1
BỘ LAO ĐỘNG THƢƠNG BINH VÀ XÃ HỘI
TRƢỜNG CAO ĐẲNG VIỆT MỸ
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC: KỸ NĂNG HỌC TẬP
TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP VÀ CAO ĐẲNG
Ban hành kèm theo Quyết định số /QĐngày…….tháng….năm
.........của Hiệu trưởng ……………………………….
Thành phố Hồ Chí Minh, năm 20…
(Lưu hành nội bộ)
2
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng
nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu
lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
3
LỜI GIỚI THIỆU
Giáo trình ―Kỹ năng học tập‖ được biên soạn nhằm phục vụ nhu cầu đào tạo học phần
kỹ năng học tập cho sinh viên bậc cao đẳng, đại học trong bối cảnh giáo dục hiện đại,
lấy người học làm trung tâm và chú trọng phát triển toàn diện năng lực cá nhân. Giáo
trình là kết quả của quá trình nghiên cứu, tổng hợp các cơ sở lý luận và thực tiễn về kỹ
năng học tập, kỹ năng mềm, đồng thời tích hợp các phương pháp giảng dạy tích cực
và định hướng ứng dụng vào môi trường học thuật cũng như đời sống nghề nghiệp.
Giáo trình được xây dựng trên cơ sở khung chương trình đào tạo của các trường cao
đẳng, đại học khối ngành khoa học xã hội, nhân văn, sư phạm và du lịch, có thể sử
dụng làm tài liệu giảng dạy chính thức cho giảng viên, đồng thời là tài liệu học tập,
tham khảo có hệ thống cho sinh viên. Nội dung giáo trình được bố cục thành các
chương từ cơ bản đến nâng cao, bao gồm: kỹ năng nhận thức sự thay đổi trong học tập
bậc cao, kỹ năng ghi chép, đọc hiểu, lắng nghe, phản hồi, lập sơ đồ tư duy, kỹ năng
thuyết trình và làm việc nhóm. Mỗi chương đều có mục tiêu, nội dung lý thuyết, ví dụ
minh họa, hoạt động thực hành và hướng dẫn đánh giá nhằm hỗ trợ quá trình tiếp cận
và vận dụng linh hoạt kiến thức.
Trong quá trình biên soạn, nhóm tác giả đã nhận được sự hỗ trợ quý báu từ lãnh đạo
khoa, tổ bộ môn và các đồng nghiệp tại cơ sở đào tạo. Chúng tôi xin trân trọng cảm ơn
sự góp ý, phản biện, động viên và chia sẻ kinh nghiệm giảng dạy thực tế từ các giảng
viên và sinh viên đã tham gia đóng góp ý kiến cho bản thảo giáo trình.
Mặc dù đã có nhiều cố gắng, giáo trình không tránh khỏi những thiếu sót. Nhóm tác
giả rất mong nhận được sự góp ý của quý thầy cô, đồng nghiệp và sinh viên để giáo
trình ngày càng hoàn thiện hơn trong các lần tái bản sau.
