1
UBND TỈNH THANH HÓA
TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHIỆP THANH HOÁ
------------
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC/MÔ ĐUN: KỸ THUẬT THI CÔNG
NGÀNH, NGHỀ: KỸ THUẬT XÂY DỰNG
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-TCĐCN ngày…. tháng…..năm
2025 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghiệp Thanh Hóa
Thanh Hóa, năm 2025
2
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép
dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh
thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
LỜI GIỚI THIỆU
“Nghề nề” là nghề truyền thống, được thi công bằng phương pháp thủ công là
chủ yếu, các công việc trong nghề được thực hiện, yêu cầu cần phải bền vững đảm
bảo tính mĩ quan và nhu cầu người sử dụng. Bố cục và nội dung giáo trình không
viết tuần tự theo chương mục nhỏ như cách viết truyền thống trước đây mà viết theo
từng nhiệm vụ (Mô đun). Mỗi Môđun được người viết chia thành các công việc (các
bài). Mỗi công việc được người viết chú ý phân tích sâu từng kỹ năng nghề để người
học tiếp thu dễ dàng. Học xong một Môđun người học có thể làm ngay được các
công việc cụ thể trong Môđun đó.
Toàn bộ nội dung của Mô Học 13. Kỹ thuật thi công được chia thành 11 công
việc – do ………………………..biên soạn (xem nội dung tổng quát và phân bổ thời
gian tại trang 2 và 3.
Khi soạn thảo giáo trình này, tác giả đã nhận được nhiều sự động viên và góp ý
của các đồng chí lãnh đạo lãnh đạo trường Cao đẳng Công nghiệp Thanh Hóa; các
đồng nghiệp đang dạy nghề “Kỹ thuật xây dựng” trình độ cao đẳng trong và ngoài
trường. Tác giả xin chân thành cảm ơn.
Vì giáo trình dạy trình độ cao đẳng “Kỹ thuật xây dựng” viết theo phương pháp
Môđun mới được xuất bản lần đầu nên không thể tránh khỏi sai sót. Rất mong được
bạn đọc góp ý để lần tái bản sau cuốn sách được tốt hơn.
Thanh Hóa, ngày tháng năm 2025
Tham gia biên soạn
1. Chủ biên:
2.
3
MỤC LỤC
Lời giới thiệu 2
Chương 1. Đất và công tác đất trong xây dựng 9
I. Khái niệm 9
II. Các dạng công trình đất, công tác đất và thi công đất 9
1. Các loại công trình đất 9
2. Các loại công tác đất 10
III. Các tính chất của đất ảnh hưởng đến thi công 11
1. Trọng lượng riêng của đất 11
2. Độ ẩm của đất 12
3. Độ dốc tự nhiên của mái đất 12
4. Độ tơi xốp 15
5. Lưu tốc cho phép 15
Chương 2. Tính toán khối lượng công tác đất 17
I. Tính khối lượng đất công trình tập trung. 17
1. Xác định kích thước công trình đất 17
2. Tính toán khối lượng đất công trình tập trung: 19
II. Tính khối lượng đất công trình chạy dài 20
1. Khái niệm 20
2. Phương pháp tính 20
3. Tính toán san nền 22
Bài toán số 1 25
Bài toán số 2 30
III. Bài tập áp dụng 32
IV. Bài tập áp dụng 32
Chương 3. Công tác chuẩn bị phục vụ thi công đất 34
I. Chuẩn bị mặt bằng 34
II. Tiêu thoát nước 34
1. Tiêu nước mặt 34
2. Hạ nước ngầm 35
III. Định vị giác móng công trình 39
1. Cắm trục định vị công trình 39
2. Định vị công trình căn cứ vào góc phương vị và góc hướng 40
