M t s bi n pháp giáo d c ý th c b o v môi tr ng và ti t ki m năng l ng cho tr 5-6ộ ố ệ ụ ứ ả ệ ườ ế ệ ượ ẻ
tu iổ
I. ĐT V N ĐẶ Ấ Ề
V i t c đ phát tri n m nh c a các khu công nghi p, cùng v i t c đ tăngớ ố ộ ể ạ ủ ệ ớ ố ộ
tr ng kinh t toàn c u, n n kinh t n c ta phát tri n nhanh chóng cùng v i khoaưở ế ầ ề ế ướ ể ớ
h c k thu t, công ngh phát tri n giúp ng i lao đng th công thay th b ngọ ỹ ậ ệ ể ườ ộ ủ ế ằ
máy móc.
Bên c nh k t qu thu đc cũng không ít tác h i riêng c a nó, đó là nh ngạ ế ả ượ ạ ủ ữ
ch t th i công nghi p đã gây nh h ng môi tr ng ngày m t cao và đã tr thànhấ ả ệ ả ưở ườ ộ ở
n n ô nhi m.ạ ễ
Kinh t tăng tr ng xã h i phát tri n dân s nhanh, sinh ho t c a con ng iế ưở ộ ể ố ạ ủ ườ
đa d ng phong phú d n đn ch t th i ngày càng nhi u.Ch t th i trong côngạ ẫ ế ấ ả ề ấ ả
nghi p, trong sinh ho t h u nh ch a x lý gây n n ô nhi m môi tr ng. Xã h iệ ạ ầ ư ư ử ạ ễ ườ ộ
ngày càng phát tri n, nhu c u s ng con ng i càng cao. Chính vì nhu c u đó conể ầ ố ườ ầ
ng i v n d ng khoa h c k thu t cao đ ph c v mình, th m chí áp d ng khaiườ ậ ụ ọ ỹ ậ ể ụ ụ ậ ụ
thác tàn phá thiên nhiên nh ch t phá r ng hàng lo t, khai thác m vô t ch c, khaiư ặ ừ ạ ỏ ổ ứ
thác ngu n n c ng m m t cách t do trái phép, làm cho môi tr ng sinh thái bi nồ ướ ầ ộ ự ườ ế
đi tài nguyên thêm c n ki t. T t c nh ng đi u ki n trên gây ô nhi m môi tr ngổ ạ ệ ấ ả ữ ề ệ ễ ườ
nh h ng r t nhi u đn s c kh e, có nhi u b nh l , b nh khó ch a xu t hi n.ả ưở ấ ề ế ứ ỏ ề ệ ạ ệ ữ ấ ệ
Ngày 10/01/1994 Ch t ch N c C ng hòa xã h i ch nghĩa Vi t Nam ký l nhủ ị ướ ộ ộ ủ ệ ệ
công b lu t b o v môi tr ng, nhà tr ng là c quan giáo d c có vai trò nâng caoố ậ ả ệ ườ ườ ơ ụ
s c kh e, phát tri n t t th l c. Cho h c sinh nên nh n rõ trách nhi m c a mìnhứ ỏ ể ố ể ự ọ ậ ệ ủ
đóng góp b o v môi tr ng. Đó chính là th c hi n t t chính sách c a Nhà n c.ả ệ ườ ự ệ ố ủ ướ
Nh m góp ti ng nói chung trong quá trình đào t o th h tr .ằ ế ạ ế ệ ẻ
Giáo d c b o v môi tr ng ti t ki m năng l ng ph i đc b t đu t tu iụ ả ệ ườ ế ệ ượ ả ượ ắ ầ ừ ổ
m m non vì công tác này có ý nghĩa nhân văn sâu s c, giúp tr phát tri n t duy,ầ ắ ẻ ể ư
hình thành nhân cách, hi u v mình, v b n bè và môi tr ng s ng, bi t s ng thânể ề ề ạ ườ ố ế ố
