần cứng có

liên quan, thiết kế bố trí mạch tích hợp bán dẫn theo quy định của Luật sở hữu trí

tuệ.

c. Xác định nguyên giá TSCĐ thuê tài chính

Nguyên giá TSCĐ thuê tài chính phản ánh ở đơn vị thuê là giá trị của tài sản

thuê tại thời điểm khởi đầu thuê tài sản hoặc giá trị hiện tại của khoản thanh toán

tiền thuê tối thiểu (trường hợp giá trị của tài sản thuê cao hơn giá trị hiện tại của

khoản thanh toán tiền thuê tối thiểu) cộng (+) với các chi phí trực tiếp phát sinh ban

đầu liên quan đến hoạt động thuê tài chính.

d. Thay đổi nguyên giá TSCĐ

Nguyên giá TSCĐ của doanh nghiệp chỉ được thay đổi khi:

 Đánh giá lại giá trị TSCĐ trong các trường hợp:

- Theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

- Thực hiện tổ chức lại doanh nghiệp, chuyển đổi sở hữu doanh nghiệp, chuyển

đổi hình thức doanh nghiệp: chia, tách, sáp nhập, hợp nhất, cổ phần hoá, bán,

khoán, cho thuê, chuyển đổi công ty trách nhiệm hữu hạn thành công ty cổ phần,

chuyển đổi công ty cổ phần thành công ty trách nhiệm hữu hạn.

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 13

- Dùng tài sản để đầu tư ra ngoài doanh nghiệp.

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

 Đầu tư nâng cấp TSCĐ.

 Tháo dỡ một hay một số bộ phận của TSCĐ mà các bộ phận này được quản lý

theo tiêu chuẩn của 1 TSCĐ hữu hình.

Khi thay đổi nguyên giá TSCĐ, doanh nghiệp phải lập biên bản ghi rõ các căn

cứ thay đổi và xác định lại các chỉ tiêu nguyên giá, giá trị còn lại trên sổ kế toán, số

khấu hao luỹ kế, thời gian sử dụng của TSCĐ và tiến hành hạch toán theo quy định.

1.2.1.6. Tổ chức công tác kế toán TSCĐ

a. Hệ thống chứng từ sổ sách kế toán

 Chứng từ: bao gồm:

- Hợp đồng mua TSCĐ

- Hóa đơn bán hàng, hóa đơn kiêm phiếu xuất kho của người bán

- Biên bản bàn giao TSCĐ

- Biên bản thanh lý TSCĐ

- Biên bản nghiệm thu khối lượng sửa chữa lớn hoàn thành

- Biên bản đánh giá lại TSCĐ

- Biên bản kiểm kê TSCĐ

- Biên bản quyết toán, thanh lý hợp đồng mua TSCĐ

- Bảng tính và phân bổ khấu hao TSCĐ

 Sổ sách: bao gồm:

- Thẻ TSCĐ

Sổ chi tiết TSCĐ theo từng bộ phận sử dụng và theo từng loại TSCĐ -

Sổ cái các tài khoản TSCĐ hữu hình, TSCĐ vô hình, TSCĐ thuê tài -

chính, Hao mòn TSCĐ

b. Hệ thống tài khoản kế toán

Theo chế độ kế toán Việt Nam hiện hành, TSCĐ được phân thành những

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 14

nhóm khác nhau và sử dụng những tài khoản khác nhau.

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

 TK 211: TSCĐ hữu hình

2111: Nhà cửa, vật kiến trúc

2112: Máy móc, thiết bị

2113: Phương tiện vận tải, truyền dẫn

2114: Thiết bị, dụng cụ quản lý

2115: Cây lâu năm, súc vật làm việc và cho sản phẩm

2118: TSCĐ khác

 TK 212: TSCĐ thuê tài chính

 TK 213: TSCĐ vô hình

2131: Quyền sử dụng đất

2132: Quyền phát hành

2133: Bản quyền, bằng sáng chế

2134: Nhãn hiệu hàng hóa

2135: Phần mềm máy vi tính

2136: Giấy phép và giấy phép nhượng quyền

2138: TSCĐ vô hình khác

 TK 214: hao mòn TSCĐ

2141: Hao mòn TSCĐ hữu hình

2142: Hao mòn TSCĐ thuê tài chính

2143: Hao mòn TSCĐ vô hình

2147: Hao mòn bất động sản đầu tư

 TK 217: Bất động sản đầu tư

1.2.2. Mục tiêu kiểm toán TSCĐ

TSCĐ là một khoản mục chiếm tỷ trọng lớn trong tổng giá trị tài sản của

doanh nghiệp, chúng phản ánh tình trạng trang thiết bị, cơ sở vật chất của doanh

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 15

nghiêp. Bởi vậy, TSCĐ trở thành một khoản mục quan trọng trong quá trình tiến

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

hành kiểm toán BCTC. Mục tiêu chính của việc kiểm toán là nhằm xác định các

khoản mục TSCĐ là có thực, thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp, được hạch toán

đầy đủ, chính xác, đúng niên độ và trình bày trên BCTC phù hợp với các chuẩn mực

và chế độ kế toán hiện hành.

- Mục tiêu có thực: TSCĐ được ghi nhận có tồn tại trên thực tế, được thể hiện

hợp lý theo Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam, Chế độ kế toán Việt Nam và các quy

định kế toán hiện hành.

- Mục tiêu đầy đủ: các nghiệp vụ tăng giảm TSCĐ trên thực tế được khi nhận

đầy đủ, các khoản chi phí khấu hao được trích đầy đủ dựa theo nguyên tắc nhất

quán.

- Mục tiêu định giá và phân bổ: nguyên giá TSCĐ và giá trị còn lại được đánh

giá đúng theo chế độ kế toán hiện hành. Khấu hao TSCĐ được tính toán đúng và

nhất quán giữa các kỳ và phân bổ hợp lý vào các chi phí sản xuất kinh doanh trong

kỳ phù hợp với qui định hiện hành

- Mục tiêu phân loại và trình bày: TSCĐ và khấu hao luỹ kế được thể hiện và

phân loại hợp lý và được trình bày đầy đủ trên BCTC.

- Mục tiêu quyền và nghĩa vụ: TSCĐ trình bày trên sổ sách và các BCTC thuộc

sở hữu của đơn vị.

- Mục tiêu chính xác số học: nguyên giá của TSCĐ được tính đúng, các khoản

trích khấu hao hàng kỳ và khấu hao lũy kế được tính toán chính xác.

1.2.3. Nhiệm vụ kiểm toán TSCĐ

Do tầm quan trọng của khoản mục TSCĐ trên BCTC của doanh nghiệp nên

khi thực hiện kiểm toán khoản mục TSCĐ, KTV cần phải thực hiện những nhiệm

vụ sau:

- Hiểu được HTKSNB đối với việc quản lý, bảo quản, hạch toán TSCĐ của

Công ty khách hàng. Từ đó xác định được nội dung, phạm vi và các thủ tục kiểm

toán nhằm tìm ra các bằng chứng và đưa ra ý kiến về sự trung thực hợp lý của các

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 16

giá trị TSCĐ phản ánh trên BCTC.

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

- Kiểm tra chi tiết nghiệp vụ TSCĐ dựa trên kế hoạch đã lập sau khi đánh giá về

HTKSNB. Trong quá trình kiểm tra chi tiết, KTV phải xem xét và đánh giá được

tính hợp lý, hiệu quả trong công việc đầu tư, quản lý và sử dụng TSCĐ. Từ đó đề

xuất các ý kiến nhằm nâng cao chất lượng công tác quản lý TSCĐ tại Công ty

khách hàng.

- Lập Bảng phân tích về tình hình biến động TSCĐ tại doanh nghiệp.

1.2.4. Những sai sót thường được phát hiện khi kiểm toán TSCĐ

- Sai sót về tính phê chuẩn: các nghiệp vụ liên quan đến TSCĐ không có sự phê

chuẩn của Ban Giám đốc. Để phát hiện sai sót này, KTV phải kiểm tra chữ ký các

quyết định, biên bản và hợp đồng liên quan đến TSCĐ.

- Sai sót về tính kịp thời: các nghiệp vụ liên quan đến TSCĐ không được ghi sổ

đúng lúc. Để phát hiện sai sót này, KTV phải đối chiếu thời gian trên chứng từ và sổ

sách có hợp lý hay không.

- Sai sót về tính hiện hữu: các nghiệp vụ liên quan đến TSCĐ đư ợc doanh

nghiệp ghi sổ nhưng thực tế không xảy ra. Để phát hiện sai sót này, KTV phải thực

hiện chọn mẫu đối với một số nghiệp vụ phát sinh liên quan đến khoản mục TSCĐ

trên sổ sách để đối chiếu với chứng từ.

- Sai sót về tính đầy đủ: các nghiệp liên quan đế n TSCĐ đã phát sinh nhưng

doanh nghiệp chưa hạch toán vào sổ kế toán. Để phát hiện sai sót này, KTV phải

chọn mẫu một số chứng từ và một số TSCĐ, sau đó đối chiếu lên xem nghiệp vụ đã

được ghi sổ hay chưa, TSCĐ có được theo dõi và tính khấu hao hay không.

- Sai sót về tính giá: doanh nghiệp tính sai nguyên giá và khấu hao TSCĐ. Để

phát hiện sai sót này, KTV phải xem xét phương pháp tính nguyên giá và trích khấu

hao TSCĐ, dựa trên các chứng từ thu thập được để tiến hành tính toán lại nguyên

giá và khấu hao TSCĐ.

- Sai sót về quyền và nghĩa vụ: TSCĐ thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp

không phản ánh đúng trên BCTC. Để phát hiện sai sót này, KTV phải đối chiếu

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 17

biên bản kiểm kê TSCĐ với sổ sách và chứng từ.

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

- Sai sót về phân loại và trình bày: doanh nghiệp định khoản sai đối với các

nghiệp vụ liên quan đến khoản mục TSCĐ. Để khắc phục, KTV phải tiến hành phân

loại các nghiệp vụ liên quan đến khoản mục TSCĐ.

1.3. Chương trình kiểm toán mẫu TSCĐ do VACPA ban hành

Sau khi đã xác định được mục tiêu và nhiệm vụ của côn g tác kiểm toán TSCĐ,

công việc tiếp theo của KTV là thu thập các bằng chứng kiểm toán . Để đảm bảo cho

công việc diễn ra theo đúng tiến độ, khoa học và hiệu quả, việc thu thập bằng chứng

kiểm toán cần được thực hiện theo quy trình kiểm toán chung . Quy trình kiểm toán

(VACPA – Vietnam BCTC mẫu do Hội Kiểm toán viên hành nghề Việt Nam

Association of Certified Public Accountants) ban hành ngày 01/10/2010 gồm các

bước tóm tắt như sau:

Sơ đồ 1.1 – Các bước thực hiện kiểm toán

Lập kế hoạch kiểm toán

Thực hiện kiểm toán

Kết thúc kiểm toán

1.3.1. Lập kế hoạch kiểm toán

Đây là giai đoạn đầu tiên của một cuộc kiểm toán nhằm tạo ra tất cả tiền đề và

điều kiện cụ thể trước khi thực hiện quá trình kiểm toán. Nó có ý nghĩa và tác động

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 18

không kém phần quan trọng đến chất lượng của cuộc kiểm toán. Nếu giai đoạn này

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

được chuẩn bị tốt thì sẽ góp phần tạo nên một báo cáo kiểm toán chất lượng, trung

thực và hiệu quả.

1.3.1.1. Xem xét và chấp nhận khách hàng

Cho dù việc nhận được và duy trì hợp đồng kiểm toán không phải là điều dễ

trong giai đoạn ngành kiểm toán đang có tính dàng đối với các công ty kiểm toán

cạnh tranh như hiện nay , thì công ty vẫn phải thận trọng khi quyết định khách hàng

nào sẽ được chấp nhận . Bởi lẽ nếu không xem xét và phân tích cẩn thận thì những

vấn đề rắc rố i từ phía khách hàng mà công ty kiểm toán phải gánh chịu chắc hẳn sẽ

là rất lớn.

- Đối với khách hàng mới: trước khi chấp nhận một khách hàng mới, hầu hết các

công ty kiểm toán đều phải điều tra công ty khách hàng để x ác định khả năng chấp

, KTV kế tục nhận nó. Nếu doanh nghiệp đã được kiểm toán bởi một công ty khác

phải liên lạc với KTV tiền nhiệm nhằm đánh giá liệu có nên chấp nhận hợp đồng

hay không, việc liên lạc này có thể giúp K TV tìm hiểu rõ hơn về nguyên nhân dẫn

đến sự thay đổi KTV , tính liêm chính của BGĐ công ty , tình hình tài chính cũng

như những vấn đề pháp lý liên quan đến khách hàng . Trường hợp khách hàng chưa

từng được kiểm toán trước đó thì KTV cần có những cuộc điều tra khác mà nguồn

thông tin này có thể từ các luật sư , các công ty kiểm toán , ngân hàng và các doanh

nghiệp liên quan khác.

- Đối với khách hàng cũ : các công ty kiểm toán cũng cần đánh giá khách hàng

hiện có hàng năm để xác định có những lý do náo để không tiếp tục thực hiện kiểm

toán hay không nhằm giảm thiểu tối đa những rủi ro mà công ty phải gánh chịu .

Thông thường, một hợp đồng được đánh giá có mức độ rủi ro cao khi có một

trong các đặc điểm sau đây:

- Công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán

- Công ty không có HTKSNB hiệu quả

- Công ty có dấu hiệu vi phạm pháp luật nghiêm trọng

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 19

- Có nghi ngờ về tính chính trực của BGĐ

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

- Công ty đang có kiện tụng, tranh chấp

- Công ty đang có kiểm tra, thanh tra của cơ quan nhà nước

- Các năm trước có lãi lớn nhưng năm nay bị lỗ lớn

- BCTC có nhiều khoản nợ phải trả lớn, đầu tư tài chính dài hạn lớn, nhiều hoạt

động liên doanh, liên kết lớn

- Thường xuyên thay đổi Hội đồng Quản trị, BGĐ, Kế toán trưởng, KTV.

 Chuẩn mực áp dụng

Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam (VSA) 220 – “Kiểm soát chất lượng hoạt

động kiểm toán BCTC”

 Giấy tờ làm việc

Phụ lục A – Chấp nhận khách hàng mới và đánh giá rủi ro hợp đồng

(Mẫu A110)

 Cách thực hiện

Mỗi công ty phải tự xây dựng chính sách đánh giá rủi ro hợp đồng vì đây là

vấn đề thuộc về xét đoán chuyên môn. Các công ty cần căn cứ vào các yếu tố ngành

nghề, mức độ quan tâm của công chúng, hiểu biết ngành nghề, trình độ công nghệ

và đặc thù của nguồn nhân lực của công ty để đưa ra hướng dẫn về đánh giá mức độ

rủi ro hợp đồng.

1.3.1.2. Hợp đồng hay Thư hẹn kiểm toán

Sau khi hai bên có sự hiểu biết nhất định về nhau , công ty kiểm toán và khách

hàng sẽ tiến hành ký kết hợp đồng kiểm toán . Theo định nghĩa VSA 210 – “Hợp

đồng kiểm toán” thì : “Hợp đồng kiểm toán là sự thỏa thuận bằng vă n bản giữa các

bên tham gia ký kết (công ty kiểm toán , khách hàng ) về các điều khoản , điều kiện

thực hiện kiểm toán, trong đó xác định mục tiêu , phạm vi kiểm toán, quyền và trách

nhiệm của mỗi bên , hình thức BCKT, thời gian thực hiện và các điều khoản về chi

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 20

phí, về xử lý tranh chấp hợp đồng” . Nếu thời gian thực hiện ngắn , KTV có thể gửi

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

cho khách hàng Thư hẹn kiểm toán , sau khi được khách hàng xác nhận thì nó sẽ

đóng vai trò như một Hợp đồng kiểm toán.

 Chuẩn mực áp dụng

Pháp luật dân sự và Chuẩn mực kiểm toán 210 – “Hợp đồng kiểm toán”.

 Giấy tờ làm việc

Phụ lục B – Hợp đồng kiểm toán (Trường hợp thông thường – Mẫu A210)

Phụ lục C – Thư hẹn kiểm toán (Mẫu A212)

Sau khi hoàn thành công việc kiểm toán theo thoả thuận, các bên giao kết phải

làm thủ tục thanh lý hợp đồng và lập Biên bản thanh lý hợp đồng kiểm toán:

Phụ lục D – Biên bản thanh lý hợp đồng kiểm toán (Mẫu A213)

 Thời điểm thực hiện

Hợp đồng kiểm toán cần được ký kết 30 ngày trước ngày kết thúc năm tài

chính và nhất thiết phải được ký trước ngày triển khai công việc kiểm toán.

1.3.1.3. Kiểm tra tính độc lập của KTV

 Chuẩn mực áp dụng

Chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp kế toán, kiểm toán.

 Giấy tờ làm việc

Phụ lục E – Cam kết tính độc lập của nhóm kiểm toán (Mẫu A260)

Phụ lục F – Soát xét các yếu tố ảnh hưởng đến tính độc lập của KTV

(Mẫu A270)

Phụ lục G –Biện pháp đảm bảo tính độc lập của nhóm kiểm toán

(Mẫu A280)

 Thời điểm thực hiện

Các mẫu A260, A270, A280 cần được hoàn thành trước khi bắt đầu cuộc kiểm

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 21

toán và cần phải cập nhật trong suốt quá trình thực hiện và hoàn thành cuộc kiểm

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

toán nếu có sự thay đổi có thể làm ảnh hưởng trọng yếu đến những đánh giá ban

đầu về tính độc lập của KTV và công ty kiểm toán.

1.3.1.4. Trao đổi với Ban Giám đốc đơn vị về kế hoạch kiểm toán

 Chuẩn mực áp dụng

Chuẩn mực kiểm toán 300 – “Lập kế hoạch kiểm toán báo cáo tài chính”.

 Giấy tờ làm việc

Phụ lục H – Trao đổi với Ban Giám đốc đơn vị về kế hoạch kiểm toán

(Mẫu A290)

 Thời điểm thực hiện

Trong giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán, trong hoặc sau khi kết thúc cuộc họp

với Ban Giám đốc đơn vị.

 Cách thực hiện

Ghi lại các trao đổi trong cuộc họp lập kế hoạch/ họp triển khai kiểm toán với

BGĐ đơn vị được kiểm toán, bao gồm nhưng không giới hạn các vấn đề sau:

- Phạm vi kiểm toán: Kiểm toán BCTC năm nào, tại các đơn vị trực thuộc nào...

- Kế hoạch kiểm toán sơ bộ/kết thúc năm: thời gian, nhân sự , yêu cầu sự phối

hợp của đơn vị...

- Xác định các bộ phận liên quan đến cuộc kiểm toán

- Các thay đổi quan trọng về môi trường kinh doanh, quy định pháp lý tr ong

năm có ảnh hưởng đến đơn vị.

- Các vấn đề BGĐ quan tâm và đề nghị KTV lưu ý trong cuộc kiểm toán;

Các trao đổi này sẽ giúp KTV nâng cao hiệu quả của công tác lập kế hoạch,

giúp BGĐ đơn vị có sự chuẩn bị cần thiết để hợp tác với KTV trong quá trình kiểm

toán.

Trong khi thảo luận về kế hoạch kiểm toán, KTV cần thận trọng để không làm

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 22

ảnh hưởng đến hiệu quả của cuộc kiểm toán. Ví dụ, việc thảo luận quá chi tiết về

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

nội dung, lịch trình các thủ tục kiểm toán với BGĐ đơn vị có thể dẫn đến việc họ có

thể dự đoán được các thủ tục kiểm toán mà KTV sẽ thực hiện và chuẩn bị sẵn các

biện pháp mang tính đối phó, hoặc yêu cầu KTV thực hiện những công việc ngoài

phạm vi kiểm toán.

1.3.1.5. Tìm hiểu khách hàng và môi trường hoạt động

 Chuẩn mực áp dụng

Chuẩn mực kiểm toán 315 – “Xác định và đánh giá rủi ro có sai sót trọng yếu

thông qua hiểu biết về đơn vị được kiểm toán và môi trường của đơn vị”.

 Giấy tờ làm việc

Phụ lục I – Tìm hiểu khách hàng và môi trường hoạt động (Mẫu A310)

 Thời điểm thực hiện

Mẫu này nên được lập trước khi cuộc kiểm toán bắt đầu, thuận lợi nhất là thực

hiện vào thời điểm thực hiện soát xét BCTC giữa kỳ hoặc kiểm toán sơ bộ.

 Cách thực hiện

Khi thực hiện mẫu này, KTV cần đọc kỹ mục tiêu của thủ tục “tìm hiểu khách

hàng và môi trường kiểm soát”. Sau đó thực hiện tìm hiểu và điền thông tin hiểu

biết về những nhân tố bên trong và bên ngoài tác động đến doanh nghiệp. Nội dung

và phạm vi của thông tin cần tìm hiểu đã được hướng dẫn chi tiết ngay trong từng

mục của giấy tờ làm việc này.

Cuối cùng KTV cần xác định ra những giao dịch bất thường cần quan tâm, các

rủi ro trọng yếu liên quan tới toàn bộ BCTC và tài khoản cụ thể.

Các rủi ro có thể phát hiện trong quá trình hoàn thành mẫu này sẽ được tổng

hợp và ghi nhận vào ô tương ứng. Các rủi ro trọng yếu cần được KTV thiết kế các

thủ tục kiểm tra cơ bản để xác định.

1.3.1.6. Tìm hiểu chính sách kế toán và chu trình KD quan trọng

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 23

 Chuẩn mực áp dụng

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

Chuẩn mực kiểm toán 315 – “Xác định và đánh giá rủi ro có sai sót trọng yếu

thông qua hiểu biết về đơn vị được kiểm toán và môi trường của đơn vị”.

 Giấy tờ làm việc

Từ mẫu A410 đến mẫu A450.

Phụ lục J – Tìm hiểu chu trình TSCĐ và XDCB (Mẫu A450)

 Cách thực hiện:

- Tìm hiểu các khía cạnh kinh doanh chủ yếu liên quan

- Chính sách kế toán đơn vị đang áp dụng

- Mô tả chu trình các nghiệp vụ chính bằng văn bản hoặc sơ đồ.

- Đánh giá về mặt thiết kế và thực hiện đối với các thủ tục kiểm s oát chính của

chu trình kinh doanh này

- Quyết định xem liệu có thực hiện kiểm tra HTKSNB hay không

- Thiết kế các thủ tục kiểm tra cơ bản phù hợp, hiệu quả đối với chu trình kinh

doanh.

Khi kết luận kiểm toán cho các mẫu giấy tờ làm việc phần này, KTV cần phải

thực hiện các công việc sau:

- Xác định xem có còn rủi ro trọng yếu không và thủ tục kiểm toán cơ bản để

kiểm tra chúng

- Kết luận sơ bộ về chu trình kiểm soát

- KTV có thể quyết định có tiếp tục thực hiện kiểm tra HTKSNB hay không.

1.3.1.7. Phân tích sơ bộ BCTC

 Chuẩn mực áp dụng

Chuẩn mực kiểm toán 315 – “Xác định và đánh giá rủi ro có sai sót trọng yếu

thông qua hiểu biết về đơn vị được kiểm toán và môi trường của đơn vị”

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 24

 Giấy tờ làm việc

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

Mẫu A510 – Phân tích sơ bộ BCTC

 Cách thực hiện:

Phân tích sơ bộ BCTC chủ yếu là phân tích Bảng cân đối kế toán và phân tích

Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh. Trong trường hợp cần thiết có thể cần phân

tích Báo cáo lưu chuyển tiền tệ và Thuyết minh BCTC. Những chỉ tiêu KTV cần

phải phân tích như sau:

- Phân tích biến động của Bảng cân đối kế toán và Báo cáo kết quả hoạt động

kinh doanh: so sánh năm nay với năm trước kể cả về số tuyệt đối và tương đối cho

các khoản mục chủ yếu là các khoản mục có số dư lớn , biến động lớn hoặc chỉ tiêu

nhạy cảm (các khoản vay , nợ phải thu , lãi, lỗ...). Đối với các khoản mục có biến

động lớn hơn mức trọng yếu chi tiết, KTV thực hiện việc tìm hiểu và phỏng vấn các

nhân viên của khách hàng để đánh giá tính hợp lý của biến động. Nếu có biến động

mà KTV chưa thể giải thích được, có thể coi là một rủi ro trọng yếu cần quan tâm

khi thực hiện kiểm toán chi tiết.

- Phân tích hệ số: KTV phân tích các hệ số đồng thời so sánh với giá trị của năm

trước nhằm thấy rõ sự biến động của chúng:

+ Hệ số thanh toán: đo lường khả năng thanh toán ngắn hạn của doanh

nghiệp.

+ Hệ số đo lường hiệu quả hoạt động: đo lường hiệu quả của vốn lưu động

của doanh nghiệp.

+ Hệ số đo lường khả năng sinh lời: đo lường khả năng sinh lời của doanh

nghiệp.

+ Hệ số nợ: đo lường khả năng thanh toán dài hạn của doanh nghiệp.

- Phân tích các số dư lớn, nhỏ và bất thường: Đối với từng loại hình doanh

nghiệp, KTV phải quan tâm đến các chỉ tiêu riêng biệt, nếu có số dư có giá trị lớn

hoặc nhỏ bất thường thì cần giải trình rõ lý do.

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 25

1.3.1.8. Đánh giá chung về HTKSNB của đơn vị

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

 Chuẩn mực áp dụng

Chuẩn mực kiểm toán 315 – “Xác định và đánh giá rủi ro có sai sót trọng yếu

thông qua hiểu biết về đơn vị được kiểm toán và môi trường của đơn vị”.

 Giấy tờ làm việc

Phụ lục K – Đánh giá HTKSNB của đơn vị (Mẫu A610)

 Cách thực hiện:

KTV tiến hành phỏng vấn, quan sát và kiểm tra thực tế các thành phần sau:

- Môi trường kiểm soát

- Quy trình đánh giá rủi ro

- Giám sát các hoạt động kiểm soát

Nếu KTV không xác định được rủi ro nào ở giai đoạn này, thì KTV sẽ kết luận

rằng “không có rủi ro trọng yếu về hệ thống kiểm soát ở cấp độ doanh nghiệp được

xác định”.

Đối với khoản mục TSCĐ , mục đích của việc nghiên cứu HTKSNB là giúp

KTV có hiểu biết về hệ thống kế toán và kiểm soát nội bộ của khách hàng , từ đó lên

kế hoạch kiểm toán thích hợp . Công việc này giúp cho KTV không những xác định

được tính hữu hiệu của KSNB mà còn làm cơ sở cho việc xác định thực hiện các

thử nghiệm cơ bản cần thực hiện khi kiểm toán khoản mục TSCĐ của đơn vị . KTV

sẽ thu thập hiểu biết về HTKSNB về việc thiết kế quy chế kiểm soát và thiết kế bộ

máy kiểm soát và mô tả chi tiết trên giấy tờ làm việc. Để thực hiện công việc này,

KTV thường sử dụng kết hợp phỏng vấn, quan sát với bảng câu hỏi về HTKSNB.

HTKSNB của khách hàng càng hữu hiệu thì rủi ro kiểm soát càng nhỏ và

ngược lại. Để tiến hành khảo sát HTKSNB đối với TSCĐ, KTV cần thực hiện các

bước sau:

- Phỏng vấn các nhân viên công ty

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 26

- Tham quan thực tế TSCĐ

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

- Kiểm tra chứng từ sổ sách liên quan đến TSCĐ

- Thu thập xác nhận của bên thứ ba

- Quan sát thủ tục kiểm soát nội bộ đối với TSCĐ

Sau đó, KTV cần tiến hành đánh giá rủi ro kiểm soát và thiết kế các thử

nghiệm kiểm soát, gồm các bước sau:

- Xác định gian lận và sai sót có thể xảy ra đối với khoản mục TSCĐ

- Đánh giá tính hiện hữu của HTKSNB trong việc phát hiện, ngăn chặn các gian

lận và sai sót đó.

1.3.1.9. Trao đổi với BGĐ và ban kiểm soát về gian lận

 Chuẩn mực áp dụng

Chuẩn mực kiểm toán 240 – “Trách nhiệm của KTV liên quan đến gian lận

trong quá trình kiểm toán BCTC”.

 Giấy tờ làm việc

Phụ lục L – Trao đổi với BGĐ và các cá nhân liên quan về gian lận (Mẫu A620)

 Cách thực hiện:

KTV cần ghi lại cụ thể họ tên, chức vụ người đã trao đổi, thời gian, địa điểm

và nội dung trao đổi, phỏng vấn. Những thông tin KTV cần thu thập trong quá trình

trao đổi như:

- Đánh giá của Ban Kiểm soát về các rủi ro và khoản mục dễ sai sót trên BCTC

- Các thủ tục mà Ban Kiểm soát đã thực hiện nhằm phát hiện gian lận

- Các phát hiện của Ban Kiểm soát trong năm

- Phản ứng và biện pháp xử lý của Ban Giám đốc đối với các phát hiện đó

Kết thúc cuộc trao phỏng vấn, KTV phải đưa ra kết luận, nhận định về khả

năng xảy ra rủi ro và thủ tục kiểm toán cần lưu ý.

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 27

1.3.1.10. Xác định mức trọng yếu

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

Theo Chuẩn mực kiểm toán 320 – “Mức trọng yếu trong lập kế hoạch và thực

hiện kiểm toán”, mức trọng yếu được định nghĩa như sau: “Trọng yếu là khái niệm

chỉ tầm cỡ (quy mô) và bản chất của các sai phạm (kể cả bỏ sót) của các thông tin

tài chính… mà trong bối cảnh cụ thể nếu dựa vào các thông tin này để xét đoán thì

không thể chính xác hoặc là sẽ rút ra những kết luận sai lầm” . Trong kiểm toán

BCTC, do lấy mẫu cũng như các hạn chế tiềm tàng khác nên KTV không thể phát

hiện được tất cả sai lệch trong BCTC. Tuy nhiên, KTV phải đảm bảo rằng nếu sai

lệch còn tồn tại thì chúng sẽ không gây ảnh hưởng trọng yếu đến BCTC đã được

kiểm toán. Trong giai đoạn chuẩn bị kiểm toán, KTV phải xác lập mức độ trọng yếu

chấp nhận được để căn cứ vào đó thiết kế các thủ tục kiểm toán thích hợp nhằm

phát hiện những sai lệch trọng yếu.

 Chuẩn mực áp dụng

Chuẩn mực kiểm toán 320.

 Giấy tờ làm việc

Phụ lục M – Xác định mức trọng yếu kế hoạch – thực tế (Mẫu A710)

 Cách thực hiện:

Bước 1: Xác định các tiêu chí sau để ước tính mức trọng yếu:

- Lợi nhuận trước thuế

- Tổng doanh thu

- Lợi nhuận gộp

- Tổng chi phí

- Tổng vốn chủ sở hữu

- Giá trị tài sản ròng

Việc xác định tiêu chí phụ thuộc vào các yếu tố sau:

- Nhu cầu thông tin của đại bộ phận đối tượng sử dụng thông tin tài chính (nhà

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 28

đầu tư, ngân hàng, công chúng, cơ quan nhà nước...)

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

- Các khoản mục trên BCTC mà người sử dụng có xu hướng quan tâm

- Đặc điểm hoạt động kinh doanh, đặc điểm ngành nghề của đơn vị được kiểm

toán

- Cơ cấu vốn chủ sở hữu của đơn vị được kiểm toán và cách đơn vị huy động

vốn

- Khả năng thay đổi tương đối của tiêu chí đã được xác định: thông thường KTV

nên lựa chọn những tiêu chí mang tính tương đối ổn định qua các năm.

Bước 2: Lấy Giá trị tiêu chí được lựa chọn ghi vào ô tương ứng.

Bước 3: Lựa chọn tỷ lệ tương ứng của biểu để xác định mức trọng yếu tổng

thể.

Theo thông lệ kiểm toán tại Việt Nam thi các tỷ lệ áp dụng đối với các tiêu chí

được chọn như sau:

- Lợi nhuận trước thuế: 5% đến 10 %

- Tổng tài sản: 1% đến 2%

- Vốn chủ sở hữu: 1% đến 5%

- Tổng doanh thu: 0.5% đến 3%

Tuy nhiên việc xác định tỷ lệ % áp dụng cho tiêu chí được chọn còn tùy thuộc

vào trình độ xét đoán chuyên môn của KTV . Các công ty kiểm toán có thể đưa ra

các tiêu chí và tỷ lệ khác nhau tùy theo chính sách của từng công ty và phù hợp với

chuẩn mực kiểm toán áp dụng . Tỷ lệ % và tiêu chí được lựa chọn thường có mối

liên hệ với nhau, như tỷ lệ % áp dụng cho mức lợi nhuận trước thuế từ hoạt động

kinh doanh liên tục thường cao hơn tỷ lệ % áp dụng cho doanh thu do số tuyệt đối

của doanh thu và lợi nhuận trước thuế thường chênh lệch nhau đáng kể.

Xác định tỷ lệ % cao hay thấp sẽ ảnh hưởng đến khối lượng công việc kiểm

toán được thực hiện mà cụ thể số mẫu cần phải kiểm tra, phụ thuộc vào đánh giá về

rủi ro có sai sót trọng yếu của KTV.

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 29

Bước 4: Xác định mức trọng yếu tổng thể = Giá trị tiêu chí x Tỷ lệ %

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

Bước 5: Xác định mức trọng yếu chi tiết

Mức trọng yếu chi tiết là một mức giá trị hoặc các mức giá trị do KTV xác

định nhằm giảm khả năng sai sót tới một mức độ thấp hợp lý để tổng hợp ảnh

hưởng của các sai sót không được điều chỉnh và không được phát hiện không vượt

quá mức trọng yếu đối với tổng thể BCTC.

Mức trọng yếu chi tiết thông thường nằm trong khoảng từ 50% - 75% so với

mức trọng yếu tổng thể đã xác định ở trên. Việc chọn tỷ lệ nào áp dụng cho từng

cuộc kiểm toán cụ thê là tùy thuộc vào xét đoán chuyên môn của KTV và chính

sách của từng công ty.

Bước 6: Xác định ngưỡng sai sót không đáng kể/ sai sót có thể bỏ qua

Mức tối đa là 4% của mức trọng yếu thực hiện. Đây là mức quy định theo

thông lệ kiểm toán tốt nhất ở Việt Nam, các công ty có thể áp dụng hoặc đưa ra các

mức khác theo chính sách khác của mình.

Bước 7: Lựa chọn mức trọng yếu áp dụng đối với cuộc kiểm toán

Nếu có mức trọng yếu có biến động lớn so với năm trước (thấp hơn đáng kể),

KTV cần cân nhắc xem mức trọng yếu năm nay có hợp lý không so với tình hình

hoạt động kinh doanh năm nay của doanh nghiệp.

Bước 8: Đánh giá lại mức trọng yếu

Khi kết thúc quá trình kiểm toán, nếu tiêu chí được lựa chọn để xác định mức

trọng yếu biến động quá lớn thì KTV phải xác định lại mức trọng yếu.

Có 3 cách sửa đổi mức trọng yếu:

- Cập nhật lại giá trị của tiêu chí xác định mức trọng yếu

- Sửa đổi tiêu chí xác định mức trọng yếu

- Sửa đổi tỷ lệ % tính mức trọng yếu.

Trường hợp KTV nhận thấy cần phải xác định lại mức trọng yếu và mức trọng

yếu xác định lại cao hơn so với mức trọng yếu kế hoạch, nghĩa là phạm vi và khối

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 30

lượng các thủ tục kiểm toán cần thực hiện sẽ lớn hơn so với thiết kế ban đầu.

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

Trường hợp này KTV cần đánh giá lại sự phù hợp của các công việc kiểm toán đã

thực hiện để đánh giá liệu có cần thiết phải thực hiện thêm các thủ tục kiểm toán

nhằm thu thập các bằng chứng kiểm toán đầy đủ và thích hợp hay không. Chẳng

hạn:

- Giảm mức độ rủi ro kiểm soát bằng cách mở rộng hoặc thực hiện thêm thử

nghiệm kiểm soát để chứng minh cho việc giảm rủi ro kiểm soát, hoặc:

- Giảm rủi ro phát hiện bằng cách sửa đổi lại nội dung, lịch trình và phạm vi của

những thủ tục kiểm tra chi tiết đã dự kiến.

1.3.1.11. Xác định phương pháp chọn mẫu, cỡ mẫu

 Chuẩn mực áp dụng

Chuẩn mực kiểm toán 530 – “Lấy mẫu kiểm toán và các thủ tục lựa chọn

khác”.

 Giấy tờ làm việc

Phụ lục N: Xác định phương pháp chọn mẫu – cỡ mẫu (Mẫu A810).

 Cách thực hiện:

Trưởng nhóm kiểm toán phải xác định rõ cách lựa chọn các phần tử thử

nghiệm để thu thập bằng chứng kiểm toán khi tiến hành thử nghiệm cơ bản đối với

từng khoản mục lớn trên BCTC thông qua lựa chọn một trong 3 phương pháp:

- Chọn toàn bộ (kiểm tra 100%)

- Lựa chọn các phần tử đặc biệt

- Lấy mẫu kiểm toán

1.3.2. Thực hiện kiểm toán

1.3.2.1. Kiểm tra HTKSNB

Thông thường việc kiểm tra HTKSNB được khuyến nghị sử dụng trong

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 31

trường hợp:

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

- Thủ tục kiểm soát được kỳ vọng là hoạt động có hiệu quả;

- Các thủ tục kiểm tra cơ bản không thể giảm rủi ro có sai sót trọng yếu đến mức

chấp nhận được do có quá nhiều nghiệp vụ phát sinh, giá trị nhỏ, hoặc được kiểm

soát bằng hệ thống công nghệ thông tin (Ví dụ: bán hàng siêu thị, nghiệp vụ tín

dụng ngân hàng...).

Người thực hiện các mẫu này là trưởng nhóm kiểm toán và người phê duyệt là

chủ nhiệm kiểm toán. Việc thực hiện được mẫu này đòi hỏi KTV phải sử dụng các

hiểu biết về đặc điểm của khách hàng và các chu trình kinh doanh chính

 Chuẩn mực áp dụng

Chuẩn mực kiểm toán 315 – “Xác định và đánh giá rủi ro có sai sót trọng yếu

thông qua hiểu biết về đơn vị được kiểm toán và môi trường của đơn vị”.

 Giấy tờ làm việc

Mẫu C100 – C500

Phụ lục O: Kiểm tra, kiểm soát chu trình TSCĐ – XDCB (Mẫu C510)

 Cách thực hiện:

KTV sử dụng các thủ tục sau để kiểm tra xem các thủ tục kiểm soát chính có

thực sự hoạt động hiệu quả trong việc ngăn ngừa, phát hiện và sửa chữa các gian lận

sai sót đối với từng chu trình kinh doanh chính hay không:

- Phỏng vấn các cá nhân liên quan

- Kiểm tra các tài liệu liên quan

- Quan sát hoạt động của các chu trình chính và các nghiệp vụ chính

- Thực hiện lại các thủ tục kiểm soát xem chúng có hoạt động hiệu quả không.