3. Giác móng công trình 41
Chương 4. Kỹ thuật thi công đào đất 43
I. Chống đỡ vách đất 43
1. Chống đỡ bằng ván ngang 43
2. Chống đỡ bằng ván dọc 44
3. Chống đỡ bằng ván cừ 45
4
II. Đào đất bằng thủ công 47
1. Dụng cụ đào đất 47
2. Tổ chức đào đất 47
3 Vận chuyển đất 48
III. Đào đất bằng máy 48
1. Đào đất bằng máy đào gầu thuận 48
2. Đào đất bằng máy đào gầu nghịch 51
3. Đào đất bằng máy ủi 53
Chương 5. Thi công đắp và đầm đất 55
I. Chọn loại đất đắp 55
II. Công tác chuẩn bị trước khi đắp đất 55
III. Thi công đắp đất 56
1. Trước khi vận chuyển đất đến nơi đắp 56
2. Trước khi đắp đất 56
3. Đất đắp phải được rải hoặc đổ thành từng lớp ngang 56
4. Đổ xong lớp đất nào phải tiến hành đầm ngay và đầm chặt lớp đó 57
5. Nếu lấy đất ở nhiều địa điểm gồm nhiều loại khác nhau 57
IV. Thi công đầm đất 58
1. Đầm đất bằng thủ công 58
2. Đầm đất bằng máy 59
3. Những yếu tố ảnh hưởng đến công tác đầm đất 60
4. Kiểm tra độ chặt của đất sau khi đầm 60
Chương 6. Công tác gia cố nền và thi công cọc 61
I. Các phương pháp gia cố nền 61
1. Phương pháp thay đất 61
2. Gia cố nền móng bằng cọc tre 61
3. Gia cố nền bằng cọc gỗ 62
4. Gia cố nền bằng cọc ống thép 62
5. Gia cố nền bằng cọc cát 62
6. Gia cố nền bằng cọc bêtông cốt thép 62
II. Thi công đóng cọc, cừ 64
1. Phân loại các loại máy đóng cọc 64
2. Cấu tạo chung của máy đóng cọc 64
3. Tính toán chọn búa đóng cọc 66
4. Các quá trình thi công đóng cọc 67
III. Thi công ép cọc 69
1. Thời điểm ép cọc 69
2. Qúa trình thi công ép cọc 69
3. Ghi chép trong quá trình ép cọc 70
5
4. Thi công đài cọc 70
5. Các sự cố thường gặp khi ép cọc 70
IV. Thi công cọc khoan nhồi 71
1. Đặc điểm chung 71
2. Các phương pháp thi công 71
3. Công tác chuẩn bị 71
4. Kỹ thuật thi công cọc khoan nhồi 72
Chương 7. Công tác ván khuôn, đà giáo. 76
I. Yêu cầu kỹ thuật đối với ván khuôn, đà giáo 76
1. Những yêu cầu kỹ thuật đối với ván khuôn 76
2. Những yêu cầu kỹ thuật đối với cột chống 76
II. Phân loại ván khuôn 76
1. Phân loại theo vật liệu 76
2. Phân loại theo cấu kiện 77
3. Phân loại theo kỹ thuật lắp dựng 77
III. Cấu tạo ván khuôn một số bộ phận công trình 78
1. Cấu tạo ván khuôn móng 78
2. Cấu tạo ván khuôn cột 80
3. Cấu tạo ván khuôn dầm sàn 84
IV. Tính toán thiết kế ván khuôn, đà giáo 87
1. Xác định tải trọng tác dụng lên ván khuôn 87
2. Tải trọng tính toán 89
3. Tổ hợp tải trọng 90
4. Phương pháp tính 90
V. Kiểm tra nghiệm thu ván khuôn, đà giáo 92
1. Đối với ván khuôn 92
2. Đối với hệ cột chống, giàn giáo 92
Chương 8. Công tác cốt thép 93
I. Đặc điểm, phân loại cốt thép 93
1. Phân loại theo hình dáng bên ngoài 93
2. Phân loại theo cường độ chịu lực 93
II. Gia công, lắp đặt cốt thép 93
1. Giới thiệu chung về gia công cốt thép 93
2. Gia công nắn thẳng, đo, cắt, uốn cốt thép 94
3. Nối cốt thép 96
4. Lắp đặt cốt thép 99
III. Kiểm tra nghiệm thu cốt thép 100
Chương 9. Công tác bêtông 102
I. Vật liệu dùng cho bêtông 102