GIÁM SÁT THI CÔNG VÀ NGHI M THU CÔNG TÁCỆ
TRÁT, B VÀ LÁNGẢ
1.Khái ni m:ệ
1.1 Thu t ng :ậ ữ
L p trát, l p b , l p láng bao ph bên ngoài k t c u, b o v cho k t c u nh m ch ngớ ớ ả ớ ủ ế ấ ả ệ ế ấ ằ ố
các tác đng c a s va đp c h c, s ăn mòn hoá h c và sinh h c, làm ch m tác h iộ ủ ự ậ ơ ọ ự ọ ọ ậ ạ
c a nhi t đ cao do ng n l a cháy đng th i t o ra v đp cho công trình.ủ ệ ộ ọ ử ồ ờ ạ ẻ ẹ
L p trát là l p ph k t c u n m trên đ cao n n nhà ho c n n bu ng nh l p trátớ ớ ủ ế ấ ằ ộ ề ặ ề ồ ư ớ
t ng, trát c t, trát d m, trát tr n nhà.ườ ộ ầ ầ
Trát có b m t ph ng, nh ng cũng có b m t trên đó g n nh ng g ch theo m quanề ặ ẳ ư ề ặ ắ ữ ờ ỉ ỹ
t o ra phân v khi nhìn. Có nhi u m t trát trên đó g n nh ng đng g , đng vi nạ ị ề ặ ắ ữ ườ ờ ườ ề
ho c hoa văn ho c hình phù điêu, nh t là các l p trát tr n c a các gian bu ng.ặ ặ ấ ớ ầ ủ ồ
L p b là l p ph bên ngoài l p trát ho c ngay chính k t c u c n b o v và có đ dàyớ ả ớ ủ ớ ặ ế ấ ầ ả ệ ộ
nh h n chi u dày l p trát khá nhi u.ỏ ơ ề ớ ề
L p láng là l p ph n m trên m t ph ng n m ngang, đó chính là l p m t trên c a k tớ ớ ủ ằ ặ ẳ ằ ớ ặ ủ ế
c u n n nhà, n n l i đi l i. L p láng th ng n m chân c a t th đng c a ng iấ ề ề ố ạ ớ ườ ằ ở ủ ư ế ứ ủ ườ
ta.
Trát, b , láng là các công tác đc thi công theo quá trình t. Sau khi thi công c n cóả ượ ướ ầ
th i gian đ v t li u đóng r n, đt đ c ng và s n đnh theo yêu c u.ờ ể ậ ệ ắ ạ ộ ứ ự ổ ị ầ
Tu thu c vào v t li u t o nên l p trát, b , láng và bi n pháp thi công mà nh ng l pỳ ộ ậ ệ ạ ớ ả ệ ữ ớ
này có tên g i:ọ
L p trát v a vôi, trát v a xi măng cát, trát th ch cao.ớ ữ ữ ạ
L p trát granito còn g i là trát đá mài, trát đá r a hay còn g i là trát l đá, trát granitineớ ọ ử ọ ộ
còn g i là trát đá mài h t nh m n, trát đá băm.ọ ạ ỏ ị
B l p v a h t m n.ả ớ ữ ạ ị
Láng n n nhà, láng l i đi, láng lòng rãnh...ề ố
Tu thu c vào v trí và hình d ng c a l p trát mà l p trát có tên: trát t ng, trát tr n,ỳ ộ ị ạ ủ ớ ớ ườ ầ
trát phào, trát g ch .ờ ỉ
1.2 V t li u làm l p trát:ậ ệ ớ
V t li u ch a trong v a dùng đ trát có:ậ ệ ứ ữ ể
V a vôi, cát: trong thành ph n v a ch có cát và vôiữ ầ ữ ỉ
V a tam h p: có cát, vôi, xi măngữ ợ
V a xi măng cát: có cát và xi măngữ
V a th ch cao có th ch cao, b t đá ho c ch đn thu n th ch cao.ữ ạ ạ ộ ặ ỉ ơ ầ ạ
V a đ b : xi măng tr ng, b t đá h t m n và ch t t o màuữ ể ả ắ ộ ạ ị ấ ạ