1.3.2.2. Chương trình kiểm toán

Theo Chuẩn mực kiểm toán 300 – “Kế hoạch kiểm toán”: “Chương trình kiểm

toán là toàn bộ những chỉ dẫn cho KTV và trợ lý kiểm toán tham gia vào công việc

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 32

kiểm toán và là phương tiện ghi chép theo dõi , kiểm tra tình hình thực hiện kiểm

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

toán. Chương trình kiểm toán chỉ dẫn mụ c tiêu kiểm toán từng khoản mục , nội

dung, lịch trình và phạm vi của các thủ tục kiểm toán cụ thể và thời gian ước tính

cần thiết cho từng phần hành”.

Người lập chương trình kiểm toán cho từng khoản mục được khuyến khích là

trưởng nhóm kiểm toán hoặc chủ nhiệm kiểm toán. Người soát xét chương trình

kiểm toán đã lập là chủ nhiệm kiểm toán hoặc thành viên BGĐ phụ trách cuộc kiểm

toán (đối với các phần hành trọng yếu). Người thực hiện tùy theo phân công thường

là người thấp hơn một cấp so với người lập chương trình. Người thực hiện phải hiểu

được các thủ tục chi tiết do cấp cao hơn đưa ra, có trách nhiệm trao đổi khi không

hiểu hoặc có ý kiến bổ sung khác.

 Giấy tờ làm việc

Mẫu Dx30 đến Gx30

Phụ lục P – Chương trình kiểm toán TSCĐ (Mẫu D730)

 Cách thực hiện:

Việc lập chương trình kiểm toán cho các khoản mục nào là tuỳ thuộc vào tình

hình thực tế phát sinh và là khoản mục trọng yếu theo đánh giá của KTV ở từng

doanh nghiệp.

Việc thiết kế các thủ tục kiểm tra cơ bản tùy thuộc vào việc đánh giá rủi ro sai

sót trọng yếu của KTV sau khi đánh giá rủi ro tiềm tàng và rủi ro kiểm soát, chính

sách kế toán và hoạt động của HTKSNB.

Trên cơ sở đánh giá rủi ro có sai sót trọng yếu, KTV cần xem xét tác động đến

phạm vi, nội dung và lịch trình của các thủ tục kiểm tra cơ bản ở các mức độ tương

ứng là cao, trung bình, thấp trên cơ sở áp dụng toàn bộ các thủ tục kiểm tra cơ bản

theo mẫu hoặc có lược bỏ hay bổ sung các thủ tục khác.

- Nếu mức độ kiểm tra cơ bản là cao hoặc trung bình: KTV phải đảm bảo thực

hiện đầy đủ các thủ tục kiểm toán tối thiểu theo hướng dẫn của Chương trình kiểm

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 33

toán mẫu và có thể cần bổ sung các thủ tục khác nếu có những rủi ro đặc biệt cần

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

tập trung. Số lượng cỡ mẫu nhiều hay ít tỷ lệ thuận với mức độ kiểm tra cơ bản ở

mức cao hay trung bình và tùy thuộc vào đánh giá rủi ro của KTV cũng như số

lượng và chất lượng bằng chứng kiểm toán được thu thập từ các phần hành liên

quan khác.

- Nếu mức độ kiểm tra cơ bản là thấp: Đồng nghĩa với việc KTV có thể dựa vào

HTKSNB của khách hàng trong việc ngăn ngừa, phát hiện và sửa chữa các sai sót

và gian lận trọng yếu. KTV có thể giảm bớt các thủ tục kiểm toán kiểm tra chi tiết

các nghiệp vụ và số dư, thay vào đó, tập trung vào các thủ tục phân tích, thủ tục đối

chiếu số liệu tổng hợp và chi tiết, thủ tục soát xét các nghiệp vụ bất thường, thủ tục

kiểm tra tính đúng kỳ và tính trình bày.

Cần ghi rõ tên người thực hiện các thủ tục kiểm tra cơ bản và đánh tham chiếu

đến các giấy tờ làm việc liên quan. Mọi thủ tục do chủ nhiệm kiểm toán hoặc thành

viên BGĐ phụ trách cuộc kiểm toán đã phê duyệt, nhưng chưa được thực hiện,

nhóm kiểm toán cần phải giải thích lý do và trưởng nhóm kiểm toán cần đánh giá

ảnh hưởng của việc chưa thực hiện thủ tục đến tính đầy đủ và thích hợp của các

bằng chứng kiểm toán đã thu thập.

Theo Chương trình kiểm toán mẫu TSCĐ do VACPA ban hành (Mẫu D730),

KTV cần thực hiện những bước công việc sau đây:

Bước 1: Kiểm tra số dư đầu kỳ các TK TSCĐ

Trong cuộc kiểm toán năm đầu tiên , KTV phải thu thập những bằng chứng về

quyền và tính có thật về số dư đầu kỳ của các TSCĐ của doanh nghiệp đang sử

dụng. Thông tin về số dư đầu kỳ này trong lần kiểm toán đầu tiên sẽ được lưu trong

hồ sơ kiểm toán. KTV sẽ căn cứ vào báo cáo kiểm toán ấy để đối chiếu số dư cuối

kỳ năm trước với số dư đầu kỳ năm nay . Bên cạnh đó , để bảo đảm tính chính xác ,

KTV phải chia số dư đầu kỳ thành nhóm các tiểu khoản ứng với từng loại TSCĐ và

đối chiếu sổ chi tiết với sổ tổng hợp để xem xét tính chính xác của các số dư. Nếu

xảy ra sự chênh lệch, KTV cần yêu cầu khách hàng giải trình hoặc tự tìm ra chênh

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 34

lệch ấy; đối với BCTC của đơn vị đã được kiểm toán, khoản chênh lệch thường xuất

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

phát từ nguyên nhân do đơn vị chưa thực hiện các bút toán điều chỉnh theo báo cáo

kiểm toán năm trước.

Bước 2: Kiểm tra các nghiệp vụ tăng trong kỳ của TSCĐ

Đối với mỗi doanh nghiệp, TSCĐ là một khoản mục có ảnh hưởng trọng yếu

đến các BCTC. Trong đó, số tiền mà doanh nghiệp bỏ ra để đầu tư, mua sắm, thuê

TSCĐ trong một năm thường rất lớn. Vì vậy, khâu kiểm tra các nghiệp vụ phát sinh

tăng TSCĐ trong kỳ cũng l à một công việc không kém phần quan trọng, nó có ảnh

hưởng trực tiếp đến tính chính xác trên báo cáo kiểm toán. Để tiến hành kiểm tra

các phát sinh tăng TSCĐ này, KTV cần phải thu thập đầy đủ bằng chứng liên quan

đến các nghiệp vụ ấy xem có đủ điều kiện ghi nhận nguyên giá TSCĐ theo các

Chuẩn mực kế toán không, cụ thể là:

- Đối với những TSCĐ mua sắm mới: kiểm tra chứng từ yêu cầu mua TSCĐ,

phê duyệt của Ban Giám đốc, hợp đồng, hóa đơn... Trong trường hợp TSCĐ mua

trả góp, phần lãi do trả chậm không được ghi nhận vào nguyên giá mà phải ghi nhận

vào chi phí tài chính theo Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 03.

- Đối với những TSCĐ tăng do chuyển từ XDCB dở dang: kiểm tra hồ sơ, thủ

tục kết chuyển tài sản, hoá đơn, biên bản bàn giao... đảm bảo các công trình XDCB

dở dang đã hoàn thành và đưa vào sử dụng trước ngày kết thúc niên độ được ghi

nhận là TSCĐ.

- Đối với những TSCĐ do điều chuyển đến: kiểm tra hồ sơ và thủ tục điều

chuyển.

- Đối với TSCĐ nhận từ vốn góp liên doanh: kiểm tra biên bản đánh giá giá trị

của TSCĐ nhận về của các bên góp vốn hoặc tổ chức định giá, biên bản bàn giao

TSCĐ.

- Đối với TSCĐ do doanh nghiệp tự xây dựng hoặc tự chế: so sánh giữa tổng chi

. Cần lưu ý phí xây dựng thực tế phát sinh với giá ước tính do bên ngoài cung cấp

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 35

các TSCĐ có chi phí thực tế phát sinh cao hơn giá thi công của thị trường , vì theo

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 03 không cho phép vốn hóa những khoản chi phí

không hợp lý như nguyên vật liệu bị lãng phí, khoản chi phí cao bất thường...

- Đối với TSCĐ vô hình được tạo ra từ nội bộ: KTV cần chú ý xem xét đơn vị

có phân chia quá trình hình thành tài sản theo hai giai đoạn nghiên cứu và triển khai

hay không. Nếu không thể phân biệt được, toàn bộ chi phí phát sinh phải được hạch

toán vào chi phí trong kỳ. Trường hợp phân định được tài sản tạo ra trong giai đoạn

triển khai thì được ghi nhận là TSCĐ vô hình khi thỏa mãn các điều kiện ghi nhận

tài sản theo quy định.

Kiểm tra nguyên giá TSCĐ có gốc ngoại tệ khi quy đổi ra Việt Nam đồng có

đúng tỷ giá tại thời điểm phát sinh nghiệp vụ hay không.

Ngoài ra, để đảm bảo tính chính xác và đầy đủ, KTV cần kiểm tra, đối chiếu

số liệu giữa các chứng từ với việc ghi nhận các nghiệp vụ phát sinh vào sổ sách kế

toán của đơn vị, đảm bảo TSCĐ được ghi nhận và phân loại đúng kỳ, đúng nguyên

giá.

Bước 3: Kiểm tra các nghiệp vụ giảm trong kỳ của TSCĐ

Mục tiêu kiểm tra là để xem liệu có TSCĐ nào bị thanh lý, nhượng bán trong

kỳ nhưng không được phản ánh vào sổ sách kế toán hay không. Thông thường khi

kiểm tra các nghiệp vụ giảm TSCĐ trong kỳ, tại Công ty TNHH Kiểm toán DFK

Việt Nam, KTV thực hiện các bước công việc như sau:

- Nếu có mua TSCĐ mới trong năm, cần xem xét các TSCĐ cũ có được mang đi

trao đổi hay được thanh lý hay không.

- Phân tích tài khoản thu nh ập khác (711) để xác định có khoản thu nhập nào

phát sinh từ việc bán TSCĐ hay không.

- Phỏng vấn các nhân viên để xem có TSCĐ nào được thanh lý trong năm hay

không.

- Điều tra các khoản giảm về bảo hiểm TSCĐ để xem liệu có phải bắt nguồn từ

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 36

nguyên nhân giảm TSCĐ hay không.

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

- Đối chiếu giữa số liệu sổ sách với số liệu kiểm kê xem có bị thiếu hụt TSCĐ

hay không.

- Tính toán lại các khoản thu nhập và chi phí từ việc thanh lý, nhượng bán

TSCĐ để nhận thấy những bất thường trong mối quan hệ này.

- Kiểm tra, đối chiếu chứng từ nhằm đảm bảo tính chính xác và có thật của các

nghiệp vụ giảm TSCĐ như: các quyết định điều chuyển của cơ quan thẩm quyền,

hợp đồng mua bán, biên bản bàn giao, biên bản đánh giá lại TSCĐ đem góp vốn...

Bước 4: Kiểm tra số dư cuối kỳ các TK TSCĐ

Căn cứ vào kết quả của việc kiểm tra số dư đầu kỳ và các nghiệp vụ phát sinh

trong kỳ, KTV sẽ tính toán để xác định số dư cuối kỳ của khoản mục TSCĐ. Bên

cạnh đó, KTV cần phải kiểm tra tính chính xác của các số dư cuối kỳ trên bảng tổng

hợp của mình với số liệu trên sổ sách kế toán của đơn vị cũng như việc chứng kiến

kiểm kê thực tế TSCĐ của đơn vị vào thời điểm cuối kỳ. Đây là một công việc quan

trọng nhằm đánh giá tính chính xác và hiện hữu của khoản mục TSCĐ. Khi chứng

kiến kiểm kê , KTV có thể chọn mộ t trong hai hướng sau : bắt đầu từ TSCĐ thực tế

hay từ sổ sách kế toán . Khi chọn hướng đi từ số liệu trên Sổ chi tiết hoặc Bảng tổng

, là giúp hợp chi tiết TSCĐ cuối kỳ để quan sát sự hiện hữu của tài sản trên thực tế

KTV xác định rằng các TSCĐ ghi nhận trên sổ sách kế toán là có thật và đang được

sử dụng. Ngược lại, khi bắt đầu từ một số TSCĐ được chọn trong thực tế để kiểm

tra việc ghi nhận trên sổ sách , sẽ cung cấp bằng chứng là tấ t cả TSCĐ hiện hữu đều

được ghi nhận.

Bước 5: Kiểm tra chi phí khấu hao TSCĐ

Mục tiêu chủ yếu của việc kiểm tra chi phí khấu hao là xem xét việc đánh giá,

phân bổ khấu hao của đơn vị có hợp lý và theo đúng quy định hay không. Để đáp

ứng được mục tiêu này, KTV của DFK Việt Nam thường thực hiện theo các thủ tục

- Thu thập hay tự soạn thảo bảng tổng hợp về khấu hao và giá trị hao mòn luỹ kế

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 37

của khoản mục TSCĐ trên đó có các số liệu: giá trị hao mòn luỹ kế đầu kỳ, số khấu

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

hao đã trích trong năm, giá trị hao mòn luỹ kế giảm do thanh lý, nhượng bán TSCĐ

và số dư cuối kỳ. Qua đó giúp KTV dễ dàng phân tích, đối chiếu các số dư với báo

cáo kiểm toán năm trước và sổ sách của đơn vị.

- Kiểm tra lại chính sách khấu hao của đơn vị, đảm bảo phương pháp và thời

gian tính khấu hao phù hợp với chuẩn mực, chế độ kế toán hiện hành và được áp

dụng nhất quán với năm trước.

- Kiểm tra, tính toán lại mức khấu hao các TSCĐ, đảm bảo việc trích khấu hao

được đơn vị tính toán chính xác và nhất quán với năm trước. Đồng thời, KTV cần

phát hiện các trường hợp TSCĐ đã khấu hao hết nhưng vẫn còn tiếp tục tính khấu

hao.

- Đối với TSCĐ thuê tài chính: nếu không chắc chắn là bên thuê có quyền sở

hữu tài sản khi hết hợp đồng thuê thì TSCĐ thuê tài chính sẽ được khấu hao theo

thời gian ngắn hơn so với thời hạn thuê hoặc thời gian sử dụng hữu ích của chúng.

- Kiểm tra các khoản ghi giảm giá trị hao mòn luỹ kế do thanh lý, nhượng bán

TSCĐ, đảm bảo các nghiệp vụ này được ghi nhận đầy đủ và chính xác, đối chiếu

với các tài liệu liên quan.

Kiểm tra việc phân bổ chi phí khấu hao phát sinh trong kỳ vào các tài khoản

chi phí liên quan để đảm bảo rằng chi phí khấu hao được tập hợp đúng theo mục

đích và bộ phận sử dụng TSCĐ.

Để xác định thời gian trích khấu hao của đơn vị c ó chính xác hay không , KTV

căn cứ vào khung thời gian sử dụng TSCĐ do Bộ Tài chính ban hành theo thông tư

số 203/2009/TT-BTC vào ngày 20/10/2009 được thể hiện tại:

Phụ lục Q : Khung thời gian sử dụng TSCĐ

Bước 6: Kiểm tra các chi phí phát sinh sau ghi nhận ban đầu

Việc kiểm tra các khoản chí phí phát sinh sau ghi nhận ban đầu này giúp cho

KTV xác định được khoản chi phí nào sẽ ghi tăng nguyên giá TSCĐ hoặc tính vào

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 38

chi phí sản xuất kinh doanh trong kỳ. Theo Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 03, các

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

chi phí này chỉ được ghi tăng nguyên giá TSCĐ khi chúng làm cải thiện tình trạng

TSCĐ so với ban đầu ; ngược lại, các chi phí chỉ nhằm khôi phục hoặc duy trì tình

trạng ban đầu sẽ phải ghi nhận vào chi phí sản xuất kinh doanh trong kỳ. Tại DFK

Việt Nam, KTV cần thực hiện các thủ tục sau:

- Lập bảng phân tích chi phí sửa chữa, bảo dưỡng phát sinh hàng tháng, đối

chiếu với số phát sinh năm trước để phát hiện các tháng có biến động tăng giảm bất

thường, từ đó tìm ra được những khoản chi phí có giá trị lớn để kiểm tra chứng từ

gốc và các tài liệu liên quan.

Kiểm tra quyết định cải tạo, nâng cấp TSCĐ của cấp có thẩm quyền, các hợp

đồng liên quan, biên bản, hóa đơn…

Bước 7: Xem xét việc trình bày và công bố trên BCTC

Theo quy định hiện hành , trên Bảng cân đối kế toán , số dư của TSCĐ và giá

trị hao mòn lũy kế được trình bày riêng theo từng loại là TSCĐ hữu hình , TSCĐ vô

hình, TSCĐ thuê tài chính và bất động sản đầu tư.

Ngoài ta, đơn vị phải công bố trong Thuyết minh BCTC những thông tin sau:

- Chinh sách kế toán đối với TSCĐ : nguyên tắc xác định nguyên giá , phương

pháp khấu hao và thời gian sử dụng hữu ích của TSCĐ.

, bao gồm: - Tình hình tăng , giảm TSCĐ và số dư theo từng khoản mục chi tiết

nguyên giá TSCĐ, giá trị hao mòn lũy kế và giá trị còn lại.

1.3.2.3. Soát xét tổng hợp khác

a. Kiểm tra tính tuân thủ pháp luật và các quy định liên quan

 Chuẩn mực áp dụng

Chuẩn mực kiểm toán 250 – “Xem xét tính tuân thủ pháp luật và các quy địn h

trong kiểm toán BCTC”

 Giấy tờ làm việc

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 39

Phụ lục R : Kiểm tra tính tuân thủ pháp luật và các quy định (Mẫu H110)

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

 Cách thực hiện:

Thực hiện theo các công việc đã nêu trong Mẫu H110. Nếu không thực

hiện/không áp dụng bất kỳ một thủ tục nào, KTV phải ghi rõ lý do và đánh giá ảnh

hưởng đến mục tiêu kiểm toán.

Thủ tục kiểm toán thực hiện chủ yếu là phỏng vấn, quan sát, kiểm tra tài liệu

liên quan.

Nếu xác định được những hành vi không tuân thủ pháp luật và các quy định

liên quan có ảnh hưởng trọng yếu đến BCTC được kiểm toán, KTV phải ghi chép

lại và tổng hợp vào kế hoạch kiểm toán, phải trao đổi với thành viên BGĐ phụ trách

cuộc kiểm toán để đưa ra các xử lý phù hợp.

KTV cần lưu ý là nội dung Thư giải trình của BGĐ phải trình bày về việc đảm

bảo tính tuân thủ pháp luật và các quy định liên quan.

b. Soát xét các bút toán tổng hợp

 Chuẩn mực áp dụng

Chuẩn mực kiểm toán 240 – “Trách nhiệm của KTV liê n quan đến gian lận

trong quá trình kiểm toán BCTC”

 Giấy tờ làm việc

Phụ lục S: Soát xét các bút toán tổng hợp (Mẫu H120)

 Cách thực hiện:

Thực hiện theo các công việc đã nêu theo mẫu trong quá trình kiểm toán tại

đơn vị. KTV nên tập trung xem xét các bút toán trên Sổ Cái vào các ngày gần cuối

niên độ, đồng thời, trao đổi với các thành viên khác trong nhóm kiểm toán để nắm

bắt được các bút toán bất thường mà các thành viên đã phát hiện ở các phần hành

được giao. Thủ tục phỏng vấn nhân viên kế toán cũng rất hữu ích trong việc giúp

phát hiện sự can thiệp của BGĐ đối với các bút toán điều chỉnh cuối kỳ.

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 40

c. Kiểm toán năm đầu tiên – Số dư đầu năm tài chính

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

 Chuẩn mực áp dụng

Chuẩn mực kiểm toán 510 – “Kiểm toán năm đầu tiên – Số dư đầu năm tài

chính”

 Giấy tờ làm việc

Phụ lục T: Kiểm toán năm đầu tiên – Số dư đầu năm (Mẫu H130)

 Cách thực hiện:

Thực hiện theo các công việc đã nêu theo mẫu trong quá trình kiểm toán tại

đơn vị. Thủ tục kiểm toán thực hiện chủ yếu là phỏng vấn, quan sát, kiểm tra tài liệu

liên quan. Nhóm kiểm toán có thể lồng ghép thủ tục kiểm tra chi tiết số dư đầu năm

vào chương trình kiểm toán của từng phần hành để thuận tiện việc triển khai công

việc và đánh tham chiếu.

d. Soát xét giao dịch với các bên liên quan

 Chuẩn mực áp dụng

Chuẩn mực kiểm toán 550 – “Các bên liên quan”

 Giấy tờ làm việc

Phụ lục U : Soát xét giao dịch với các bên liên quan (Mẫu H140)

 Cách thực hiện:

Thực hiện theo các công việc đã nêu trong mẫu cụ thể. Thủ tục kiểm toán thực

hiện chủ yếu là phỏng vấn, quan sát, kiểm tra tài liệu liên quan.

KTV cần lưu ý là phải bao gồm trong nội dung thư giải trình của BGĐ về tính

đầy đủ của thông tin được cung cấp liên quan đến việc xác định các bên liên quan

và thông tin về các bên liên quan được trình bày đầy đủ trong BCTC.

e. Soát xét sự kiện phát sinh sau ngày kết thúc năm tài chính

 Chuẩn mực áp dụng

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 41

Chuẩn mực kiểm toán 560 – “Các sự kiện phát sinh sau ngày khóa sổ kế toán”

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

 Giấy tờ làm việc

Phụ lục V : Soát xét sự kiện phát sinh sau ngày kết thúc năm tài chính

(Mẫu H150)

 Cách thực hiện:

Thực hiện theo các công việc đã nêu trong mẫu cụ thể. Thủ tục kiểm toán thực

hiện chủ yếu là phỏng vấn, quan sát, kiểm tra tài liệu liên quan.

Cần đặc biệt chú ý đến 2 loại sự kiện xảy ra sau ngày khoá sổ kế toán:

- Những sự kiện phát sinh cung cấp thêm bằng chứng về các sự việc đă tồn tại

vào ngày khoá sổ kế toán lập BCTC

- Những sự kiện cung cấp dấu hiệu về các sự việc đã phát sinh tiếp sau ngày

hoặc trước ngày khoá sổ kế toán lập BCTC.

Khi nhận thấy các sự kiện xảy ra sau ngày khoá sổ kế toán lập BCTC có ảnh

hưởng trọng yếu đến BCTC thì KTV phải xác định xem các sự kiện này có được

tính toán đúng đắn, điều chỉnh và trình bày thích hợp trong BCTC đã được kiểm

toán hay không.

f. Kiểm tra các thông tin khác trong tài liệu có BCTC đã được kiểm toán

 Chuẩn mực áp dụng

Chuẩn mực kiểm toán 720 – “Những thông tin khác trong tài liệu có BTCT đã

được kiểm toán”

 Giấy tờ làm việc

Phụ lục W : Kiểm tra các thông tin khác trong tài liệu có BCTC đã đượckiểm

toán (Mẫu H170)

 Cách thực hiện:

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 42

Thực hiện theo các công việc đã nêu trong mẫu cụ thể.

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

Khi xem xét lại những thông tin khác cùng được trình bày, nếu KTV phát hiện

ra điểm không nhất quán trọng yếu thì KTV phải xác định xem liệu có cần phải sửa

đổi BCTC được kiểm toán hay sửa đổi những thông tin khác cùng được trình bày

trong tài liệu có BCTC đã được kiểm toán và có biện pháp xử lý phù hợp.

g. Soát xét tài sản, nợ tiềm tàng và các cam kết

 Chuẩn mực áp dụng

Chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS) 18 – “Các khoản dự phòng, tài sản và nợ

tiềm tàng”

 Giấy tờ làm việc

Phụ lục X : Soát xét tài sản, nợ tiềm tàng và các cam kết (Mẫu H180)

 Cách thực hiện:

Thực hiện theo các công việc đã nêu trong mẫu cụ thể. Thủ tục kiểm toán thực

hiện chủ yếu là phỏng vấn, quan sát, kiểm tra tài liệu liên quan.

Khi nhận thấy các sự kiện có ảnh hưởng trọng yếu đến BCTC thì KTV phải

ghi chép lại và tổng hợp vào kế hoạch kiểm toán. Trao đổi với thanh viên BGĐ phụ

trách cuộc kiểm toán để đưa ra các xử lý phù hợp.

KTV cần lưu ý là phải bao gồm trong nội dung Thư giải trình của BGĐ về tính

đầy đủ của thông tin được cung cấp liên quan đến các khoản mục tài sản, nợ tiềm

tàng và các cam kết trên BCTC đã được kiểm toán.

h. Soát xét thay đổi chính sách kế toán, ước tính kế toán và sai sót

 Chuẩn mực áp dụng

Chuẩn mực kế toán Việt Nam 29 – “Thay đổi chính sách kế toán, ước tính kế

toán và sai sót”

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 43

 Giấy tờ làm việc

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

Phụ lục Y : Soát xét thay đổi chính sách kế toán và sai sót (Mẫu H190)

 Cách thực hiện:

Thực hiện theo các công việc đã nêu trong mẫu cụ thể. Thủ tục kiểm toán thực

hiện chủ yếu là phỏng vấn, tính toán lại, kiểm tra tài liệu liên quan.

Khi nhận thấy những thay đổi trong các chính sách kế toán, ước tính kế toán

và các sai sót có ảnh hưởng trọng yếu đến BCTC năm nay hoặc các năm trước thì

KTV phải ghi chép lại và tổng hợp vào kế hoạch kiểm toán và trao đổi với trưởng

nhóm kiểm toán hoặc thành viên BGĐ phụ trách cuộc kiểm toán để đưa ra các xử lý

phù hợp.

1.3.3. Kết thúc kiểm toán

1.3.3.1. Soát xét, phê duyệt và phát hành BCKT

a. Phê duyệt và phát hành Báo cáo kiểm toán và Thư quản lý

 Giấy tờ làm việc

Phụ lục Z : Phê duyệt và phát hành Báo cáo kiểm toán và Thư quản lý

(Mẫu B110)

 Cách thực hiện:

Trước khi phát hành BCKT, BGĐ và Chủ nhiệm kiểm toán chịu trách nhiệm

hoàn thành mẫu này bằng cách đánh dấu (x) vào những công việc đã thực hiện. Bất

kể một công việc nào chưa được thực hiện, hoặc thực hiện chưa được thỏa mãn thì

người soát xét phải yêu cầu nhóm kiểm toán cần phải giải trình hoặc xem xét, đánh

giá lại ảnh hưởng đến ý kiến kiểm toán.

b. Soát xét chất lượng của thành viên BGĐ độc lập

 Giấy tờ làm việc

Phụ lục AA : Soát xét chất lượng của thành viên BGĐ độc lập (Mẫu B120)

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 44

 Cách thực hiện:

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

Thực hiện các thủ tục theo mẫu quy định . Thông thường, những cuộc kiểm

toán có một trong các đặc điểm sau sẽ phải được soát xét bởi thành viên BGĐ độc

lập:

- Cuộc kiểm toán được đánh giá có mức độ rủi ro cao

- Công ty bổ nhiệm thành viên mới BGĐ phụ trách cuộc kiểm toán hoặc chủ

nhiệm kiểm toán mới

- Khách hàng được kiểm soát bởi một hoặc nhiều cơ quan của Chính phủ

- Ngành nghề hoạt động của khách hàng đang suy thoái

- Ý kiến kiểm toán dự định phát hành không phải là ý kiến kiểm toán chấp nhận

toàn phần

- Chưa chắc chắn giữa hai loại ý kiến kiểm toán là: chấp nhận toàn phần hay

không phải là ý kiến chấp nhận toàn phần; hoặc tranh chấp giữa ý kiến ngoại trừ

hay không chấp nhận.

c. Soát xét giấy tờ làm việc chi tiết

 Giấy tờ làm việc

Phụ lục AB : Soát xét giấy làm việc chi tiết (Mẫu B130)

 Cách thực hiện:

Mẫu này sử dụng khi các cấp soát xét công việc nhóm kiểm toán thực hiện

trong suốt cuộc kiểm toán. Mức độ soát xét hồ sơ kiểm toán tùy thuộc vào chính

sách kiểm soát chất lượng ở từng công ty kiểm toán, phân công giữa trưởng nhóm

kiểm toán, chủ nhiệm kiểm toán và thành viên BGĐ phụ trách cuộc kiểm toán.

Mẫu giấy tờ này dùng để ghi chép lại các điểm nhận xét của trưởng nhóm

kiểm toán/chủ nhiệm kiểm toán/thành viên BGĐ phụ trách cuộc kiểm toán về hồ sơ

kiểm toán đã thực hiện. Các điểm nhận xét này cần được các cấp nhân viên chịu

trách nhiệm phải trả lời và giải quyết thỏa đáng theo yêu cầu của cấp soát xét trước

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 45

khi phát hành báo cáo kiểm toán chính thức.

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

Khi soát xét giấy tờ làm việc của nhóm kiểm toán, cần kiểm tra những vấn đề

chủ yếu sau đây:

- Tình hình kinh doanh, hệ thống kế toán và HTKSNB của đơn vị được kiểm

toán đã được phản ánh đúng đắn

- Các thủ tục đề ra theo chương trình kiểm toán đã được thực hiện đầy đủ và

đánh tham chiếu phù hợp đến các giấy tờ làm việc liên quan

- Các mục tiêu kiểm toán đã đạt đượ c và nhất quán với các bằng chứng kiểm

toán thu thập được trong quá trình kiểm toán và hỗ trợ cho ý kiến kiểm toán

- Mọi giấy tờ làm việc đã phản ánh đầy đủ các yếu tố cần thiết bao gồm: Mục

tiêu, nguồn gốc số liệu, phạm vi công việc thực hiện (giai đoạn kiểm tra, phương

pháp chọn mẫu), công việc đã thực hiện, kết quả thực hiện, kết luận, đánh tham

chiếu đến các phần hành liên quan.

1.3.3.2. Báo cáo tài chính và Báo cáo kiểm toán

a. Báo cáo kiểm toán

 Chuẩn mực áp dụng

Chuẩn mực kiểm toán 700 – “Báo cáo kiểm toán về Báo cáo tài chính”

 Giấy tờ làm việc

Mẫu B310: Các dạng BCKT

 Cách thực hiện:

Báo cáo kiểm toán thực hiện vào giai đoạn kết thúc cuộc kiểm toán, sau khi

kết thúc các thủ tục kiểm toán theo quy định.

Người thực hiện mẫu này là trưởng nhóm kiểm toán. Trưởng nhóm kiểm toán

trình dự thảo Báo cáo kiểm toán cho Chủ nhiệm kiểm toán soát xét xong trình cho

thành viên Ban Giám đốc phụ trách cuộc kiểm toán soát xét trước khi hoàn thiện để

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 46

ký phát hành.

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

Trường hợp cuộc kiểm toán có mức độ rủi ro cao thì báo cáo kiểm toán còn

phải được chuyên gia độc lập (KTV hoặc thành viên Ban Giám đốc không tham gia

cuộc kiểm toán) soát xét trước khi ký phát hành.

Trong BCKT, KTV chỉ được đưa ra một trong các ý kiến sau:

- BCKT dạng chấp nhận toàn phần.

- BCKT dạng chấp nhận từng phần.

- BCKT dạng từ chối đưa ra ý kiến.

- BCKT dạng không chấp nhận.

b. Báo cáo lưu chuyển tiền tệ trước và sau điều chỉnh

 Giấy tờ làm việc

Phụ lục AC : Báo cáo lưu chuyển tiền tệ trước và sau điều chỉnh

(Mẫu B343)

 Cách thực hiện:

Đây là mẫu để KTV trình bày việc kiểm tra các khoản mục của báo cáo lưu

chuyển tiền tệ khớp với các thông tin tại BCTC khác hoặc các phần hành kiểm toán

khác.

c. Các bút toán điều chỉnh – Các bút toán không điều chỉnh

 Giấy tờ làm việc

Phụ lục AD : Danh mục bút toán điều chỉnh (Mẫu B360)

Phụ lục AE : Danh mục bút toán không điều chỉnh (Mẫu B370)

 Cách thực hiện:

Các mẫu này lưu lại các bút toán sai sót lớn hơn ngưỡng sai sót có thể bỏ qua

do KTV phát hiện trong quá trình thực hiện các thủ tục kiểm toán

1.3.3.3. Tổng hợp kết quả kiểm toán

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 47

a. Tổng hợp kết quả kiểm toán

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

 Giấy tờ làm việc

Phụ lục AF : Tổng hợp kết quả kiểm toán (Mẫu B410)

 Cách thực hiện:

Tổng hợp các vấn đề phát sinh tại từng tài khoản trọng yếu, các bút toán đề

nghị điều chỉnh, trao đổi và thống nhất với khách hàng về các nội dung này. Đặc

biệt phải trả lời về việc các rủi ro phát hiện trong giai đoạn lập kế hoạch và thực

hiện kiểm toán đã được xử lý chưa.

Tóm tắt các vấn đề cần lưu ý trong cuộc kiểm toán năm sau.

b. Các vấn đề cần giải quyết trước khi phát hành BCKT

 Giấy tờ làm việc

Mẫu B430 : Các vấn đề cần giải quyết trước khi phát hành BCKT

 Cách thực hiện:

Tổng hợp các vấn đề cần giải quyết trước khi phát hành BCKT như: các tài

liệu còn thiếu mà khách hàng cam kết sẽ cung cấp bổ sung, danh sách các thư xác

nhận chưa quay về…

KTV cần đảm bảo thu thập được đầy đủ các thông tin, tài liệu cần thiết và giải

quyết hết các vấn đề trước khi phát hành BCKT. Trường hợp không giải quyết thỏa

đáng các vấn đề nêu tại mẫu này, KTV cần xem xét ảnh hưởng đối với ý kiến kiểm

toán.

1.3.3.4. Thư giải trình của BGĐ khách hàng

 Giấy tờ làm việc

Phụ lục AG : Thư giải trình của BGĐ (Mẫu B440)

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 48

 Cách thực hiện:

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

Thư giải trình này cần có cam kết trong hợp đồng kiểm toán và nên gửi cho

khách hàng ngay khi cuộc kiểm toán bắt đầu. Khi kết thúc cuộc kiểm toán hoặc khi

phát sinh các vấn đề trọng yếu cần có ý kiến giải trình của BGĐ, Thư giải trình này

nên được sửa đổi cho phù hợp với các vấn đề phát sinh thực tế và hướng dẫn của

của Chuẩn mực kiểm toán VSA 580. Thư giải trình sau khi sửa đổi cùng với danh

mục bút toán không điều chỉnh (Mẫu B370) cần được đại diện khách hàng ký và gửi

cho công ty kiểm toán.

Ngày của thư giải trình tốt nhất là nên cùng với ngày ký báo cáo kiểm toán.

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 49

Thư giải trình là bằng chứng kiểm toán quan trọng cần được lưu giữ.

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

TÓM LẠI

Kiểm toán là một dịch vụ phát sinh từ quản lý và phục vụ cho nhu cầu quản lý .

Trong môi trường thông tin ngày càng phức tạp như hiện nay , người sử dụng tìm

kiếm một hoạt động kiểm tra độc lập , chuyên nghiệp và cung cấp một sự đảm bảo

cho người sử dụng thông tin đưa ra quyết định . Kiểm toán ra đời đã thỏa mãn được

nhu cầu đó. Kiểm toán BCTC hướng tới việc xem xét , đánh giá và đưa ra ý kiến về

độ tin cậy của thông tin trình bày trên BCTC . Do đặc thù của đối tượng kiểm toán

mà kiểm toán BCTC được mỗi công ty kiểm toán thực hiện theo quy trình riêng .

Để tối ưu hóa chất lượng kiểm toán BCTC , đồng thời giảm thiểu rủi ro và chi

phí về mặt thời gian , Hội Kiểm toán viên hành nghề Việt Nam (VACPA) đã công

bố hệ thống quy trình kiểm toán BCTC mẫu nhằm áp dụng thực tế cho các công ty

kiểm toán trên cơ sở tuân thủ các quy định của chuẩn mực kiểm toán quốc tế và

chuẩn mực kiểm toán Việt Nam . Quy trình đã khái quát được các công việc cụ thể

của công tác kiểm toán BCTC , bắt đầu bằng việc xem xét , chấp nhận khách hàng

đến phân tích sơ bộ tình hình hoạt động kinh doanh , thực hiện các thủ tục kiểm tra

và cuối cùng là soát xét, phát hành báo cáo kiểm toán.

Song song với trình bày những nội dung trong quy trình kiểm toán BCTC,

chương này cũng tập trung làm rõ những lý luận chung về kiểm toán khoản mục

TSCĐ trong kiểm toán BCTC , cũng như những khái niệm cơ bản thuộc nội dung

kiểm toán BCTC như : nhiệm vụ và mục tiêu kiểm toán , những sai sót cơ bản, xác

định trọng yếu và phương pháp chọn mẫu . Những khái niệm này được xem xét và

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 50

vận dụng thực tiễn trong công tác kiểm toán BCTC tại các công ty hiện nay .

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

CHƯƠNG II

---o0o---

THỰC TRẠNG ÁP DỤNG QUY TRÌNH KIỂM TOÁN TÀI SẢN

CỐ ĐỊNH TRONG KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH TẠI

CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN DFK VIỆT NAM

VÀO CÔNG TY CỔ PHẦN ABC

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 51

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

2.1. Tổng quan về Công ty TNHH Kiểm toán DFK Việt Nam

(sau đây xin được gọi tắt là DFK Việt Nam)

2.1.1. Tư cách pháp nhân của Công ty

• Tên giao dịch: Công ty TNHH Kiểm toán DFK Việt Nam

• Tên viết tắt: DFK Việt Nam

• Tên tiếng Anh: DFK Vietnam Auditing Company Limited

• Ngành nghề kinh doanh: dịch vụ Kiểm toán, Tư vấn

• Mã số thuế: 0302909063

• Vốn điều lệ: 6.000.000.000 (sáu tỷ Việt Nam đồng)

• Logo Công ty:

• Website: www.dfkvietnam.com

• Trụ sở và văn phòng đại diện:

- Trụ sở tại Hà Nội:

Tầng 25, toà nhà M3M4, 91 Nguyễn Chí Thanh, Q. Đống Đa, Hà Nội

ĐT: 04 62663006

Email: hn@dfkvietnam.com

- Trụ sở tại Thành phố Hồ Chí Minh:

Số 38/8 Lam Sơn, Q. Tân Bình, TP. HCM

ĐT: 08 6296 8684

Email: hcmc@dfkvietnam.com

- Văn phòng đại diện:

Số 426 Cao Thắng, Q. 10, TP. HCM

ĐT: 08 3868 3306

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 52

Email: hcmc@dfkvietnam.com

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

2.1.2. Lịch sử hình thành và phát triển Công ty

 Ra đời vào ngày 09/04/2003, DFK Việt Nam là một trong số ít các công ty

kiểm toán tại Việt Nam được thành lập bởi những chuyên viên đã làm việc nhiều

năm cho các công ty kiểm toán quốc tế hàng đầu ("Big Four"). Hiện nay, DFK Việt

Nam có gần 100 chuyên viên và nằm trong danh sách 20 công ty kiểm toán lớn nhất

Việt Nam. Từ những ngày đầu thành lập, DFK Việt Nam đã tạo dựng một môi

trường làm việc chuyên nghiệp và thân thiện, các nhân viên trong Công ty giao tiếp

và làm việc bằng tiếng Anh, Việt, Nhật Bản và Trung Quốc. Nhờ sự nỗ lực và cống

hiến trong công việc, nguồn khách hàng đối với Công ty ngày càng tăng về số

lượng, hiện nay DFK Việt Nam đã cung cấp dịch vụ cho khoảng hơn 350 khách

hàng, trong đó 70% là các công ty có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam. Bên cạnh

đó, trong số hơn 25 khách hàng được liệt kê trên thị trường chứng khoán Việt Nam,

DFK còn cung cấp dịch vụ kiểm toán cho các công ty lớn của Việt Nam đang được

niêm yết trên thị trường chứng khoán Mỹ, bao gồm cả OTCBB và NASDAQ.

 Từ năm 2005, DFK Việt Nam đã trở thành thành viên của Tập đoàn kiểm toán

DFK Quốc tế. Đó là một tổ chức quốc tế của các công ty kiểm toán độc lập với hơn

300 văn phòng và 10.000 nhân viên cung cấp các dịch vụ tư vấn và kiểm toán

chuyên nghiệp trên 84 quốc gia. DFK Quốc tế đã đáp ứng tốt nhu cầu của khách

hàng trong suốt 50 năm hoạt động và nằm trong danh sách 25 hiệp hội kiểm toán

lớn nhất thế giới cả về số lượng nhân viên và doanh thu hàng năm của mình.

 Từ năm 2007, DFK Việt Nam nằm trong số 20% các công ty kiểm toán đã

được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Việt Nam (SSC) cấp phép cung cấp dịch vụ

kiểm toán cho các tổ chức phát hành, niêm yết và kinh doanh chứng khoán.

 Trong năm 2009, DFK Việt Nam đã được chọn là một trong 21 công ty kiểm

toán (bao gồm cả "Big Four") hỗ trợ Bộ Tài chính để nghiên cứu và cập nhật Chuẩn

mực kiểm toán Việt Nam.

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 53

2.1.3. Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý, hoạt động

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

Bộ máy quản lý của Công ty TNHH Kiểm toán DFK Việt Nam được phân chia

theo các phòng ban chức năng, mỗi phòng ban chịu trách nhiệm t rong một lĩnh vực

độc lập nhưng có quan hệ tương hỗ với nhau nhằm hướng tới kế hoạch, mục tiêu

chung của Công ty. Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý của Công ty được thể hiện qua

sơ đồ sau:

Sơ đồ 2.1 – Tổ chức bộ máy quản lý

của Công ty TNHH Kiểm toán DFK Việt Nam

Tổng Giám đốc

Phó T.Giám đốc Phó T.Giám đốc

Phòng tổng hợp Phòng kiểm toán Phòng kế toán

Các KTV và Thủ quỹ, Kế toán Trưởng nhân trợ lý Kế toán Trưởng phòng trưởng phòng viên KTV viên

 Ban Tổng Giám đốc: có nhiệm vụ xây dựng kế hoạch, chiến lược kinh doanh,

chỉ đạo chung cho bộ máy toàn Công ty.

- Tổng Giám đốc: là người đứng đầu, quyết định các vấn đề về mọi hoạt động

của Công ty, đồng thời là người đại diện pháp lý cho Công ty, chịu trách n hiệm

trước pháp luật.

- Phó Tổng Giám đốc: là người trợ giúp cho Tổng Giám đốc thực hiện hoạt

động chỉ đạo chung của Công ty, đưa ý kiến và các giải pháp nhằm hỗ trợ, tư vấn

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 54

cho Tổng Giám đốc trong công tác điều hành, quản lý doanh nghiệp.

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

 Phòng hành chính tổng hợp: là phòng có nhiệm vụ về công tác tổ chức chung

của toàn Công ty như tổ chức nhân sự, cung cấp hậu cần cho Công ty, quản lý công

văn đến và đi, tìm kiếm khách hàng, giải quyết những vấn đề pháp lý của Công ty…

góp phần hỗ trợ việc thực hiện nhiệm vụ kiểm toán cho phòng ban nghiệp vụ khác.

 Phòng Kế toán tài chính: có nhiệm vụ trợ giúp Ban Tổng Giám đốc trong việc

điều hành và quản lý Công ty, theo dõi và hạch toán các nghiệp vụ kinh tế phát sinh,

thanh toán lương và tạm ứng cho cán bộ công nhân viên, thực hiện các Báo cáo tài

chính …

 Phòng Kiểm toán: hiện nay bộ phận kiểm toán của Công ty có gần 100 nhân

viên, chia thành các phòng độc lập với nhau, trong đó gồm 1 Trưởng phòng, các

KTV chính và các Trợ lý KTV. Chức năng chính của phòng là thực hiện kiể m toán

BCTC dựa trên các hợp đồng kiểm toán đã ký kết. Bên cạnh đó, bộ phận này còn

cung cấp các dịch vụ tư vấn kế toán, tư vấn thuế và huấn luyện đào tạo nhằm đáp

ứng các nhu cầu đa dạng của các loại hình doanh nghiệp hiện nay. Song song với

các hoạt động cung cấp dịch vụ bên ngoài, bộ phận kiểm toán còn không ngừng chú

trọng vào việc đào tạo nhân viên mới, tổ chức sát hạch định kỳ để đánh giá trình độ

chuyên môn nghiệp vụ của nhân viên, cập nhật các thông tin mới về tài chính, kế

toán, kiểm toán…; đồng thời thực hiện nhiệm vụ chính là kiểm soát chất lượng các

cuộc kiểm toán theo yêu cầu của Ban Tổng Giám đốc.

2.1.4. Tổ chức bộ máy kế toán

 Do đặc thù của loại hình doan h nghiệp là Công ty TNHH và các nghiệp vụ

phát sinh trong niên độ không nhiều nên bộ máy kế toán của Công ty TNHH Kiểm

toán DFK Việt Nam khá đơn giản, bao gồm: Kế toán trưởng, Thủ quỹ và Kế toán

viên:

- Kế toán trưởng: với tư cách là người đại diện cho Công ty có trách nhiệm phản

ánh đầy đủ, kịp thời và chính xác tình hình tài chính để kịp thời báo cáo với Ban

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 55

Tổng Giám đốc Công ty.

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

- Thủ quỹ: có nhiệm vụ duy trì quỹ tiền mặt của Công ty nhằm đảm bảo việc thu

chi thường xuyên đối với các nghiệp vụ phát sinh.

- Kế toán viên: có nhiệm vụ cập nhật các nghiệp vụ phát sinh hàng ngày vào sổ

kế toán.

 Công tác kế toán tại Công ty được tiến hành theo đúng các nguyên tắc kế toán

và hệ thống kế toán doanh nghiệp do Bộ Tài chính ban hành theo quyết định

15/2006/QĐ-BTC ngày 20/03/2006.

 Niên độ kế toán của Công ty bắt đầu từ ngày 01/01 đến ngày 31/12 dương lịch

hàng năm. Kế toán hạch toán các nghiệp vụ và lập BCTC theo đơn vị tính là Việt

Nam đồng (VNĐ). Các nghiệp vụ phát sinh liên quan đến ngoại tệ được quy đổi ra

VNĐ theo tỷ giá thực tế tại ngày phát sinh và các khoản công nợ bằng ngoại tệ chưa

được thanh toán cuối kì sẽ được đánh giá lại VNĐ theo tỷ giá bình quân liên ngân

hàng tại thời điểm cuối kỳ.

 Các nghiệp vụ phát sinh chủ yếu là các khoản tạm ứng, thanh toán lương cho

công nhân viên, các khoản công nợ, doanh thu. Kế toán sử dụng hình thức hạch toán

theo Nhật ký sổ cái. Điều này phù hợp với quy mô Công ty vì có ít nghiệp vụ phát

sinh và sử dụng ít tài khoản.

 Các BCTC gồm Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, Bảng cân đối kế toán,

Báo cáo lưu chuyển tiền tệ, Bảng kê khai các loại thuế được bộ phận Kế toán của

Công ty hoàn thiện và khai báo kịp thời theo đúng các chế độ hiện hành cho các cơ

quan quản lý.

2.1.5. Hoạt động cung cấp dịch vụ của Công ty

DFK Việt Nam có các chuyên gia đ ể cung cấp các dịch vụ đa dạng cho các

ngành công nghiệp quan trọng nhất cả nước. Từ kiểm toán truyền thống và dịch vụ

bảo đảm cho đến các dịch vụ tư vấn quản lý sáng tạo, DFK Việt Nam mang đến cho

khách hàng các giải pháp toàn diện giúp hoàn thiện hoạt động kinh doanh của họ.

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 56

 Dịch vụ kiểm toán

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

• Kiểm toán BCTC

• Kiểm toán quyết toán vốn đầu tư

• Kiểm toán nội bộ

• Soát xét BCTC

Dich vụ kiểm toán BCTC của DFK Việt Nam được Bộ Tài chính công nhận đủ

tiêu chuẩn kiểm toán BCTC từ năm 2003.

DFK Việt Nam đã được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước công nhận được kiểm

toán cho các tổ chức phát hành, niêm yết và kinh doanh chứng khoán từ năm 2007.

 Dịch vụ tư vấn thuế

Với đội ngũ chuyên viên tư vấn nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tư vấn

thuế, DFK Việt Nam cung cấp cho khách hàng các dịch vụ quản lý thuế, tư vấn các

giải pháp về tuân thủ, đồng thời tiết kiệm chi phí thuế và cập nhật các thay đổi của

chính sách thuế.

• Đánh giá tình hình tuân thủ nghĩa vụ thuế

• Tư vấn tuân thủ nghĩa vụ thuế

• Tư vấn về ưu đãi thuế

• Lập hồ sơ hoàn thuế

• Hỗ trợ khách hàng quyết toán thuế

• Cập nhật chính sách thuế

 Dịch vụ kế toán

DFK Việt Nam hỗ trợ khách hàng thực hiện các công tác kế toán theo các quy

định hiện hành và cung cấp kịp thời thông tin tài chính cho yêu cầu quản trị doanh

nghiệp, các dịch vụ bao gồm:

• Kế toán tài chính: cập nhật sổ sách kế toán và lập BCTC định kỳ theo quy

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 57

định.

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

• Kế toán quản trị: cập nhật thông tin tài chính quản trị doanh nghiệp

• Thuế: lập các báo cáo thuế định kỳ theo quy định

• Lập các BCTC hợp nhất

• Rà soát sổ sách và báo cáo kế toán

• Thiết lập hệ thống kế toán

• Dịch vụ kế toán trưởng

 Dịch vụ huấn luyện – đào tạo

DFK Việt Nam cung cấp dịch vụ huấn luyện theo yêu cầu khách hàng về hệ

thống chuẩn mực kế toán Việt Nam và chuẩn mực kế toán quốc tế, cập nhật các

chính sách thuế liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp.

• Huấn luyện các chuẩn mực kế toán Việt Nam

• Huấn luyện các chuẩn mực kế toán quốc tế

• Các bộ luật về thuế

• Huấn luyện lập BCTC theo chuẩn mực quốc tế

 Dịch vụ hỗ trợ cho các doanh nghiệp niêm yết tại Hoa Kỳ

DFK Việt Nam đang cung cấp dịch vụ tư vấn hỗ trợ cho tập đoàn Cavico, Tập

đoàn Trãi Thiên, Công ty Cổ phần xăng dầu Tín Nghĩa niêm yết trên thị trường

chứng khoán Mỹ từ năm 2006 đến nay.

 Dịch vụ chuyên ngành khác

• Thành lập doanh nghiệp

• Tái cấu trúc doanh nghiệp

• Xác định giá trị doanh nghiệp

• Thiết lập HTKSNB

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 58

• Đánh giá hoạt động doanh nghiệp

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

2.1.6. Các khách hàng chủ yếu

Với phương pháp tiếp cận và nắm bắt nhu cầu của từng khách hàng để đưa ra

giải pháp cung cấp dịch vụ thích hợp nhằm tiết kiệm tối đa chi phí và tạo ra giá trị

gia tăng thông qua dịch vụ cung cấp cho khách hàng, DFK Việt Nam đã tạo dựng

được sự tín nhiệm đối với hơn 350 khách hàng hiện tại và không ngừng nâng cao

chất lượng phục vụ khách hang.

Danh sách một số khách hàng của DFK Việt Nam:

• Công ty Chanshin Việt Nam

• Công ty Starprint Việt Nam

• Công ty Acer

• Tổng Công ty Thuốc lá Việt Nam

• Công ty Thép Việt

• Công ty Thực phẩm Kyoei

• Công ty Ladotea Suzuki

• Công ty Jollibee

• Công ty LD Angimex – Kitoku

• Công ty CP xây dựng số 1

• Công ty CP Sacomreal

• Công ty xây dựng Cotec

• Công ty Chứng khoán Cao su

• Công ty QL Quỹ Phương Đông

• Công ty Cho thuê tài chính II

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 59

• Ngân hàng Agribank

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

2.1.7. Phương hướng và mục tiêu hoạt động

Trước tình hình nhu cầu kiểm toán của các doanh nghiệp ngày càng tăng cao

như hiện nay, không ít các công ty kiểm toán ra đời với nhiều loại hình dịch vụ

nhằm đáp ứng nhu cầu của mọi đối tượng doanh nghiệp. Nhận thấy được sự cạnh

tranh gay gắt trên thị trường kiểm toán, Ban Tổng Giám đốc Công ty TNHH Kiểm

toán DFK Việt Nam đã đề ra những phương hướng và mục tiêu hoạt động cụ thể

cho doanh nghiệp mình trong năm 2012 và những năm sắp tới, đó là:

 Về doanh thu: mục tiêu về doanh thu của Công ty trong năm 2012 là tăng thêm

20% so với năm 2011 và giảm chi phí nhằm tăng lợi nhuận của Công ty. Bên cạnh

đó, DFK Việt Nam c ũng chú trọng nâng cao đời sống cho cán bộ công nhân viên

thông qua các chính sách lương thưởng, các hoạt động ngoại khóa... để từ đó phát

huy thêm tinh thần làm việc nhiệt tình và hiệu quả của toàn Công ty.

 Về địa bàn hoạt động: trong tương lai, DFK Việt Nam sẽ mở rộng địa bàn hoạt

động tại các thành phố lớn, nơi có nền kinh tế phát triển có nhiều tiềm năng về thị

trường kiểm toán như Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, Đà Nẵng, Cần Thơ và một

số tỉnh khác.

 Về loại hình và chất lượng dịch vụ: trong thời gian tớ i, Ban Tổng Giám đốc

Công ty vẫn xác định việc phát triển dịch vụ kiểm toán báo cáo tài chính là dịch vụ

chủ yếu và chiến lược của mình. Do đó, để có thể cung cấp dịch vụ với chất lượng

tốt nhất, Công ty tiếp tục hoàn thiện chương trình kiểm toán, không ngừng tổ chức

các khóa huấn luyện chuyên sâu về nghiệp vụ cho các chuyên viên kiểm toán để cập

nhật, trao đổi về các văn bản, chính sách mới nhất có liên quan đến lĩnh vực kiểm

toán.

 Về khách hàng tiềm năng: đây là đối tượng có ảnh hưởng to lớn và quyết định

đến hoạt động kinh doanh của Công ty. Vì vậy trong năm 2012, DFK Việt Nam sẽ

tập trung mọi nguồn lực sẵn có của mình nhằm duy trì mối quan hệ đối với khách

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 60

hàng, cung cấp những dịch vụ kiểm toán với thời gian và chi phí cạnh tranh mà vẫn

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

đảm bảo chất lượng dịch vụ tốt nhất, đồng thời tiềm kiếm thêm nguồn khách hàng

tiềm năng nhằm thực hiện mục tiêu gia tăng doanh thu trong năm nay.

2.2. Thực trạng áp dụng quy trình kiểm toán TSCĐ trong kiểm toán

BCTC tại Công ty TNHH Kiểm toán DFK Việt Nam vào Công ty Cổ

phần ABC

Quy trình kiểm toán TSCĐ trong kiểm toán BCTC do Công ty TNHH Kiểm

toán DFK Việt Nam thực hiện gồm ba giai đoạn: chuẩn bị kiểm toán, thực hiện

kiểm toán và kết thúc kiểm toán, được khái quát qua sơ đồ sau đây.

Sơ đồ 2.2 – Quy trình kiểm toán TSCĐ

trong kiểm toán BCTC tại Công ty TNgHH Kiểm toán DFK Việt Nam

CHUẨN BỊ

 Lập kế hoạch KT

KIỂM TOÁN

 Thiết kế chương trình KT

 Thử nghiệm kiểm soát

THỰC HIỆN

 Thủ tục phân tích

KIỂM TOÁN

 Thủ tục kiểm tra chi tiết

 Soát xét giấy làm việc

KẾT THÚC

 Tổng hợp kết quả

KIỂM TOÁN

 Phát hành báo cáo KT

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 61

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

2.2.1. Giai đoạn chuẩn bị kiểm toán

Tại Công ty TNHH Kiểm toán DFK Việt Nam, giai đoạn chuẩn bị kiểm toán

được phân chia thành những công việc cụ thể như sau:

2.2.1.1. Lập kế hoạch kiểm toán

Mục đích của việc lập kế hoạch kiểm toán là để có thể thực hiện công việc

kiểm toán đạt hiệu quả tốt, theo đúng tiến độ và thời gian dự kiến. Để phục vụ cho

việc lập kế hoạch, KTV cần tiến hành các bước sau:

a. Thu thập thông tin khách hàng

Sau khi xem xét hồ sơ kiểm toán niên độ trước của công ty khách hàng, các

BCTC được lập cho niên độ hiện tại cũng như việc liên hệ KTV tiền nhiệm nhằm

đánh giá khả năng chấp nhận khách hàng, DFK Việt Nam sẽ tiến hành thiết lập hợp

đồng kiểm toán. Đây chính là sự thoả thuận chính thức giữa DFK Việt Nam với

khách hàng về việc thực hiện kiểm toán và các dịch vụ liên quan khác. Bước tiếp

theo sẽ là việc thu thập thông tin về khách hàng nhằm có được những hiểu biết toàn

diện về tình hình kinh doanh, lĩnh vực hoạt động của đơn vị, hệ thống kế toán và

HTKSNB cũng như các vấn để liên quan, từ đó giúp cho KTV nhận diện được rủi

ro tiềm ẩn có thể xảy ra, xác định trọng tâm cho cuộc kiểm toán và từng phần hành

chuyên sâu. Đây cũng là nội dung của Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 310 –

“Hiểu biết về tình hình kinh doanh”.

Những thông tin cần thu thập bao gồm:

- Lĩnh vực kinh doanh, ngành nghề hoạt động của công ty

- Cơ cấu tổ chức của công ty

- Tình hình hoạt động kinh doanh của công ty

- Các thông tin về nguồn tài trợ, nhân sự chủ chốt, các bên có liên quan, các đối

tác thường xuyên của công ty

- Hệ thống kế toán của công ty

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 62

- HTKSNB của công ty

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

- Đối với khoản mục TSCĐ, KTV cần thu thập thêm: các văn bản, quy định

công ty áp dụng đối với TSCĐ, các hợp đồng mua bán, chuyển nhượng, thanh lý

TSCĐ và các tài liệu liên quan khác.

Trong quá trình thực hiện công tác kiểm toán tại công ty TNHH Kiểm toán

DFK Việt Nam, tôi đã thu thập được các tài liệu, số liệu sổ sách của các công ty

khách hàng, được sự chấp thuận của Ban Giám đốc, tôi đã lấy số liệu kiểm toán tại

công ty Cổ phần ABC để minh họa cho thực trạng nghiệp vụ kiểm toán TSCĐ do

DFK Việt Nam thực hiện. Công ty TNHH Kiểm toán DFK Việt Nam đã ký hợp

đồng cung cấp dịch vụ kiểm toán BCTC cho Công ty CP ABC cho năm tài chính

kết thúc ngày 31/12/2011 và tiến hành lập kế hoạch kiểm toán BCTC nói chung

cũng như khoản mục TSCĐ nói riêng và thu thập được thông tin khách hàng như

 Hình thức sở hữu vốn

Công ty CP ABC (sau đây gọi tắt là “Công ty”) chính thức hoạt động theo

Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh số 4103001384 ngày 03/01/2003 và đăng ký

thay đổi đến lần thứ 6 ngày 29/7/2009 do Sở Kế hoạch và Đầu tư TP. HCM cấp.

Hình thức sở hữu vốn: Vốn cổ phần.

 Tên giao dịch, trụ sở hoạt động

Công ty có tên giao dịch quốc tế là: ABC Corporation.

Trụ sở chính: 1 đường Trần Hưng Đạo, Phường 3, Quận 1, TP.HCM.

 Lĩnh vực kinh doanh

Thương mại và dịch vụ.

 Ngành nghề kinh doanh

Dịch vụ giải trí, vui chơi và các dịch vụ khác; dịch vụ du lịch lữ hành nội địa;

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 63

vận chuyển hành khách bằng taxi (chỉ hoạt động khi có đủ điều kiện kinh doanh

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

theo quy định của pháp luật); ngành nhà hàng – khách sạn; mua bán rượu, bia, thuốc

lá nội.

 Tổng số công nhân viên

Tổng số lao động đến ngày 31/12/2011: 186 người.

 Kỳ kế toán, đơn vị tiền tệ sử dụng

Niên độ kế toán bắt đầu từ ngày 01/01, kết thúc ngày 31/12 hàng năm.

 Chuẩn mực và chế độ kế toán áp dụng

Công ty áp dụng theo hệ thống Chế độ kế toán doanh nghiệp Việt Nam ban

hành theo quyết định số 15/2006/QĐ – BTC ngày 20/3/2006 và Thông tư

244/2009/TT – BTC ngày 31/12/2009 của Bộ Tài chính.

Các BCTC đính kèm được trình bày theo nguyên tắc giá gốc và phù hợp với

các Chuẩn mực, Chế độ kế toán Việt Nam hiện hành.

Hình thức kế toán áp dụng: Nhật ký chung.

 TSCĐ và khấu hao TSCĐ

TSCĐ được thể hiện theo nguyên giá trừ đi giá trị hao mòn luỹ kế. Nguyên giá

TSCĐ bao gồm giá mua và những chi phí có liên quan trực tiếp đến việc đưa TSCĐ

vào hoạt động như dự kiến. Các chi phí mua sắm, nâng cấp và đổi mới TSCĐ được

vốn hoá và chi phí bảo trì, sửa chữa được tính vào báo cáo kết quả hoạt động kinh

doanh. Khi TSCĐ được bán hay thanh lý, nguyên giá và giá trị hao mòn luỹ kế

được xoá sổ và bất kỳ khoản lãi, lỗ nào phát sinh do thanh lý TSCĐ đều được hạch

toán vào báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh.

Khấu hao TSCĐ được tính theo phương pháp đường thẳng trong suốt thời gian

hữu dụng của các tài sản. Tỷ lệ khấu hao áp dụng theo tỷ lệ quy định tại thông tư

203/2009/TT – BTC ngày 20/10/2009 của Bộ Tài chính.

05 – 14 năm Nhà cửa, vật kiến trúc

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 64

05 – 15 năm Máy móc, thiết bị

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

Phương tiện vận tải, truyền dẫn 06 – 10 năm

Thiết bị, dụng cụ quản lý 03 – 05 năm

TSCĐ khác 04 – 05 năm

Quyền sử dụng đất Theo thời hạn thuê

Qua việc thu thập thông tin và đánh giá về tình hình kinh doanh của Công ty,

DFK Việt Nam dự kiến thời gian thực hiện kiểm toán trong vòng 5 ngày với số

lượng nhân sự được phân bổ như sau:

Trưởng nhóm kiểm toán: Nguyễn Ngọc Xuân

Lê Anh Khôi Kiểm toán viên:

Nguyễn Thu Phương

Trợ lý kiểm toán: Trần Bùi Nam

b. Tìm hiểu HTKSNB của khách hàng

Để tìm hiểu và đánh giá chất lượng của HTKSNB của Công ty CP ABC, KTV

sử dụng bảng câu hỏi đánh giá HTKSNB sau đây và tiến hành thu thập các câu trả

lời bằng cách phỏng vấn nhân sự chịu trách nhiệm quản lý hoặc ban hành các quy

định của đơn vị.

Bảng 2.5 – Bảng câu hỏi đánh giá HTKSNB

của Công ty CP ABC

Chỉ tiêu

Có

Không

1. Hệ thống thẻ TSCĐ có được duy trì và cập nhật kịp thời không?

2. Ngoài bộ phận kế toán, có bộ phận nào khác theo dõi và quản lý

danh mục TSCĐ không?

3. Việc mua sắm TSCĐ có phải lập kế hoạch trước hàng năm không?

4. Có sự phân công cấp trong việc quyết định mua sắm, đầu tư tài sản

không?

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 65

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

5. TSCĐ khi mua về có bắt buộc phải có bộ phận kiểm tra chất lượng

và lập biên bản nghiệm thu trước khi giao cho bộ phận sử dụng và

thanh toán không?

6. TSCĐ khi giao cho bộ phận sử dụng có lập biên bản giao cho bộ

phận chịu trách nhiệm quản lý và sử dụng không?

7. TSCĐ có được mô tả đầy đủ thông tin trong thẻ tài sản (sổ quản

lý) đến mức có thể nhận diện TSCĐ ở bên ngoài không?

8. Đơn vị có văn bản quy định về trách nhiệm của người sử dụng,

quy trình vận hành và s ử dụng tài sản đối với những TSCĐ quan

trọng, TSCĐ có giá trị lớn hoặc TSCĐ đòi hỏi phải tuân thủ các

yêu cầu kỹ thuật nghiêm ngặt không?

9. TSCĐ khi mang ra ngoài Công ty có bắt buộc phải có sự đồng ý

bằng văn bản của cấp lãnh đạo có thẩm quyền không?

10. Công ty có giao cho một bộ phận chuyên chịu trách nhiệm xử lý

các vấn đề khi TSCĐ bị hỏng không?

11. Tất cả các sự cố hỏng của TSCĐ có được ghi lại thành biên bản

và lưu giữ lại không?

12. Các TSCĐ chưa cần dùng có được bảo quản riêng trong kho để

bảo đảm chúng không bị hư hại không?

13. Tất cả các tài sản chờ thanh lý, chưa sử dụng có được theo dõi và

quản lý riêng không?

14. Công ty có quy định về việc thanh lý TSCĐ không?

15. Các TSCĐ khi thanh lý có được phê duyệt của cấp lãnh đạo có

thẩm quyền không?

16. Có quy định kiểm kê TSCĐ ít nhất 1 lần 1 năm không?

17. Công ty có mua bảo hiểm cho TSCĐ không? Nếu có, tỷ lệ giá trị

TSCĐ đã được bảo hiểm là bao nhiêu %?

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 66

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

18. Các quy định về mua sắm, quản lý, sử dụng và thanh lý TSCĐ có

được tập hợp và hệ thống hoá thành 1 văn bản thống nhất không?

Nhận xét: Qua việc phỏng vấn cũng như quan sát, tìm hiểu sơ bộ về HTKSNB

của Công ty, KTV nhận thấy HTKSNB ở đơn vị đối với khoản mục TSCĐ hoạt

động không được hiệu quả , vì vậy rủi ro kiểm soát đối với khoản mục này được

đánh giá ở mức cao.

c. Đánh giá mức trọng yếu và rủi ro

 Đánh giá mức trọng yếu

Thông thường, tại DFK Việt Nam , KTV xác định mức độ trọng yếu tổng thể

dựa vào chỉ tiêu lợi nhuận trước thuế, doanh thu, tài sản lưu động, đầu tư ngắn hạn...

Tùy vào từng cuộc kiểm toán, KTV lựa chọn những chỉ tiêu để xác định mức trọng

yếu cho phù hợp. Nếu khoản mục nào của khách hàng phát sinh nhiều và phức tạp,

HTKSNB không tốt dẫn đến khả năng xảy ra sai phạm cao thì ước lượng ban đầu về

mức độ trọng yếu của khoản mục này sẽ cao hơn và ngược lại.

Bảng 2.3 – Mức trọng yếu tổng thể

STT Chỉ tiêu Mức độ trọng yếu (%)

1 Doanh thu 0,4 – 0,8

2 Lợi nhuận trước thuế 4 – 8

3 TSLĐ & ĐTNH 1,5 – 2

4 Nợ ngắn hạn 1,5 – 2

5 Tổng tài sản 0,8 – 1,5

Mức trọng yếu được xác định theo xét đoán mang tính nghề nghiệp của kiểm

toán viên khi xét trên hai mặt định lượng và định tính . Đối với các công ty cổ phần

tham gia thị trường chứng khoán, mức độ trọng yếu được xác định dựa vào một số

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 67

chỉ tiêu như doanh thu, lợi nhuận trước thuế, nợ ngắn hạn, tổng giá trị tài sản... KTV

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

đã xác định mức trọng yếu đối với Công ty CP ABC căn cứ theo tỷ lệ mức trọng

yếu tại bảng 2.3 như sau:

Đơn vị tính: Nghìn đồng

Chỉ tiêu Nợ ngắn hạn Tổng tài sản Tổng doanh thu Lợi nhuận trước thuế

134,803,449 75,070,495 8,787,122 155,618,543

Tỷ lệ quy định 0.5% 5% 1.5% 0.8%

Mức trọng yếu 674,017.245 3,753,524.75 131,806.83 1,244,948.344

Mức trọng yếu được chọn được xác định là số nhỏ nhất của các mức trọng yếu

trên. Theo đó, ta thấy mức trọng yếu được chọn là: 131,806,830 đồng.

Sau khi đã xác định được mức trọng yếu, KTV sẽ tiến hành phân bổ chúng cho

các khoản mục TSCĐ, bao gồm: TSCĐ hữu hình, TSCĐ vô hình, TSCĐ thuê tài

chính, bất động sản đầu tư và hao mòn TSCĐ.

TSCĐ của Công ty CP ABC bao gồm TSCĐ hữu hình và TSCĐ vô hình nên

mức trọng yếu đối với 2 khoản mục này được xác định phân bổ như sau:

• Mức trọng yếu phân bổ cho chỉ tiêu nguyên giá TSCĐ hữu hình:

Đ ữ ứ ọ ế

h u hì nh = c tr ng y u = × 131,806,830 77,499,107,288 155,618,542,798 ổ TSC × M 65,640,710 (đồng) ng tà i sả n T

= • Mức trọng yếu phân bổ cho chỉ tiêu hao mòn TSCĐ hữu hình:

ò Đ ứ ọ ế

ổ Hao m ả à n TSC HH = × M c tr ng y u T ng t i s n

× 131,806,830 = = 59,915,036 (đồng) 70,739,055,421 155,618,542,798

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 68

• Mức trọng yếu phân bổ cho chỉ tiêu nguyên giá TSCĐ vô hình:

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

Đ ô ứ ọ ế

à v ả hì nh = c tr ng y u = × 131,806,830 20,315,829,962 155,618,542,798 ổ TSC × M 17,207,237 (đồng) i s ng t T n

= • Mức trọng yếu phân bổ cho chỉ tiêu hao mòn TSCĐ vô hình:

ò Đ ứ ọ ế

ổ Hao m ả à n TSC VH = × M c tr ng y u T ng t i s n

= × 131,806,830 = 10,501,549 (đồng) 12,398,717,807 155,618,542,798

Các giá trị phân bổ mức trọng yếu vừa tính như trên được xem là căn cứ để

xác định tính trọng yếu khi kiểm toán BCTC. Nếu sai phạm liên quan đến nguyên

giá TSCĐ và hao mòn TSCĐ vượt quá ngưỡng trên được xem là sai phạm có tính

trọng yếu và ngược lại.

 Đánh giá rủi ro

Trong quá trình kiểm toán BCTC nói chung và kiểm toán khoản mục TSCĐ

nói riêng, KTV không thể chắc chắn tuyệt rằng BCTC cũng như khoản mục TSCĐ

đã được kiểm toán không còn chứa đựng những sai sót trọng yếu. Do vậy trong giai

đoạn lập kế hoạch kiểm toán, KTV phải xác định một mức rủi ro kiểm toán mong

muốn trên cơ sở hai yếu tố: mức độ người sử dụng tin tưởng vào báo cáo tài chính

và khả năng khách hàng gặp phải những khó khăn tài chính sau khi báo cáo kiểm

toan được công bố.

Theo Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 400 – đánh giá rủi ro và kiểm soát

nội bộ: “Rủi ro kiểm toán là rủi ro KTC và Công ty kiểm toán đưa ra ý kiến nhận

xét không thích hợp khi BCTC đã được kiểm toán còn những sai sót trọng yếu” .

Theo đó, việc đánh giá rủi ro kiểm toán được thể hiện qua mối quan hệ sau:

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 69

Rủi ro kiểm toán = Rủi ro tiềm tàng x Rủi ro kiểm soát x Rủi ro phát hiện

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

Các khái niệm về rủi ro có thể hiểu tóm gọn như sau:

- Rủi ro tiềm tàng: là rủi ro tiềm ẩn, vốn có trong BCTC dẫn đến sai sót trọng

yếu dù có hay không có HTKSNB.

- Rủi ro kiểm soát: là rủi ro dẫn đến sai sót trọng yếu trong BCTC mà hệ thống

kế toán và HTKSNB không phát hiện được.

- Rủi ro phát hiện: là rủi ro dẫn đến sai sót trọng yếu trong BCTC mà KTV và

công ty kiểm toán không phát hiện được.

Mức trọng yếu và tính rủi ro là hai phạm trù có mối liên hệ chặt chẽ với nhau

và chúng ngược chiều nhau. Nếu mức trọng yếu (mức sai sót có thể chấp nhận

được) được đánh giá cao thì rủi ro kiểm toán sẽ giảm xuống và ngược lại. Khi rủi ro

kiểm toán tăng lên thì đồng nghĩa với việc KTV sẽ phải thu thập bằng chứng kiểm

toán nhiều hơn.

Khi đánh giá về rủi ro kiểm toán, KTV cần phải hiểu rõ những sai sót thường

hay xảy ra đối với từng phần hành kiểm toán. Trong quá trình kiểm toán khoản mục

TSCĐ tại Công ty TNHH Kiểm toán DFK Việt Nam, các sai sót liên quan đến

TSCĐ thường phát sinh đã được trình bày ở chương I, mục 1.2.3 – Những sai sót

thường được phát hiện khi kiểm toán TSCĐ.

Đối với Công ty CP ABC, qua phân tích sơ bộ ta thấy khoản mục TSCĐ chiếm

tỷ trọng nhỏ trong tổng giá trị tài sản của Công ty (khoảng 9.43%) và các nghiệp vụ

phát sinh trong năm không nhiều, mặt khác, TSCĐ hữu hình thường là những hiện

vật lớn nên KTV có thể đánh giá rủi ro tiềm tàng đối với khoản mục này ở mức

thấp. Kết hợp với việc đánh giá rủi ro kiểm soát qua bảng câu hỏi đã nêu trên, KTV

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 70

xác định rủi ro phát hiện thông qua mô hình đánh giá sau:

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

Bảng 2.6 – Mô hình đánh giá rủi ro phát hiện

Đánh giá của KTV vể rủi ro kiểm soát

Cao

Trung bình

Thấp

Thấp nhất

Thấp

Trung bình

Cao

Đánh giá của KTV vể

Trung bình

Thấp

Trung bình

Cao

rủi ro tiềm tàng

Thấp

Cao

Cao nhất

Trung bình

Qua đó, ta nhận thấy rủi ro phát hiện đối với khoản mục TSCĐ của đơn vị

được đánh giá ở mức trung bình.

2.2.1.2. Thiết kế chương trình kiểm toán

Theo Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 300: “KTV và Công ty kiểm toán

phải soạn thảo chương trình kiểm toán trong đó xác định nội dung, lịch trình và

phạm vi của các thủ tục kiểm toán cần thiết để thực hiện kế hoạch kiểm toán”. Tại

Công ty TNHH Kiểm toán DFK Việt Nam, chương trình kiểm toán được thiết kế

theo sát chương trình chuẩn do VACPA công bố vào ngày 01/10/2010.

Bảng 2.4 – Chương trình kiểm toán khoản mục TSCĐ

Thu thập hoặc lập bảng tổng hợp TSCĐ về nguyên giá, hao mòn luỹ

kế, giá trị còn lại theo các nội dung: số dư đầu kỳ, tăng / giảm trong

kỳ, số dư cuối kỳ.

- Kê chi tiết TSCĐ tăng, giảm đến thời điểm mua, thanh lý, nhượng

bán hay hết thời hạn sử dụng.

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 71

Người Tham STT Thủ tục thực chiếu hiện

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

- Đối chiếu số liệu về nguyên giá, hao mòn luỹ kế, giá trị còn lại

trên sổ chi tiết với sổ cái, bảng cân đối tài khoản, bảng cân đối kế

toán và bảng tổng hợp TSCĐ.

2 Kiểm tra, photo chứng từ gốc (nếu cần) và định khoản kế toán các

TSCĐ tăng trong kỳ cũng như TSCĐ thanh lý, nhượng bán.

3 Kiểm tra việc phân loại TSCĐ có phù hợp với quy định hiện hành,

TSCĐ thuê hoạt động và TSCĐ thuê tài chính có được theo dõi

riêng không?

Kiểm tra phương pháp khấu hao, mức trích khấu hao TSCĐ có phù

hợp với mức đã đăng ký với cơ quan thuế hay không (nếu chưa đăng

ký thì số trích phải phù hợp với quy định).

TSCĐ không sử dụng, chờ thanh lý vẫn phải trích khấu hao.

4 Kiểm tra các bằng chứng về việc kiểm kê TSCĐ của đơn vị (thu

thập biên bản kiểm kê), tham gia giám sát kiểm kê những TSCĐ

được chọn mẫu hoặc tái kiểm.

TSCĐ có được đánh giá lại hay không?

6 Có thẻ TSCĐ hay không? -> Thư quản lý

7 Khách hang có mua bảo hiểm đối với TSCĐ hay không?

8 Kiểm tra, lấy xác nhận việc cầm cố, thế chấp TSCĐ tại ngân hang,

bên bán…

9 Xem xét khách hàng có bán và thuê lại TSCĐ là thuê hoạt động hay

thuê tài chính hay không?

