
BỘ CÔNG THƯƠNG
TRƯỜNG CAO ĐẲNG DU LỊCH VÀ CÔNG THƯƠNG
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC/MÔ ĐUN: NGHIỆP VỤ THANH TOÁN
NGÀNH/NGHỀ: BÁN HÀNG SIÊU THỊ
TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP
(Ban hành kèm theo Quyết định số 855/QĐ - DLCT ngày 24/8/2022
của Hiệu trưởng Trường Cao Du lịch và Công Thương)
Hải Dương, năm 2022
1
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN

Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được
phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham
khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh
doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
2
LỜI GIỚI THIỆU
Giáo trình Nghiệp vụ thanh toán là giáo trình dùng cho môn học chuyên

môn được biên soạn dựa trên chương trình môn học của Trường Cao đẳng Du
lịch và Công thương dành cho trình độ trung cấp.
Giáo trình được biên soạn làm tài liệu dạy và học nên giáo trình được
xây dựng ngắn gọn, cơ bản, cốt lõi, dễ hiểu.
Nội dung của giáo trình đã được các tác giả biên soạn dựa trên kinh
nghiệm giảng dạy, tham khảo đồng nghiệp và nhiều giáo trình hiện có để phù
hợp với nội dung, mục tiêu chương trình môn học.
Nội dung của giáo trình bao gồm:
Chương 1: Tỷ giá hối đoái
Chương 2: Thị trường ngoại hối
Chương 3: Cán cân thanh toán quốc tế
Chương 4: Các phương tiện thanh toán quốc tế
Tuy các tác giả đã có nhiều cố gắng khi biên soạn, nhưng giáo trình
không tránh khỏi khiếm khuyết. Rất mong nhận được sự đóng góp của các thầy,
cô giáo, bạn đọc để nhóm biên soạn hiệu chỉnh hoàn thiện hơn. Mọi ý kiến xin
gửi về Trường Cao đẳng Du lịch và Công thương, thị trấn Lai Cách, huyện Cẩm
Giàng, tỉnh Hải Dương.
Hải Dương, ngày 19 tháng 01 năm 2023
NHÓM BIÊN SOẠN
1. Chủ biên: Ths Lương Hồng Minh
2. …………
3. ………….
……………
3
MỤC LỤC
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN.................................................................................
2 LỜI GIỚI THIỆU
............................................................................................... 3 Chương 1. Tỷ giá

hối đoái ................................................................................ 12
1. Mục tiêu:..........................................................................................................
12 2. Nội dung
chương:............................................................................................ 12 2.1. Khái
niệm tỷ giá hối đoái ...................................................................... 12 2.2. Các loại
tỷ giá hối đoái.......................................................................... 13 2.3. Phương
pháp yết tỷ giá.......................................................................... 14 Phương pháp
yết tỷ giá kiểu Châu Âu (European term).............................. 17 2.4. Xác định tỷ
giá theo phương pháp tính chéo ........................................ 17 2.5. Các nhân tố
ảnh hưởng tỷ giá hối đoái.................................................. 20 2.6. Phương pháp
điều chỉnh tỷ giá hối đoái................................................ 23 Chương 2. Thị
trường hối đoái ........................................................................ 29
1. Mục tiêu:..........................................................................................................
29 2. Nội dung
chương:............................................................................................ 29 2.1. Khái
niệm về thị trường hối đoái .......................................................... 29 2.2. Đặc
điểm của thị trường hối đoái.......................................................... 30 2.3. Phân
loại thị trường hối đoái................................................................. 30 2.4. Các
nghiệp vụ cơ bản trên thị trường hối đoái...................................... 31 Bài tập
chương 2 .............................................................................................. 36 Câu
hỏi ôn tập chương 2................................................................................. 40 Phụ
lục. Ký hiệu một số đồng tiền các nước trên thế giới ........................ 41
Chương 3. Cán cân thanh toán quốc tế...........................................................
44
1. Mục tiêu:..........................................................................................................
44 2. Nội
dung:......................................................................................................... 44 2.1.
Khái niệm và ý nghĩa của cán cân thanh toán quốc tế .......................... 44 2.2.
Nội dung cán cân thanh toán quốc tế .................................................... 48 2.3.
Mối quan hệ của cán cân thanh toán quốc tế ........................................ 56 2.4.
Điều chