Y BAN NHÂN DÂN TNH GIA LAI
TRƯỜNG CAO ĐẲNG GIA LAI
GIÁO TRÌNH
MÔ ĐUN: CÔN TRÙNG ĐẠI CƯƠNG
NGH: BO V THC VT
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG/TRUNG CP
(Ban hành kèm theo Quyết định s 943/QĐ-TCĐGL ngày 25 tháng 10 năm 2022
ca Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Gia Lai)
`
Gia Lai, tháng 11 năm 2022
1
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin thể được phép
dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu
lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
2
LỜI NÓI ĐẦU
Sản xuất nông m nghip luôn đóng vai trò quan trọng đối với đất nước ta đặc biệt
trước sức ép của gia tăng dân số. Vì vậy ngànhng lâm nghip cần phải có kế hoch phát
trin u dài nhm đáp ứng nhu cu ng – lâm sn cho toàn xã hội.Trước tình nh đó, Đng
nhà nước ta đã có chủ trương mở rộng phát triển sản xuất nông lâm nghiệp trên qui mô
lớn. Song trong quá tnh pt trin mở rộng nông lâm nghiệp , chúng ta phải đối mặt với
nhiu vấn đề sinh học tự nhiên làm giảm năng suất và chất lượng y trồng. Ngoài nhng
yếu t tác động t thiên nhiên t thế giới côn trùng ng là một yếu t tác động không nh
đến ng sut và cht lượng sn phm ng nghip.
Thế gii côn trùng rất đa dạng phong phú v chng loi, chúng nhng tp
quán sinh sng ngun thc ăn khác nhau. những loài gây hại đến cây trng c
sc kho của con người chúng được xem mối đe dọa lớn đến cuc sng ca toàn
nhân loi tr thành tiêu điểm cho các cấp, các ngành. Nhưng bên cạnh đó thế gii côn
trùng cũng mang lại nhng li ích không nh cho chúng ta, mt phn không th thiếu
đối vi s sng ca toàn nhân loi trên thế giới. Tuy nhiên, hàng năm vẫn nhng s
kiện đáng tiếc xy ra do s thiếu hiu biết ca bn thân mi chúng ta, vì lợi ích trước mt
đã những tác động không đúng gây hậu qu nng n, gây mt n bng sinh thái ô
nhiễm môi trường. Để góp phn to nên tính bn vng cho h sinh thái, th nm bt
được mt cách h thng những phương pháp điều tra, nghiên cu v côn trùng, t đó đưa
ra nhng nguyên lí phòng tr hp lí.
Xuất phát từ những thực trạng trên, giáo trình Côn trùng học đại cương” đã được
biên soạn. Giáo trình này tài liệu học tập cho sinh viên cao đẳng, trung cấp ngành
Nông học và Bảo vệ thực vật.
Do trình độ có hạn nên chắc chắn cuốn giáo trình này không tránh khỏi những thiếu
sótcần được chỉnh sửa, bổ sung và hoàn chỉnh. Vì vậy tác giả mong nhận được sự chia sẻ,
quan tâm góp ý của các đồng nghiệp gần xa và người sử dụng.
Gia Lai, ngày 01 tháng 5 năm 2021
Biên soạn
Võ Thị Hoài Cảm
3
MỤC LỤC
Tuyên bố bản quyền............................................................................................................. 1
Lời nói đầu ........................................................................................................................... 2
Giáo trình mô đun ................................................................................................................ 6
Vị trí, tính chất của mô đun ................................................................................................. 6
Mục tiêu mô đun .................................................................................................................. 6
Nội dung mô đun ................................................................................................................. 6
Bài mở đầu: Giới thiệu môn học ....................................................................................... 11
1. Khái niệm chung về lớp côn trùng ................................................................................ 11
2.Vai trò của côn trùng đối với đời sống con người và sự sống của hành tinh ................. 12
Bài 1: Hình thái côn trùng ................................................................................................. 15
1. Định nghĩa và nhiệm vụ môn hình thái học côn trùng .................................................. 15
2. Khái quát cấu tạo ngoài cơ thể côn trùng ...................................................................... 15
3. Cấu tạo đầu và chi phụ của đầu .................................................................................... 16
3.1 Cấu tạo của đầu ................................................................................................... 16
3.2 Các chi phụ và phần phụ của đầu côn trùng ....................................................... 17
3.2.1 Râu đầu ....................................................................................................... 17
3.2.2 Miệng .......................................................................................................... 18
3.2.3 Kiểu đầu côn trùng ..................................................................................... 21
4. Cấu tạo ngực và chi phụ của ngực ................................................................................ 23
4.1 Cấu tạo ngực ...................................................................................................... 23
4.2 Các chi phụ của ngực ......................................................................................... 23
4.2.1 Chân côn trùng ............................................................................................ 23
4.2.2 Cánh côn trùng ............................................................................................ 25
5. Cấu tạo bụng và phần phụ của bụng ............................................................................. 26
5.1 Cấu tạo bụng ...................................................................................................... 26
54.2 Các chi phụ của bụng ................................................................................... 26
5.2.1 Chân bụng ................................................................................................... 26
5.2.2 Lông đuôi .................................................................................................... 27
5.2.3 Bộ phận sinh dục ngoài ............................................................................... 27
6. Thc hành ...................................................................................................................... 31