- Việc hạch toán kế toán.

- Việc hạch toán lãi lỗ.

10 TSCĐ thuê tài chính

Việc kiểm toán tương tự như TSCĐ hữu hình.

Thu thập hợp đồng thuê tài chính.

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 72

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

Xem xét các điều kiện có thể ảnh hưởng đến khách h àng ràng buộc

trong hợp đồng.

11 TSCĐ vô hình

Việc kiểm toán tương tự như TSCĐ hữu hình.

Thu thập Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (mang tên Công ty

khách hàng).

Xem xét quyền sử dụng đất có thời hạn hay không -> Nếu có, phải

trích khấu hao.

12 Bất động sản đầu tư

Việc kiểm toán tương tự như TSCĐ hữu hình.

Bất động sản đầu tư chờ tăng giá hoặc cho thuê hoạt động phải tiến

hành trích khấu hao.

Chú ý đến mục đích sử dụng bất động sản đầu tư của chủ sở hữu:

nếu sử dụng trong sản xuất, cung cấp hàng hoá, dịch vụ, hoặc cho

mục đích quản lý thì phải hạch toán vào 211; Nếu bán trong kỳ sản

xuất kinh doanh thông thường thì hạch toán 1567.

13 Chi phí xây dựng cơ bản dở dang

Đạt được danh sách chi tiết cấu thành số dư cuối kỳ theo từng hạng

mục (hoặc từng công trình XDCB).

Từ sổ chi tiết tiến hành đối chiếu số liệu (đầu kỳ, phát sinh tăng/

giảm, cuối kỳ) với sổ cái, bảng cân đối số phát sinh, bảng cân đối kế

toán.

Kiểm tra chứng từ gốc và định khoản kế toán đối với số phát sinh

tăng/ giảm.

Kiểm tra việc hạch toán ngoại tệ khi quy đổi ra Việt Nam đồng có

đúng với tỷ giá tại thời điểm phát sinh nghiệp vụ không?

Thu thập hợp đồng XDCB (nếu có).

Chú ý đến hoạt động XDCB giai đoạn trước hoạt động (chưa tiến

hành sản xuất kinh doanh): nếu phát sinh chênh lệch tỷ giá -> hạch

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 73

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

toán vào TK chênh lệch tỷ giá hối đoái (413. Khi hoàn thành bàn

giao đưa vào sử dụng hạch toán chênh lệch tỷ giá vào TK doanh thu

hoạt động tài chính (515) / TK chí phí hoạt động tài chính (635)

hoặc treo vào TK chi phí trả trước dài hạn (242) / TK doanh thu

chưa thực hiện (3387) và phân bổ tối đa 5 năm.

2.2.2. Thực hiện kiểm toán

2.2.2.1. Thực hiện các thử nghiệm kiểm soát

Đối với Công ty CP ABC, HTKSNB được đánh giá là kém hiệu quả nên KTV

không thực hiện thử nghiệm kiểm soát mà thực hiện các thủ tục kiểm tra chi tiết là

chủ yếu và tiến hành kiểm tra 100% chứng từ sổ sách các nghiệp vụ phát sinh trong

kỳ đối với khoản mục TSCĐ.

2.2.2.2. Thực hiện thủ tục phân tích

Theo Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 520, thủ tục phân tích “là việc phân

tích các số liệu, thông tin, các tỷ suất quan trọng, qua đó tìm ra những xu hướng

biến động và tìm ra những mối quan hệ có mâu thuẫn với các thông tin liên quan

khác hoặc có sự chênh lệch lớn hơn so với giá trị đã dự kiến”. Quá trình thực hiện

thủ tục này giúp KTV đánh giá khái quát tính hợp lý của các xu hướng biến động

tăng, giảm TSCĐ, từ đó xác định được phạm vi và mức độ áp dụng các thủ tục khác

tiếp theo.

Để thực hiện thủ tục phân tích, trước hết, KTV cần đảm bảo rằng số liệu trên

các sổ chi tiết bằng với số liệu phản ánh trên Sổ cái tài khoản. Muốn vậy, cần đối

chiếu giữa số tổng cộng trên Sổ chi tiết với số liệu trên Sổ cái. Bên cạnh đó, KTV

cần thu thập hoặc tự lập bảng phân tích trong đó liệt kê số dư đầu kỳ, các phát sinh

trong kỳ để từ đó có thể tính ra số dư cuối kỳ. Trong giai đoạn này KTV có thể áp

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 74

dụng một số thủ tục phân tích ngang và kỹ thuật phân tích dọc như sau:

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

- Phân tích ngang: là việc phân tích dựa trên cơ sở so sánh các trị số của cùng

một chỉ tiêu trên BCTC. Đối với khoản mục TSCĐ, KTV có thể so sánh số liệu

giữa năm trước với năm nay, qua đó thấy được những biến động bất thường và xác

định nguyên nhân của chúng.

- Phân tích dọc: là việc phân tích dựa trên cơ sở so sánh các tỷ lệ tương quan của

các chỉ tiêu và khoản mục trên BCTC. Đối với TSCĐ, KTV có thể tính toán một số

chỉ tiêu như tỷ số giữa tổng giá trị TSCĐ với vốn chủ sở hữu, tỷ số hoàn vốn của

TSCĐ, tỷ trọng của từng loại TSCĐ so với tổng số, số vòng quay TSCĐ...

Dựa vào các tài liệu đã thu thập được tại Công ty CP ABC như Bảng cân đối

kế toán, Bảng cân đối số phát sinh, Sổ cái và Sổ chi tiết tại đơn vị, KTV tiến hành

lập bảng phân tích TSCĐ để đánh giá chính xác tình hình biến động TSCĐ trong

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 75

năm:

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 76

Bảng 2.7 – Bảng phân tích tình hình biến động TSCĐ

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

Qua bảng phân tích trên, KTV nhận thấy trong năm 2011 nguyên giá TSCĐ hữu

hình tại đơn vị tăng 2% ứng với 1,194,552,466 đồng, đồng thời tại đơn vị không phát

sinh các nghiệp vụ thanh lý, nhượng bán TSCĐ. Nguyên nhân của khoản tăng nguyên

giá TSCĐ hữu hình là do trong năm 2011, Công ty đầu tư mua sắm, nâng cấp TSCĐ

nhằm gia tăng hoạt động sản xuất kinh doanh. Tương ứng với mức tăng nguyên giá

2% này là mức tăng 8% của chỉ tiêu hao mòn TSCĐ hữu hình, khoản chênh lệch này

tương đối lớn nên trong quá trình kiểm tra chi tiết, KTV cần lưu ý đến các nghiệp vụ

phát sinh tăng TSCĐ do mua sắm hoặc do đầu tư xây dựng cơ bản hoàn thành, cũng

như việc kiểm tra, tính toán lại các khoản khấu hao TSCĐ trong năm.

2.2.2.3. Thực hiện thủ tục kiểm tra chi tiết

a. Kiểm tra số dư đầu kỳ các TK TSCĐ

Để kiểm tra chính xác số dư đầu kỳ TSCĐ, KTV cần lập bảng tổng hợp TSCĐ

theo từng nhóm chính về nguyên giá, hao mòn luỹ kế và giá trị còn lại theo số dư đầu

kỳ, phát sinh trong kỳ, số dư cuối kỳ. Bảng tổng hợp này sẽ giúp KTV đối chiếu số

liệu đầu kỳ với kết quả kiểm toán năm trước, đồng thời đối chiếu số dư cuối kỳ giữa sổ

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 77

cái, sổ chi tiết với bảng cân đối kế toán.

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 78

Bảng 2.8 – Bảng tổng hợp TSCĐ trước kiểm toán

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

Với số dư đầu kỳ: KTV đã tiến hành đối chiếu số liệu đầu kỳ này và nhận thấy

khớp với báo cáo kiểm toán năm 2010, làm cơ sở để tính toán số dư cuối kỳ.

Với số phát sinh tăng, giảm trong kỳ: KTV đã tiến hành đối chiếu số liệu trên

bảng tập hợp TSCĐ với sổ chi tiết và số cái các TK 2111, TK 2112, TK 2113, TK

2114, TK 2118, TK 2131, TK 2414, TK 2143, đồng thời đối chiếu với bảng cân đối số

phát sinh và bảng cân đối kế toán, qua đó nhận thấy không có khoản sai lệch nào đối

với các khoản mục này.

b. Kiểm tra các nghiệp vụ tăng trong kỳ của TSCĐ

Sau khi xác nhận số liệu phát sinh trên bảng tổng hợp khớp với sổ sách tại Công

ty CP ABC, KTV tiến hành kiểm tra chi tiết các TSCĐ tăng trong kỳ nhằm phát hiện

ra các sai phạm trong việc hạch toán nguyên giá, thời gian tính khấu hao, hay tìm ra

những khoản bị chi phí hoá. Trong năm 2011, các nghiệp vụ phát sinh tăng TSCĐ

không nhiều và do việc đánh giá HTKSNB của Công ty hoạt động kém hiệu quả nên

KTV thực hiện thủ tục kiểm tra chi tiết 100% các nghiệp vụ phát sinh nhằm đảm bảo

tính chính xác và đầy đủ. Trước hết, KTV cần thu thập bảng tổng hợp tình hình tăng

TSCĐ trong kỳ như sau:

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 79

Bảng 2.9 – Bảng tổng hợp tình hình tăng TSCĐ trong kỳ

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

Qua quá trình kiểm tra chi tiết chứng từ từng nghiệp vụ, KTV nhận thấy các phát

sinh tăng TSCĐ là do đơn vị mua sắm TSCĐ mới và các công trình XDCB dở dang

hoàn thành đưa vào sử dụng. TSCĐ đều được ghi nhận đúng theo chứng từ hợp lệ,

đúng kỳ hạn và nguyên giá phát sinh.

c. Kiểm tra các nghiệp vụ giảm trong kỳ của TSCĐ

Đối với nghiệp vụ giảm TSCĐ, theo bảng tổng hợp tình hình tăng giảm trong kỳ

thì đơn vị không phát sinh nghiệp vụ giảm TSCĐ nào. Tuy nhiên, qua kiểm tra sổ cái

và sổ chi tiết TK thu nhập khác (711) thì KTV thấy rằng đơn vị đã hạch toán thu nhập

khác từ khoản thanh lý TSCĐ nhưng đơn vị chưa ghi nhận nghiệp vụ giảm TSCĐ do

thanh lý đối với tài sản máy phát điện dự phòng cummins 625 KVA, do tài sản đã khấu

hao hết nên KTV đề nghị bút toán điều chỉnh như sau:

495,357,310 đồng  Nợ TK 2141:

Có TK 2112: 495,357,310 đồng

d. Kiểm tra số dư cuối kỳ các TK TSCĐ

Đối với nghiệp vụ kiểm tra số dư cuối kỳ TSCĐ tại Công ty CP ABC , thông qua

Bảng tổng hợp TSCĐ đã được lập như trên (Bảng 2.8), KTV thực hiện công việc kiểm

tra, đối chiếu số dư cuối kỳ của khoản mục TSCĐ với các sổ chi tiết và sổ cái tài

khoản tương ứng, cũng như số dư trên bảng cân đối số phát sinh, bảng cân đối kế toán

nhằm kiểm tra tính trình bày chính xác và thống nhất giữa sổ sách của đơn vị. Qua

việc kiểm tra số liệu này, KTV nhận thấy các số dư cuối kỳ của Công ty CP ABC đều

khớp với nhau.

Bên cạnh đó, để xác minh tính có thực của khoản mục TSCĐ, KTV DFK Việt

Nam đã thu thập Bảng tổng hợp chi tiết TSCĐ và đã trực tiếp tham gia chứng kiến

kiểm kê TSCĐ tại Công ty vào ngày 31/12/2011. Đây là bằng chứng có độ tin cậy cao

và được KTV sử dụng làm tiêu chuẩn để so sánh, đối chiếu với sổ sách kế toán. Khi

tiến hành kiểm kê, KTV nhận thấy có một tài sản không hiện hữu như chi tiết liệt kê

trong bảng tổng hợ p chi tiết TSCĐ đã thu thập tại đơn vị, đó là máy phát điện dự

phòng cummins 625 KVA trị giá 495,357,310 đồng thuộc nhóm tài sản máy móc, thiết

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 80

bị. KTV đã phỏng vấn bộ phận quản lý trực tiếp tham gia kiểm kê và đã được xác nhận

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

rằng tài sản này không còn hiện hữu do đã đem thanh lý. Giá trị kiểm kê TSCĐ được

tổng hợp và thể hiện qua bảng sau:

Bảng 2.10 – Bảng tổng hợp kiểm kê TSCĐ

STT Nhóm tài sản Nguyên giá thực kiểm

Nhà cửa, vật kiến trúc 35,751,297,249 1

Máy móc thiết bị 34,262,049,396 2

Phương tiện vận tải, truyền dẫn 5,268,196,701 3

Thiết bị, dụng cụ quản lý 1,365,066,216 4

TSCĐ hữu hình khác 357,140,416 5

TSCĐ vô hình 20,315,829,962 6

Tổng cộng 97,319,579,940

e. Kiểm tra TK chi phí khấu hao TSCĐ

Để thực hiện tốt thủ tục này, KTV đã thu thập bảng tổng hợp khấu hao TSCĐ tại

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 81

Công ty CP ABC và tiến hành rà soát, tính toán lại các chỉ tiêu trên.

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 82

Bảng 2.11 – Trích bảng tổng hợp khấu hao TSCĐ

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

Công ty CP ABC áp dụng phương pháp tính khấu hao theo đường thẳng. Sau quá

trình kiểm tra cũng như tính toán lại chi phí khấu hao TSCĐ, KTV đã phát hiện một số

sai sót của đơn vị, cụ thể là: chênh lệch mức trích khấu hao trong năm và việc phân bổ

chi phí khấu hao cho các bộ phận liên quan không chính xác . Vì vậy, KTV đã lập các

bút toán điều chỉnh như sau:

- Bổ sung chi phí khấu hao cho các mục tài sản được đánh số thứ tự là 9, 10, 11,

nguyên nhân do đơn vị đã trích khấu hao thiếu so với thực tế:

2,984,597 đồng  Nợ TK 6424:

Có TK 2141: 2,984,597 đồng

- Giảm chi phí khấu hao cho các mục tài sản được đánh số thứ tự là 3, 4, 8, nguyên

nhân do đơn vị đá trích khấu hao thừa so với thực tế:

(51,270,506) đồng  Nợ TK 6274:

Có TK 2141: (51,270,506) đồng

- Phân bổ lại chi phí khấu hao đơn vị đã trích cho các bộ phận liên quan, từ TK

6274 sang TK 6424, nguyên nhân do đơn vị đã phân bổ nhầm:

16,115,195 đồng  Nợ TK 6424:

Có TK 6274: 16,115,195 đồng

Đồng thời KTV còn ghi nhận khoản nguyên giá TSCĐ đã khấu hao hết nhưng

đơn vị vẫn còn sử dụng là : 25,879,895,670 đồng.

Cuối cùng, KTV thực hiện việc tổng hợp phân bổ chi phí khấu hao vào các tài

khoản chi phí tương ứng nhằm đối chiếu số liệu với các tài khoản này và phục vụ

thuyết minh báo cáo kiểm toán.

Bảng 2.12 – Bảng phân bổ chi phí khấu hao TSCĐ

Phân bổ chi phí Cộng TK 6424 TK 6274

70,031,749 5,281,502,118 5,351,533,867 TSCĐ hữu hình

1,401,091,716 1,401,091,716 TSCĐ vô hình

Cộng 70,031,749 6,682,593,834 6,752,625,583 (*)

(*): khớp với tổng số phát sinh khấu hao trong kỳ so với bảng tổng hợp TSCĐ

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 83

trước kiểm toán (Bảng 2.8).

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

f. Xem xét việc trình bày và công bố trên BCTC

Qua việc kiểm tra Bảng cân đối kế toán và Thuyết minh BCTC của Công ty CP

ABC, KTV nhận định việc trình bày và công bố thông tin trên BCTC được thực hiện

đầy đủ và tuân thủ theo đúng nguyên tắc quy định .

g. Xem xét việc trình bày và công bố trên BCTC

Đối với khoản mục TSCĐ , đơn vị đã trình bày đầy đủ , chính xác và chi tiết các

chỉ tiêu trên Bảng cân đối kế toán , cũng như trên Thuyết minh BCTC và khớp với các

số liệu trên sổ sách kế toán và Bảng cân đối số phát sinh.

2.2.3. Kết thúc kiểm toán

2.2.3.1. Soát xét các giấy tờ làm việc của KTV

Sau khi kết thúc công việc kiểm toán khoản mục TSCĐ, KTV sẽ tự soát xét các

giấy tờ làm việc của mình, tổng hợp với trưởng nhóm kiểm toán. Trưởng nhóm tiến

hành tập hợp và kiểm tra, soát xét lại các giấy tờ làm việc. Đối với những cuộc kiểm

toán có quy mô lớn, rủi ro cao thì Ban Tổng Giám đốc DFK Việt Nam sẽ trực tiếp soát

xét giấy tờ làm việc của KTV. Quy trình này nhằm đảm bảo rằng các thủ tục kiểm toán

trong chương trình kiểm toán TSCĐ đều được KTV thực hiện, chứa đựng đầy đủ

thông tin cần thiết để chứng minh cho kết luận về khoản mục TSCĐ trên báo cáo kiểm

toán sau này. Nếu trong quá trình soát xét phát hiện những điểm chưa hoàn thiện, chưa

đáp ứng được các mục tiêu đã đặt ra thì KTV sẽ được yêu cầu sửa chữa và bổ sung.

Đối với Công ty CP ABC, khi công việc soát xét được hoàn thành, trưởng nhóm

kiểm toán DFK Việt Nam đã đánh giá cuộc kiểm toán khoản mục TSCĐ của KTV đã

thực hiện theo sát chương trình kiểm toán mẫu và hoàn thiện đầy đủ các thủ tục kiểm

toán cần thiết để đạt được mục tiêu kiểm toán đã nêu ra.

Bên cạnh đó, qua việc kiểm tra các sự kiện phát sinh sau ngày lập BCTC thông

qua các thủ tục phỏng vấn Ban Tổng Giám đốc kết hợp với kinh nghiệm chuyên môn

của mình, KTV DFK Việt Nam đã nhận định không có vấn đề phát sinh nào sau ngày

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 84

khoá sổ gây ảnh hưởng trọng yếu đến BCTC.

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

2.2.3.2. Tổng hợp kết quả và phát hành báo cáo kiểm toán

Sau khi tổng hợp các vấn đề từ KTV phần hành, trưởng nhóm kiểm toán sẽ cân

nhắc những vấn đề trọng tâm cần thảo luận với khách hàng. Sau đó, trưởng nhóm sẽ đề

xuất các bút toán điều chỉnh, bút toán phân loại lại đối với các khoản mục mà KTV

phát hiện đơn vị hạch toán không đúng chế độ kế toán, nhầm lẫn về nội dung tài khoản

hoặc hạch toán sai nghiệp vụ.

Bảng 2.13 – Bảng tổng hợp bút toán điều chỉnh

STT Nội dung điều chỉnh TK Nợ TK Có Số tiền (VNĐ)

1 2141 2112 495,357,310 Giảm nguyên giá TSCĐ do thanh lý máy móc thiết bị đã khấu hao hết

2 Bổ sung chi phí khấu hao TSCĐ do 6424 2141 2,984,597 đơn vị trích thiếu vào TK 642

3 Giảm chi phí khấu hao TSCĐ do đơn 6274 2141 (51,270,506) vị trích thừa từ TK 627

4 6424 6274 16,115,195 Phân loại lại tài khoản chi phí phân bổ khấu hao do đơn vị phân bổ nhầm

Các bút toán điều chỉnh được thống nhất, KTV và DFK Việt Nam sẽ tiến hành

lập và phát hành báo cáo kiểm toán. Đây chính là sản phẩm cuối cùng của cả quá trình

kiểm toán. KTV căn cứ vào mức độ ảnh hưởng của các sai phạm phát hiện được hoặc

các hạn chế về phạm vi kiểm toán mà không thể thu thập được bằng chứng kiểm toán

để đưa ra ý kiến chấp nhận toàn phần, ý kiến chấp nhận từng phần, ý kiến từ chối hoặc

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 85

ý kiến trái ngược.

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 86

Bảng 2.14 – Bảng tổng hợp TSCĐ sau kiểm toán

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

TÓM LẠI

Trên đây là toàn bộ các bước trong quy trình kiểm toán TSCĐ trong kiểm toán

BCTC được áp dụng tại Công ty CP ABC do Công ty TNHH Kiểm toán DFK Việt

Nam thực hiện. Trong mỗi cuộc kiểm toán, quy trình này được áp dụng một cách

linh hoạt tuỳ thuộc vào đặc thù đơn vị được kiểm toán và kinh nghiệm chuyên môn

của KTV.

Với nền kinh tế đang có xu hướng phát triển vũ bão như hiện nay, công tác

quản lý nói chung và công tác hạch toán kế toán nói riêng càng trở nên phức tạp,

tinh vi và chuyên nghiệp hơn, vì vậy mà cô ng tác kiểm toán cũng cần không ngừng

phát triển để bắt kịp những thay đổi ấy. Một trong những biện pháp hiệu quả và cấp

thiết hiện nay mà các công ty kiểm toán áp dụng nhằm phòng ngừa và phát hiện

những sai phạm trong quá trình kiểm toán là việc liên tục hoàn thiện quy trình kiểm

toán tại đơn vị mình. Công việc này không những giúp công ty giảm thiểu rủi ro

kiểm toán một cách tối đa mà còn là một biện pháp nhằm nâng cao chất lượng dịch

vụ cung cấp, từ đó tạo dựng được lòng tin nơi khách hàng và khẳng định được vị

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 87

thế cạnh tranh trên thị trường kiểm toán.

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

CHƯƠNG III

---o0o---

MỘT SỐ NHẬN ĐỊNH VÀ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN

QUY TRÌNH KIỂM TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH

TRONG KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH

TẠI CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN DFK VIỆT NAM

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 88

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

3.1. Nhận định chung

3.1.1. Nhận định về Công ty TNHH Kiểm toán DFK Việt Nam

3.1.1.1. Thuận lợi

Được thành lập vào năm 2003, trải qua 9 năm hoạt động, Công ty TNHH

Kiểm toán DFK Việt Nam đang dần khẳng định vị thế của mình trong hoạt động

kiểm toán trên cả nước. Điển hình là Công ty đã thực hiện hàng trăm cuộc kiểm

toán cho các doanh nghiệp có quy mô từ nhỏ đến lớn, cung cấp các loại hình dịch

vụ kiểm toán ngày càng đa dạng và chuyên nghiệp. DFK Việt Nam luôn tự hoàn

thiện mình, nâng cao uy tín trong công việc nhằm đạt được nhiều thành tựu lớn

mạnh và bước tiến mới. Để đạt được mục tiêu ấy là cả một quá trình cộng tác,

chung sức chung lòng của toàn thể Ban Tổng Giám đốc và công nhân viên trong

toàn Công ty. DFK Việt Nam đã biết phối hợp nhịp nhàng hoạt động giữa các bộ

phận nhằm hướng đến mục tiêu chung cho Công ty, đồng thời tận dụng phát huy

những thế mạnh, thuận lợi của mình, đó chính là những yếu tố sau:

 Bộ máy quản lý

Công ty đã xây dựng cho mình một bộ máy quản lý chặt chẽ và khoa học, có

sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, giữa hội sở và chi nhánh, giữa các phòng ban tạo

ra sự phối hợp cân đối nhịp nhàng cho các mặt hoạt động trong toàn Công ty. Bên

cạnh đó, thành quả mà DFK Việt Nam đạt được hôm nay không thể không kể đến

vai trò của Ban Tổng Giám đốc trong việc quản lý, điều hành cá c hoạt động của

Công ty. Ban Tổng Giám đốc DFK Việt Nam đều là những kiểm toán viên có kinh

nghiệm làm việc lâu năm cho các công ty kiểm toán hàng đầu thế giới, vì vậy họ có

trình độ chuyên môn cao trong các lĩnh vực kiểm toán, tư vấn và tài chính. Nhờ sự

lãnh đạo tài tình và năng lực chuyên môn cao ấy mà họ không chỉ tạo được lòng tin

cho đội ngũ nhân viên trong Công ty mà còn chiếm được sự tin cậy từ phía khách

hàng. Trong mọi cuộc kiểm toán, Ban Tổng Giám đốc luôn giám sát chặt chẽ qua

từng giai đoạn và thường là người trực tiếp tham gia vào các giai đoạn chính trong

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 89

các cuộc kiểm toán đòi hỏi về quy mô và độ phức tạp. Hơn thế nữa, Ban Tổng Giám

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

đốc cũng rất quan tâm đến đời sống tinh thần của công nhân viên, thường xuyên tổ

chức các phong trào, hội thao nhằm giao lưu giữa các thành viên trong Công ty và

mở rộng quan hệ với các công ty bạn.

 Đội ngũ nhân viên

Với gần 100 chuyên viên kiểm toán, hiện nay DFK Việt Nam sở hữu một đội

ngũ nhân viên nhiệt tình, năng động, có kiến thức và kỹ năng chuyên môn cao. Họ

luôn không ngừng học hỏi, cập nhật những kiến thức mới nhằm bổ sung vào hành

trang nghề nghiệp của mình. Nhằm mục tiêu đào tạo nhân viên ngày càng chuyên

nghiệp hơn, hàng năm, Công ty đều mở các khoá tập huấn ngắn hạn để nâng cao

trình độ chuyên môn cho toàn thể nhân viên, đồng thời cập nhật những kiến thức,

quy định mới liên quan đến lĩnh vực hoạt động. Chính vì vậy mà mỗi thành viên tại

DFK Việt Nam luôn ý thức được trách nhiệm của mình trong việc nâng cao chất

lượng dịch vụ nhằm tạo uy tín cho Công ty.

 Phương pháp và cách thức tiếp cận kiểm toán

Phương pháp kiểm toán của DFK Việt Nam được thực hiện theo các nguyên

tắc chỉ đạo của Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam và các Chuẩn mực kiểm toán quốc

tế phù hợp với luật pháp và quy định tại Việt Nam đã tạo ra hiệu quả cao trong dịch

vụ kiểm toán tại Công ty. Đối với mỗi phần hành được kiểm toán, Công ty đều xây

dựng riêng cho mình một chương trình kiểm toán mẫu, tuy nhiên dựa vào kinh

nghiệm của KTV mà việc áp dụng các quy trình này rất linh động nhưng vẫn đảm

bảo được về tiến độ thực hiện lẫn chất lượng của các báo cáo kiểm toán.

Về cách thức tiếp cận kiểm toán, nhằm thực hiện công việc một cách thuận lợi,

hiệu quả, dễ dàng phân chia công việc, hiện nay Công ty thực hiện kiểm toán BCTC

theo từng khoản mục, giúp cho công việc kiểm toán được xác định một cách cụ thể,

không bị trùng lắp trong công việc giữa các KTV. Đây là cách thức tiếp cận đơn

giản, dễ thực hiện và đang được nhiều doanh nghiệp kiểm toán Việt Nam áp dụng.

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 90

 Số lượng và chất lượng dịch vụ cung cấp

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

Với những thuận lợi sẵn có về bộ máy tổ chức hoạt động hiệu quả, năng lực

chuyên môn của đội ngũ nhân viên cao, Công ty TNHH Kiểm toán DFK Việt Nam

không ngừng phát triển và mở rộng về mặt số lượng lẫn chất lượng dịch vụ mà

Công ty đang hoạt động. Hiện nay, DF K Việt Nam đang cung cấp 6 dịch vụ chính

cho khoảng 350 khách hàng trên cả nước, bao gồm: dịch vụ kiểm toán, kế toán, tư

vấn thuế, dịch vụ huấn luyện đào tạo, hỗ trợ các doanh nghiệp niêm yết tại Hoa Kỳ

và các dịch vụ chuyên ngành khác. Với số lượng dịch v ụ vừa kể trên, DFK Việt

Nam dễ dàng đáp ứng mọi nhu cầu của khách hàng, đạt được những hợp đồng có

giá trị cao và quy mô lớn. Từ đó ngày càng nâng cao tính cạnh tranh nghề nghiệp và

khẳng định vị thế của mình trên thị trường dịch vụ kiểm toán Việt Nam.

3.1.1.2. Khó khăn

Bên cạnh những yếu tố thuận lợi góp phần tạo nên sự thành công của Công ty

TNHH Kiểm toán DFK Việt Nam, Công ty còn gặp phải một số khó khăn và thách

thức trong quá trình hội nhập và phát triển kinh tế, đó là:

 Môi trường pháp lý

Trong nền kinh tế hội nhập và phát triển như hiện nay, chính phủ Việt Nam

đang từng bước tạo điều kiện, khuyến khích cho các vực kinh tế ngày càng mở

rộng. Tuy nhiên, hệ thống pháp lý của nước ta vẫn còn đang trong quá trình hoàn

thiện, chưa ổn định. Điều này gây nên không ít những khó khăn, thách thức đối với

các doanh nghiệp, nhất là những doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực đang

phát triển theo xu thế toàn cầu, trong đó có lĩnh vực kiểm toán. Nó đòi hỏi các công

ty kiểm toán trong nước phải liên tục cập nhật những quy định, chính sách mới

nhằm thực hiện tốt nghĩa vụ pháp lý của mình và phòng ngừa những sai phạm

không đáng có trong quá trình hoạt động dẫn đến việc mất uy tín đối với khách

hàng.

 Yếu tố khách hàng

Khách hàng chính là yếu tố quyết định đến sự thành bại của một doanh nghiệp.

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 91

Tuy nhiên, trong quá trình hoạt động, DFK Việt Nam gặp phải không ít khó khăn từ

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

phía khách hàng. Qua thực tế kiểm toán cho thấy bộ máy kế toán cũng như

HTKSNB một số đơn vị hoạt động còn rất nhiều yếu kém, nhất là đối với những

đơn vị mới đi vào hoạt động kinh doanh. Phần lớn HTKSNB tại công ty khách hàng

còn quá sơ sài, chưa đáp ứng được đầy đủ các mục tiêu kiểm soát trong các hoạt

động phát sinh, cộng với bộ máy kế toán hoạt động thiếu chuyên môn dẫn đến các

sai phạm trong việc hạch toán đã gây khó khăn cho KTV trong quá trình thực hiện

kiểm toán tại đơn vị. Hơn thế nữa, ý thức về tầm quan trọng của việc kiểm toán tại

nhiều đơn vị chưa được đề cao. Nhiều trường hợp khách hàng do ý thức chủ quan

hoặc mục đích cá nhân của đơn vị đã không đồng tình thực hiện những kiến nghị và

bút toán điều chỉnh mà KTV đưa ra gây khó khăn cho việc phát hành báo cáo kiểm

toán. Ngoài ra việc cung cấp các thông tin tài chính, chứng từ sổ sách từ phía đơn vị

thực hiện chậm trễ cũng gây nên việc trì hoãn trong quá trình thực hiện kiểm toán

cho các KTV.

 Về phía Công ty

Ngoài những yếu tố khách quan vừa kể trên, DFK Việt Nam cũng còn tồn tại

một số hạn chế chủ quan, đó là về mặt tổ chức nhân sự. Hoạt động với gần 100 nhân

viên không phải là một con số ít so với mặt bằng nhân lực kiểm toán chung như

hiện nay, nhưng để đáp ứng mục tiêu mở rộng thị phần của công ty và việc nâng cao

chất lượng dịch vụ kiểm toán thì đó là một con số chưa đủ. Bên cạnh đó, các KTV

được cấp các chứng chỉ KTV trong nước và quốc tế chưa nhiều nên chưa đáp ứng

được đầy đủ nhu cầu kiểm toán tăng cao như hiện nay. Vì vậy mà vào những mùa

kiểm toán cao điểm, để hoàn thành khối lượng công việc đồ sộ, KTV phải thường

xuyên đi công tác xa và làm việc với một áp lực lớn. Đây là một thực trạng đáng lưu

ý, không chỉ ở Công ty TNHH Kiểm toán DFK Việt Nam nói riêng mà còn của cả

ngành kiểm toán nói chung.

3.1.2. Nhận định về quy trình kiểm toán TSCĐ trong kiểm toán BCTC tại

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 92

Công ty TNHH Kiểm toán DFK Việt Nam

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

3.1.2.1. Ưu điểm

 Về chương trình kiểm toán mẫu

Qua quá trình hoạt động thực tiễn, DFK Việt Nam đã đúc kết và xây dựng

được các chương trình kiểm toán mẫu khá hoàn thiện và theo sát thực tế. Đối với

mỗi khoản mục kiểm toán nói chung và khoản mục TSCĐ nói riêng, quy trình kiểm

toán luôn được xây dựng trên cơ sở Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam cũng như

Chuẩn mực kiểm toán quốc tế và phù hợp với quy trình chung của kiểm toán BCTC

tại Công ty. Chi tiết với khoản mục TSCĐ, các bước trong chương trình kiểm toán

được xây dựng một cách cụ thể, khoa học, mang tính thực tiễn cao, vì vậy KTV có

thể áp dụng một cách hiệu quả và đảm bảo không bỏ sót các vấn đề trọng yếu trong

quá trình kiểm toán. Quy trình này được hướng dẫn chi tiết đối với từng khoản mục

TSCĐ nhưng không quá cứng nhắc, giúp KTV vận dụng một cách linh hoạt đối với

từng loại hình hoạt động và quy mô khách hàng.

 Về việc lập mẫu biểu báo cáo kiểm toán

Hiện nay, DFK Việt Nam đã ban hành một mẫu biểu báo cáo kiểm toán áp

dụng thống nhất cho toàn hệ thống Công ty, nhằm đảm bảo tính khoa học, thống

nhất và chuẩn xác trong quá trình thực hiện và phát hành báo cáo kiểm toán, góp

phần nâng cao được tính chuyên nghiệp trong hoạt động cung cấp dịch vụ kiểm

toán của Công ty. Nhờ các mẫu biểu báo cáo này, nhất là vào những mùa kiểm toán

bận rộn, các trưởng nhóm kiểm toán có thể giao cho KTV cấp dưới đảm nhiệm

công việc lên báo cáo, trưởng nhóm sẽ là người đầu tiên soát xét lại các báo cáo này

sau khi được hoàn thành, tạo điều kiện thuận lợi cho KTV giảm thiểu được rất nhiều

thời gian và công sức, đồng thời nâng cao nghiệp vụ chuyên môn cho các KTV cấp

dưới.

 Về quy trình kiểm soát chất lượng kiểm toán

Để đảm bảo chất lượng dịch vụ cung cấp, DFK Việt Nam luôn tiến hành kiểm

soát chất lượng công việc rất cẩn thận và chặt chẽ. Công ty đã xây dựng được quy

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 93

trình kiểm soát chất lượng, trong đó nêu rõ các công việc cụ thể phải làm cũng như

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

trách nhiệm của các đối tượng liên quan trong cuộc kiểm toán. Qua thực tiễn công

việc, có thể thấy rằng việc kiểm tra, soát xét được thực hiện cả trong giai đoạn thực

hiện cho đến khi kết thúc và phát hành báo cáo kiểm toán. Trong giai đoạn thực

hiện, việc kiểm tra của trưởng nhóm kiểm toán sẽ đảm bảo cho việc quản lý và kiểm

soát tiến độ thực hiện cũng như chất lượng công việc của các KTV được thực hiện

đúng theo chương trình và tiến độ công việc. Trư ớc khi phát hành báo cáo kiểm

toán, toàn bộ hồ sơ kiểm toán phải trải qua quá trình soát xét hết sức nghiêm túc và

chặt chẽ của Ban Tổng Giám đốc DFK Việt Nam. Nhờ vậy mà chất lượng dịch vụ

của Công ty cung cấp ngày càng cao và tạo dựng được niềm tin nơi khách hang.

 Về việc tổ chức và lưu trữ hồ sơ kiểm toán

Tại Công ty, các giấy tờ làm việc của KTV được trình bày và sắp xếp theo một

trình tự khoa học, từ tổng quát đến chi tiết, từ kết luận đến các bằng chứng kiểm

toán cụ thể. Việc sắp xếp giấy tờ làm việc như vậy cho phép người sử dụng thấy

ngay được kết luận của KTV và đi sâu vào các chi tiết để căn cứ đưa ra kết luận ấy.

Từ đó công tác soát xét, kiểm tra chất lượng được thực hiện nhanh chóng và hiệu

quả. Bên cạnh đó, công tác lưu trữ hồ sơ kiểm toán tại DFK Việt Nam cũng được

chú trọng, hồ sơ kiểm toán của mỗi khách hàng theo từng niên độ được sắp xếp gọn

gàng, ngăn nắp và lưu trữ cẩn thận, tạo điều kiện cho việc kiểm tra, đối chiếu số liệu

được thực hiện một cách dễ dàng và theo quy định của ngành kiểm toán.

3.1.2.2. Hạn chế

 Giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán

Về quá trình đánh giá HTKSNB của đơn vị

Việc đánh giá HTKSNB tại công ty khách hàng chưa được DFK Việt Nam

thực hiện triệt để. Mặc dù có tiến hành đánh giá HTKSNB nhưng việc đánh giá này

với từng khoản mục chưa được các KTV tìm hiểu kỹ, cụ thể ở đây là việc đánh giá

hệ thống kiểm soát đối với khoản mục TSCĐ. Việc tiến hành đánh giá này có ý

nghĩa rất quan trọng, thông qua việc đánh giá KTV có thể quyết định xem có thể

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 94

giảm bớt các thủ tục kiểm tra chi tiết từ dó giảm thời gian cũng như chi phí cuộc

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

kiểm toán hay tăng các thủ tục kiểm tra chi tiết nhằm giảm bớt rủi ro kiểm toán.

Thực tế, trong quá trình kiểm toán khoản mục TSCĐ, việc đánh giá hệ thống kiểm

soát mới chỉ được thực hiện một cách đơn giản, chưa khai thác hết được lợi ích của

công việc này. Công việc đánh giá phần lớn chỉ dừng lại ở việc phỏng vấn những cá

nhân liên quan do đó kết quả thu được không đảm bảo tính khách quan.