TPHCM, ngày……tháng……năm………
Ban biên soạn
Khoa Quản Trị
4
MỤC LỤC
Tuyên bố bản quyền
Lời giới thiệu
Giới thiệu môn học
CHƢƠNG 1: HỌC TẬP Ở BẬC CAO ĐẲNG .......................................................... 9
1. Thay đổi và thích nghi với sự thay đổi ............................................................ 9
1.1 Sự khác biệt giữa học tập phổ thông và học tập cao đẳng ........................... 9
1.2 Những khó khăn thường gặp khi chuyển sang môi trường học tập mới ... 10
2. Thiết lập mục tiêu và lập kế hoạch học tập ...................................................... 10
2.1 Đặt mục tiêu học tập theo nguyên tắc SMART .............................................. 10
2.2 Xây dựng kế hoạch học tập ngắn hạn và dài hạn ............................................ 10
3. Phân tích bản thân qua ma trận SWOT ........................................................... 11
3.1 Khái niệm và cấu trúc của SWOT cá nhân ..................................................... 11
3.2 Ứng dụng SWOT trong phát triển kỹ năng học tập ........................................ 11
CHƢƠNG 2: CÁC KỸ NĂNG CƠ BẢN .................................................................. 13
1. Kỹ năng lắng nghe ........................................................................................... 13
2. Kỹ năng ghi chép ............................................................................................. 14
3. Kỹ năng đọc ...................................................................................................... 15
4. Kỹ năng phản hồi............................................................................................. 16
5. Mind Map (Sơ đồ tƣ duy) ............................................................................... 16
CHƢƠNG 3: CÁC KỸ NĂNG CƠ BẢN (TIẾP THEO) ........................................ 18
6. Tầm quan trọng của kỹ năng thuyết trình .................................................... 18
7. Những cách giúp thuyết trình tự tin hơn ...................................................... 18
8. Chuẩn bị bài thuyết trình ............................................................................... 20
9. Phân tích khán giả ........................................................................................... 21
10. Cách đặt câu hỏi và trả lời câu hỏi của khán giả ...................................... 22
11. Cách làm mở bài ấn tƣợng .......................................................................... 22
5
12. Cấu trúc của thân bài .................................................................................. 23
13. Cách kết bài .................................................................................................. 24
CHƢƠNG 4: TẦM QUAN TRỌNG VÀ CÁCH SỬ DỤNG PHI NGÔN TỪ ...... 26
1. Khái niệm về phi ngôn từ ................................................................................... 26
2. Các loại phi ngôn từ phổ biến ............................................................................ 27
3. Tầm quan trọng của giao tiếp phi ngôn từ ....................................................... 27
3.1. Chiếm tỷ lệ lớn trong thông điệp giao tiếp .................................................... 27
3.2. Tăng tính chân thật và sức thuyết phục trong trình bày ................................. 28
3.3. Thể hiện cảm xúc rõ ràng, hỗ trợ người nghe tiếp nhận tốt hơn .................... 28
3.4. Góp phần tạo dựng ấn tượng ban đầu tích cực .............................................. 28
3.5. Hỗ trợ hiệu quả trong học tập nhóm, thảo luận, và thuyết trình .................... 28
4. Cách sử dụng phi ngôn từ hiệu quả .................................................................. 29
CHƢƠNG 5: GIAO TIẾP, ỨNG XỬ TRONG HỌC ĐƢỜNG .............................. 33
1. Khái niệm về giao tiếp và ứng xử trong học đƣờng ......................................... 33
2. Giá trị và vai trò của giao tiếp – ứng xử học đƣờng ........................................ 34
2.1. Tạo dựng văn hóa học tập tích cực ................................................................ 34
2.2. Phát triển kỹ năng làm việc nhóm và kỹ năng xã hội .................................... 34
2.3. Tăng cường mối quan hệ giữa người học và người dạy ................................ 34
2.4. Rèn luyện ý thức đạo đức và trách nhiệm ...................................................... 35
3. Nguyên tắc giao tiếp – ứng xử trong học đƣờng .............................................. 36
3.1. Tôn trọng lẫn nhau ......................................................................................... 36
3.2. Lắng nghe chủ động ....................................................................................... 36
3.3. Giao tiếp tích cực ........................................................................................... 37
3.4. Thể hiện tinh thần hợp tác .............................................................................. 37
3.5. Tuân thủ nội quy và tác phong học tập .......................................................... 37
4. Một số tình huống ứng xử thƣờng gặp và cách giải quyết .............................. 38
CHƢƠNG 6: TÌM HIỂU VÀ XÁC ĐỊNH GIÁ TRỊ BẢN THÂN ......................... 40
1. Bạn là ai? – Nhận diện bản thân ....................................................................... 40
1.1. Phân tích đặc điểm cá nhân ............................................................................ 40