thi n v i môi tr ng ngay t t m bé nh m đm b o phát tri n lành m nh v cệ ớ ườ ừ ấ ằ ả ả ể ạ ề ơ
th và trí tu .ể ệ
Tình tr ng môi tr ng s ng c a chúng ta ô nhi m nghiêm tr ng nh hiên nayạ ườ ố ủ ễ ọ ư
m t ph n l n là do nh n th c và hành vi c a con ng i. V i nh n th c l ch l cộ ầ ớ ậ ứ ủ ườ ớ ậ ứ ệ ạ
cùng v i l i s ng v k , b t công v i thiên nhiên nên con ng i đã có nh ng hànhớ ố ố ị ỷ ấ ớ ườ ữ
vi gây t n h i cho môi tr ng. Chính vì v y, c n đu t giáo d c nâng cao nh nổ ạ ườ ậ ầ ầ ư ụ ậ
th c v môi tr ng và hình thành l i s ng thân thi n v i thiên nhiên ngay t khiứ ề ườ ố ố ệ ớ ừ
1/30
M t s bi n pháp giáo d c ý th c b o v môi tr ng và ti t ki m năng l ng cho tr 5-6ộ ố ệ ụ ứ ả ệ ườ ế ệ ượ ẻ
tu iổ
còn th bé. Khi đc giáo d c các kĩ năng s ng thân thi n v i môi tr ng ngay tơ ượ ụ ố ệ ớ ườ ừ
nh , tr em x hình thành n p s ng thân thi n, bi t b o v môi tr ng, n p s ngỏ ẻ ẽ ế ố ệ ế ả ệ ườ ế ố
này h n sâu vào ý th c, tình c m và tr th c hi n t nhiên không ph i ép bu c. Cácằ ứ ả ẻ ự ệ ự ả ộ
nhà nghiên c u đã nh n m nh vai trò c a vi c giáo d c đúng ngay t tu i u th làứ ấ ạ ủ ệ ụ ừ ổ ấ ơ
vô cùng to l n b i vi c giáo d c giai đo n này s đc tr ti p thu nhanh vàớ ở ệ ụ ở ạ ẽ ượ ẻ ế
th c hi n d dàng h n và cũng ít m t m i t n kém h n quá trình “giáo d c l i”.ự ệ ễ ơ ệ ỏ ố ơ ụ ạ
Giáo d c b o v môi tr ng ti t ki m năng l ng cho tr m m non là cungụ ả ệ ườ ế ệ ượ ẻ ầ
c p cho tr nh ng ki n th c s đng v môi tr ng phù h p v i kh năng nh nấ ẻ ữ ế ứ ơ ẳ ề ườ ợ ớ ả ậ
th c c a tr nh m t o ra thái đ, hành vi đúng c a tr đi v i môi tr ng xungứ ủ ẻ ằ ạ ộ ủ ẻ ố ớ ườ
quanh. Vi c khám phá quy lu t c a t nhiên nh m m c đích b o v môi tr ng cóệ ậ ủ ự ằ ụ ả ệ ườ
th b t đu t l a tu i m m non. Môi tr ng s ng bao g m các y u t t nhiên,ể ắ ầ ừ ứ ổ ầ ườ ố ồ ế ố ự
xã h i và v t ch t nhân t o bao quanh con ng i. Môi tr ng có t m quan tr ngộ ậ ấ ạ ườ ườ ầ ọ
đc bi t đi v i đi s ng con ng i và s phát tri n kinh t văn hoá c a đt n cặ ệ ố ớ ờ ố ườ ự ể ế ủ ấ ướ
và c a cá nhân. Đ đm b o cho con ng i đc s ng trong m t môi tr ng lànhủ ể ả ả ườ ượ ố ộ ườ
m nh thì vi c giáo d c ý th c b o v môi tr ng đc hình thành và rèn luy n tạ ệ ụ ứ ả ệ ườ ượ ệ ừ
r t s m, t l a tu i m m non giúp con tr có nh ng khái ni m ban đu v môiấ ớ ừ ứ ổ ầ ẻ ữ ệ ầ ề
tr ng s ng c a b n thân mình nói riêng và con ng i nói chung là cân thiêt T đó ườ ố ủ ả ườ ừ
bi t cách s ng tích c c v i môi tr ng nh m đm b o s phát tri n lành m nhế ố ự ớ ườ ằ ả ả ự ể ạ
c a c th và trí tuủ ơ ể ệ
M i chúng ta ai cũng nh n th c đc t m quan tr ng c a s c kh e đi v iỗ ậ ứ ượ ầ ọ ủ ứ ỏ ố ớ
b n thân, không có s c kh e con ng i s ng đâu còn ý nghĩa. “Ng i kh e m nhả ứ ỏ ườ ố ườ ỏ ạ
thì có trăm đi u c, ng i đau m thì ch c m t đi u” ch c h n ai cũng đoánề ướ ườ ố ỉ ướ ộ ề ắ ẳ
đc đi u c đó là có s c kho . Nh ng v n đ đt ra là làm th nào đ m iượ ề ướ ứ ẻ ư ấ ề ặ ế ể ỗ
ng i đu có m t s c kh e t t, ngoài nh ng y u t v dinh d ng, th d c thườ ề ộ ứ ỏ ố ữ ế ố ề ưỡ ể ụ ể
thao tinh th n tho i mái thì môi tr ng s ng trong s ch đóng m t vai trò vô cùngầ ả ườ ố ạ ộ
quan tr ng. V y môi tr ng s ng trong s ch là gì? Làm th nào đ có môi tr ngọ ậ ườ ố ạ ế ể ườ
trong s ch? M i chúng ta đã đóng góp đc gì đ cho môi tr ng ngày càng trongạ ỗ ượ ể ườ
s ch h n? Đi u đó hoàn toàn ph thu c vào ý th c c a m i cá nhân chúng ta. Cònạ ơ ề ụ ộ ứ ủ ỗ
s d ng ti t ki m năng l ng là nh th nào?ử ụ ế ệ ượ ư ế
Nh chúng ta đã bi t, năng l ng là m t d ng tài nguyên v t ch t trên trái đtư ế ượ ộ ạ ậ ấ ấ
có ngu n g c ch y u là m t tr i và năng l ng tàn d trong lòng trái đt. Năngồ ố ủ ế ặ ờ ượ ư ấ
l ng m t tr i t n t i chính là các d ng nh : B c x m t tr i, năng l ng sinhượ ặ ờ ồ ạ ạ ư ứ ạ ặ ờ ượ
2/30
M t s bi n pháp giáo d c ý th c b o v môi tr ng và ti t ki m năng l ng cho tr 5-6ộ ố ệ ụ ứ ả ệ ườ ế ệ ượ ẻ
tu iổ
h c d i d ng kh i, năng l ng chuy n đng khí quy n gió...Hi n nay năngọ ướ ạ ố ượ ể ộ ể ệ
l ng tiêu th ph bi n trong các gia đình th ng t p trung vào các lo i năngượ ụ ổ ế ườ ậ ạ
l ng: đi n, xăng, d u, r m r , c i than. Năng l ng tiêu th trong gia đình thu cượ ệ ầ ơ ạ ủ ượ ụ ộ
d ng năng l ng không tái t o có nguy c c n ki t. Trong khi đó nhu c u s d ngạ ượ ạ ơ ạ ệ ầ ử ụ
năng l ng c a con ng i gia tăng nhanh chóng cùng v i s phát tri n kinh t xãượ ủ ườ ớ ự ể ế
h i. Do đó ti t ki m năng l ng là cách t t nh t đ b o v ngu n tài nguyênộ ế ệ ượ ố ấ ể ả ệ ồ
Tr m u giáo là l a tu i mà tr thích h c h i hi u đng, khám phá nh ng gìẻ ẫ ứ ổ ẻ ọ ỏ ế ộ ữ
m i l , tr còn nh tâm h n tr còn ngây th h n nhiên ch a bi t gì v th gi iớ ạ ẻ ỏ ồ ẻ ơ ồ ư ế ề ế ớ