V a granito, v a trát đá r a, v a trát đá băm, v a trát granitine: xi măng tr ng, b t đá,ữ ữ ử ữ ữ ắ ộ
đá h t và ch t t o màu.ạ ấ ạ
V a trát ch ng phóng x : xi măng, b t ôxyt bôric và cát th ch anh.ữ ố ạ ộ ạ
V a trát ch u l a: xi măng, b t ch u l a nh b t sam t, b t ôxyt manhê...ữ ị ử ộ ị ử ư ộ ố ộ
V a trát ch u axit: thu tinh l ng, ch t đóng r n cho thu tinh l ng, cát th ch anh.ữ ị ỷ ỏ ấ ắ ỷ ỏ ạ
V a th ng đc ch t o t i ch . Trên th tr ng hi n nay đã có các lo i v a tr nữ ườ ượ ế ạ ạ ỗ ị ườ ệ ạ ữ ộ
s n, khi dùng ch thêm l ng n c theo h ng d n.ẵ ỉ ượ ướ ướ ẫ
V t li u đ b có tên g i là mát tít nh ng nhi u ng i v n g i chung là v a đ trátậ ệ ể ả ọ ư ề ườ ẫ ọ ữ ể
b .ả
2. Các yêu c u k thu t c a l p trát, b , láng:ầ ỹ ậ ủ ớ ả
L p che ph trát, b , lángớ ủ ả ph i g n ch tả ắ ặ v i l p n m d i đc g i là l p n n. Tớ ớ ằ ướ ượ ọ ớ ề ừ
yêu c u này, l p n nầ ớ ề ph i s ch sả ạ ẽ đ có th bám dính v i v t li u dán l p trát, b ,ể ể ớ ậ ệ ớ ả
láng.
M t hoàn thi n c a các l p che ph k t c uặ ệ ủ ớ ủ ế ấ ph i ph ngả ẳ . N u có đ d c thì m t hoànế ộ ố ặ
thi n ph iệ ả đ d c đúng theo yêu c uổ ố ầ . T yêu c u này mà l p n n ph i đc chu n bừ ầ ớ ề ả ượ ẩ ị
tr c khi ti n hành công vi c chính là trát, b hay láng. C n t o cho l p n n đ ph ngướ ế ệ ả ầ ạ ớ ề ủ ẳ
ho c đt đ d c theo yêu c u b ng cách ph thêm v a xi măng cát có thành ph n 1:3ặ ạ ộ ố ầ ằ ụ ữ ầ
vào nh ng ch b th p, lõm h n m t n n chung. Khi nh ng ch v a ph thêm này đữ ỗ ị ấ ơ ặ ề ữ ỗ ữ ụ ủ
c ng m i thi công l p hoàn thi n bên ngoài. N u l p n n b cao quá đ l p v a ho cứ ớ ớ ệ ế ớ ề ị ể ớ ữ ặ
keo g n k t l p hoàn thi n b quá m ng, ph i t y b chi u dày c a l p n n đm b oắ ế ớ ệ ị ỏ ả ẩ ỏ ề ủ ớ ề ả ả
cho l p v a ho c keo dán, dính k t đ chi u dày quy đnh.ớ ữ ặ ế ủ ề ị
M t hoàn thi n c a l p che ph ph iặ ệ ủ ớ ủ ả đt các yêu c u m quanạ ầ ỹ nh m ch n i, g chư ạ ố ờ ỉ
ph i th ng, đu đn, vuông v c ho c đc vê tròn theo yêu c u thi t k , có đ r ngả ẳ ề ặ ứ ặ ượ ầ ế ế ộ ộ
khe m ch ho c đng g nh thi t k quy đnh, màu s c hài hoà đúng nh b n vạ ặ ườ ờ ư ế ế ị ắ ư ả ẽ
hoàn thi n đã ghi.ệ
3. Ki m tra khâu chu n b thi công:ể ẩ ị
3.1 Chu n b l p n n:ẩ ị ớ ề
Ki m tra đ s ch s c a l p n n. Ph i l y b h t v t li u h u c nh v i, g ,ể ộ ạ ẽ ủ ớ ề ả ấ ỏ ế ậ ệ ữ ơ ư ả ỗ
phoi bào, v t d u, m .ế ầ ỡ
M t n n đ nhám đ đt đ g n k t t t v i các l p trên.ặ ề ủ ể ạ ộ ắ ế ố ớ ớ