Bên cạnh thủ tục kiểm tra chi tiết, thử nghiệm cơ bản còn bao gồm thủ

tục phân tích, một công cụ rất hiệu quả, cung cấp hướng đích cho cuộc kiểm

toán. Tuy nhiên, các thủ tục phân tích hiện nay chưa được Công ty chú trọng, hầu

Về việc thực hiện thủ tục phân tích

hết các khoản mục kiểm toán nói chung và khoản mục TSCĐ nói riêng nếu có sử

dụng thì chỉ là kết hợp với thủ tục kiểm tra chi tiết. Thủ tục kiểm tra chi tiết chỉ

dừng lại ở việc phân tích biến động giữa các niên độ nhằm hiểu rõ tình hình hoạt

động kinh doanh của khách hàng, đồng thời phán đoán những rủi ro có thể xảy ra

đối với các khoản mục TSCĐ. Thủ tục phân tích này mới chỉ là phân tích ngang,

KTV cần áp dụng thực hiện thủ tục phân tích dọc – phân tích tỷ suất cho các khoản

mục TSCĐ và sử dụng các thông tin phi tài chính để thấy được tính hợp lý cũng

như chưa hợp lý trong việc sử dụng tài sản của doanh nghiệp. Sự hạn chế trong việc

áp dụng các thủ tục phân tích này dẫn đến công ty phải mở rộng các thủ tục kiểm tra

chi tiết nhằm phát hiện các sai sót. Điều này góp phần làm tăng chi phí kiểm toán và

gây khó khăn cho KTV trong việc đảm bảo thời gian và chất lượng kiểm toán.

 Giai đoạn thực hiện kiểm toán

Về việc sử dụng phần mềm kiểm toán

Hiện nay, DFK Việt Nam chưa áp dụng các phần mềm kiểm toán chuyên dụng

vào việc hỗ trợ công tác kiểm toán. Quy trình kiểm toán TSCĐ chủ yếu được các

KTV thực hiện thủ công và trình bày trên Microsoft Excel. Vì vậy, công việc của

KTV phải thực hiện vất vả hơn và gặp phải một số sai sót trong quá trình kiểm toán,

dẫn đến hiệu quả công việc chưa cao. Trong tình hình cạnh tranh gay gắt trên thị

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 95

trường kiểm toán hiện nay, việc áp dụng các ứng dụng công nghệ thông tin vào các

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

quy trình kiểm toán là một vấn đề cần được xem xét nhằm tiết kiệm thời gian, chi

phí và nâng cao hiệu quả công việc.

Giới hạn kiểm kê TSCĐ

Chứng kiến kiểm kê TSCĐ là một thủ tục được sử dụng hầu hết trong các

cuộc kiểm toán TSCĐ, đây là một thủ tục rất quan trọng vì nó đánh giá tính hiện

hữu TSCĐ và cung cấp bằng chứng có độ tin cậy cao. Tại DFK Việt Nam, thủ tục

kiểm kê thường được KTV thực hiện vào ngày kết thúc niên độ kế toán và hầu như

chỉ dừng lại ở mức độ xem xét sự hiện hữu của TSCĐ chứ chưa chú trọng đến chất

lượng và tình trạng sử dụng của các loại tài sản đó. Bên cạnh đó, đối với những

doanh nghiệp sản xuất, khối lượng TSCĐ rất lớn và phức tạp về chủng loại, nhiều

đơn vị sắp xếp không theo trật tự chặt chẽ, khoa học mà nhân lực KTV thực hiện

kiểm kê lại có sự hạn chế nên gây nhiều khó khăn cho công tác kiểm kê, dễ dẫn đến

một số sai sót trong quá trình thực hiện.

3.2. Giải pháp nhằm hoàn thiện quy trình kiểm toán TSCĐ trong kiểm toán

BCTC tại Công ty TNHH DFK Việt Nam

Sau quá trình thực tập tại Công ty TNHH Kiểm toán DFK Việt Nam, tôi đã có

một số hiểu biết nhất định về thực tiễn công tác kiểm toán tại Công ty, nhất là kiểm

toán khoản mục TSCĐ. Mặc dù quy trình kiểm toán TSCĐ được Công ty xây dựng

và thực hiện khá hoàn chỉnh và hiệu quả, tuy nhiên đối với những hạn chế đã trình

bày như trên, tôi xin kiến nghị một số giải pháp nhằm đóng góp vào công tác kiểm

toán để hoàn thiện hơn nữa hoạt động kiểm toán nói chung và kiểm toán TSCĐ nói

riêng.

3.2.1. Giải pháp đối với những khó khăn của Công ty TNHH Kiểm toán

DFK Việt Nam

Để phát huy những mặt thuận lợi đồng thời giải quyết những khó khăn về yếu

tố khách quan lẫn chủ quan, Công ty TNHH Kiểm toán DFK Việt Nam cần chú

trọng vào khâu tổ chức nhân sự và huấn luyện đào tạo chuyên môn nghiệp vụ. Công

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 96

ty nên thường xuyên cập nhật những chính sách, quy định mới mà Bộ Tài chính ban

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

hành nhằm hạn chế những khó khăn gặp phải trong việc thay đổi từ môi trường

pháp lý, giúp Công ty thực hiện tốt các quy định mới và đưa ra những tư vấn hoàn

chỉnh cho khách hàng, tránh được những sai lầm không đáng có.

Ngoài ra vấn đề về chất lượng nhân lực cũng đang là mối quan tâm hàng đầu

của Công ty, vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả hoạt động và chất lượng dịch

vụ mà Công ty cung cấp. DFK Việt Nam cần tiếp tục duy trì các khoá huấn luyện

chuyên môn nghiệp vụ cho toàn thể nhân viên trong Công ty, tổ chức sát hạch tuyển

nhân viên mới theo một quy trìn h chặt chẽ. Đồng thời tạo cơ hội cho nhân viên

trong Công ty có điều kiện tham gia các khoá thi chứng chỉ KTV trong nước và

quốc tế. Bên cạnh đó, Công ty cũng cần phân phối, tổ chức nhân sự một cách hợp lý

vào những mùa kiểm toán cao điểm, đảm bảo đáp ứng tốt cả về mặt số lượng lẫn

chất lượng các cuộc kiểm toán. Có như vậy mới giải quyết được tình trạng thiếu hụt

nhân lực kiểm toán hiện nay trên toàn ngành nói chung.

3.2.2. Giải pháp đối với những hạn chế trong quy trình kiểm toán TSCĐ

trong kiểm toán BCTC tại Công ty TNHH Kiểm toán DFK Việt Nam

 Giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán

Về quá trình đánh giá HTKSNB của đơn vị

DFK Việt Nam cần bổ sung một số thủ tục trong quá trình tìm hiểu và đánh

giá HTKSNB của công ty khách hàng . Dựa vào những hiểu biết sâu sắc và đầy đủ

về HTKSNB, Công ty sẽ đánh giá rủi ro trên phương diện thiết kế các quy tắc đánh

giá và thực tiễn áp dụng . Kết quả của quá trình này cũng ảnh hưởng đến các bước

tiếp theo trong cuộc ki ểm toán. Đây là cơ sở để KTV thiết lập các thủ tục phân tích

và thực hiện các thử nghiệm cơ bản nhằm thu thập đầy đủ các bằng chứng kiểm

toán cần thiết.

Thực tế tại Công ty CP ABC , KTV đánh giá HTKSNB với khoản mục TSCĐ

dựa vào danh sách các câu hỏi, tuy nhiên những câu hỏi này vẫn chưa đủ , vì hầu hết

chúng chỉ giúp KTV tìm hiểu về chính sách kế toán của đơn vị hơn là hiểu rõ hơn

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 97

về thủ tục kiểm soát đối với TSCĐ. Bên cạnh việc sử dụng bảng câu hỏi đối với quy

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

trình mua sắm hay thanh lý TSCĐ , thông qua nhân viên có liên quan , KTV nên mô

tả quy trình đó của đơn vị dưới dạng lưu đồ các bước từ khi phê duyệt , ký hợp đồng,

nhập kho đến việc ghi sổ kế toán để có cái nhìn tổng quát . Bên cạnh đó , KTV cần

phải thực hiện các thử nghiệm kiểm soát để đảm bảo rằng các thủ tục kiểm soát tại

đơn vị vẫn tồn tại và hoạt động có hiệu quả.

Về việc thực hiện thủ tục phân tích

Để việc thực hiện thủ tục phân tích có hiệu quả, KTV cần xây dựng mô hình

phân tích hợp lý và dựa trên nguồn dữ liệu tin cậy. Ngoài ra, KTV cũng cần đa dạng

hóa các thủ tục phân tích để đảm bảo khoanh vùng được những điểm bất hợp lý, từ

đó thiết kế các thủ tục kiểm tra chi tiết hiệu quả và hợp lý hơn. Trong giai đoạn lập

kế hoạch kiểm toán, KTV nên rà soát mối quan hệ giữa TSCĐ và các khoản mục

khác trên BCTC, đồng thời áp dụng thủ tục phân tích dọc để đánh giá về khả năng

tiềm ẩn sai phạm. Với khoản mục TSCĐ, KTV cần thực hiện phân tích các chỉ số

Vốn chủ sở hữu  Tỷ suất tài trợ TSCĐ = Tổng nguyên giá TSCĐ

Giá trị từng bộ phận tài sản  Tỷ trọng từng bộ phận TSCĐ = trong tổng TSCĐ Tổng nguyên giá TSCĐ

Doanh thu thuần  Số vòng quay TSCĐ = Tổng nguyên giá TSCĐ

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 98

Lợi nhuận trước thuế  Tỷ số hoàn vốn của TSCĐ = Tổng nguyên giá TSCĐ

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

Sau khi tính toán các tỷ suất này, kiểm toán viên có thể so sánh với mức độ

trung bình ngành, với các đối thủ cạnh tranh của khách hàng và với thành tích của

chính doanh nghiệp trong những năm trước.

Một số các tỷ suất khác có thể dùng khi kiểm toán chi phí khấu hao, chi phí

sửa chữa thường xuyên… như tỷ suất tổng chi phí khấu hao so với nguyên giá

TSCĐ, tổng chi phí sửa chữa thường xuyên trên tổng nguyên giá TSCĐ… và xem

xét biến động của các tỷ suất này theo các năm. Thông thường, các tỷ suất này biến

động khá đều qua các năm, bất kỳ biến động bất thường nào cũng cần được giải

thích, làm rõ nguyên nhân do sai phạm có thể tiềm tàng trong đó.

 Giai đoạn thực hiện kiểm toán

Về việc sử dụng phần mềm kiểm toán

Với sự phát triển không ngừng của thời đại công nghệ thông tin như hiện nay,

việc áp dụng các ứng dụng tiên tiến vào hoạt động kinh doanh đang được các doanh

nghiệp chú trọng và đầu tư, đây cũng là xu hướng toàn cầu trong thời kỳ hội nhập.

Nhằm đáp ứng được xu hướng đó, DFK Việt Nam cần áp dụng phần mềm kiểm

toán vào chu trình kiểm toán của mình, nhằm giảm bớt gánh nặng áp lực công việc

cho các KTV cũng như giúp cho việc lưu trữ và cập nhật thông tin của khách hàng

một cách chính xác và dễ dàng hơn. Bên cạnh đó, nó cũng chứng tỏ được sự chuyên

nghiệp, hiện đại trong kỹ năng tác nghiệp, từ đó tạo dựng uy tín hơn nữa đối với

khách hàng và các đối thủ cạnh tranh.

 Về giới hạn kiểm kê TSCĐ

Để khắc phục những hạn chế của thủ tục kiểm kê TSCĐ đã đề cập ở trên,

trước khi thực hiện KTV cần xây dựng một kế hoạch kiểm kê chi tiết, cụ thể, đồng

thời phân bổ thời gian và nhân lực một cách hợp lý.

những TSCĐ - Trước khi kiểm kê : KTV yêu cầu đơn vị cung cấp danh sách

đang được sử dụng bao gồm cả TSCĐ thuộc quyền kiểm soát và TSCĐ không thuộc

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 99

quyền kiểm soát của đơn vị.

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

- Thực hiện kiểm kê: trong khi chứng kiến kiểm kê , KTV có thể chọn một trong

hai hướng, đó là bắt đầu từ TSCĐ kiểm kê, đối chiếu lên sổ sách hay từ sổ sách kế

toán để quan sát sự hiện hữu của tài sản trên thực tế . KTV cũng cần chú ý đến

những tài sản không thuộc quyền kiểm soát của đơn vị , xem chúng có được theo dõi

ở tài sản ngoại bảng hay không . Đối với những TSCĐ có trên sổ sách nhưng không

hiện hữu tại đơn vị lúc kiểm kê như tàu thuyền , xe vận tải đang đi trên đường hay

những tài sản đơn vị đang cho thuê hoạt động , KTV phải kiểm tra chứng từ chứng

minh quyền kiểm soát đối với những tài sản này .

- Kết thúc kiểm kê : biên bản kiểm kê cần được lập hai bản dưới sự chứng kiến

của cả hai phía là đơn vị được kiểm toán và KTV , KTV lưu một bản để làm bằng

chứng kiểm toán. Yêu cầu chung là biên bản kiểm kê phải chỉ rõ được số lượng tài

sản thực tế tại thời điểm kiểm kê , số lượng chênh lệch so với sổ sách và lý do chênh

lệch đó.

Bên cạnh đó, Công ty còn có thể sử dụng các ý kiến của chuyên gia đối với

những khách hàng có TSCĐ đặc thù. Việc sử dụng ý kiến chuyên gia này có thể gây

tốn kém nhưng sẽ hiệu quả và cần thiết đối với những doanh nghiệp hoạt động sản

xuất quy mô lớn, nhất là đối với những trường hợp sáp nhập, liên doanh đòi hỏi

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 100

phải định giá lại TSCĐ.

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

LỜI KẾT



Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế trong nước, ngành kiểm toán

Việt Nam nói chung và Công ty TNHH Kiểm toán DFK Việt Nam nói riêng không

ngừng đạt được những bước tiến mới, nâng cao chất lương dịch vụ nhằm khẳng

định vị thế và uy tính của mình trên thị trường. Với tiềm lực hiện tại cùng những

định hướng phát triển đúng đắn là cơ sở để hi vọng về một hình ảnh DFK Việt Nam

trong tương lai to lớn hơn, phát triển hơn, cùng với các công ty trong ngành kiểm

toán chung tay đóng góp vào sự phát triển chung của nền kinh tế Việt Nam.

Qua quá trình thực tập tại Công ty TNHH Kiểm toán DFK Việt Nam, tôi đã

được tìm hiểu sơ nét về hoạt động của Công ty, đồng thời tiếp xúc thực tế với công

việc kiểm toán tại đơn vị khách hàng. Được đào tạo về nghiệp vụ cũng như tham gia

vào công việc thực tiễn đã giúp tôi đã tiếp thu được nhiều kiến thức chuyên môn và

kinh nghiệm làm việc từ các Anh Chị trong đoàn kiểm toán. Đó thực sự là những

điều rất bổ ích mà tôi đã tích lũy được để chuẩn bị cho công việc sau này.

Thông qua những kiến thức thực tiễn trong quá trình tham gia kiểm toán tại

các công ty khách hàng, đồng thời liên hệ với những kiến thức đã học trên ghế nhà

trường, tôi đã có cái nhìn tổng quan nhất định về quy trình kiểm toán khoản mục

TSCĐ trong kiểm toán BCTC tại Công ty TNHH Kiểm toán DFK Việt Nam. Bài

viết đã khái quát được quy trình này thông qua việc áp dụng thực tiễn tại Công ty

CP ABC, đồng thời tôi cũng nêu lên những nhận định và giải pháp của mình nhằm

hoàn thiện th êm quy trình kiểm toán của Công ty. Tuy nhiên, do trình độ chuyên

môn và kinh nghiệm làm việc còn hạn chế nên bài viết không tránh khỏi nhiều thiếu

sót, kính mong quý Thầy Cô góp ý để chuyên đề của tôi được hoàn thiện hơn.

Cuối cùng, một lần nữa tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Cô – Thạc sỹ

Trịnh Ngọc Anh đã nhiệt tình giúp đỡ và hướng dẫn tôi trong suốt thời gian thực

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 101

hiện đồ án tốt nghiệp này.

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

GVHD: TRỊNH NGỌC ANH

TÀI LIỆU THAM KHẢO 

1. Quyết định 206/2003/QĐ-BTC của Bộ Tài Chính ban hành ngày 12/12/2003 về

chế độ quản lý, sử dụng và trích khấu hao TSCĐ.

2. Thông tư 203/2009/TT-BTC của Bộ Tài Chính ban hành ngày 20/10/2009

hướng dẫn chế độ quản lý, sử dụng và trích khấu hao TSCĐ.

3. Quyết định 15/2006/QĐ-BTC của Bộ Tài chính ban hành ngày 20/03/2006 về

việc ban hành chế độ kế toán doanh nghiệp.

4. Thông tư 244/2009/TT-BTC của Bộ Tài chính ban hành ngày 31/12/2009 hướng

dẫn sửa đổi, bổ sung chế độ kế toán doanh nghiệp.

5. Thông tư 130/2008/TT-BTC của Bộ tài chính ban hành ngày 26/12/2008 hướng

dẫn thi hành một số điều của Luật thuế thu nhập doanh nghiệp.

6. Thông tư 18/2011/TT-BTC của Bộ tài chính ban hành ngày 10/02/2011 sửa đổi,

bổ sung thông tư 130/2008/TT-BTC về thuế thu nhập doanh nghiệp.

7. Các Chuẩn mực kế toán Việt Nam.

8. Các Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam.

9. Quy trình kiểm toán BCTC do VACPA công bố ngày 01/10/2010.

10. Trường Đại học kinh tế TP. HCM (2010). Kiểm toán. NXB Lao động xã hội.

11. Tiến sỹ Phan Trung Kiên (2011). Kiểm toán – lý thuyết và thực hành . NXB Tài

chính.

www.dfkvietnam.com 12. Các website:

www.danketoan.com

www.kiemtoan.com.vn

www.webketoan.com

SVTH: TRẦN BÙI NAM

Trang 102

13. Tài liệu nội bộ do công ty TNHH Kiểm toán DFK Việt Nam cung cấp.

Phụ lục A – Chấp nhận khách hàng mới và đánh giá rủi ro hợp đồng

Tên khách hàng:

A110

Tên

Ngày

Ngày khóa sổ:

xxx

Người thực hiện

Nội dung:

xxx

Người soát xét

CHẤP NHẬN KHÁCH HÀNG MỚI

VÀ ĐÁNH GIÁ RỦI RO HỢP ĐỒNG

I. THÔNG TIN CƠ BẢN

1. Tên khách hàng:

Tên giao dịch:

2. Tên chức danh người liên lạc chính:

3. Địa chỉ:

4. Loại hình DN:

5. Năm tài chính:

6. Các cổ đông chính, HĐQT và BGĐ (tham chiếu A310):

Họ và tên

Ghi chú

Vị trí

7. Mô tả quan hệ kinh doanh ban đầu được thiết lập như thế nào:

8. Vốn đầu tư:

9. Điều kiện ưu đãi đầu tư:

10. Họ tên người đại diện cho DN:

Địa chỉ:

11. Tên ngân hàng DN có quan hệ:

12. Ngành nghề kinh doanh của DN:

13. Kiểm tra thông tin liên quan đến DN và những người lãnh đạo thông qua các phương

tiện thông tin đại chúng:

14. Chuẩn mực và Chế độ kế toán DN áp dụng trong việc lập và trình bày BCTC:

15. Thông tin tài chính chủ yếu của DN trong 2 năm trước liền kề:

Chỉ tiêu

Năm 2011

Năm 2010

Tổng tài sản Nguồn vốn kinh doanh Doanh thu Lợi nhuận trước thuế

16. Giá trị vốn hóa thị trường của DN (đối với công ty niêm yết):

17. Các dịch vụ và báo cáo được yêu cầu là gì và ngày hoàn thành:

18. Mô tả tại sao DN muốn có BCTC được kiểm toán và các bên liên quan cầ n sử dụng

BCTC đó:

19. Giải thích lý do thay đổi công ty kiểm toán của BGĐ:

Có Không

Không áp dụng

II. THỦ TỤC KIỂM TOÁN

KTV tiền nhiệm

Đã gửi thư đến KTV tiền nhiệm để biết lý do không tiếp tục làm kiểm toán

Đã nhận được thư trả lời của KTV tiền nhiệm.

Thư trả lời có chỉ ra những yếu tố cần phải tiếp tục xem xét hoặc theo dõi trước khi chấp nhận?

Nếu có vấn đề phát sinh, đã tiến hành các bước công việc cần thiết để đảm bảo rằng việc bổ nhiệm là có thể chấp nhận được?

Có vấn đề nào cần được thảo luận với thành viên khác của BGĐ.

Nguồn lực

Công ty có đầy đủ nhân sự có trình độ chuyên môn, kinh nghiệm và các nguồn lực cần thiết để thực hiện cuộc kiểm toán.

Các sự kiện của năm hiện tại

BCKT năm trước có bị ngoại trừ.

Liệu có dấu hiệu nào về sự lặp lại của những vấn đề ngoại trừ tương tự như vậy trong tương lai hay không.

Liệu có các giới hạn về phạm vi kiểm toán dẫn đến việc ngoại trừ trên BCKT năm nay.

Có nghi ngờ nào phát sinh trong quá trình làm việc liên quan đến tính chính trực của BGĐ.

BGĐ có ý thức chấp hành luật pháp tốt.

Có nghi ngờ về khả năng tiếp tục hoạt động của khách hàng.

Lĩnh vực hoạt động của DN là không thuận lợi, hay gặp những tranh chấp bất thường, hoặc chứa đựng nhiều rủi ro.

Có nhiều giao dịch chủ yếu với các bên liên quan.

Có những giao dịch bất thường trong năm hoặc gần cuối năm

Có những vấn đề kế toán hoặc nghiệp vụ phức tạp gây khó khăn cho cuộc kiểm toán

Có hệ thống KSNB tổ chức hợp lý với quy mô hoạt động của DN.

III. ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ RỦI RO HỢP ĐỒNG

Thấp

Cao

Trung bình

IV. GHI CHÚ BỔ SUNG

...............................................................................................................................................

V. KẾT LUẬN: Chấp nhận khách hàng:

Không

Có

Phụ lục B – Hợp đồng kiểm toán (Trường hợp thông thường)

A210

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc ---------o0o---------

Số: /2010/ HĐKT

……… , ngày tháng năm 2010 (1)

HỢP ĐỒNG KIỂM TOÁN

(V/v: Kiểm toán báo cáo tài chính năm tài chính kết thúc ngày 31/12/2010 của Công ty XYZ …) • Căn cứ Bộ luật Dân sự nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam số 33/2005/QH11

ngày 14/6/2005;

• Căn cứ Nghị định 105/2004/NĐ - CP ngày 31/03/2004 của Chính phủ về Kiểm toán

độc lập và Nghị định 30/2009/NĐ-CP ngày 30/3/2009 của Chính phủ, sửa đổi bổ sung Nghị định 105/2004/NĐ-CP;

• Căn cứ Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 210 về Hợp đồng kiểm toán.

Hợp đồng này được lập bởi và giữa các Bên:

BÊN A : CÔNG TY CỔ PHẦN ABC (Dưới đây gọi tắt là Bên A)

Người đại diện : ABC : Giám đốc Chức vụ (Theo giấy ủy quyền số …… ngày ………………)(nếu là Phó Giám đốc) : Số 1, Đường Đinh Tiên Hoàng, Hoàn Kiếm, Hà Nội Địa chỉ Điện thoại : (04) 6285 8887 ; Fax: (04) 6285 8888 Mã số thuế : Tài khoản số : Tại Ngân hàng :

BÊN B: CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN XYZ (Dưới đây gọi tắt là Bên B)

Người đại diện : XYZ Chức vụ : Giám đốc (Theo giấy ủy quyền số …… ngày ………………)(nếu là Phó Giám đốc) Địa chỉ : Phòng 304 nhà Dự án số 4 Ngõ 1 Hàng Chuối, Hà Nội Điện thoại Mã số thuế Tài khoản số Tại Ngân hàng

: (04) 3 810 820; Fax: (04) 3 810 830 : : :

ĐIỀU 1 : NỘI DUNG HỢP ĐỒNG

Bên B đồng ý cung cấp cho Bên A dịch vụ kiểm toán Báo cáo tài chính của Bên A cho năm tài chính kết thúc ngày 31/12/2010. Các Báo cáo tài chính này được lập phù hợp với các Chuẩn mực Kế toán Việt Nam và Chế độ kế toán doanh nghiệp.(3)

ĐIỀU 2 : LUẬT ĐỊNH VÀ CHUẨN MỰC

Bên B sẽ thực hiện kiểm toán phù hợp với các Chuẩn mực Kiểm toán Việt Nam. Theo

đó, Bên B sẽ lập kế hoạch và thực hiện kiểm toán nhằm đạt được sự đảm bảo hợp lý rằng các Báo cáo tài chính của Bên A không còn sai só t trọng yếu do nhầm lẫn hoặc gian lận mà chưa được phát hiện. Tuy nhiên, do bản chất của gian lận, một cuộc kiểm toán được lập kế hoạch và thực hiện một cách hợp lý vẫn có thể sẽ không phát hiện được các sai sót trọng yếu. Vì vậy, cuộc kiểm toán được thiết lập để đạt được sự đảm bảo hợp lý, nhưng không tuyệt đối rằng các báo cáo tài chính không còn sai sót trọng yếu. Cuộc kiểm toán không nhằm phát hiện các sai sót và gian lận không mang tính trọng yếu đối với Báo cáo tài chính của Bên A.

Cuộc kiểm toán bao gồm việc kiểm tra trên cơ sở chọn mẫu các bằng chứng liên quan đến các số liệu được trình bày trên Báo cáo tài chính, đánh giá các nguyên tắc kế toán được áp dụng và những ước tính kế toán trọng yếu của Ban Giám đốc cũng như đánh giá tổng quát tính đúng đắn của việc trình bày các thông tin trên Báo cáo tài chính.

Cuộc kiểm toán bao gồm việc tìm hiểu về tính hiệu quả của hệ thống kiểm soát nội bộ để lập kế hoạch kiểm toán cũng như xác định nội dung , lịch trình và phạm vi các thủ tục kiểm toán sẽ được thực hiện. Tuy nhiên, cuộc kiểm toán không nhằm cung cấp sự đảm bảo cũng như báo cáo về hệ thống kiểm soát nội bộ.

Mục tiêu của cuộc kiểm toán là đưa ra ý kiến về tính trung thực và hợp lý của Báo cáo

tài chín h được trình bày theo Chuẩn mực Kế toán Việt Nam và Chế độ kế toán doanh nghiệp, trên các khía cạnh trọng yếu. Việc đưa ra ý kiến kiểm toán, cũng như việc trình bày ý kiến bằng văn bản của Bên B sẽ phụ thuộc vào tình hình thực tế tại ngày Bên B lập Báo cáo kiểm toán . Nếu vì bất kỳ lý do nào mà Bên B không thể hoàn thành cuộc kiểm toán hoặc không thể đưa ra ý kiến kiểm toán thì Bên B sẽ trao đổi với đại điện của Bên A.

ĐIỀU 3: TRÁCH NHIỆM CỦA CÁC BÊN

* Trách nhiệm của Bên A:

Ban Giám đốc Bên A có trách nhiệm lập Báo cáo tài chính trung thực và hợp lý, tuân thủ theo các Chuẩn mực Kế toán Việt Nam, Hệ thống Kế toán Việt Nam và các quy định pháp lý có liên quan. Theo đó, Ban Giám đốc Bên A có trách nhiệm: (1) thiết lập và d uy trì hệ thống kiểm soát nội bộ hữu hiệu đối với việc lập Báo cáo tài chính; (2) phát hiện và đảm bảo rằng Bên A tuân thủ theo các quy định hiện hành đối với mọi hoạt động của mình bao gồm việc lưu giữ và quản lý các chứng từ , sổ kế toán, Báo cáo tài chính và các tài liệu có liên quan một cách an toàn , bí mật theo đúng quy định của Nhà nước ; (3) phản ánh các nghiệp vụ phát sinh một cách đúng đắn vào sổ sách kế toán ; (4) điều chỉnh Báo cáo tài chính trong trường hợp có sai sót trọng yếu; (5) thực hiện các ước tính kế toán phù hợp; (6) bảo vệ an toàn cho các tài sản ; (7) đánh giá tổng quát tính đúng đắn của Báo cáo tài chính phù hợp với các nguyên tắc kế toán được chấ p nhận chung; (8) đảm bảo cung cấp kịp thời các thông tin cần thiết có liên quan đến báo cáo tài chính của Công ty cho Bên B ; (9) bố trí nhân sự liên quan cùng làm việc với Bên B trong quá trình kiểm toán.

Bên A có trách nhiệm c ung cấp và xác nhận các giải trình đã cung cấp trong quá trình kiểm toán vào “Thư giải trình của Ban Giám đốc”, một trong những yêu cầu của Chuẩn mực Kiểm toán Việt Nam, trong đó nêu rõ trách nhiệm của Ban Giám đốc Bên A trong việc lập Báo cáo tài chính và khẳng định rằng ảnh hưởng của từng sai sót và tổng hợp các sai sót không được điều chỉnh trên Báo cáo tài chính do Bên B tổng hợp trong quá trình kiểm toán cho kỳ hiện tại và các sai sót liên quan đến kỳ hoạt động trước là không trọng yếu đối với tổng thể Báo cáo tài chính.

Tạo điều kiện thuận tiện cho các nhân viên của Bên B trong quá trình làm việc tại Văn

phòng của Bên A.

Thanh toán đầy đủ phí dịch vụ kiểm toán và các phí khác (nếu có) cho bên B theo

Điều 5 của hợp đồng này.

* Trách nhiệm của Bên B:

Bên B sẽ có trách nhiệm trong việc : (1) lập kế hoạch và thực hiện công việc kiểm toán theo các Chuẩn mực Kiểm toán Việt Nam ; (2) lập và thông báo cho Bên A về nội dung và kế hoạch kiểm toán, thực hiện cuộc kiểm toán theo kế ho ạch; (3) cử các kiểm toán viên có năng lực và kinh nghiệm thực hiện kiểm toán ; (4) cung cấp báo cáo kiểm toán cho Bên A khi kết thúc công việc kiểm toán.

Bên B thực hiện công việc kiểm toán theo nguyên tắc độc lập , khách quan và bảo mật. Theo đó Bên B không được quyền tiết lộ cho bất kỳ một Bên thứ Ba nào mà không có sự đồng ý của Bên A, ngoại trừ theo yêu cầu của pháp luật, hoặc trong trường hợp thông tin đã được phổ biến hoặc được Bên A công bố.

Bên B có trách nhiệm yêu cầu Bên A xá c nhận các giải trình đã cung cấp cho Bên B

trong quá trình thực hiện kiểm toán . Theo Chuẩn mực Kiểm toán Việt Nam , việc đáp ứng các yêu cầu này và Thư giải trình của Ban Giám đốc Bên A về những vấn đề liên quan là một trong những cơ sở để Bên B đưa ra ý kiến của mình về Báo cáo tài chính của Bên A . ĐIỀU 4: BÁO CÁO KIỂM TOÁN (2)

Sau khi kết thúc kiểm toán , Bên B sẽ cung cấp cho Bên A năm (05) bộ báo cáo kiểm toán kèm theo báo cáo tài chính đã được kiểm toán bằng tiếng Việt , năm (05) bộ báo cáo kiểm toán kèm theo báo cáo tài chính đã được kiểm toán bằng tiếng Anh , lập phù hợp với Chuẩn mực Kế toán Việt Nam , Chế độ kế toán doanh nghiệp và các quy định pháp lý có liên quan; 03 bộ Thư quản lý bằng tiếng Việt (nếu có ) và 03 bộ Thư quản lý bằng tiếng Anh (nếu có), đề cập đến các thiếu sót cần khắc phục và các đề xuất của kiểm toán viên nhằm hoàn thiện hệ thống kế toán và hệ thống kiểm soát nội bộ của Bên A.

Trong trường hợp Bên A dự định phát hành hành báo cáo kiểm toán của Bên B dưới bất kỳ dạng tài liệu nào, hoặc phát hành các tài liệu trong đó có các thông tin về Báo cáo tài chính đã được kiểm toán, Ban Giám đốc Bên A đồng ý rằng họ sẽ cung cấp cho Bên B một bản của tài liệu này và chỉ phổ biến rộng rãi các tài liệu này sau khi có sự đồng ý của Bên B bằng văn bản.

ĐIỀU 5 : PHÍ DỊCH VỤ VÀ PHƯƠNG THỨC THANH TOÁN

Phí dịch vụ (2) Tổng phí dịch vụ cho các dịch vụ nêu tại Điều 1 là: xxx VND (xxx đồng chẵn). Phí dịch vụ đã bao gồm toàn bộ các chi phí ăn , ở, đi lại và phụ phí khác , nhưng chưa

bao gồm 10% thuế GTGT.

Điều khoản thanh toán (2) Lần 1: Thanh toán 50% sau khi ký hợp đồng; Lần 2: Thanh toán 50% còn lại sau khi Bên B giao Báo cáo kiểm toán cho Bên A. Phí kiểm toán sẽ được thanh toán bằng chuyển khoản trực tiếp vào tài khoản của Bên B bằng nguyên tệ hoặc Đồng Việt Nam theo tỷ giá của Ngân hàng bên A tại thời điểm thanh toán.

Bên B sẽ phát hành hoá đơn GTGT cho bên A khi bên A thanh toán toàn bộ giá trị hợp

đồng cho Bên B.

ĐIỀU 6: CAM KẾT THỰC HIỆN

Hai Bên cam kết thực hiện tất cả các điều khoản đã ghi trong Hợp đồng

. Trong quá

trình thực hiện , nếu phát sinh vướng mắc , hai Bên phải kịp thời thông báo cho nhau để cùng tìm phương án giải quyết . Mọi thay đổi phải được thông báo trực tiếp cho mỗi bên bằng văn bản (hoặc qua email) theo địa chỉ trên đây.

Thời gian hoàn thành cuộc kiểm toán dự kiến là 15 (2) ngày kể từ ngày bắt đầu thực

hiện cuộc kiểm toán.

Mọi tranh chấp hoặc khiếu kiện phát sinh trong quá trình thực hiện Hợp đồng sẽ được

giải quyết bằng thương thảo hoặc theo Bộ luật Dân sự nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam và tại tòa án kinh tế do hai Bên lựa chọn. ĐIỀU 7: HIỆU LỰC, NGÔN NGỮ VÀ THỜI HẠN HỢP ĐỒNG (2)

Hợp đồng này được lập thành 04 bản (02 bản tiếng Việt và 02 bản tiếng Anh ), mỗi

Bên giữ 01 bản tiếng Việt và 01 bản tiếng Anh . Hợp đồng này có giá trị như nhau và có hiệu lực kể từ ngày có đủ chữ ký, con dấu của cả hai Bên cho đến khi thanh lý hợp đồng theo quy định.

Đại diện Bên A CÔNG TY CP ABC Giám đốc ABC

Đại diện Bên B CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN XYZ Giám đốc XYZ

[Lưu ý: Mẫu hợp đồng này được xây dựng dựa trên bản dự thảo CMKiT Việt Nam phù hợp với CMKiT quốc tế có hiệu lực từ 15/12/2009, nên chỉ được áp dụng sau khi Bộ Tài chính ban hành CMKiT mới.

(1) Nếu ký hợp đồng sau ngày kết thúc năm tài chính thì cần thỏa thuận thêm thủ tục và

phí kiểm kê HTK, TSCĐ…

(2) Các điều khoản như: số lượng báo cáo kiểm toán, thư quản lý phát hành, phí dịch vụ, điều khoản thanh toán, thời gian hoàn thành cuộc kiểm toán, số lượng và ngôn ngữ hợp đồng… có thể thay đổi tùy theo thỏa thuận thực tế giữa các bên.

(3) Đối với dịch vụ kiểm toán tổ chức niêm yết, nếu có nội dung soát xét BCTC 6 tháng

thì phải thỏa thuận thêm yêu cầu soát xét và phí.

Chương trình kiểm toán mẫu (Áp dụng chính thức từ kỳ kiểm toán năm 2010/2011)

(Ban hành theo Quyết định số 1089/QĐ-VACPA ngày 01/10/2010 của Chủ tịch VACPA)

Phụ lục C – Thư hẹn kiểm toán

CÔNG TY TNHH Kiểm toán ABC

Phòng 304 nhà Dự án số 4 Ngõ 1 Hàng Chuối, Hà Nội

Điện thoại : 04 6 285 8899; Fax: 04 6 285 8999

………., ngày 30/9/2010 (1)

A212

Kính gửi: Hội đồng quản trị và Ban Giám đốc

Công ty CP Sản xuất và Thương mại VAS

Từ:

Ông Trần Văn A – Giám đốc

Công ty TNHH Kiểm toán ABC

V/v: KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH CỦA CÔNG TY CP SẢN XUẤT VÀ

THƯƠNG MẠI VAS CHO NĂM TÀI CHÍNH KẾT THÚC NGÀY 31/12/2010

Thưa Quý vị,

Công ty TNHH Kiểm toán ABC xin gửi tới Quý vị lời chào trân trọng và lời cảm ơn về sự

tín nhiệm của Quý vị đối với những dịch vụ chuyên ngành của chúng tôi trong những năm

qua.

Chúng tôi hân hạnh được gửi tới Quý vị bức thư về dịch vụ kiểm toán báo cáo tài chính năm

tài chính kết thúc ngày 31/12/2010 của Quý Công ty.

Công việc thực hiện

Kiểm toán báo cáo tài chính:

- Chúng tôi sẽ tiến hành kiểm toán báo cáo tài chính cho năm tài chính kết thúc ngày

31/12/2010, theo chuẩn mực kiểm toán Việt Nam (hoặc chuẩn mực kiểm toán quốc tế được

chấp nhận) và các quy định hiện hành của Việt Nam.

- Công ty CP Sản xuất và thương mại VAS có trách nhiệm lưu giữ chứng từ, sổ kế toán, các

tài liệu liên quan; có trách nhiệm lập, ký báo cáo tài chính và cung cấp đầy đủ, kịp thời tài

liệu theo yêu cầu của chúng tôi.

- Chúng tôi có trách nhiệm kiểm tra và trình bày ý kiến về báo cáo tài chính; lập kế hoạch và

thực hiện kiểm toán nhằm đưa ra sự đảm bảo hợp lý rằng các báo cáo tài chính không còn

chứa đựng những sai sót trọng yếu. Chúng tôi cũng đánh giá việc thực hiện chuẩn mực và

chế độ kế toán của Công ty.

- Do bản chất và những hạn chế vốn có của kiểm toán cũng như của hệ thống kế toán và hệ

thống kiểm soát nội bộ có những rủi ro khó tránh khỏi, ngoài khả năng của kiểm toán viên và

công ty kiểm toán trong việc phát hiện hết sai sót.

- Kết thúc cuộc kiểm toán, chúng tôi sẽ cung cấp cho Quý vị ... bản báo cáo kiểm toán và

Thư quản lý (nếu có) bằng Tiếng Việt và Tiếng (Anh) đề cập đến những điểm thiếu sót của hệ thống kế toán và hệ thống kiểm soát nội bộ mà chúng tôi đã phát hiện ra. (2)

- Chúng tôi chịu trách nhiệm của mình theo quy định của pháp luật về kiểm toán độc lập báo

cáo tài chính.

- Công việc được hoàn thành sau... ngày, kể từ ngày bứ c thư này được Quý vị chấp nhận chính thức. (2)

Phí dự tính

Chúng tôi xác định giá phí cho từng loại dịch vụ khác nhau dựa trên mức độ phức tạp và

hiệu quả thực tế của công việc hoàn thành. Ngoài ra chúng tôi sẽ tính thêm một số chi phí

khác trên cơ sở chứng từ phát sinh thực tế.