xung quanh, vì th ta c n giáo d c tr ngay t lúc này đ phát tri n v các m t đoế ầ ụ ẻ ừ ể ể ề ặ ạ
đc, thói quen, có hành vi đúng đn v vi c s d ng năng l ng ti t ki m hi uứ ắ ề ệ ử ụ ượ ế ệ ệ
qu đ góp ph n vào công cu c xây d ng m t đt n c Vi t nam phát tri n.ả ể ầ ộ ự ộ ấ ướ ệ ể
Có nhi u h i chuông c nh báo v v n đ ô nhi u môi tr ng và ti t ki mề ồ ả ề ấ ề ễ ườ ế ệ
năng l ng. Là m t giáo viên hàng ngày đang tr c ti p giáo d c nh ng th hượ ộ ự ế ụ ữ ế ệ
t ng lai c a đt n c, tôi nh n ra m t đi u th t quan tr ng trong công vi c c aươ ủ ấ ướ ậ ộ ề ậ ọ ệ ủ
mình là c n ph i giáo d c cho tr ngay t b c h c m m non ý th c b o v môiầ ả ụ ẻ ừ ậ ọ ầ ứ ả ệ
tr ng và s d ng năng l ng ti t ki m. Đi u này là vô cùng quan tr ng trong điườ ử ụ ượ ế ệ ề ọ ờ
s ng c a tr sau này, vì khi tr có ý th c b o v môi tr ng và s d ng ti tố ủ ẻ ẻ ứ ả ệ ườ ử ụ ế
ki mnăng l ng thì ý th c đó s kh c sâu vào cu c s ng c a tr , qua đó t o n nệ ượ ứ ẽ ắ ộ ố ủ ẻ ạ ề
t ng hình thành nhân cách cho tr v ng ch c sau này. Nh n th c rõ trách nhi mả ẻ ữ ắ ậ ứ ệ
c a m i cô giáo m m non ngay t đu năm h c tôi đã l a ch n đ tài: ủ ỗ ầ ừ ầ ọ ự ọ ề “M t sộ ố
bi n pháp giáo d c ý th c b o v môi tr ng và ti t ki m năng l ng cho trệ ụ ứ ả ệ ườ ế ệ ượ ẻ
5-6 tu i”.ổ
II. GI I QUY T V N ĐẢ Ế Ấ Ề
1. C s lý lu nơ ở ậ
Môi tr ng bao g m các y u t t nhiên và v t ch t nhân t o bao quanh conườ ồ ế ố ự ậ ấ ạ
ng i. Môi tr ng có t m quan tr ng đc bi t đi v i đi s ng con ng i và sườ ườ ầ ọ ặ ệ ố ớ ờ ố ườ ự
phát tri n kinh t văn hoá c a đt n c, c a nhân lo i. B o v môi tr ng làể ế ủ ấ ướ ủ ạ ả ệ ườ
nh ng ho t đng gi cho môi tr ng trong lành, s ch đp, đm b o cân b ng sinhữ ạ ộ ữ ườ ạ ẹ ả ả ằ
thái, ngăn ch n và kh c ph c h u qu mà con ng i hay thiên nhiên gây cho môiặ ắ ụ ậ ả ườ
tr ng. Giáo d c b o v môi tr ng cho tr m m non là quá trình giáo d c có m cườ ụ ả ệ ườ ẻ ầ ụ ụ
đích nh m phát tri n tr nh ng hi u bi t s đng v môi tr ng, có s quan tâmằ ể ở ẻ ữ ể ế ơ ẳ ề ườ ự
3/30
M t s bi n pháp giáo d c ý th c b o v môi tr ng và ti t ki m năng l ng cho tr 5-6ộ ố ệ ụ ứ ả ệ ườ ế ệ ượ ẻ
tu iổ
đn v n đ môi tr ng phù h p v i l a tu i, đc th hi n qua nh ng ki n th c,ế ấ ề ườ ợ ớ ứ ổ ượ ể ệ ữ ế ứ
thái đ hành vi c a tr đi v i môi tr ng xung quanh.ộ ủ ẻ ố ớ ườ