Ki m tra v t chôn ng m nh đng đi n, ng n i, h p n i, vít, ng d nể ậ ầ ư ườ ệ ố ố ộ ố ổ ố ẫ
n c đt chìm, …đt d i l p hoàn thi n v v trí, s l ng và ch t l ng màướ ặ ặ ướ ớ ệ ề ị ố ượ ấ ượ
v t chôn ng m s b l p hoàn thi n trát, b , láng che khu t khi thi công xong.ậ ầ ẽ ị ớ ệ ả ấ
Ki m tra các công vi c đã làm tr c có liên quan đn ch t l ng l p trát, b ,ể ệ ướ ế ấ ượ ớ ả
láng làm v sau thí d nh vi c chèn khuôn c a, vi c g n b t, g n b n l ch ,ề ụ ư ệ ử ệ ắ ậ ắ ả ề ờ
l p ch ng th m, khe chèn ch n i c a các đng ng s n m trong l p cheớ ố ấ ỗ ố ủ ườ ố ẽ ằ ớ
ph này.ủ
Ki m tra đ c ng c a l p n n.ể ộ ứ ủ ớ ề
Ki m tra cao trình, s v ch m c tim, tr c cho l p hoàn thi n.ể ự ạ ố ụ ớ ệ
Khi s d ng l p g n k t n n có xi măng, nên t i m m t n n tr c khi thiử ụ ớ ắ ế ề ướ ẩ ặ ề ướ
công đ l p n n không hút nhanh n c c a l p v a có xi măng.ể ớ ề ướ ủ ớ ữ
Ký biên b n cho phép ti n hành công tác hoàn thi n cho khu v c yêu c u thiả ế ệ ự ầ
công.
3.2 Ki m tra v t li u s p thi công:ể ậ ệ ắ
Ki m tra ch t l ng các v t li u thành ph n nh cát, vôi, đá h t, b t đá vàể ấ ượ ậ ệ ầ ư ạ ộ
n c. V i các v t li u h t c n chú ý đn thành ph n h t, các tiêu chí th chướ ớ ậ ệ ạ ầ ế ầ ạ ạ
h c. N u thi công vùng ven bi n, c n chú ý đn đ nhi m mu i c a cát. V iọ ế ở ể ầ ế ộ ễ ố ủ ớ
các lo i ch t dính k t, c n chú ý đn đi u ki n b o trì. H t cát trát không nênạ ấ ế ầ ế ề ệ ả ạ
quá to, cũng không nên quá m n. Kích th c h t cát trát nên t 0,3 ~ 1,2 mm.ị ướ ạ ừ
C n có k t qu thí nghi m ch t l ng xi măng.ầ ế ả ệ ấ ượ
Ki m tra m t b ng n i ch tr n v a. Yêu c u không đc tr n v a ngay trênể ặ ằ ơ ế ộ ữ ầ ượ ộ ữ
m t b ng s p láng mà ph i tr n t i v trí b ng ph ng khác r i chuy n v a đnặ ằ ắ ả ộ ạ ị ằ ẳ ồ ể ữ ề
n i thi công.ơ
N n đ tr n v a ph i ph ng, không hút n c khi nhào tr n v a. Nên đc látề ể ộ ữ ả ẳ ướ ộ ữ ượ
d i là t m tôn ph ng.ướ ấ ẳ
V a ph i đc tr n th t đu.Tr n các v t li u khô tr c, khi th t đu m i choữ ả ượ ộ ậ ề ộ ậ ệ ướ ậ ề ớ
n c đ tr n. T i nhi u thành ph l n hi n nay đang bán lo i v a đã tr n khôướ ể ộ ạ ề ố ớ ệ ạ ữ ộ
và đóng bao. Các bao v a tr n khô ph i ch a trong v bao ch ng m gi ng nhữ ộ ả ứ ỏ ố ẩ ố ư
bao xi măng, ph i đc b o qu n theo ch đ ch ng m. Th i h n s d ngả ượ ả ả ế ộ ố ẩ ờ ạ ử ụ
trên bao còn có giá tr . L u ý là xi măng gi m ch t l ng theo th i gian và đi uị ư ả ấ ượ ờ ề
ki n l u gi .ệ ư ữ
V t li u s d ng ph i phù h p v i thi t k và đc ch đu t thông quaậ ệ ử ụ ả ợ ớ ế ế ượ ủ ầ ư