Chúng tôi dự tính mức phí kiểm toán cho năm tài chính kết thúc ngày 31/12/2010 là ... VND (Bằng chữ...), và mức chi phí khác không vượt quá... VND. (2)

Chúng tôi rất vui lòng được giải đáp những thắc mắc của Quý vị (nếu có).

Nếu Quý vị chấp thuận Thư hẹn này của chúng tôi, xin vui lòng ký tên xác nhận dưới đây và

gửi lại cho chúng tôi một (01) bản.

Chúng tôi hy vọng sớm nhận được sự xác nhận của Quý vị.

Xin chân thành cảm ơn!

Kính thư,

Trần Văn A

Giám đốc

Công ty TNHH Kiểm toán ABC

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

-------------------------------

Xác nhận của Công ty CP Sản xuất và Thương mại VAS

Tôi đồng ý với nội dung của Thư hẹn kiểm toán trên đây do Công ty TNHH Kiểm toán

ABC cung cấp

_______________________

Họ và Tên: Nguyễn Văn C

Chức danh: Giám đốc

Công ty CP Sản xuất và Thương mại VAS Ngày: 05/10/2010 (1)

Chương trình kiểm toán mẫu (Áp dụng chính thức từ kỳ kiểm toán năm 2010/2011)

(Ban hành theo Quyết định số 1089/QĐ-VACPA ngày 01/10/2010 của Chủ tịch VACPA)

Phụ lục D – Biên bản thanh lý hợp đồng kiểm toán

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

A213

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

---------o0o---------

Số: /2011/ABC

BIÊN BẢN THANH LÝ HỢP ĐỒNG KIỂM TOÁN (1)

• Căn cứ Bộ luật Dân sự nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam số 33/2005/QH11 ngày 14/6/2005;

• Căn cứ Hợp đồng kiểm toán số …/2010/HĐKT.

Hôm nay, ngày… tháng… năm 2011, đại diện hai bên chúng tôi, gồm:

BÊN A : CÔNG TY CỔ PHẦN SẢN XUẤT VÀ THƯƠNG MẠI VAS (Bên A)

Người đại diện

: Nguyễn Văn C

Chức vụ

: Giám đốc

(Theo giấy ủy quyền số …… ngày ………………)(nếu là Phó Giám đốc)

Địa chỉ

: Số 1, Đường Đinh Tiên Hoàng, Hoàn Kiếm, Hà Nội

Điện thoại

: (04) 6285 8887 ; Fax: (04) 6285 8888

Mã số thuế

BÊN B: CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN ABC (Bên B)

Người đại diện

: Trần Văn A

Chức vụ : Giám đốc

(Theo giấy ủy quyền số …… ngày ………………)(nếu là Phó Giám đốc)

Địa chỉ : Phòng 304 nhà Dự án số 4 Ngõ 1 Hàng Chuối, Hà Nội

: 04 3 810 820; Fax: 04 3 810 830

Điện thoại

Mã số thuế

Tài khoản số

Tại Ngân hàng

Hai bên cùng nhau thống nhất các điều khoản thanh lý hợp đồng sau:

ĐIỀU 1 :

Thanh lý Hợp đồn g dịch vụ Kiểm toán số…/2010/HĐKT ký ngày… tháng… năm 2010 về việc kiểm toán BCTC cho năm tài chính kết thúc ngày 31/12/2010 của Công ty Cổ phần sản

xuất và thương mại VAS.

ĐIỀU 2 :

Bên B đã hoàn tất dịch vụ kiểm toán BCTC năm 2010 như đã nêu trong Điều 1 của Hợp đồng.

Bên B đã giao cho Bên A… bộ Báo cáo kiểm toán chính thức bằng tiếng Việt và… bộ Báo cáo kiểm toán bằng tiếng (Anh), (Thư quản lý – nếu có) và hoàn trả tất cả các hồ sơ, tài liệu có liên quan mà Bên A đã cung cấp để thực hiện dịch vụ ghi tại Điều 1.

Bên B có trách nhiệm giữ bí mật nội dung các tài liệu trên.

ĐIỀU 3:

Tổng giá trị Hợp đồng là: ……………………..(Bằng chữ:………………………………….);

Bên A đã thanh toán lần 1 cho Bên B là:………………(Bằng chữ:…………………..……..);

Bên A có nghĩa vụ thanh toán phí dịch vụ còn lại cho Bên B là:………..………………(Bằng chữ:……………………...……..) ngay sau khi nhận được Báo cáo kiểm toán chính thức kèm theo hóa đơn GTGT và bản thanh lý hợp đồng này.

ĐIỀU 4:

Hợp đồng dịch vụ Kiểm toán số…/2010/HĐKT ký ngày… tháng… năm 2010 hết hiệu lực kể từ ngày hai bên cùng ký Biên bản thanh lý hợp đồng này.

Biên bản này được lập thành hai (02) bản bằng tiếng Việt có giá trị như nhau, mỗi bên giữ một (01) bản.

Đại diện Bên B

CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN ABC Giám đốc

Đại diện Bên A CÔNG TY CP SẢN XUẤT VÀ THƯƠNG MẠI VAS Giám đốc Nguyễn Văn C

Trần Văn A

Chương trình kiểm toán mẫu (Áp dụng chính thức từ kỳ kiểm toán năm 2010/2011)

(Ban hành theo Quyết định số 1089/QĐ-VACPA ngày 01/10/2010 của Chủ tịch VACPA)

Phụ lục E – Cam kết tính độc lập của nhóm kiểm toán

Tên khách hàng:

Ngày khóa sổ:

Nội dung:

A260

T ê n

CAM KẾT TÍNH ĐỘC LẬP CỦA THÀNH

VIÊN NHÓM KIỂM TOÁN

Người thực hiện

x x x

Người soát xét 1

x x x

Người soát xét 2

x x x

Liên quan đến cuộc kiểm toán của Công ty ……………………………….. cho năm tài chính kết thúc ngày …… tháng ……. năm ……, chúng tôi cam kết rằng: 1. Chúng tôi đọc và nhất trí với kết luận tại Mẫu A270; 2. Chúng tôi tuân thủ các quy định về tính độc lập theo Chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp kế toán, kiểm toán Việt Nam và các chuẩn mực kiểm toán Việt Nam; 3. Chúng tôi cam kết rằng chúng tôi không có bất kỳ lợi ích tài chính trọng yếu trực tiếp hoặc gián tiếp, hoặc nghĩa vụ nợ, quan hệ mật thiết nào gắn với đơn vị hoặc Ban lãnh đ ạo đơn vị được kiểm toán; 4. Theo hiểu biết của chúng tôi, chúng tôi không nhận thấy bất cứ sự thỏa thuận kinh tế, dịch vụ chuyên môn cũng như s ự liên kết nào trong quá khứ và hiện tại giữa chúng tôi và đơn vị được kiểm toán có ảnh hưởng đến tính độc lập của chúng tôi.

Chức danh

Họ tên

Chữ ký

Ngày/ tháng

Thành viên BGĐ phụ trách cuộc KT:

Người soát xét công việc KSCL:

Chủ nhiệm kiểm toán:

KTV chính/Trưởng hóm:

Kiểm toán viên:

Trợ lý 1:

Trợ lý 2:

Trợ lý 3:

Trợ lý 4:

……….:

Chương trình kiểm toán mẫu (Áp dụng chính thức từ kỳ kiểm toán năm 2010/2011)

(Ban hành theo Quyết định số 1089/QĐ-VACPA ngày 01/10/2010 của Chủ tịch VACPA)

Phụ lục F – Soát xét các yếu tố ảnh hưởng đến tính độc lập của KTV

Tên khách hàng:

Ngày khóa sổ:

Nội dung:

A270

T ê n

SOÁT XÉT CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TÍNH ĐỘC LẬP VÀ ĐẠO ĐỨC NGHỀ NGHIỆP CỦA KTV

Người thực hiện

x x x

A. MỤC TIÊU

Người soát xét

x x x

Đảm bảo không tồn tại các yếu tố trọng yếu có thể ảnh hưởng đến tính độc lập và đạo đức nghề nghiệp của KTV tham gia nhóm kiểm toán. B. NỘI DUNG KIỂM TRA

Không

áp dụng

1/ Quan hệ giữa Cty kiểm toán/thành viên nhóm kiểm

toán với KH:

a. Có lợi ích tài chính.

b. Có khoản nợ, khoản bảo lãnh hoặc quà tặng nhận từ KH.

c. Có phụ thuộc vào phí dịch vụ của KH kiểm toán.

d. Có lo lắng về khả năng mất hợp đồng.

e. Có quan hệ mật thiết với KH.

f. Có khả năng trở thành nhân viên của KH trong tương lai.

g. Có phát sinh phí dịch vụ bất thường liên quan đến hợp đồng

kiểm toán.

2/ Cty kiểm toán/thành viên nhóm kiểm toán có khả

năng rơi vào trường hợp tự kiểm tra:

a) Một thành viên nhóm kiểm toán gần đây đã/đang là Giám

đốc hoặc nhân viên có ảnh hưởng đáng kể của KH.

b) Một thành viên của nhóm kiểm toán gần đây đã/đang là nhân

viên của KH sử dụng dịch vụ đảm bảo, có chức vụ có ảnh

hưởng đáng kể và trực tiếp đối với vấn đề trọng yếu của hợp

đồng.

c) Có thực hiện ghi sổ kế toán hoặc lập BCTC cho KH.

3/ Khả năng bị phụ thuộc vào KH trong việc đưa ra ý

kiến: Một thành viên nhóm kiểm toán hoặc Cty kiểm

toán rơi vào một trong những trường hợp sau:

a) Là người trung gian giao dịch hoặc xúc tiến bán các loại cổ

phiếu, chứng khoán của KH.

b) Đóng vai trò là người bào chữa đại diện cho KH sử dụng

dịch vụ đảm bảo trong vụ kiện hoặc khi giải quyế các tranh

chấp với bên thứ ba.

4/ Cty kiểm toán/thành viên nhóm kiểm toán có quan

hệ thân thiết với KH:

a) Thành viên nhóm kiểm toán có quan hệ ruột thịt/quan hệ thân

thiết với nhân viên giữ chức vụ có ảnh hưởng đáng kể và trực

tiếp đối với vấn đề trọng yếu của hợp đồng.

b) Có trên 3 năm làm trưởng nhóm kiểm toán cho cùng một

KH.

c) Có nhận quà tặng, dự chiêu đãi hoặc nhận sự ưu đãi lớn từ

KH.

5/ Thủ tục khác:

C. KẾT LUẬN

Khô

1. Có/không các vấn đề ảnh hưởng trọng yếu

Có

đến tính độc lập:

Có

Không

2. Có/không thực hiện hợp đồng kiểm toán:

Chương trình kiểm toán mẫu (Áp dụng chính thức từ kỳ kiểm toán năm 2010/2011)

(Ban hành theo Quyết định số 1089/QĐ-VACPA ngày 01/10/2010 của Chủ tịch VACPA)

Phụ lục G – Biện pháp đảm bảo tính độc lập của nhóm kiểm toán

Tên khách hàng:

Ngày khóa sổ:

Nội dung:

A280

T ê n

BIỆN PHÁP ĐẢM BẢO TÍNH ĐỘC LẬP CỦA THÀNH VIÊN NHÓM KIỂM TOÁN

Người thực hiện

x x x

A. MỤC TIÊU

Ngăn ngừa, giảm thiểu nguy cơ để bảo đảm tính độc

Người soát xét 1

lập của Cty kiểm toán/ thành viên nhóm kiểm toán.

x x x

B. NỘI DUNG KIỂM TRA

Thủ tục

Không Không áp dụng

C ó

lập của Cty kiểm

1/ Xác định yếu tố có ảnh hưởng đến tính độc toán, nhóm kiểm toán:

a. Thành viên nhóm kiểm toán có cổ phần, cổ phiếu

của KH.

b. Thành viên nhóm kiểm toán là ngườ i cung cấp

dịch vụ đảm bảo khác cho KH.

c. Thành viên nhóm kiểm toán làm việc nhiều

năm/hoặc có quan hệ ruột thịt với KH.

d. Cty kiểm toán có cung cấp c ác dịch vụ khác cho

KH.

2/ Các biện pháp đảm bảo tính độc lập của thành viên nhóm kiểm toán:

a. Có sử dụng thành viên BGĐ/thành viên riêng biệt

với nhóm kiểm toán.

b. Sử dụng thành viên BGĐ và các thành viên riêng biệt với bộ phận cung cấp các dịch vụ cho KH có sự mâu thuẫn về lợi ích.

c. Trao đổi với KH về sự mâu thuẫn về lợi ích và thu thập sự cho phép tiếp tục thực hiện công việc. d. Có thực h ện thay đổi thành viên BGĐ và trưởng

nhóm kiểm toán.

e. Thông báo và thảo luận các vấn đề về tính độc lập

và mức độ của các công việc ngoài kiểm toán với cấp quản lý có liên quan.

f. Sử dụng cá nhân độc lập, như thành viên BGĐ thứ hai hoặc Cty kiểm toán khác trong việc soát xét tư vấn các vấn đề cụ thể.

g. Loại các cá nhân ra khỏi nhóm kiểm toán khi nhận

thấy nguy cơ ảnh hưởng đến tính độc lập.

3/ Biện pháp khác

C. KẾT LUẬN

.................................................................................................................................................

Chương trình kiểm toán mẫu (Áp dụng chính thức từ kỳ kiểm toán năm 2010/2011)

(Ban hành theo Quyết định số 1089/QĐ-VACPA ngày 01/10/2010 của Chủ tịch VACPA)

Phụ lục H – Trao đổi với Ban Giám đốc đơn vị về kế hoạch kiểm toán

Tên khách hàng:

Ngày khóa sổ:

A290

Tên

Ngày

Nội dung:

xxx

Người thực hiện

xxx

Người soát xét 1

TRAO ĐỔI VỚI BAN GIÁM ĐỐC ĐƠN VỊ ĐƯỢC KIỂM TOÁN VỀ KẾ HOẠCH KIỂM TOÁN

A. MỤC TIÊU:

Thực hiện hướng dẫn của CMKiT VN số 300 về việc thảo luận một số vấn đề về lập kế hoạch kiểm toán với Ban Giám đốc của đơn vị được kiểm toán nhằm tạo thuận lợi cho việc thực hiện và quản lý cuộc kiểm toán. B. NỘI DUNG TRAO ĐỔI

Phạm vi kiểm toán

Thời gian, địa điểm :………………………………………………………………………… Thành phần tham dự: ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… Nội dung chính: 1. ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… 2. Kế hoạch kiểm toán sơ bộ/kết thúc năm ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… 3. Xác định các bộ phận/ phòng, ban liên quan đến cuộc kiểm toán ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… 4. Các thay đổi quan trọng về môi trường kinh doanh, quy định pháp lý trong năm có ảnh hưởng đến đơn vị ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… 5. Các vấn đề Ban Giám đốc quan tâm và đề nghị KTV lưu ý trong cuộc kiểm toán

…………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………… 6. Các vấn đề khác …………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………

C. KẾT LUẬN ………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………

Chương trình kiểm toán mẫu (Áp dụng chính thức từ kỳ kiểm toán năm 2010/2011)

(Ban hành theo Quyết định số 1089/QĐ-VACPA ngày 01/10/2010 của Chủ tịch VACPA)

Phụ lục I – Tìm hiểu khách hàng và môi trường hoạt động

Tên khách hàng:

A310

Tên

Ngày

Ngày khóa sổ:

xxx

Người thực hiện

Nội dung: TÌM HIỂU KHÁCH HÀNG VÀ

xxx

Người soát xét 1

MÔI TRƯỜNG HOẠT ĐỘNG

A. MỤC TIÊU:

Thu thập hiểu biết về KH và môi trường hoạt động để xác định và hiểu các sự kiện, giao

dịch và thông lệ kinh doanh của KH có ảnh hưởng trọng yếu tới BCTC, qua đó giúp xác

định rủi ro có sai sót trọng yếu do gian lận hoặc nhầm lẫn.

B. NỘI DUNG CHÍNH:

1. Hiểu biết môi trường hoạt động và các yếu tố bên ngoài ảnh hưởng đến DN

1.1. Môi trường kinh doanh chung

Các thông tin về môi trường kinh doanh chung của DN trong năm hiện hành bao

gồm, nhưng không giới hạn, các thông tin sau: Thực trạng chung của nền kinh tế (suy

thoái, tăng trưởng, tốc độ tăng trưởng GDP, lạm phát...); Biến động về lãi suất cơ bản,

tỷ giá ngoại tệ, và lạm phát; Biến động thị trường mà DN đang kinh doanh; Các nội

dung khác …

1.2. Các vấn đề ngành nghề mà DN kinh doanh và xu hướng của ngành nghề

Các thông tin chung về ngành nghề mà DN đang kinh doanh và xu hướng của

ngành nghề bao gồm, nhưng không giới hạn, các thông tin sau: Thị trường và cạnh

tranh, bao gồm nhu cầu, năng lực cung ứng, cạnh tranh về giá; Đặc điểm kinh doanh

ngành (liên tục hay thời vụ); Các thay đổi trong công nghệ sản xuất, kinh doanh các sản

phẩm chính; Sự thu hẹp hay mở rộng quy mô kinh doanh của ngành; Nguồn cung cấp

đầu vào cho ngành và giá cả (nguyên vật liệu chính, dịch vụ, lao động)….

1.3. Môi trường pháp lý mà DN hoạt động

Các thông tin chung về môi trường pháp lý mà DN đang hoạt động bao gồm, nhưng

không giới hạn, các thông tin sau: Pháp luật và các quy định có ảnh hưởng trọng yếu

tới hoạt động của DN như các quy định pháp luật đối với loại hình và ngành nghề kinh

doanh của DN; Các quy định của Chính phủ hiện có ản h hưởng tới hoạt động kinh

doanh của DN như các quy định về tiền tệ và kiểm soát ngoại tệ; hỗ trợ tài chính của

Chính phủ; thuế quan và các rào cản thương mại; thay đổi thuế áp dụng…

1.4. Các yếu tố bên ngoài khác ảnh hưởng tới DN

………

2. Hiểu biết về DN

2.1. Các hoạt động và tình hình kinh doanh chủ yếu

Các thông tin chung về hoạt động và tình hình kinh doanh chủ yếu của DN bao

gồm, nhưng không giới hạn, các thông tin sau: Bản chất của các nguồn doanh thu:

sản xuất, dịch vụ, tài chính/ bán buôn, bán lẻ; Mô tả các loại sản phẩm hoặc dịch vụ

chính mà DN cung cấp;Thực hiện hoạt động: mô tả các giai đoạn của sản phẩm hoặc

dịch vụ, phương thức sản xuất, cách thức phân phối sản phẩm hoặc dịch vụ); Mô tả các

liên doanh, liên kết hoặc các hoạt động thuê ngoài quan trọng;Địa điểm sản xuất, kinh

doanh, số lượng văn phòng; Các nhà cung cấp hàng hoá và dịch vụ quan trọng ; Các

hoạt động nghiên cứu phát triển; Các giao dịch với bên có liên quan…

2.2. Sở hữu, các bên liên quan và cấu trúc tổ chức của DN

Sở hữu DN:

Thông tin về các cổ đông và thành viên chính trong DN (sở hữu từ 5% vốn điều lệ)

Các bên liên quan

Danh sách các tổ chức và cá nhân có liên quan tới DN

Mô tả cấu trúc tổ chức của DN theo các phòng, ban: (bằng mô tả hoặc bằng sơ đồ)

2.3 Các thay đổi lớn về quy mô hoạt động của DN

Bao gồm: Thông tin về tăng giảm vốn trong năm; Thông tin về đầu tư các tài sản quan

trọng; Các hoạt động đầu tư tài chính vào các Cty trong và ngoài tập đoàn…

2.4 Hiểu biết về hệ thống kế toán áp dụng

Bao gồm: Hệ thống kế toán DN đang áp dụng. Có lập BCTC cho tập đoàn không; Các

chính sách kế toán quan trọng DN áp dụng; Các thay đổi chính sách kế toán năm nay;

Yêu cầu đối với BCTC; Cấu trúc lập BCTC…

2.5 Kết quả kinh doanh và thuế

Bao gồm: Mô tả nhận xét về kết quả kinh doanh và cách thức các nhà lãnh đạo DN

quản lý kết quả kinh doanh; Thảo luận một vài tỷ suất tài chính cần lưu ý: Cấu trúc nợ,

khả năng thanh toán……để có nhận định sơ bộ về tình hình tài chính; Các hoạt động

liên quan thuê tài chính (nếu có); Các loại thuế quan trọng áp dụng…

3. Các vấn đề khác

3.1 Nhân sự chủ chốt của DN

Liên lạc (mail/tel)

Họ tên

Chức vụ

Bằng cấp và kinh nghiệm

Tổng Giám đốc

Phó TGĐ

Kế toán trưởng

3.2 Nhân sự kế toán

Liên lạc (mail/tel)

Họ tên

Chức vụ

Công việc

3.3 Các thông tin hành chính khác

Địa chỉ của DN và các đơn vị liên quan (nếu có):

………. ..............................................................................................................................

Thông tin về ngân hàng mà DN mở tài khoản:

….. .....................................................................................................................................

Thông tin về luật sư mà DN sử dụng:

… .......................................................................................................................................

C. KẾT LUẬN

GIAO DỊCH BẤT THƯỜNG VÀ CÁC RỦI RO PHÁT HIỆN

Qua việc tìm hiểu KH và môi trường kinh doanh, KTV cần xác định sơ bộ các rủi ro và

trình bày tại phần này. Đối với các rủi ro phát hiện tại giai đoạn lập kế hoạch cần xác

định rõ TK ảnh hưởng, thủ tục kiểm toán cơ bản cho rủi ro đó. Các thủ tục kiểm tra cơ

bản này cần được bổ sung vào chương trình kiểm tra cơ bản của các TK tương ứng.

Rủi ro liên quan tới toàn bộ BCTC

...........................................................................................................................................

Rủi ro liên quan tới các TK cụ thể

...........................................................................................................................................

Các thủ tục kiểm toán cơ bản cho rủi ro cụ thể

...........................................................................................................................................

Chương trình kiểm toán mẫu (Áp dụng chính thức từ kỳ kiểm toán năm 2010/2011)

(Ban hành theo Quyết định số 1089/QĐ-VACPA ngày 01/10/2010 của Chủ tịch VACPA)

Phụ lục J– Tìm hiểu chu trình TSCĐ và XDCB

Tên khách hàng:

Ngày khóa sổ:

A450

Tên

Ngày

Nội dung:

xxx

Người thực hiện

xxx

Người soát xét 1

TÌM HIỂU CHU TRÌNH TSCĐ VÀ XDCB

xxx

Người soát xét 2

A. MỤC TIÊU:

(1) Xác định và hiểu được các giao dịch và sự kiện liên quan tới chu trình KD quan

trọng;

(2) Đánh giá về mặt thiết kế và thực hiện đối với các thủ tục kiểm soát chính của chu

trình KD này;

(3) Quyết định xem liệu có thực hiện kiểm tra hệ thống KSNB;

(4) Thiết kế các thủ tục kiểm tra cơ bản phù hợp và có hiệu quả.

B. CÁC BƯỚC CÔNG VIỆC THỰC HIỆN:

1. Hiểu biết chủ yếu về TSCĐ và XDCB

Các thông tin chính liên quan TSCĐ và XDCB bao gồm, n hưng không giới hạn,

các thông tin sau: các loại TSCĐ chính (hữu hình, vô hình, thuê tài chính, BĐSĐT)

của DN; tỷ trọng của chúng trong tổng tài sản của DN; thẩm quyền đối với mua sắm

TSCĐ theo điều lệ và quy chế của DN; quy chế và phương thức mua sắm TSC Đ ;

các quy định khác về quản TSCĐ, trung đại tu TSCĐ …

2. Hiểu biết về chính sách kế toán áp dụng

Chính sách kế toán á p dụng đối với TSCĐ và XDCB cần tìm hiểu như sau:

phương pháp kế toán TSCĐ và trích khấu hao TSCĐ; các ước tính kế toán và xét

đoán sử dụng như ước tính thời gian sử dụng hữu ích; phương pháp phân bổ vào

chi phí kinh doanh; so sánh chính sách kế toán áp dụng có phù hợp với quy định

của chuẩn mực, chế độ kế toán; chính sách kế toán có được áp dụng nhất quán; các

thay đổi chính sách kế toán và ước tính kế toán có được trình bày phù hợp…

3. Mô tả chu trình “TSCĐ và XDCB”

Chu trình “TSCĐ và XDCB” được mô tả như sau:

sử dụng phương pháp trần

thuật (narrative) hoặc sơ đồ (flowchart) để mô tả lại chu trình mua sắm, quản lý sử

dụng và thanh lý TSCĐ, quy trình quản lý đầu tư XDCB của doanh nghiệp. Khi mô

tả chu trình, cần lưu ý các thông tin sau cần được trình bày: (1) các loại nghiệp vụ

trọng yếu của chu trình từ giai đoạn thực hiện nghiệp vụ, ghi chép nghiệp vụ và bảo

vệ các tài sản liên quan, (2) các thủ tục kiểm soát chính của doanh nghiệp đối với

chu trình này; (3) thẩm quyền phê duyệt của các bộ phận, phòng ban đối với các

khâu trong chu trình; (4) các tài liệu và báo cáo chính được sử dụng cho mục đích

kiểm soát trong chu trình; (5) lưu ý về việc phân công phân nhiệm trong chu trình,

đảm bảo ghi nhận việc một người đảm nhiệm nhiều khâu trong một chu trình (nếu

có).

4. Soát xét về thiết kế và triển khai các thủ tục kiểm soát chính

Lựa chọn hoặc mô tả một hoặc một

Đánh giá

Các sai sót

số thủ tục kiểm soát chính áp dụng

về mặt

Tham

có thể xảy

Kết luận

để ngăn ngừa và phát hiện kịp thời

thiết kế

chiếu

ra

sai sót có thể xảy ra

1. Mục tiêu kiểm soát: Tài sản hữu ích ghi nhận là tài sản thực được Công ty sử

dụng trong quá trình sản xuất hàng hoá dịch vụ hay quản lý DN.

� Hoá đơn mua tài sản phải được xử

(1)

Thủ

(1) Thủ

lý bởi nhân viên độc lập với bộ phận

tục kiểm

mua hàng, nhận hàng, thanh toán

1.1 Tài sản hữu ích được ghi nhận không phải là tài

soát được

soát

đã

thiết

kế

được

� Trước khi thanh toán, nhân viên so

phù

hợp

thực hiện.

sánh hoá đơn với các đơn hàng đã phê

để đạt mục

duyệt và báo cáo nhận hàng, kiểm tra

tiêu kiểm

tính chính xác toán học của hoá đơn,

soát

sản thực được Công ty sử dụng trong việc sản xuất hàng hoá dịch vụ hay quản lý DN

(2) Thủ

(2)

Thủ

tục kiểm

� Kiểm kê định kỳ của TSCĐ được

tục kiểm

soát chưa

thực hiện và số liệu chi tiết được so

soát chưa

được

sánh với chi tiết trong sổ chi tiết tài

được thiết

thực hiện

khoản (theo cả hai hướng).

kế

phù

hợp để đạt

� Khoản thanh toán lớn hơn một mức

mục

tiêu

nào đó, hoặc cho nhà cung cấp chưa

kiểm soát.

từng được duyệt thìbắt buộc phải được

phê duyệt bằng văn bản trước khi thực

hiện

� Hệ thống không cho phép nhập

thanh toán một hoá đơ n đối cho một

nhà cung cấp, tránh hóa đơn bị thanh

toán hai lần.

� Các thủ tục khác (mô tả):

1.2 Tài sản

� Các điều khoản của hợp đồng thuê

thuê

tài

được trao đổi với bộ phận kế toán bởi

chính được

, đối chiếu với tiêu chuẩn ghi

vốn hoá khi

nhận tài sản thuê tài chính, được

chúng

phân tích, đánh giá và phê chu

ẩn

không đáp

bằng văn bản

ứng

được

� Các thủ tục khác (mô tả):

tiêu

chuẩn

của việc vốn

hoá

2. Mục tiêu kiểm soát: Mọi tài sản của DN, kể cả tài sản thuộc sở hữu của DN và

tài sản đi thuê tài chính phải được ghi nhận trên BCTC

2.1 Tài sản

� Tài sản phải được kiểm kê định kì

thuộc sở hữu

của

doanh

� Định kì, đối chiếu sổ chi tiết tài sản

nghiệp hoặc

với sổ cái và biên bản kiểm kê tài sản

tài

sản đi

thuê bị ghi

� Thủ tục khác (mô tả):

nhận vào chi

phí như chi

phí

ửa

� Các điều khoản của hợp đồng

chữa, chi phí

thuê được trao đổi với bộ phận kế

thuê thiết bị,

toán bởi

, đối chiếu với

hoặc không

tiêu chuẩn ghi nhận tài sản thuê tài

được

vốn

chính, được phân tích, đánh giá và

hóa theo quy

phê chuẩn bằng văn bản

định

hoặc

không được

� Thủ tục khác (mô tả):

ghi nhận

2.2 TSCĐ đi

thuê đủ tiêu

chuẩn

ghi

nhận TSCĐ

uê

nhưng

lại

được phân

loại và ghi

nhận vào chi

phí đi thuê

hoạt động.

C. TỔNG HỢP VÀ KẾT LUẬN

1. Các rủi ro phát hiện

KTV cần tổng hợp các rủi ro trọng yếu phát hiện trong quá trình thực hiện các bước

công việc từ 1-4 ở trên vào bảng dưới đây:

Mô tả rủi ro

Cơ sở dẫn liệu

TK

Thủ tục kiểm toán cần

ảnhhưởng

thực hiện

2. Kết luận về KSNB của chu trình

(1) Các thủ tục kiểm soát đối với chu trình TSCĐ và XDCB nhìn chung đã được thiết

kế phù hợp với mục tiêu kiểm soát và đã được triển khai thực hiện?



Có

 Không

(2) Có thực hiện kiểm tra tính hoạt động hữu hiệu của các thủ tục kiểm soát chính đối

với chu trình này không?



Có

[trình bày việc kiểm tra vào Mẫu C510]

 Không

[thực hiện kiểm tra cơ bản ở mức cao]

Lý do của việc không kiểm tra hệ thống KSNB:

Chương trình kiểm toán mẫu (Áp dụng chính thức từ kỳ kiểm toán năm 2010/2011)

(Ban hành theo Quyết định số 1089/QĐ-VACPA ngày 01/10/2010 của Chủ tịch VACPA)

Phụ lục K– Đánh giá hệ thống KSNB của đơn vị

Tên khách hàng:

Ngày khóa sổ:

Nội dung:

A610

Tên

Ngày

xxx

Người thực hiện

ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ HỆ THỐNG KSNB CỦA ĐƠN VỊ

xxx

Người soát xét 1

A. MỤC TIÊU:

Đánh giá hệ thống KSNB ở cấp độ DN giúp KTV xác định sơ bộ nhân tố rủi ro, gian lận, lập kế hoạch kiểm toán và xác định nội dung, lịch trình và phạm vi của các thủ tục kiểm toán.

B. NỘI DUNG CHÍNH:

Hệ thống KSNB ở cấp độ DN thường có ảnh hưởng rộng khắp tới các mặt hoạt động của DN. Do đó, hệ thống KSNB ở cấp độ DN đặt ra tiêu chuẩn cho các cấu phần khác của hệ thống KSNB. Hiểu biết tốt về hệ thống KSNB ở cấp độ DN sẽ cung cấp một cơ sở quan trọng cho việc đánh giá hệ thống KSNB đối với các chu trình kinh doanh quan trọng. KTV sử dụng các xét đoán chuyên môn của mình để đánh giá hệ thống KSNB ở cấp độ DN bằng cách phỏng vấn, quan sát hoặc kiểm tra tài liệu. Việc đánh giá này chỉ giới hạn trong 03 thành phần cấu thành của hệ thống KSNB : (1) Môi trường kiểm soát ; (2) Quy trình đánh giá rủi ro; và (3) Giám sát các hoạt động kiểm soát.

Mô tả/

CÁC THÀNH PHẦN CỦA HỆ THỐNG KSNB

Tham

Có Không

chiếu

Ghi chú

1. MÔI TRƯỜNG KIỂM SOÁT

1.1 Truyền thông và thực thi tính chính trực và

giá trị đạo đức tro g DN

- Có quy định về giá trị đạo đức và các giá trị này có được thông tin đến các bộ phận của DN không?

- Có quy định nào để giám sát việc tuân thủ các nguyên tắc về tính chính trực và giá trị đạo đức không?

- Các sai phạm về tính chính trực và giá trị đạo đức được xử lý như thế nào? Cách thức xử lý có được quy định rõ và áp dụng đúng đắn?

1.2 Cam kết đối với năng lực và trình độ của

nhân viên

- Các nhà quản lý có danh tiếng hoặc bằng chứng về năng lực của họ không?

- DN thường có thiên hướng thuê nhân viên có năng lực nhất hay nhân viên tốn ít chi phí nhất?

- DN xử lý như thế nào đối với nhân viên không có năng lực?

1.3 Phong cách điều hành và triết lý của các nhà

quản lý DN

- Thái độ của các nhà quản lý DN đối với hệ thống KSNB?

- Phương pháp tiếp cận của họ đối với rủi ro?

- Thu nhập của các nhà quản lý có dựa vào kết quả hoạt động hay không?

- Mức độ tham gia của các nhà quản lý DN vào quá trình lập BCTC?

1.4 Cấu trúc tổ chức

- Cơ cấu tổ chức có phù hợp với quy mô , hoạt động kinh doanh và vị trí địa lý kinh doanh của đơn vị không?

- Cầu trúc DN c khác biệt với các DN có quy mô tương tự của ngành không?

1.5 Phân định quyền hạn và trách nhiệm

- DN có các chính sách và thủ tục cho việc uỷ quyền và phê duyệt các nghiệp vụ ở từng mức độ phù hợp không?

- Có sự giám sát và kiểm tra phù hợp đối với những hoạt động được phân quyền cho nhân viên không?

- Nhân viên của DN có hiểu rõ nhiệm vụ của mình hay không?

- Những người thực hiện công tác giám sát có đủ thời gian để thực hiện công việc giám sát của mình không?

- Sự bất kiêm nhiệ m có được thực hiện phù hợp trong đơn vị không ? (ví dụ, ách biệt vị trí kế toán và công việc mua sắm tài sản)

1.6 Chính sách nhân sự và thực tế về quản lý

nhân sự

- Đơn vị có chính sách và tiêu chuẩn cho việc tuyển dụng, đào tạo , đánh giá , đề ba t, và sa thải nhân

viên không?

- Các chính sách này có được xem xét và cập nhật thường xuyên không?

- Các chí nh sách này có được truyền đạt đến mọi nhân viên của đơ vị không?

- Những nhân viên mới có nhận thức được trách nhiệm của họ cũng như sự kỳ vọng của BGĐ không?

- Kết quả công việc của mỗi nhân viên co được đánh giá và soát xét định kỳ không?

2. QUY TRÌNH ĐÁNH GIÁ RỦI RO

Rủi ro kinh doanh liên quan tới BCTC

- Các nhà quản lý xác định rủi ro kinh d oanh liên quan tới BCTC như thế nào?

- Ước tính ảnh hưởng về mặt tài chính?

- Đánh giá khả năng xảy ra rủi ro kinh doanh?

- Các rủi ro kinh doanh phát hiện được giải quyết như thế nào?

3. GIÁM SÁT CÁC HOẠT ĐỘNG KIỂM SOÁT

3.1 Giám sát thường xuyên và định kỳ

- Việc giám sát thường xuyên có được xây dựng trong các hoạt động của DN không?

- DN có chính s ́ch xem xét lại hệ thống KSNB định kỳ và đánh giá tính hiệu quả của hệ thống không? (Mô tả việc đánh giá nếu có)

- DN có duy trì bộ phận kiểm toán nội bộ phù hợ p không?

- Bộ phận kiểm toán nội bộ có đủ kinh nghiệm chuyên môn và được đào tạo đúng đắn không?

- Bộ phận kiểm toán nội bộ có duy trì hồ sơ đầy đủ về hệ thống KSNB và kiểm tra hệ thống KSNB của đơn vị không?

- Bộ phận kiểm toán nội bộ có quyền tiếp cận sổ sách, chứng từ kế toán và phạm vi hoạt động của họ không bị hạn chế?

3.2 Báo cáo các thiếu sót của hệ thống KSNB

- DN có các chính sách , thủ tục để đảm bảo thực hiện kịp thời các biện pháp sửa chữa đối với các thiếu sót của hệ thống KSNB không?

- BGĐ có xem xét các ý kiến đề xuất liên quan đến h thống KSNB đưa ra bởi KTV độc lập (hoặc KTV nội bộ) và thực hiện các đề xuất đó không?

- Bộ phận kiểm toán nội bộ có gửi báo cáo phát hiệ n các thiếu sót của hệ thống KSNB lên HĐQT hoặc Ban Kiểm soát ki p thời không?

- Bộ phận kiểm toán nội bộ có theo dõi các biện pháp sửa chữa của BGĐ không?

- Bộ phận kiểm toán nội bộ có quyền tiếp cận trực tiế HĐQT hoặc Ban Kiểm soát không?

C. KẾT LUẬN

Rủi ro trọng yếu

Những yếu tố giúp giảm rủi ro

Các thủ tục kiểm toán cơ bản bổ sung

Chương trình kiểm toán mẫu (Áp dụng chính thức từ kỳ kiểm toán năm 2010/2011)

(Ban hành theo Quyết định số 1089/QĐ-VACPA ngày 01/10/2010 của Chủ tịch VACPA)

Phụ lục L – Trao đổi với BGĐ và các cá nhân liên quan về gian lận

Tên khách hàng:

Ngày khóa sổ:

A620

Tên

Ngày

Nội dung:

xxx

Người thực hiện

xxx

Người soát xét 1

TRAO ĐỔI VỚI BGĐ VÀ CÁC CÁ NHÂN LIÊN QUAN VỀ GIAN LẬN

A. MỤC TIÊU:

CMKiT VN số 240 yêu cầu KTV phải xác định và đánh giá các rủi ro sai sót trọng yếu do gian lận ở cấp độ tổng thể BCTC và ở cấp độ cơ sở dẫn liệu của các nghiệp vụ, số dư TK và thuyết minh BCTC. KTV cần xem xét các yếu tố sau dẫn đến gian lận cho cả hai loại gian lận: (1) lập BCTC gian lận và (2) biển thủ tài sản, và sau đó đánh giá xem có tồn tại rủi ro trọng yếu hay không.

B. NỘI DUNG CẦN TRAO ĐỔI

1. Các yếu tố rủi ro liên quan đến các sai sót phát sinh từ lập BCTC gian lận

Rủi ro trọng yếu

Các yếu tố dẫn đến gian lận

Có

Không

Động cơ/Áp lực

Tình hình kinh tế, điều kiện ngành hay điều kiệ n hoạt động của

đơn vị có tác động không tốt đến khả ăng ổn định tài chính hay

khả năng sinh lời. Các biểu hiện cụ thể như:

 Dễ bị tác động trước những thay đổi nhanh chóng như thay đổi về công nghệ, sự lỗi thời sản phẩm hoặc sự thay đổi lãi suất.  Nhu cầu của KH suy giảm đáng kể và số đơn vị thất bại trong ngành hoặc trong nền kinh tế ngày càng tăng.  Lỗ từ hoạt động KD dẫn đến nguy cơ phá sản, tịch biên tài sản hoặc xiết nợ.  Liên tục phát sinh luồng tiền âm từ hoạt động KD hoặc không có khả năng tạo ra các luồng tiền từ hoạt động KD trong khi vẫn báo cáo có lợi nhuận và tăng trưởng.  Tăng trưởng nhanh hoặc tỷ suất lợi nhuận bất thường, đặc biệt là khi so sánh vớ các Cty khác trong cùng ngành nghề.  Các quy định mới về kế toán, pháp luật và các quy định khác có liên quan.  Các yếu tố khác: ………….

Áp lực cao đối với BGĐ nhằm đáp ứng các yêu cầu hoặc kỳ vọng

của các bên thứ ba do:

Đơn vị nằm ở ngưỡng đáp ứng yêu cầu niêm yết hoặc các yêu

 Tỷ suất lợi nhuận hay kỳ vọng theo xu thế của các nhà phân tích đầu tư, các nhà đầu tư là các tổ chức, các chủ nợ quan trọng, hoặc các bên độc lập khác (đặc biệt là các kỳ vọng quá mức hoặc phi thực tế), bao gồ những kỳ vọng của BGĐ trong các thông cáo báo chí hoặc các thông tin trong báo cáo thường niên mang quá nhiều thông tin lạc quan.  Nhu cầu huy động thêm các nguồn tài trợ dưới hình thức cho vay hoặc góp vốn nhằm giữ v ng khả năng cạnh tranh – bao gồm việc tài trợ cho công tác nghiên cứu và phát triển hoặc các khoản chi đầu tư lớn.  cầu thanh toán nợ hoặc các khế ước nợ khác.  Việc báo cáo kết quả tài chính không tốt sẽ ảnh hưởng bất lợi đến các nghiệp vụ lớn chưa thực hiện như hợp nhất KD hoặc đấu thầu.  Các yếu tố khác: ………….

Các thông tin cho thấy tình hình tài chính cá nhân của thành viên

BGĐ hoặc HĐQT bị ảnh hưởng bởi kết quả hoạt động tài chính

của đơn vị do:

 Các lợi ích tài chính lớn trong đơn vị.

 Phần lớn thu nhập của BGĐ hoặc HĐQT (như tiền thưởng, quyền mua chứng khoán và các thỏa thuận thanh toán theo mức lợi nhuận) là chưa chắc chắn và phụ thuộc vào việc đạt được các mục tiêu về giá chứng khoán, kết quả hoạt động KD, tình hình tài chính hoặc luồng tiền. Các khoản thu nhập này phụ thuộc vào việc đạt được các mục tiêu chỉ liên quan đến một số TK cụ thể hoặc các hoạt động được lựa chọn của đơn vị, mặc dù các TK hoặc các hoạt động liên quan có thể không trọng yếu đối với đơn vị xét trên phương diện tổng thể.  Bảo lãnh cá nhân về các khoản nợ của đơn vị.

 Các yếu tố khác: ………….

Áp lực cao đối với BGĐ hoặc nhân sự phụ trách hoạt động để đạt

được các mục tiêu tài chính được thiết lập bởi HĐQT , bao gồm

các chính sách khen thưởng theo doanh thu hay tỷ suất lợi

nhuận.

Các cơ hội

Tính chất của ngành nghề KD hay các hoạt động của đơn vị có thể

tạo cơ hội cho việc lập BCTC gian lận có thể phát sinh từ:

 Đơn vị có các giao dịch quan trọng với bên liên quan nằm ngoài quá trình KD thông thường hoặc với các bên liên quan chưa được kiểm toán hoặc do Cty kiểm toán khác kiểm toán.

 Đơn vị có tiềm năng tài chính mạnh chiếm ưu thế vượt trội trong một ngành nhất định, cho phép đơn vị có thể độc quyền quy định các điều khoản và điều kiện đối với các nhà cung cấp hoặc các khách hàng, có thể dẫn đến các giao dịch không hợp lý hoặc các giao dịch bất thường.  Tài sản, các khoản nợ, doanh thu, hoặc chi phí của đơn vị được xác định dựa trên những ước tính trọng yếu bao gồm những đánh giá chủ quan hoặc không chắc chắn mà khó có thể chứng thực.  Những nghiệp vụ giá trị lớn, bất thường hoặc rất phức tạp, đặ biệt là những nghiệp vụ gần thời điểm kết thúc kỳ kế toán thường dễ gây ra những nghi vấn về “bản chất hơn hình thức”.  Sử dụng trung gian KD nhưng không có những giải trình rõ ràng.  Đơn vị có những TK ngân hàng quan trọng hoặc những hoạt động cấp Cty con hoặc chi nhánh ở những địa phương nơi có quy định về mức thuế thu nhập thấp nhưng không có giải trình rõ ràng.  Các yếu tố khác: ………….

Việc giám sát BGĐ không hiệu quả do những nguyên nhân sau:

 Quyền quản lý bị một người hoặc một nhóm người (trong một DN không phải do chủ sở hữu quản lý) độc quyền nắm giữ mà không có hệ thống kiểm soát mức lương, thưởng.  Quyền giám sát của HĐQT đối với quy trình lập BCTC và KSNB kém hiệu quả.  Các yếu tố khác: ………….

Cơ cấu tổ chức phức tạp hoặc bất ổn, thể hiện qua các hiện tượng:

 Khó khăn trong vi c xác định tổ chức hoặc cá nhân có quyền kiểm soát trong đơn vị.

 Cơ cấu tổ chức phức tạp một cách cố ý, bao gồm những pháp nhân hoặc những cấp quản lý bất thường.

 Thay đổi thường xuy n Giám đốc (TGĐ), chuyên gia tư vấn pháp luật, hoặc HĐQT .

 Các yếu tố khác: ………….

Bộ phận kiểm soát nội bộ kém hiệu lực do những nguyên nhân

 Chức năng kiểm soát bao gồm kiểm soát tự động và kiểm soát qua các BCTC giữa niên độ ở những đơn vị có yêu cầu báo cáo độc lập) không thể giám sát đầy đủ.  Tuyển dụng hoặc thay đổi thường xuyên nhân viên kế toán, bộ phận kiểm toán nội bộ hoặc nhân viên công nghệ thông tin nhưng không hiệu quả.  Hệ thống kế toán và công nghệ thông tin không hiệu quả, một phần do những yếu kém trọng yếu của hệ thống KSNB.

 Các yếu tố khác: ………….

Thái độ/sự hợp lý hóa hành động

 Cấp quản lý truyền đạt, thực hiện, hỗ trợ hoặc yêu cầu thực hiện các giá trị hoặc tiêu chuẩn đạo đức nghề nghiệp của DN nhưng không hiệu quả, hoặc truyền đạt những giá trị hoặc tiêu chuẩn đạo đức nghề nghiệp không phù hợp.  Thành viên BGĐ không có chuyên môn tài chính can thiệp quá mức hoặc chiếm giữ quyền lựa chọn chính sách kế toán hoặc xác định những ước tính quan trọng.  Đã có lịch sử vi phạm pháp luật về chứng khoán hoặc pháp luật và quy định kh c, hoặc đơn vị bị khiếu kiện, hoặc giám đốc cao cấp, hoặc HĐQT bị cáo buộc gian lận hoặc vi phạm luật pháp và quy định.  BGĐ quan tâm quá mức tới việc duy trì hoặc gia tăng giá cổ phiếu hoặc xu hướng thu nhập của DN.  BGĐ cam kết với các nhà phân tích, các chủ nợ, và bên thứ ba sẽ đạt được những mức dự báo quá cao hoặc không thực tế.  BGĐ không thể kịp thời sửa chữa những yếu kém trọng yếu đã đượ xác định trong hệ thống KSNB.  BGĐ sử dụng những công cụ không phù hợp để giảm bớt giá trị thu nhập báo cáo vì lý do trốn thuế.  BGĐ đồng thời là chủ sở hữu không tách b ệt giao dịch cá nhân với giao dịch KD.  Tranh chấp giữa những cổ đông trong đơn vị giới hạn số thành viên.  BGĐ tiếp tục cố gắng giải trình về cách hạch toán lợi nhuận hoặc cách hạch toán khôn phù hợp dựa trên tính trọng yếu.

 Căng thẳng trong mối quan hệ giữa BGĐ với Cty kiểm toán hiện tại hoặc Cty kiểm toán cũ, được thể hiện qua các tình huống sau: o Mâu thuẫn thường xuyên với Cty kiểm toán hiện t i hoặc Cty kiểm toán cũ về vấn đề kế toán, kiểm toán, hoặc báo cáo.

Có những yêu cầu bất hợp lý đối với KTV, ví dụ như thúc ép o phi thực tế về thời gian hoàn thành cuộc kiểm toán hoặc việc phát hành BCKT. Hạn chế đối với KTV như hạn chế bất hợp lý về quyền tiếp o cận nhân viên hoặc thông tin hoặc khả năng thông báo với HĐQT một cách hiệu quả. Những hành vi lấn át của BGĐ khi tiếp xúc với KTV, nhất là o khi nỗ lực gây ảnh hưởng đến phạm vi kiểm toán hoặc việc lựa chọn hoặc tiếp tục sử dụng nhân viên được phân công để tham gia hoặc tư vấn cho dự án kiểm toán.  Các yếu tố khác: ………….

2. Những yếu tố rủi ro xuất phát từ sai sót do biển thủ tài sản

Rủi ro trọng yếu

Các yếu tố dẫn đến gian lận

Có

Không

Động cơ/Áp lực

Các nghĩa vụ tài chính cá nhân có thể tạo áp lực lên BGĐ hoặc nhân

viên khi họ tiếp cận với tiền mặt hoặc những tài sản dễ bị trộm cắp

khiến họ biển thủ các tài sản này. Mối quan hệ tiêu cực giữa đơn vị

với nhân viên được quyền tiếp cận vào tiền mặt hoặc các tài sản dễ

bị trộm cắp khác khiến họ có động cơ biển thủ các tài sản này. Mối

quan hệ tiêu cực có thể phát sinh từ những tình huống như:

 Biết rõ hoặc đoán trước sẽ bị thôi việc

 Những thay đổi gần đây hoặc dự kiến thay đổi về kế hoạch lương, thưởng cho nhân viên  Sự thăng chức, mức lương, thưởng, hoặc những chính sách khen thưởng khác không được như mong muốn.  Các tình huống khác: ………….

Cơ hội

Có một số đặc điểm hoặc hoàn cảnh khiến cho tài sản trở nên dễ

bị trộm cắp và dễ bị biển thủ. Cơ hội biển thủ tài sản có thể tăng

lên trong những tình huống như sau:

 Nắm giữ hoặc xử lý một số tiền lớn.

 HTK kích thước nhỏ, giá trị cao và có nhu cầu cao trên thị trường.  Tài sản dễ chuyển đổi như trái phiếu vô danh, kim cương và chíp máy tính.  TSCĐ có kích thước nhỏ, có thể bán ra thị trường, hoặc thiếu nhãn hiệu nhận dạng chủ sở hữu.  Các tình huống khác: ………….

Hệ thống KSNB kém hiệu quả đối với tài sản có thể làm gia tăng

khả năng biển thủ tài sản. Hành vi biển thủ tài sản có thể xảy ra

trong những tình huống sau:

 Sự phân công nhiệm vụ hoặc nhiệm vụ kiểm tra độc lập không đầy đủ  Giám sát không đầy đủ đối với chi phí của BGĐ, như chi phí đi lại hoặc các mức chi tiêu khác.  Thiếu sự giám sát của BGĐ đối với những nhân viên chịu trách nhiệm về tài sản, ví dụ, thiếu sự giám sát hoặc theo dõi ở những địa bàn xa xôi.

 Thiếu theo dõi việc nhân viên sử dụng tài sản vào công việc.

 Hồ sơ tài sản không được lưu giữ đầy đủ.

 Hệ thống phê duyệt các nghiệp vụ về tài sản không hiệu quả (ví dụ, trong mua sắm).  Thiếu biện pháp bảo vệ thực tế đối với tiền mặt, tài sản đầu tư, HTK, TSCĐ  Việc đối chiếu tài sản thiếu đầy đủ và không kịp thời

 Hồ sơ chứng từ giao dịch không được lưu giữ kịp thời và phù hợp  Thiếu luân chuyển bắt buộc đối với nhân viên KSNB

 BGĐ không hiểu biết đầy đủ về công nghệ thông tin, điều này khiến cho nhân viên công nghệ thông tin có khả năng phạm tội biển thủ.  Kiểm soát hồ sơ tự cập nhật thiếu hiệu quả, bao gồm việc kiểm soát và rà soát nhật ký truy cập hệ thống thông tin.  Các tình huống khác: ………….

Thái độ/sự hợp lý hóa hành động

 BGĐ không quan tâm đến biện pháp giám sát hoặc giảm thiểu rủi ro biển thủ tài sản  BGĐ không quan tâm đến hệ thống KSNB đối với rủi ro biển thủ tài sản do hành vi khống chế hệ thống KSNB hoặc sự bất lực trong sửa chữa những điểm yếu kém đã biết rõ trong hệ thống KSNB.  Những hành vi cho thấy sự không hài lòng hoặc không thỏa mãn với đơn vị hoặc cách thức đối xử nhân viên của đơn vị.  Thay đổi hành vi hoặc lối sống qua đó cho thấy tài sản đã bị biển thủ.  Các vấn đề khác: ………….

C. KẾT LUẬN VỀ CÁC CÔNG VIỆC THỰC HIỆN

Các thủ tục thực hiện

Kết quả công việc thực hiện

Căn cứ vào bảng trong mục B, trao đổi với

Ghi vắn tắt nội dung hoặc tham chiếu

cấp quản lý phù hợp về các yếu tố gian lận,

đến các tài liệu liên quan…

các gian lận đã phát hiện được và các biện

pháp ngăn ngừa gian lận…..

Ghi chép lại các nội dung trao đổi về gian

Ghi vắn tắt nội dung hoặc tham chiếu

lận trong các biên bản họp KH trong đó nêu

đến các tài liệu liên quan….

rõ trao đổi với ai, nội dung gì, khi nào…

Phụ lục M – Xác định mức trọng yếu kế hoạch – thực tế

Tên khách hàng:

A710

Tên

Ngày

Ngày khóa sổ:

xxx

Người thực hiện

Nội dung: XÁC ĐỊNH MỨC TRỌNG YẾU

xxx

Người soát xét 1

(KẾ HOẠCH – THỰC HIỆN)

A. MỤC TIÊU:

Xác định mức trọng yếu (kế hoạch - thực tế) được lập và phê duyệt theo chính sách của Cty để thông báo với thành viên nhóm kiểm toán về mức trọng yếu kế hoạch trước khi kiểm toán tại KH và có trách nhi ệm xác định lại mức trọng yếu thực tế trong giai đo ạn kết thúc kiểm toán để xác đ ịnh xem các công việc và thủ tục kiểm toán đã được thực hiện đầy đủ hay chưa.

B. XÁC ĐỊNH MỨC TRỌNG YẾU

Chỉ tiêu

Kế hoạch

Thực tế

Lợi

nhuận

Lợi

nhuận

thuế/Doanh

Tiêu chí được sử dụng để ước tính

mức trọng yếu

thu/Vốn chủ sở

thu/Vốn chủ

hữu/ Tổng TS

sở hữu/ Tổng

Lý do lựa chọn tiêu chí này để xác

định mức trọng yếu

Giá trị tiêu chí được lựa chọn

(a)

Tỷ lệ sử dụng để ước tính mức

trọng yếu

Lợi nhuận trước thuế: 5% - 10%

(b)

Doanh thu: 0,5% - 3%

Tổng tài sản và vốn: 2%

Mức trọng yếu tổng thể

(c)=(a)*(b)

Mức trọng yếu thực hiện

(d)=(c)*(50%-75%)

Ngưỡng sai sót không đáng kể/ sai

(e)=(d)*4% (tối đa)

sót có thể bỏ qua

Căn cứ vào bảng trên, KTV chọn ra mức trọng yếu để áp dụng khi thực hiện kiểm

toán.

Chỉ tiêu lựa chọn

Năm nay

Năm trước

Mức trọng yếu tổng thể

Mức trọng yếu thực hiện

Ngưỡng sai sót không đáng kể/ sai sót có thể bỏ qua

Giải thích nguyên nhân có chênh lệch lớn về mức trọng yếu của năm nay so với năm trước: .............................................................................................................................

Chương trình kiểm toán mẫu (Áp dụng chính thức từ kỳ kiểm toán năm 2010/2011)

(Ban hành theo Quyết định số 1089/QĐ-VACPA ngày 01/10/2010 của Chủ tịch VACPA)

Phụ lục N: Xác định phương pháp chọn mẫu – cỡ mẫu

Tên khách hàng:

A810

Tên

Ngày

xxx

Người thực hiện

Ngày khóa sổ:

xxx

Người soát xét 1

Nội dung: XÁC ĐỊNH PHƯƠNG PHÁP

CHỌN MẪU VÀ CỠ MẪU

A. MỤC TIÊU:

Xem xét hoạt động kinh doanh của khách hàng để đưa ra kết luận sơ bộ về mức độ rủi ro

của các vùng kiểm toán, từ đó xác định phương pháp chọn mẫu và cỡ mẫu cho các vùng

kiểm toán chính.

B. GIAI ĐOẠN LẬP KẾ HOẠCH

1. Phương pháp chọn mẫu:

Thống kê

Phi thống kê

2. Các khoản mục không áp dụng kiểm tra chọn mẫu mà kiểm tra 100% các giao dịch

và số dư: ................................................................................................................................

3. Các khoản mục kiểm tra chọn mẫu theo phương pháp phân nhóm được xác định

cỡ mẫu như sau:

Các phần tử có giá trị lớn hơn “Khoảng cách mẫu“ sẽ được kiểm tra 100%; Các phần tử

đặc biệt: Kiểm tra 100%;

(2) - Hệ số rủi ro: Được xác định trên cơ sở đánh giá rủi ro tiềm tàng, rủi ro kiểm soát và

rủi ro phát hiện (xem tài liệu hướng dẫn);

(3) - Mức trọng yếu thực hiện: 50-75% mức trọng yếu tổng thể;

(10)- Cỡ mẫu nhóm 1: là số lượng các phần tử lớn hơn KCM và các phần tử đặc biệt.

Xem bảng 1.7a

4. Các khoản mục kiểm tra chọn mẫu không phân nhóm được xác định cỡ mẫu như

Không phân nhóm các phần tử theo độ lớn; Các phần tử đặc biệt: Kiểm tra 100%;

(2) - Hệ số rủi ro: Được xác định trên cơ sở đánh giá rủi ro tiềm tàng, rủi ro kiểm soát và

rủi ro phát hiện (xem tài liệu hướng dẫn);

(3) - Mức trọng yếu thực hiện: 50-75% mức trọng yếu tổng thể;

(9)- Cỡ mẫu nhóm 1: là số lượng các phần tử đặc biệt.

Xem bảng 1.7b

Chương trình kiểm toán mẫu (Áp dụng chính thức từ kỳ kiểm toán năm 2010/2011)

(Ban hành theo Quyết định số 1089/QĐ-VACPA ngày 01/10/2010 của Chủ tịch VACPA)

Bảng 1.7. Xác định phương pháp chọn mẫu và cỡ mẫu

Giá trị các

phần tử

Cỡ

phần tử lớn

Mức

Giá trị

không đăc

Hệ số

Khoảng

Khoản

Cỡ mẫu

mẫu

Tổng cỡ

hơn KCM

trọng

tổng

biệt và

rủi

cách mẫu

Nhóm 2

Nhóm

mẫu

mục

và các phần

yếu thực

nhỏ hơn

thể

ro

(KCM)

tử đặc biệt

1 hiện

KCM

(Nhóm 1)

(Nhóm 2)

(1)

(2)

(3)

(4) = (3)/(2)

(6)

(7)

(8) = (7)-(6)

(9) = (8)/(4)

(10)

(11)=(9)+(10)

Bảng 1.7a. Kiểm tra chọn mẫu theo phương pháp phân nhóm

Giá trị các

Giá trị

Mức

Hệ số

phần tử

Giá trị

Khoảng

các phần

Khoản

trọng

Cỡ mẫu

Tổng cỡ

rủi

không đặc

tổng

cách mẫu

tử đặc

mục

yếu thực

Nhóm 2

Nhóm 1

mẫu

ro

biệt (Nhóm

thể

(KCM)

biệt

hiện

2)

(Nhóm 1)

(1)

(2)

(3)

(4)=(3)/(2)

(5)

(6)

(7) = (6) – (5)

(8) = (7)/(4)

(9)

(10) = (8) + (9)

Bảng 1.7b. Kiểm tra chọn mẫu không phân nhóm

Phụ lục O: Kiểm tra, kiểm soát chu trình TSCĐ – XDCB

Tên khách hàng:

Ngày khóa sổ:

C510

Tên

Ngày

Nội dung:

xxx

Người thực hiện

xxx

Người soát xét 1

xxx

Người soát xét 2

KIỂM TRA HỆ THỐNG KSNB ĐỐI VỚI CHU TRÌNH TSCĐ VÀ XDCB

KTV sẽ thực hiện kiểm tra kiểm soát hay soát xét tính hoạt động hữu hiệu của hệ

thống KSNB trong các tình huống sau (Chọn một trong các tình huống phù hợp với

chu trình này)

 Khi KTV kì vọng rằng hệ thống KSNB về TSCĐ và XDCB hoạt động có hiệu quả.

 Chỉ thực hiện các thủ tục kiểm tra cơ bản không cung cấp đầy đủ bằng chứng về

chu trình TSCĐ và XDCB.

 Việc thực hiện các thủ tục kiểm tra hệ thống KSNB có hiệu quả hơn việc kiểm tra

cơ bản.

ĐÁNH GIÁ TÍNH HOẠT Đ ỘNG HỮU HIỆU CỦA CÁC THỦ TỤC KSNB CỦA CHU TRÌNH TSCĐ VÀ XDCB

Hài

Có tin

Tham

Sửa

lòng với

tưởng

Thủ tục

chiếu

đổi kế

Thủ tục

kết quả

vào

Mục tiêu

kiểm toán

tài liệu

hoạch

kiểm soát

kiểm

KSNB

kiểm soát

hệ thống

kiểm

chính

tra hay

hay

KSNB

tra chi

tra cơ

không?

tiết

bản

(Y/N)

Mọi tài sản của

Thực

DN, kể cả tài sản

hiện

[C520]

thuộc sở hữu của

kiểm

DN và tài sản đi

tra cơ

thuê tài chính phải

bản ở

được ghi nhận

mức

trên BCTC

độ

trung

bình

Tài sản hữu ích

được ghi nhận đại

diện cho tài sản

thực được DN sử

dụng

trong quá

trình

sản xuất

kinh doanh hay

quản

trị

kinh

doanh.

Bảng

CĐKT

không bao gồm

tài sản hữu ích đã

được bán, bị bỏ

đi, phế liệu hoặc

không được DN

sử dụng.

KẾT LUẬN

Có

hài

lòng với

Có kiểm

kết

quả

tra hay

Tham

Ý kiến hoặc phát hiện

kiểm

tra

không?

chiếu

hay

(Y/N)

không?

(Y/N)

1. KTV có tin tưởng vào hệ

Thực hiện kiểm tra cơ

thống KSNB chính của chu

bản ở mức độ cao nhất

trình TSCĐ và XDCB có thể

ngăn ngừa, phát hiện kịp thời

các sai sót trọng yếu

2. KTV có tin tưởng vào hệ

Thực hiện kiểm tra cơ

bản ở mức độ trung bình

thống KSNB chính của chu

trình TSCĐ và XDCB có thể

ngăn ngừa, phát hiện kịp thời

các sai sót trọng yếu

Các điểm yếu của hệ

3. Có vấn đề phải đưa vào

thống KSNB đã được

Thư QL và thư giải trình của

[B210]

trình bày trong Thư QL

BGĐ liên quan đến các điểm

yếu của hệ thống KSNB về

chu trình TSCĐ và XDCB.

Lưu ý : Các rủi ro trọng yếu phát hiện trong quá trình kiểm tra hệ thống KSNB này sẽ

được tổng hợp vào biểu A910 – Tổng hợp kế hoạch kiểm toán.

Chương trình kiểm toán mẫu (Áp dụng chính thức từ kỳ kiểm toán năm 2010/2011)

(Ban hành theo Quyết định số 1089/QĐ-VACPA ngày 01/10/2010 của Chủ tịch VACPA)

Phụ lục P: Chương trình kiểm toán TSCĐ (Mẫu D730)

Người

Tham

STT

THỦ TỤC

thực

chiếu

hiện

I. Thủ tục chung

Kiểm tra các nguyên tắc kế toán áp dụng nhất quán với năm

trước và phù hợp với quy định của chuẩn mực và chế độ kế toán

hiện hành.

Lập bảng số liệu tổng hợp có so sánh với số dư cuối năm trước.

Đối chiếu các số dư trên bảng số liệu tổng hợp với BCĐPS và

giấy tờ làm việc của KTV năm trước (nếu có).

II. Kiểm tra phân tích

So sánh, phân tích tình hình tăng, giảm của số dư TSCĐ hữu

hình, TSCĐ vô hình, XDCB dở dang, Bất động sản đầu tư năm

nay so với năm trước, đánh giá tính hợp lý của các biến động lớn.

Kiểm tra tính hợp lý của việc xác định thời gian sử dụng hữu ích

của tài sản, so sánh với Thông tư số 203/TT-BTC ngày

20/10/2009 và chuẩn mực kế toán liên quan.

So sánh tỷ lệ khấu hao trung bình cho các nhóm tài sản với niên

độ trước và yêu cầu giải trình nếu có sự thay đổi.

III. Kiểm tra chi tiết

*** TSCĐ hữu hình, TSCĐ vô hình, Bất động sản đầu tư:

1 Thu thập bảng tổng hợp biến động từng loại TSCĐ theo

nguyên giá và giá trị hao mòn lũy kế:

1.1

Kiểm tra tính chính xác số học của bảng tổng hợp

Đảm bảo số dư trên bảng tổng hợp khớp với số liệu trên Sổ Cái.

1.2

Chọn mẫu các tài sản tăng trong năm để tiến hành kiểm tra các

1.3

chứng từ gốc liên quan; đối chiếu với kế hoạch, thủ tục mua sắm

TSCĐ và sự phê duyệt của BGĐ.

1.4

Đối chiếu chí phí lãi vay được vốn hóa trong kỳ với khoản mục

Vay và nợ ngắn hạn, dài hạn.

1.5 Soát xét các chi phí sửa chữa, bảo dưỡng, nâng cấp phát sinh

trong năm đảm bảo việc vốn hóa nếu đủ điều kiện.

1.6 Kiểm tra tính chính xác việc hạch toán các nghiệp vụ nhượng

bán, thanh lý TSCĐ theo chủng loại, nhóm; tí nh toán các khoản

lãi/lỗ về thanh lý, nhượng bán TSCĐ trên cơ sở các chứng từ liên

quan.

2 Quan sát thực tế TSCĐ:

2.1 Tham gia kiểm kê thực tế TSCĐ cuối kỳ, đảm bảo rằng việc

kiểm kê được thực hiện phù hợp với các thủ tục và chênh lệch

giữa số thực tế và kế toán được xử lý thích hợp.

2.2 Trong trường hợp không tham gia kiểm kê cuối kỳ, thực hiện

quan sát tài sản tại ngày kiểm toán, lập bản kiểm tra và đối chiếu

ngược để xác định TSCĐ thực tế của DN tại ngày lập bảng

CĐKT.

2.3 Lấy xác nhận của bên thứ ba giữ TSCĐ (nếu có) hoặc trực tiếp

quan sát (nếu trọng yếu).

3 Kiểm tra chi tiết tính khấu hao TSCĐ:

3.1 Thu thập bảng tính khấu hao TSCĐ trong kỳ, đối chiếu bảng tính

khấu hao với số dư trên Sổ Cái.

3.2 Xem xét tính phù hợp của thời điểm bắt đầu tính khấu hao và

phân bổ đảm bảo việc phù hợp giữa doanh thu và chi phí cũng

như tình trạng sử dụng của tài sản.

3.3 Ước tính khấu hao trong kỳ và so sánh với số liệu của DN.

3.4 Kiểm tra việc ghi giảm khấu hao lũy kế do việc thanh lý, nhượng

bán TSCĐ.

3.5 Xem xét tính hợp lý và nhất quán trong tiêu thức phân bổ khấu

hao đối với các tài sản dùng chung cho từng loại chi phí như: chi

phí sản xuất chung, chi phí quản lý, chi phí bán hàng.

*** XDCB dở dang:

Tìm hiểu và lập bảng tổng hợp về các công trình xây dựng trong

năm và đối chiếu với số kế toán.

2 Kiểm tra tính hiện hữu và tình trạng các công trình dở dang bao

gồm cả việc gửi thư xác nhận tới nhà thầu, kiểm tra chi tiết các

hồ sơ liên quan và quan sát thực tế. Đảm bảo chi phí xây dựng và

các khoản công nợ được ghi nhận tương ứng với công việc xây

dựng hoàn thành tại ngày khóa sổ kế toán.

3 Đối với các công việc do nhà thầu thực hiện: kiểm tra các chi phí

XDCB dở dang tăng trong kỳ với các chứng từ gốc (hợp đồng,

biên bản nghiệm thu, nhật ký công trình, biên bản bàn giao, yêu

cầu thanh toán, hóa đơn).

Kiểm tra tính tuân thủ các qui định về lĩnh vực XDCB của Nhà

nước (nếu liên quan)

4 Đối với công trình được tự xây dựng bởi DN: kiểm tra tính đúng

đắn của việc tập hợp và phân bổ các chi phí liên quan.

5 Đối chiếu chí phí lãi vay được vốn hóa trong kỳ với khoản mục

Vay và nợ ngắn hạn, dài hạn.

6 Kiểm tra chi tiết bộ hồ sơ chứng từ chứng minh tài sản dở dang

đã hoàn thành để đảm bảo nguyên giá đã được tính toán đúng

đắn và tài sản đã được chuyển giao, phân loại đúng và khấu hao

kịp thời.

7 Đảm bảo đã xem xét sự kiện phát sinh sau ngày khoá sổ kế toán

có ảnh hưởng đến các nghiệp vụ trong niên độ và tính đánh giá

của chi phí xây dựng cơ bản dở dang cuối năm.

* Kiểm tra tính trình bày: Kiểm tra việc trình bày TSCĐ hữu hình,

TSCĐ vô hình, XDCB dở dang, Bất động sản đầu tư trên BCTC.

Phụ lục Q : Khung thời gian sử dụng TSCĐ

Số năm sử Số năm sử Danh mục các nhóm tài sản cố định dụng tối thiểu dụng tối đa

A - Máy móc, thiết bị động lực

1. Máy phát động lực 8 10

2. Máy phát điện 7 10

3. Máy biến áp và thiết bị nguồn điện 7 10

4. Máy móc, thiết bị động lực khác 6 10

B - Máy móc, thiết bị công tác

1. Máy công cụ 7 10

5 10 2. Máy móc thiết bị dùng trong ngành khai khoáng

3. Máy kéo 6 8

4. Máy dùng cho nông, lâm nghiệp 6 8

5. Máy bơm nước và xăng dầu 6 8

7 10 6. Thiết bị luyện kim, gia công bề mặt chống gỉ và ăn mòn kim loại

6 10 7. Thiết bị chuyên dùng sản xuất các loại hoá chất

10 20 8. Máy móc, thiết bị chuy ên dùng sản xuất vật liệu xây dựng, đồ sành sứ, thuỷ tinh

5 12 9. Thiết bị chuyên dùng sản xuất các linh kiện và điện tử, quang học, cơ khí chính xác

7 10 10. Máy móc, thiết bị dùng trong các ngành sản xuất da, in văn phòng phẩm và văn hoá phẩm

11. Máy móc, thiết bị dùng trong ngành dệt 10 15

5 7 12. Máy móc, thiết bị dùng trong ngành may mặc

13. Máy móc, thiết bị dùng trong ngành giấy 5 15

7 12 14. Máy móc, thiết bị sản xuất, chế biến lương thực, thực phẩm

15. Máy móc, thiết bị điện ảnh, y tế 6 12

3 15 16. Máy móc, thiết bị viễn thông, thông tin, điện tử, tin học và truyền hình

17. Máy móc, thiết bị sản xuất dược phẩm 6 10

18. Máy móc, thiết bị công tác khác 5 12

10 20 19. Máy móc, thiết bị dùng trong ngành lọc hoá dầu

7 10 20. Máy móc, thiết bị dùng trong thăm dò khai thác dầu khí.

21. Máy móc thiết bị xây dựng 8 12

22. Cần cẩu 10 20

C - Dụng cụ làm việc đo lường, thí nghiệm

5 10 1. Thiết bị đo lường, thử nghiệm các đại lượng cơ học, âm học và nhiệt học

2. Thiết bị quang học và quang phổ 6 10

3. Thiết bị điện và điện tử 5 8

4. Thiết bị đo và phân tích lý hoá 6 10

5. Thiết bị và dụng cụ đo phóng xạ 6 10

6. Thiết bị chuyên ngành đặc biệt 5 8

7. Các thiết bị đo lường, thí nghiệm khác 6 10

8. Khuôn mẫu dùng trong công nghiệp đúc 2 5

D - Thiết bị và phương tiện vận tải

1. Phương tiện vận tải đường bộ 6 10

2. Phương tiện vận tải đường sắt 7 15

3. Phương tiện vận tải đường thuỷ 7 15

4. Phương tiện vận tải đường không 8 20

5. Thiết bị vận chuyển đường ống 10 30

6. Phương tiện bốc dỡ, nâng hàng 6 10

7. Thiết bị và phương tiện vận tải khác 6 10

E - Dụng cụ quản lý

1. Thiết bị tính toán, đo lường 5 8

3 8 2. Máy móc, thiết bị thông tin, điện tử và phần mềm tin học phục vụ quản lý

3. Phương tiện và dụng cụ quản lý khác 5 10

F - Nhà cửa, vật kiến trúc

50 1. Nhà cửa loại kiên cố (1) 25

6 25 2. Nhà nghỉ giữa ca, nhà ăn giữa ca, nhà vệ sinh, nhà thay quần áo, nhà để xe...

3. Nhà cửa khác (2) 6 25

5 20 4. Kho chứa, bể chứa; cầu, đường , đường băng sân bay; bãi đỗ, sân phơi...

6 30 5. Kè, đập, cống, kênh, mương máng, bến cảng, ụ triền đà...

6. Các vật kiến trúc khác 5 10

G - Súc vật, vườn cây lâu năm

1. Các loại súc vật 4 15

6 40 2. Vườn cây công nghiệp, vườn cây ăn quả, vườn cây lâu năm.

3. Thảm cỏ, thảm cây xanh. 2 8

4 25 H - Các loại TSCĐ hữu hình khác chưa quy định trong các nhóm trên

Phụ lục R : Kiểm tra tính tuân thủ pháp luật và các quy định

Tên khách hàng:

Ngày khóa sổ:

H110

Tên

Ngày

Nội dung:

xxx

Người thực hiện

KIỂM TRA TÍNH TUÂN THỦ PHÁP LUẬT VÀ CÁC QUY ĐỊNH CÓ LIÊN QUAN

xxx

Người soát xét 1

xxx

Người soát xét 2

A. MỤC TIÊU

Kiểm tra tính tuân thủ pháp luật và các quy định có liên quan đối với đơn vị được kiểm

toán, phát hiện các trường hợp, sự kiện không tuân thủ pháp luật và xem xét ảnh hưởng của

các trường hợp, sự kiện đó đối với BCTC.

B. THỦ TỤC KIỂM TOÁN

Ngườithực

STT

Thủ tục

Tham

hiện

chiếu

Tìm hiểu tổng quan về pháp luật và các quy định có liên quan

đối với DN và ngành nghề kinh doanh của DN và DN đang

tuân thủ pháp luật đó như thế nào.

Xác định các trường hợp không tuân thủ pháp luật và các quy

định có liên quan mà việc không tuân thủ này có thể đã được

xem xét khi lập BCTC bằng cách: phỏng vấn BGĐ; xem xét

giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, biên bản họp HĐQT,

BGĐ; các giấy phép kinh doanh có điều kiện khác.

Khi nhận biết được thông tin liên quan đến trường hợp không

tuân thủ pháp luật, KTV thực hiện theo các thủ tục dưới đây

3.1 Tìm hiểu về bản chất của các hoạt động và sự kiện đã diễn ra.

3.2 Xem xét những ảnh hưởng có thể có đối với BCTC.

Khi phát hiện việc không tuân thủ pháp luật và các quy định

có liên quan, KTV thực hiện theo các thủ tục dưới đây:

4.1

Thảo luận những vấn đề phát hiện ra với BGĐ

4.2

Trình bày vào giấy tờ làm việc các phát hiện

4.3

Xem xét sự liên quan giữa việc không tuân thủ pháp luật với

các khía cạnh khác của kiểm toán, đặc biệt là tính chính trực

của BGĐ.

Thông báo với HĐQT, Ban Kiếm soát về việc không tuân thủ

4.4

pháp luật nêu trên.

Xem xét ảnh hưởng đến việc lập và trình bày BCTC.

Bao gồm trong thư giải trình của BGĐ các giải trình về sự

tuân thủ pháp luật và các qui định có liên quan khi lập

5

BCTC.

6 Thủ tục kiểm toán khác:

C. KẾT LUẬN

Theo ý kiến của tôi, trên cơ sở các bằng chứng thu thập được từ việc thực hiện các thủ tục

ở trên, các mục tiêu kiểm toán trình bày ở phần đầu của chương trình kiểm toán đã đạt

được, ngoại trừ các vấn đề sau:

.................................................................................................................................................

Chữ ký của người thực hiện:__________________

Kết luận khác của Thành viên BGĐ và/hoặc Chủ nhiệm kiểm toán (nếu có):

.................................................................................................................................................