V n đ ô nhi m môi tr ng đang di n ra liên t c t t c các n c trên thấ ề ễ ườ ễ ụ ở ấ ả ướ ế
gi i, ô nhi m môi tr ng nh h ng t i toàn c u nh tình tr ng ô nhi m khôngớ ễ ườ ả ưở ớ ầ ư ạ ễ
khí, ngu n n c, h n hán lũ l t ... x y ra liên t c mà g n đây nh t nh Trungồ ướ ạ ụ ả ụ ầ ấ ư
Qu c đang tr giá cho tình tr ng ô nhi m làm nh h ng t i s c kho . Nhân tố ả ạ ễ ả ưở ớ ứ ẻ ố
con ng i là y u t chính làm cho tình tr ng ô nhi m càng ra tăng tr m tr ngườ ế ố ạ ễ ầ ọ
nh ng chính con ng i cũng là nhân t b o v môi tr ng và c i thi n môi tr ngư ườ ố ả ệ ườ ả ệ ườ
s ng. Môi tr ng s ng c a con ng i là vũ tr bao la, trong đó h m t tr i và tráiố ườ ố ủ ườ ụ ệ ặ ờ
đt là b ph n có nh h ng tr c ti p rõ nét nh t. Môi tr ng thiên nhiên bao g mấ ộ ậ ả ưở ự ế ấ ườ ồ
các nhân t thiên nhiên: đt, n c, không khí, ánh sáng ...t n t i khách quan ngoài ýố ấ ướ ồ ạ
mu n c a con ng i. Môi tr ng nhân t o g m nh ng nhân t v t lý, sinh h c, xãố ủ ườ ườ ạ ồ ữ ố ậ ọ
h i do con ng i t o nên, ch u s chi ph i c a con ng i. Môi tr ng xã h i baoộ ườ ạ ị ự ố ủ ườ ườ ộ
g m m i quan h gi a ng i v i ng i. Nh ng v n đ môi tr ng này nó cùngồ ố ệ ữ ườ ớ ườ ữ ấ ề ườ
nhau t n t i, xen l n và t ng tác ch t ch vào nhau. Đc bi t h n hi n nay sồ ạ ẫ ươ ặ ẽ ặ ệ ơ ệ ự
bùng n dân s cùng v i quá trình đô th hóa nhà máy, xí nghi p đã t o ra nhi u khíổ ố ớ ị ệ ạ ề
th i ... đang xâm nh p và làm nh h ng đn s c kh e và cu c s ng c a conả ậ ả ưở ế ứ ỏ ộ ố ủ
ng i. Tr bi t môi tr ng xung quanh tr bao g m nh ng gì? Tr bi t phân bi tườ ẻ ế ườ ẻ ồ ữ ẻ ế ệ
đcượ môi tr ng xung quanh tr , nh ng vi c làm t t - x u đi v i môi tr ng vàườ ẻ ữ ệ ố ấ ố ớ ườ
làm gì đ b o v môi tr ng? Hay cũng có th giáo d c tr cách chăm sóc giể ả ệ ườ ể ụ ẻ ữ gìn
s c kh e cho b n thân tr , bi t chăm sóc và b o v cây c i, b o v con v t n iứ ỏ ả ẻ ế ả ệ ố ả ệ ậ ơ
mình . Bi t v m t s ngành ngh , văn hóa, phong t c t p quán c a đa ph ng,ở ế ề ộ ố ề ụ ậ ủ ị ươ
xây d ng cho tr ni m t hào và ý th c gìn gi b o t n văn hoá dân t c.ự ẻ ề ự ứ ữ ả ồ ộ
T o môi tr ng h tr ho t đng giáo d c b o v môi tr ng cho tr m tạ ườ ỗ ợ ạ ộ ụ ả ệ ườ ẻ ộ
cách tích c c.Xây d ng góc thiên nhiên phong phú, g m m t s lo i cây g n gũiự ự ồ ộ ố ạ ầ
v i tr đ hàng ngày cô và tr cùng chăm sóc. Xây d ng k ho ch lao đng vớ ẻ ể ẻ ự ế ạ ộ ệ