tr c khi thi công. M u c a v t li u s d ng vào công trình ph i đc l u giướ ẫ ủ ậ ệ ử ụ ả ượ ư ữ
t i phòng k thu t thi công c a nhà th u. N u là v t li u có màu ph i có m uạ ỹ ậ ủ ầ ế ậ ệ ả ẫ
màu đc t o khi khô và khi n n ch a các đ m khác nhau đ khi c n thi t, cóượ ạ ề ứ ộ ẩ ể ầ ế
th đi ch ng v i v t li u t i hi n tr ng vào b t k th i gian nào.ể ố ứ ớ ậ ệ ạ ệ ườ ấ ỳ ờ
N c dùng cho thi công ph i s ch, không nhi m m n. Nhi u n i t i vùng venướ ả ạ ễ ặ ề ơ ạ
bi n n c ta, n u n c thi công b nhi m m n, không đc dùng.ể ướ ế ướ ị ễ ặ ượ
C n có ph ng ti n ki m tra ch t l ng v t li u và ch t l ng thi công đ t iầ ươ ệ ể ấ ượ ậ ệ ấ ượ ể ạ
phòng k thu t thi công c a nhà th u. Vi c ki m tra v t li u đc ti n hành t iỹ ậ ủ ầ ệ ể ậ ệ ượ ế ạ
ch khi có nghi ng v ch t l ng. N u nhà th u không có phòng thí nghi mỗ ờ ề ấ ượ ế ầ ệ
nh bên c nh phòng k thu t thi công thì ph i có nh ng d ng c ki m tra gi nỏ ạ ỹ ậ ả ữ ụ ụ ể ả
đn đ t i phòng k thu t. Không có d ng c ph c v công tác ki m tra v tơ ể ạ ỹ ậ ụ ụ ụ ụ ể ậ
li u và thi công ph bi n, không đc b t đu công tác thi công.ệ ổ ế ượ ắ ầ
4. Ki m tra quá trình thi công:ể
Ng i công nhân ph i th ng xuyên ki m tra ch t l ng công vi c đã làm trong xu tườ ả ườ ể ấ ượ ệ ố
quá trình thi công. Ph i t o d ng c , m c, dây lèo làm chu n m c cho công tác. C nả ạ ự ữ ố ẩ ự ầ
ki m tra chính ngay c , m c, dây lèo đnh k không ít h n vài ba l n trong m t bu iể ữ ố ị ỳ ơ ầ ộ ổ
thi công.
Ng i t tr ng, đi tr ng, k s giám sát c a nhà th u ph i th ng xuyên theo dõiườ ổ ưở ộ ưở ỹ ư ủ ầ ả ườ
ch t l ng thi công c a công nhân d i quy n và u n ch nh, rút kinh nghi m th ngấ ượ ủ ướ ề ố ỉ ệ ườ
xuyên v ch t l ng trong quá trình thi công. Không đ quá lâu m i ki m tra ho c đề ấ ượ ể ớ ể ặ ể
đn khi xong công tác m i ki m tra. N u ch t l ng s n ph m, bán thành ph m làmế ớ ể ế ấ ượ ả ẩ ẩ
ra ch a đt yêu c u, ph i phá b và làm l i. V t li u đã dùng t i nh ng n i ph i pháư ạ ầ ả ỏ ạ ậ ệ ạ ữ ơ ả
do công tác ch a đt yêu c u không đc dùng l i. Nh ng v t li u này ph i d n s chư ạ ầ ượ ạ ữ ậ ệ ả ọ ạ
s ngay và chuy n kh i khu v c thi công.ẽ ể ỏ ự
Công nhân ti n hành t ng công tác trên t ng công đo n ph i đc ph bi n các yêuế ừ ừ ạ ả ượ ổ ế
c u k thu t c n tuân th , qui trình thi công và ki m tra ch t l ng trong quá trình thiầ ỹ ậ ầ ủ ể ấ ượ
công cũng nh khi hoàn thành.ư