Chương trình kiểm toán mẫu (Áp dụng chính thức từ kỳ kiểm toán năm 2010/2011)

(Ban hành theo Quyết định số 1089/QĐ-VACPA ngày 01/10/2010 của Chủ tịch VACPA)

Phụ lục S: Soát xét các bút toán tổng hợp

Tên khách hàng:

Ngày khóa sổ:

H120

Tên

Ngày

Nội dung:

xxx

Người thực hiện

SOÁT XÉT CÁC BÚT TOÁN TỔNG HỢP

xxx

Người soát xét 1

xxx

Người soát xét 2

A. MỤC TIÊU

CMKiT Việt Nam số 240 yêu cầu KTV phải soát xét, kiểm tra các bút toán ghi sổ tổng hợp, các bút toán điều chỉnh khi lập BCTC để phát hiện các tình huống thể hiện sự thiếu khách quan hoặc sự can thiệp của Ban Giám đốc (nếu có) và đánh giá xem các tình huống đó có thể hiện rủi ro có sai sót trọng yếu do gian lận hay không.

B. THỦ TỤC KIỂM TOÁN

Thủ tục

Người thực hiện

Tham chiếu

Thu thập hiểu biết sơ bộ về phương pháp ghi chép kế toán và phê duyệt các bút toán ghi sổ không tiêu chuẩn. Xem xét liệu các bút toán ghi sổ có được phê duyệt bởi cấp có thẩm quyền phù hợp hay không?

2 Kiểm tra tất cả các bút toán ghi sổ trọng yếu phát sinh trong năm để đảm bảo rằng các bút toán này đã được ghi chếp hợp lý và được phê duyệt đầy đủ. Phỏng vấn các nhân viên kế toán thực hiện các bút toán tổng hợp để xem liệu các nhân viên này có bị yêu cầu thực hiện các bút toán bất thường hay không, và liệu các bút toán đó có tạo nên sai sót hay gian lận trong BCTC hay không. Thủ tục kiểm toán khác

C. KẾT LUẬN .....................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................

Chương trình kiểm toán mẫu (Áp dụng chính thức từ kỳ kiểm toán năm 2010/2011)

(Ban hành theo Quyết định số 1089/QĐ-VACPA ngày 01/10/2010 của Chủ tịch VACPA)

Phụ lục T: Kiểm toán năm đầu tiên – Số dư đầu năm

Tên khách hàng:

Ngày khóa sổ:

H130

Tên

Ngày

Nội dung:

xxx

Người thực hiện

KIỂM TOÁN NĂM ĐẦU TIÊN

xxx

Người soát xét 1

SỐ DƯ TÀI CHÍNH

xxx

Người soát xét 2

A. MỤC TIÊU

Đảm bảo số dư năm đầu tiên đã được ghi chép và trình bày phù hợp với các chuẩn mực và chế độ kế toán hiện hành, không ảnh hưởng trọng yếu đến tính trung thực và hợp lý của BCTC năm đầu tiên kiểm toán.

B. THỦ TỤC KIỂM TOÁN

Thủ tục

Tham chiếu

Người thực hiện

Trường hợp có KTV tiền nhiệm và KTV dự định sử dụng tư liệu của KTV tiền nhiệm:

Xem xét danh tiếng, tính độc lập, năng lực chuyên môn của KTV tiền nhiệm bằng cách thảo luận với VACPA, KTV khác hoặc ngân hàng.

Gửi thư cho KTV tiền nhiệm, hoặc trao đổi trực tiếp với KTV tiền nhiệm về các lý do chuyên môn do thay đổi KH.

Nếu tin cậy vào số liệu kiểm toán do KTV tiền nhiệm thực hiện và được sự đồng ý của KTV tiền nhiệm, tiến hành xem xét lại các giấy tờ làm việc của KTV tiền nhiệm trên tất cả các khía cạnh trọng yếu, bao gồm các tài liệu về lập kế hoạch, đánh giá KSNB, thực hiện kiểm toán và báo cáo kết quả kiểm toán, và các vấn đề quan trọng của kiểm toán, đánh giá xem liệu KTV tiền nhiệm đã thu thập đầy đủ bằng chứng kiểm toán thích hợp cho ý kiến kiểm toán của mình chưa.

Nếu không có KTV tiền nhiệm hoặc không thể sử dụng tư liệu của KTV tiền nhiệm, KTV thực hiện các thủ tục kiểm toán đối với số dư đầu năm tài chính như sau:

1 Đối chiếu số dư tiền mặt với biên bản kiểm kê quỹ.

2 Đối chiếu số dư tiền gửi ngân hàng với sổ phụ ngân hàng

hoặc gửi thư xác nhận nếu cần.

Kiểm tra việc thu hồi củ a các khoản đầu tư sau ngày kết

thúc năm tài chính.

Kiểm tra các chứng từ thu/chi sau ngày kết thúc năm tài chính khi kiểm tra số dư các khoản phải thu, phải trả đầu năm.

Kiểm tra đơn giá HTK; đối chiếu số lượng HTK cuối năm với biên bản kiểm kê; tiến hành các thủ tục kiểm tra tính đúng kì của HTK; xem xét liệu giá trị HTK đã được lập dự phòng đầy đủ chưa.

Kiểm tra các nghiệp vụ mua TSCĐ có giá trị lớn, phương pháp tính khấu hao, cách xác định thời gian sử dụng hữu ích và tính toán lại giá trị khấu hao lũy kế đầu năm.

Kiểm tra các khoản chi phí trả trước phát sinh có giá trị lớn, phương pháp phân bổ, cách xác định thời gian phân bổ và tính toán lại giá trị chờ phân bổ đầu năm.

Kiểm tra việc hoàn nhập các khoản dự phòng hoặc kiểm tra cơ sở trích lập để đánh giá tính đúng đắn của các khoản dự phòng trích lập đầu năm.

Tiến hành phân tích đánh giá số dư tài khoản thuế TNDN; xem xét những khoản chênh lệch tạm thời, các khoản dự phòng liên quan đến tài sản thuế TNDN hoãn lại (nếu có).

Xác nhận các điều khoản và số dư của các khoản vay (nợ) cũng như kiểm tra tính hợp lý của khoản chi phí lãi vay để đảm bảo tính đúng kỳ.

Kiểm tra các tài liệu liên quan đến các nghiệp vụ về vốn, bao gồm phát hành vốn, rút vốn, lãi cổ phần.

12 Thủ tục kiểm toán khác:

C. KẾT LUẬN

Theo ý kiến của tôi, trên cơ sở các bằng chứng thu thập được từ việc thực hiện các thủ tục ở trên, các mụ tiêu kiểm toán trình bày ở phần đầu của chương trình kiểm toán đã đạt được, ngoại trừ các vấn đề sau:

.....................................................................................................................................................

Chữ ký của người thực hiện:__________________

Kết luận khác của Thành viên BGĐ và/hoặc Chủ nhiệm kiểm toán (nếu có):

.....................................................................................................................................................

Phụ lục U : Soát xét giao dịch với các bên liên quan

Tên khách hàng:

Ngày khóa sổ:

H140

Tên

Ngày

Nội dung:

xxx

Người thực hiện

SOÁT XÉT GIAO DỊCH VỚI

xxx

Người soát xét 1

CÁC BÊN LIÊN QUAN

xxx

Người soát xét 2

A. MỤC TIÊU

Đảm bảo các số dư và nghiệp vụ với các bên liên quan đã được ghi chép đầy đủ, chính xác và trình bày phù hợp trên BCTC.

B. THỦ TỤC KIỂM TOÁN

Người

Tham

STT

Thủ tục

chiếu

thực hiện

Thực hiện các thủ tục để xác định các bên liên quan:

- Soát xét lại giấy tờ làm việc năm trước để đảm

bảo danh sách các bên liên quan là đầy đủ;

- Kiểm tra sổ đăng ký thành viên góp vốn hoặc sổ đăng k ý cổ đông để xác định họ, tên của những thành viên góp vốn hoặc cổ đông chính;

- Xem xét Biên bản họp Đại hội cổ đông, HĐQT, BGĐ, Ban kiểm soát và những ghi chép theo luật định liên quan như sổ theo dõi vốn góp của thành viên góp vốn hoặc cổ đông;

- Thu thập thông tin từ KTV khác đang cùng tham gia kiểm toán hoặc KTV tiền nhiệm để bổ sung thêm hiểu biết về các bên liên quan;

- Xem xét các thư xác nhận của ngân hàng

(Việc kiểm tra này có thể giúp phát hiện ra mối quan hệ của người đứng ra bảo lãnh cho các khoản vay với đơn vị);

- Xem xét các giao dịch đầu tư trong năm; - … Kiểm tra thu nhập của các thành viên quản lý chủ

chốt:

- Thu thập bảng thống kê thu nhập của từng thành

viên quản lý chủ chốt;

- Xem xét xem lương và các khoản thù lao

trả cho các thành viên quản lý chủ chốt được ghi nhận, tính toán chính xác và đóng thuế đầy đủ không;

- Xem xét các bằng chứng về lương, thù lao trả cho thông qua các các thành viên quản lý chủ chốt Hợp đồng lao động, Biên bản họp Đại hội cổ đông, HĐQT, BGĐ và các chứng từ khác có liên quan để đảm bảo các khoản thù lao trả cho các thành viên quản lý chủ chốt được công bố đầy đủ và chính xác.

Kiểm tra chứng từ gốc các nghiệp vụ phát sinh trong

năm/kỳ với các bên liên quan. Đảm bảo tất cả các

giao dịch với các bên liên quan đã được phê duyệt và

tuân thủ với các quy định của đơn vị.

Thu thập biên bản đối chiếu hoặc gửi thư xác nhận về

số dư và các giao dịch với các bên liên quan để đảm

bảo việc ghi nhận của đơn vị là hợp lý.

Kiểm tra tính hợp lý của các khoản tạm ứng và các số

dư liên quan đến các thành viên quản lý chủ chốt. Tìm

hiểu lý do của các khoản tạm ứng và số dư bất

thường.

Xem xét có tồn tại các số dư nợ phải thu của các bên

liên quan không thể thu hồi được không. Nếu có,

kiểm tra xem đơn vị đã lập dự phòng chưa.

Kiểm tra các biên bản, thư từ giao dịch, rà soát số dư

các khoản nợ, thảo luận với BGĐ để đảm bảo giao

dịch với các bên liên quan đã được công bố đầy đủ.

Xem xét giá cả của các giao dịch mua, bán hàng hóa,

dịch vụ với bên liên quan, có phù hợp với qui định

của luật thuế hiện hành không.

Kiểm tra xem các loại thuế liên quan đến giao dịch

với các bên liên quan đã được kê khai và hạch toán

đầy đủ chưa.

Xem xét các giao dịch bất thường có thể chỉ ra sự tồn

tại của các bên liên quan chưa được xác định trước

đó, bao gồm:

- Kiểm tra các giao dịch trả tiền hoặc nhận tiền có các điều khoản bất thường như: giá cả, lãi suất, các hình thức bảo hành và các điều kiện thanh toán bất thường;

- Điều tra các giao dịch phát sinh không hợp lý hoặc các giao dịch có nội dung khác với hình thức hoặc các giao dịch được xử lý theo những cách khác thường;

- Xem xét số lượng hoặc giá trị của các giao dịch được thực hiện với một số KH hoặc nhà cung cấp có giá trị lớn hơn so với các KH hay nhà cung cấp khác;

Lưu ý các giao dịch không được ghi chép, ví dụ: việc

nhận hoặc cung cấp miễn phí các dịch vụ quản lý.

Bao gồm trong thư giải trình của BGĐ các giải trình

về việc ghi chép và trình bày số dư và các giao dịch

với các bên liên quan.

Thủ tục kiểm toán khác:

C. KẾT LUẬN

Theo ý kiến của tôi, trên cơ sở các bằng chứng thu thập được từ việc thực hiện các thủ tục ở trên, các mục tiêu kiểm toán trình bày ở phần đầu của chương trình kiểm toán đã đạt được, ngoại trừ các vấn đề sau:

.....................................................................................................................................................

Chữ ký của người thực hiện:__________________

Kết luận khác của Thành viên BGĐ và/hoặc Chủ nhiệm kiểm toán (nếu có):

.....................................................................................................................................................

Phụ lục V : Soát xét sự kiện phát sinh sau ngày kết thúc năm tài chính

Tên khách hàng:

Ngày khóa sổ:

H150

Tên

Ngày

Nội dung:

xxx

Người thực hiện

xxx

Người soát xét 1

SOÁT XÉT SỰ KIỆN PHÁT SINH

xxx

Người soát xét 2

SAU NGÀY KẾT THÚC NĂM TÀI CHÍNH

A. MỤC TIÊU

Đảm bảo các sự kiện trọng yếu phát sinh sau ngày kết thúc năm tài chính đã được xác định và phản ánh phù hợp trong BCTC.

B. THỦ TỤC KIỂM TOÁN

Tham

Người

Thủ tục

chiếu

thực hiện

Xem xét các sự kiện phát sinh sau ngày kết thúc

năm tài chính thông qua phỏng vấn BGĐ và thực

hiện các thủ tục cần thiết khác để thu thập bằng

chứng kiểm toán liên quan đến các nội dung sau:

- Những thay đổi về nguyên tắc kế toán và chính

sách tài chính;

- Những thay đổi quan trọng về: Khả năng thanh khoản và khả năng hoạt động liên tục; Vốn góp, nợ dài hạn, hoặc vốn lưu động; Thay đổi bất lợi tác động đến kết quả hoạt động kinh doanh so với thời điểm cuối niên độ và so với các kỳ so sánh trước đó; Các vấn đề liên quan đến hoạt động và tài chính quan trọng khác…

- Những thông tin bổ sung liên quan đến các

khoản mục đã được kiểm tra dựa trên các dữ liệu không chắc chắc và không đầy đủ;

- Những điều chỉnh bất thường ảnh hưởng đến

BCTC (nếu có);

- Các quyết định quan trọng của HĐQT (Xem xét các biên bản họp HĐQT hoặc thảo luận với thư ký về các cuộc họp nếu chưa đưa ra biên bản);

- Các kế hoạch hay dự định có thể ảnh hưởng đến giá trị còn lại hoặc đến việc phân loại lại tài sản hay nợ phải trả trong BCTC;

- Những thay đổi quan trọng về pháp luật liên

quan đến DN.

- Các cơ quan nhà nước hay cơ quan giám sát có quyết định kiểm tra, thanh tra DN không. Nếu có, xem xét việc tiếp xúc với các cơ quan này để thảo luận về những vấn đề đã phát hiện đến thời điểm hiện tại;

- Xem xét liệu những biến động kinh tế, chính trị trong thời gian gần đây có tác động bất lợi đến hoạt động của DN.

Xem xét việc trình bày/điều chỉnh các sự kiện phát

sinh trọng yếu sau ngày kết thúc năm tài chính (nếu

có)

Bao gồm trong thư giải trình của BGĐ các giải

trình về việc điều chỉnh, trình bày các sự kiện phát

sinh sau ngày kết thúc năm tài chính.

Thủ tục kiểm toán khác:

4 C. KẾT LUẬN

Theo ý kiến của tôi, trên cơ sở các bằng chứng thu thập được từ việc thực hiện các thủ tục ở

trên, các mục tiêu kiểm toán trình bày ở phần đầu của chương trình kiểm toán đã đạt được,

ngoại trừ các vấn đề sau:

Phụ lục W : Kiểm tra các thông tin khác trong tài liệu có BCTC đã đượckiểm toán

Tên khách hàng:

Ngày khóa sổ:

H170

Tên

Ngày

Nội dung:

xxx

Người thực hiện

xxx

Người soát xét 1

xxx

Người soát xét 2

KIỂM TRA CÁC THÔNG TIN KHÁC TRONG TÀI LIỆU CÓ BCTC ĐÃ ĐƯỢC KIỂM TOÁN

A. MỤC TIÊU

Đảm bảo tính chính xác về thông tin giữa BCTC được kiểm toán với các thông tin khác

được công bố.

B. THỦ TỤC KIỂM TOÁN

Thủ tục

Người

Tham

thực hiện

chiếu

Phỏng vấn BGĐ về các thông tin khác được công bố

với thông tin của BCTC đã được kiểm toán.

Thu thập và xem xét các thông tin khác đươc trình

bày để xác định có bất cứ điểm không nhất quán

trọng yếu nào giữa thông tin khác với thông tin trong

BCTC đã được kiểm toán và thu thập giải trình.

Đánh giá sự cần thiết phải sửa đổi các thông tin khác

và xem xét việc đưa vào BCKT đoạn nhận xét nêu

rõ điểm không nhất quán trọng yếu này hoặc các

biện pháp khác nếu DN không chấp nhận sửa đổi.

Xem xét và đánh giá các sai sót tr

ọng yếu trên

BCTC nêu ra trong các thông tin khác; đồng thời thu

thập giải trình của BGĐ.

Xem xét việc sửa đổi BCTC và BCKT trên cơ sở

trao đổi với BGĐ.

Kết hợp với việc xem xét sự kiện phát sinh sau ngày

kết thúc năm tài chính để phát hiện và xử lý phù hợp

khi có các thông tin khác.

Thủ tục kiểm toán khác:

C. KẾT LUẬN

Theo ý kiến của tôi, trên cơ sở các bằng chứng thu thập được từ việc thực hiện các thủ tục ở

trên, các mục tiêu kiểm toán trình bày ở phần đầu của chương trình kiểm toán đã đạt được,

ngoại trừ các vấn đề sau:

........................................................................................................................................................

Chữ ký của người thực hiện:__________________

Kết luận khác của Thành viên BGĐ và/hoặc Chủ nhiệm kiểm toán (nếu có):

........................................................................................................................................................

Chương trình kiểm toán mẫu (Áp dụng chính thức từ kỳ kiểm toán năm 2010/2011)

(Ban hành theo Quyết định số 1089/QĐ-VACPA ngày 01/10/2010 của Chủ tịch VACPA)

Phụ lục X : Soát xét tài sản, nợ tiềm tàng và các cam kết

Tên khách hàng:

Ngày khóa sổ:

H180

Tên

Ngày

Nội dung:

xxx

Người thực hiện

xxx

Người soát xét 1

xxx

Người soát xét 2

SOÁT XÉT TÀI SẢN, NỢ TIỀM TÀNG VÀ CÁC CAM KẾT

A. MỤC TIÊU

Xác định sự tồn tại của các tranh chấp, kiện tụng, cam kết và đánh giá ảnh hưởng đối

với BCTC và BCKT.

B. THỦ TỤC KIỂM TOÁN

Thủ tục

Người

Tham

thực hiện

chiếu

Tìm hiểu về chính sách kế toán mà đơn vị áp dụng cho các

tài sản, nợ tiềm tàng và các cam kết.

Phỏng vấn BGĐ liên quan đến:

- Sự tồn tại của các tranh chấp đang hoặc có thể xẩy ra;

- Những vi phạm luật pháp hoặc quy định đang hoặc có

thể xảy ra;

- Các cam kết mua tài sản lớn;

- Những khoản lỗ ước tính của hợp đồng dài hạn;

- Bảo lãnh;

- Sự tồn tại hoặc tiềm tàng của các khoản nợ liên quan

đến cải tạo môi trường;

- Các cam kết về tiền thưởng và lợi ích (nế u có) của

BGĐ dựa trên kết quả hoạt động của DN.

Xem xét lại biên bản họp của BGĐ, HĐQT, cổ đông để

xác định các dấu hiệu của các vụ kiện tụng trong và sau

kỳ kiểm toán.

Soát xét tài liệu và hóa đơn có dấu hiệu của nợ tiềm tàng,

đặc biệt là các vụ kiện tụng và các quyết toán thuế chưa

hoàn thiện.

Kiểm tra hợp đồng mua, hợp đồng vay, thuê, và các tài

liệu khác để có cái nhìn tổng quan về tình trạng hiện tại

và khả năng tương lai của các khoản nợ tiềm tàng.

Thu thập thư giải trình từ luật sư của DN về tình trạng các

vụ kiện tụng đang chờ giải quyết hoặc các khoản nợ tiềm

tàng khác, đồng thời tiến hành đánh giá các hành động từ

phía DN.

Tập hợp các thông tin từ ngân hàng về các khoản bảo

lãnh.

Xác nhận với bên thứ ba chi tiết những hợp đồng mà các

nghĩa vụ mua và bảo hành vô điều kiện.

Bao gồm trong thư giải trình của BGĐ các giải trình về

việc trình bày các khoản tài sản, nợ tiềm tàng và các cam

kết.

Thủ tục kiểm toán khác:

C. KẾT LUẬN

Theo ý kiến của tôi, trên cơ sở các bằng chứng thu thập được từ việc thực hiện các thủ tục ở

trên, các mục tiêu kiểm toán trình bày ở phần đầu của chương trình kiểm toán đã đạt được,

ngoại trừ các vấn đề sau:

Phụ lục Y : Soát xét thay đổi chính sách kế toán và sai sót

Tên khách hàng:

Ngày khóa sổ:

H190

Tên

Ngày

Nội dung:

xxx

Người thực hiện

xxx

Người soát xét 1

xxx

Người soát xét 2

SOÁT XÉT THAY ĐỔI CHÍNH SÁCH KẾ TOÁN, ƯỚC TÍNH KẾ TOÁN VÀ SAI SÓT

A. MỤC TIÊU

Đảm bảo rằng các thay đổi về chính sách, ước tính kế toán và các sai sót đã được phản

ánh và trình bày hợp lý trên BCTC.

B. THỦ TỤC KIỂM TOÁN

Thủ tục

Người

Tham

thực hiện

chiếu

Phỏng vấn BGĐ về các thay đổi của chính sách, ước tính

kế toán và sai sót kế toán các năm trước phát hiện trong

năm.

Đánh giá tính hợp lý của việc thay đổi chính sách và các

ước tính kế toán gắn với hoạt động KD của KH cũng như

tính đúng đắn của các sai sót các năm trước được phát

hiện.

Xem xét việc hạch toán đối với ảnh hưởng của các thay

đổi chính sách, ước tính kế toán và các sai sót năm trước

điều chỉnh trên BCTC năm nay cũng như BCTC của các

năm trước (số liệu so sánh)-nếu áp dụng

Đánh giá việc trình bày các thay đổi của chính sách kế

toán, ước tính kế toán và sai sót trên BCTC.

Thủ tục kiểm toán khác:

C. KẾT LUẬN

Theo ý kiến của tôi, trên cơ sở các bằng chứng thu thập được từ việc thực hiện các thủ

tục ở trên, các mục tiêu kiểm toán trình bày ở phần đầu của chương trình kiểm toán đã

đạt được, ngoại trừ các vấn đề sau:

............................................................................................................................................

................................................

Chữ ký của người thực hiện:__________________

Kết luận khác của Thành viên BGĐ và/hoặc Chủ nhiệm kiểm toán (nếu có):

............................................................................................................................................

................................................

Chương trình kiểm toán mẫu (Áp dụng chính thức từ kỳ kiểm toán năm 2010/2011)

(Ban hành theo Quyết định số 1089/QĐ-VACPA ngày 01/10/2010 của Chủ tịch VACPA)

Phụ lục Z : Phê duyệt và phát hành Báo cáo kiểm toán và Thư quản lý

Tên khách hàng:

Ngày khóa sổ:

B110

Tên

Ngày

Nội dung:

xxx

Người thực hiện

xxx

Người soát xét 1

PHÊ DUYỆT PHÁT HÀNH

xxx

Người soát xét 2

BCKT VÀ THƯ QL

A. MỤC TIÊU

Đảm bảo cuộc kiểm toán đã được kiểm soát chặt chẽ từ khâu lập kế hoạch kiểm toán

đến khi kết thúc kiểm toán, tuân thủ các CMKiT VN; các bằng chứng kiểm toán thích

hợp đã được thu thập đầy đủ phục vụ cho việc đưa ra ý kiến kiểm toán.

B. NỘI DUNG KIỂM TRA

Thành

Chủ

viên

nhiệm

Nội dung

BGĐ

kiểm toán

Lập kế hoạch kiểm toán

1. Đã lập kế hoạch kiểm toán và đánh giá rủi ro thực hiện theo

phương pháp kiểm toán của Công ty và được phản ánh trong “Tổng

hợp Kế hoạch kiểm toán” (A810).

2. Đã lập “Chấp nhận khách hàng mới và đánh giá rủi ro hợp đồng”

(A110) hoặc “Chấp nhận và giữ khách hàng cũ” (A120) và đồng ý

với các kết luận chung về chấp nhận KH.

3. Đã thảo luận với thành viên BGĐ trong trường hợp rủi ro được

đánh giá là cao hơn mức trung bình (A620).

4. Nhóm kiểm toán đã thực hiện đầy đủ cam kết về tính độc lập và

xử lý các vấn đề liên quan đến mâu thuẫn lợi ích (nếu có)

(A270/A280).

5. Hợp đồng kiểm toán đã được lập trước khi tiến hành kiểm toán

(A210).

Thực hiện kiểm toán

1. Hệ thống kế toán và hệ thống KSNB đã được tìm hiểu và đánh

giá trong quá trình thực hiện kiểm toán (A400, C100-C500).

2. Đã kết luận về độ tin cậy của hệ thống KSNB cũng như đánh giá

ảnh hưởng việc thực hiện các thử nghiệm kiểm soát và thử nghiệm

cơ bản (A400, C100-C500).

3. Đã soát xét đầy đủ các giấy tờ làm việc cần thiết gồm kế hoạch

kiểm toán, các bảng phân tích, bằng chứng kiểm toán để khẳng

định kết luận kiểm toán là phù hợp.

4. Đã phản ánh đầy đủ mức trọng yếu, các bút toán điều chỉnh, sự

kiện bất thường, các vấn đề quan trọng khác trong “Soát xét giấy tờ

làm việc chi tiết” (B120).

Tổng hợp, kết luận và lập báo cáo

1. Đã tổng hợp đầy đủ các nội dung quan trọng trong “Tổng hợp

Kết quả Kiểm toán” (B410).

2. Đã soát xét các sự kiện phát sinh sau ngày kết thúc năm tài chính

cho đến ngày phát hành BCKT, bao gồm cả vấn đề về tính hoạt

động liên tục (H150).

3. Đã thu thập đầy đủ Thư giải trình của BGĐ về những vấn đề

chung của DN hoặc Thư xác nhận của người thứ ba hoặc của luật

sư về những khoản công nợ bất thường của DN trước khi phát hành

BCKT (B440/B450).

4. Đã soát xét việc trình bày BCKT theo quy định của Công ty

(B310).

5. Thư QL đã bao gồm tất cả những vấn đề quan trọng về kế toán,

hệ thống KSNB, thuế cần báo cáo với BGĐ và những điểm trong

Thư QL năm trước đã được cập nhật (B210).

C. KẾT LUẬN Phương pháp kiểm toán, các công việc đã thực hiện, các bằng chứng kiểm toán đã thu thập đã

được lưu lại đầy đủ trong hồ sơ kiểm toán và thích hợp để đưa ra ý kiến kiểm toán.

Chương trình kiểm toán mẫu (Áp dụng chính thức từ kỳ kiểm toán năm 2010/2011)

(Ban hành theo Quyết định số 1089/QĐ-VACPA ngày 01/10/2010 của Chủ tịch VACPA)

Phụ lục AA : Soát xét chất lượng của thành viên BGĐ độc lập

Tên khách hàng:

Ngày khóa sổ:

B120

Tên

Ngày

Nội dung:

xxx

Người thực hiện

xxx

Người soát xét 1

xxx

Người soát xét 2

SOÁT XÉT CHẤT LƯỢNG CỦA THÀNH VIÊN BGĐ ĐỘC LẬP

A. MỤC TIÊU

Thành viên khác của BGĐ (không phụ trách cuộc kiểm toán) hoặc chuyên gia độc lập

giải trình cho BGĐ và Công ty về việc thực hiện đầy đủ trách nhiệm tham vấn độc lập

của mình trước khi phát hành BCKT.

B. NỘI DUNG KIỂM TRA

Thành viên

Nội dung

BGĐ độc

lập

1. Đảm bảo tính độc lập với nhóm kiểm toán và với đơn vị được kiểm toán.

2. Thảo luận với thành viên BGĐ phụ trách cuộc kiểm toán về những vấn đề

quan trọng liên quan đến kế toán, kiểm toán hoặc lập báo cáo bao gồm khả

năng hoạt động liên tục, các hành vi vi phạm pháp luật và gian lận, các điểm

yếu của hệ thống KSNB và các bút toán không điều chỉnh.

3. Soát xét:

3.1 BCTC của KH và BCKT dự thảo

3.2 Các giấy tờ làm việc quan trọng bao gồm:

• A620- Trao đổi với BGĐ về gian lận

• H160- Đánh giá khả năng hoạt động liên tục

• A800-Tổng hợp kế hoạch kiểm toán

• B360- Danh mục bút toán điều chỉnh và phân loại lại

• B370- Các bút toán không điều chỉnh

• B410- Tổng hợp kết quả kiểm toán

4. Xem xét các giấy tờ làm việc chứng mình cho các giải trình ở phần B100 -

Soát xét, phê duyệt và phát hành báo cáo và đồng ý rằng các nội dung kiểm

tra đã được đề cập và phản ánh phù hợp trong hồ sơ kiểm toán.

C. KẾT LUẬN Dựa trên việc soát xét hồ sơ kiểm toán liên quan và thảo luận với thành viên BGĐ phụ

trách cuộc kiểm toán, tôi đồng ý với các kết luận của nhóm kiểm toán về các vấn đề quan

trọng liên quan đến kế toán, kiểm toán và lập báo cáo mà tôi nhận biết được.

Chương trình kiểm toán mẫu (Áp dụng chính thức từ kỳ kiểm toán năm 2010/2011)

(Ban hành theo Quyết định số 1089/QĐ-VACPA ngày 01/10/2010 của Chủ tịch VACPA)

Phụ lục AB : Soát xét giấy làm việc chi tiết

Tên khách hàng:

Ngày khóa sổ:

B130

Tên

Ngày

Nội dung:

xxx

Người thực hiện

xxx

Người soát xét 1

SOÁT XÉT GIẤY LÀM VIỆC CHI TIẾT

xxx

Người soát xét 2

Người trả

Người

Tham

Trả lời

Câu hỏi

lời/Ngày

hỏi/Ngày

chiếu

NTL

Do đơn vị hạch toán thiếu

TVA

E142 Nguyên nhân chênh lệch

số liệu giữa sổ kế toán và

15/2/2011

khế ước vay thanh toán cho

16/2/2011

thư xác nhận TK vay

nhà

ấp cung

ngày c

ngắn hạn tại ngân hàng

31/12/2010. Đã thu thập bổ

Techcombank Đông Đô

sung khế ước vay . Đã đề

(230 triệu VND)?

xuất bổ sung bút toán điều

chỉnh.

Phụ lục AC : Báo cáo lưu chuyển tiền tệ trước và sau điều chỉnh

Phụ lục AD : Danh mục bút toán điều chỉnh

Phụ lục AE : Danh mục bút toán không điều chỉnh

Phụ lục AF : Tổng hợp kết quả kiểm toán (Mẫu B410)

Tên khách hàng:

Ngày khóa sổ:

B410

Tên

Ngày

Nội dung:

xxx

Người thực hiện

xxx

Người soát xét 1

TỔNG HỢP KẾT QUẢ KIỂM TOÁN

xxx

Người soát xét 2

I. Tổng hợp kết quả kiểm tra các vấn đề phát hiện trong giai đoạn lập kế hoạch

#

Nội dung

Tài khoản ảnh hưởng

Kết qu ả kiểm toán

II. Tổng hợp các vấn đề phát sinh trong quá trình kiểm toán

Trong phần này, KTV cần tổng hợp kết quả kiểm toán cho từng khoản mục trọng yếu và trình

bày kết quả tổng hợp theo các nội dung gồm kết luận kiểm toán đối với khoản mục trọng yếu,

các vấn đề còn tồn tại cần giải quyết, trao đổi với các chủ nhiệm kiểm toán, thành viên BGĐ

và KH.

TK

Khoản mục trọng yếu

Vấn đề phát sinh

Hướng xử lý

111

Tiền mặt tại quỹ

112

Tiền gửi NH

131N Phải thu khách hàng

331N Trả trước cho người bán

133

Thuế GTGT được khấu trừ

136

Phải thu nội bộ

138

Phải thu khác

139

Dự phòng phải thu khó đòi

141

Tạm ứng

142

Chi phí trả trước

152

Nguyên vật liệu

154

Chi phí SXKD dở dang

155

Thành phẩm

244

Ký cược ký quĩ

211

Nguyên giá TSCĐ

2141 Hao mòn TSCĐ

311

Vay ngắn hạn

331C Phải trả người bán

131C Người mua trả tiền trước

3331 Thuế GTGT đầu ra

3333 Thuế XNK

3338 Thuế khác

334

Phải trả người LĐ

335

Chi phí phải trả

336

Phải trả nội bộ

338

Phải trả khác

341

Vay dài hạn

411

Vốn chủ sở hữu

421

Lợi nhuận chưa phân phối

511

Doanh thu

515

DT hoạt động tài chính

521

Chiết khấu thương mại

632

Giá vốn

635

Chi phí HĐTC

641

Chi phí bán hàng

642

Chi phí quản lý DN

711

Thu nhập khác

811

Chi phí khác

….

III. Xem xét lại mức trọng yếu đã xác định ở giai đoạn lập kế hoạch (A710)

Tiêu chí xác định mức trọng yếu (……………………) là Phù hợp/Chưa phù hợp. Lý do

……………………………………………………………………………………………………

Tỷ lệ % áp dụng để xác định mức trọng yếu (………..%)là Phù hợp/Chưa phù hợp. Lý do

……………………………………………………………………………………………………

Sự cần thiết phải thay đổi mức trọng yếu: Có/Không. Lý do

…….……………………………….……………………………………………………………

……………………………………………………………………………………………………

Ảnh hưởng của sự thay đổi mức trọng yếu đã được giải quyết như sau:

……………………………………………………………………………………………………

IV. Các vấn đề lưu ý trong năm sau

Trong phần này, KTV cần ghi chép lại các vấn đề cần lưu ý khi thực hiện cuộc kiểm toán năm

sau.

Chương trình kiểm toán mẫu (Áp dụng chính thức từ kỳ kiểm toán năm 2010/2011)

(Ban hành theo Quyết định số 1089/QĐ-VACPA ngày 01/10/2010 của Chủ tịch VACPA)

Phụ lục AG : Thư giải trình của BGĐ

Tên khách hàng:

Ngày khóa sổ:

B440

Tên

Ngày

Nội dung:

xxx

Người thực hiện

xxx

Người soát xét 1

xxx

Người soát xét 2

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

----------------x--------------

THƯ GIẢI TRÌNH CỦA BAN GIÁM ĐỐC

Kính gửi:

Công ty TNHH Kiểm toán ABC

Thư này được lập ra nhằm phục vụ việc kiểm toán Báo cáo tài chính cho năm tài chính kết

thúc ngày 31/12/2010 của Công ty Cổ phần Sản xuất và Thương mạ i VAS (“Công ty”), nhằm

đưa ra ý kiến về tính trung thực và hợp lý của báo cáo tài chính, trên các khía cạnh trọng yếu,

về tình hình tài chính, kết quả hoạt động kinh doanh và lưu chuyển tiền tệ của Công ty phù

hợp với Chuẩn mực kế toán, Chế độ kế toán doanh nghiệp Việt Nam và các quy định pháp lý

có liên quan.

Trong phạm vi trách nhiệm và sự hiểu biết của mình, chúng tôi xác nhận các vấn đề sau:

(1) Chúng tôi khẳng định là báo cáo tài chính đã được lập và trình bày trung thực, hợp lý trên các khía cạnh trọng yếu và phù hợp với Chuẩn mực kế toán, Chế độ kế toán doanh nghiệp Việt Nam và các quy định pháp lý có liên quan;

(2) Chúng tôi đã chuyển cho kiểm toán viên của Công ty TNHH Kiểm toán ABC xem xét tất cả các tài liệu, chứng từ, sổ sách kế toán liên quan, kể cả các biên bản họp Hội đồng quản trị và Ban Giám đốc liên quan đến hoạt động của Công ty;

(3) Chúng tôi khẳng định là đã cung cấp toàn bộ các thông tin về các bên có liên quan; (4) Công ty đã tuân thủ tất cả các điều khoản quan trọng của các hợp đồng có ảnh

hưởng trọng yếu đến báo cáo tài chính. Không có bất kỳ hành vi không tuân thủ nào liên quan đến các yêu cầu của các cơ quan có thẩm quyền, có thể có ảnh hưởng trọng yếu đến báo cáo tài chính;

(5) Các yếu tố sau đây đã được ghi nhận một cách đúng đắn và trong trường hợp cần

thiết các thông tin thích hợp đã được nêu ra trong phần thuyết minh báo cáo tài chính:

a. Số dư và nghiệp vụ được thực hiện với các bên có liên quan; b. Thỏa thuận và khả năng mua lại các tài sản đã được chuyển nhượng trước đây; c. Các tài sản được đem đi thế chấp.

(6) Chúng tôi không có bất kỳ một kế hoạch hay dự tính nào có thể làm sai lệch đáng kế sổ liệu kế toán bằng cách phân loại tài sản và khoản nợ đã được phản ánh trong báo cáo tài chính;

(7) Chúng tôi không có bất kỳ một kế hoạch nào nhằm thu hẹp quy mô hoạt động, không có kế hoạch hay dự tính nào có thể dẫn đến tình trạng hàng tồn kho ứ đọng hoặc lạc hậu; và không có bất kỳ một khoản hàng tồn kho nào được hạch toán với giá trị cao hơn giá trị thực hiện thuần;

(8) Công ty là chủ sở hữu tất cả các tài sản trên bá o cáo tài chính và không có bất kỳ

một tài sản nào đang được cầm cố, thế chấp hoặc bị cầm giữ, ngoại trừ những tài sản nêu trong phần thuyết minh số….. của báo cáo tài chính năm 2010;

(9) Tất cả các khoản nợ, cam kết vay và các khoản bảo lãnh của Công ty với bên thứ ba

đã được Công ty hạch toán và giải trình trong phần thuyết minh Báo cáo tài chính;

(10) Tất cả các khoản vốn góp của các cổ đông của Công ty đã được góp đầy đủ trước ngày 31/12/2010 và đã được ghi chép và trình bày đúng đắn trên Báo cáo tài chính cho năm tài chính kết thúc ngày 31/12/2010.

(11) Hiện tại, ngoài sự kiện như đã trình bày trên Thuyết minh Báo cáo tài chính, Công ty không có bất kỳ sự kiện nào khác phát sinh sau ngày kết thúc kỳ kế toán năm có ảnh hưởng đến Báo cáo tài chính hoặc giải trình trong phần thuyết minh.

(12) Chúng tôi đã xem xét ảnh hưởng của các sai sót không điều chỉnh phát hiện trong suốt quá trình kiểm toán tại Phụ lục đính kèm Thư giải trình này và tin chắc các sai sót này là không trọng yếu, xét riêng lẻ hoặc tổng hợp, đối với Báo cáo tài chính đã lập.

(13) Giải trình khác [Công ty kiểm toán cần bổ sung các đoạn giải trình khác trong những tình huống đặc biệt của từng khách hàng kiểm toán như yêu cầu của Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam]

Trân trọng,

………, ngày 08 tháng 02 năm 2011