sinh. đm b o đ dùng, đ ch i, giá t , thi t b v sinh nh thùng rác, xô, ch u,ả ả ồ ồ ơ ủ ế ị ệ ư ậ
b n c u luôn đc gi gìn s ch s . Bên c nh nh ng đ dùng tr c quan quenồ ầ ượ ữ ạ ẽ ạ ữ ồ ư
thu c, có th s d ng máy vi tính nh m t ph ng ti n d y h c hi n đi đ choộ ể ử ụ ư ộ ươ ệ ạ ọ ệ ạ ể
tr xem các hình nh, đo n video, ch i trò ch i có n i dung giáo d c b o v môiẻ ả ạ ơ ơ ộ ụ ả ệ
tr ng. Đây là ph ng ti n d y h c h p d n v i tr nh , có kh năng truy n t iườ ươ ệ ạ ọ ấ ẫ ớ ẻ ỏ ả ề ả
ki n th c đn v i tr m t cách s ng đng, ế ứ ế ớ ẻ ộ ố ộ
4/30
M t s bi n pháp giáo d c ý th c b o v môi tr ng và ti t ki m năng l ng cho tr 5-6ộ ố ệ ụ ứ ả ệ ườ ế ệ ượ ẻ
tu iổ
g n gũi, d hi u. Giáo viên s u t m nh ng t li u t m ng có n i dung b o vầ ễ ể ư ầ ữ ư ệ ừ ạ ộ ả ệ
môi tr ng đ s d ng vào vi c d y h cườ ể ử ụ ệ ạ ọ
Hình nh các tr n bão lũ, cháy r ng, rác th iả ậ ừ ả
2. Th c tr ng v n đự ạ ấ ề
a. Thu n l i:ậ ợ
- C s v t ch t, trang thi t b , đ dùng d y h c đc đu t đng b đyơ ở ậ ấ ế ị ồ ạ ọ ượ ầ ư ồ ộ ầ
đ hi n đi.ủ ệ ạ
- Môi tr ng l p s ch s thoáng mát, l p đt c a kính t n d ng nhi u ánhườ ớ ạ ẽ ắ ặ ử ậ ụ ề
sáng cho tr ho t đngẻ ạ ộ
- Ban giám hi u nhà tr ng luôn quan tâm giúp đ khuy n khích s tìm tòiệ ườ ỡ ế ự
sáng t o c a giáo viên, luôn t o đi u ki n v c s v t ch t và ph ng ti n th cạ ủ ạ ề ệ ề ơ ở ậ ấ ươ ệ ự
hi n các ho t đng cho tr .ệ ạ ộ ẻ
- Hai giáo viên đng l p đu có trình đ Đi h c nhi t tình, yêu tr .ứ ớ ề ộ ạ ọ ệ ẻ
- B n thân n m ch c ph ng pháp d y h c, luôn trau d i ki n th c h c h iả ắ ắ ươ ạ ọ ồ ế ứ ọ ỏ
kinh nghi m c a đng nghi p trong tr ng đ t b i d ng nâng cao trình đệ ủ ồ ệ ườ ể ự ồ ưỡ ộ
chuyên môn.
- Luôn tham gia d gi ki n t p do phòng giáo d c Qu n, tr ng t ch c. ự ờ ế ậ ụ ậ ườ ổ ứ
- Luôn có s ch đo sát sao c a ban giám hi u trong k ho ch l ch trình khiự ỉ ạ ủ ệ ế ạ ị
th c hi n chuyên đ.ự ệ ề
- Ph huynh luôn quan tâm ng h nhi t tình trong các ho t đng, phong tràoụ ủ ộ ệ ạ ộ
c a tr ng l p. K t h p v i giáo viên đ chăm sóc giáo d c tr đt k t qu t t.ủ ườ ớ ế ợ ớ ể ụ ẻ ạ ế ả ố
b. Khó khăn
- H u h t tr trong l p là con đu lòng nên đc cha m c ng chi u. M t sầ ế ẻ ớ ầ ượ ẹ ư ề ộ ố
cháu còn hay ngh h c dài nên nh h ng đn vi c ti p thu ki n th c.ỉ ọ ả ưở ế ệ ế ế ứ
5/30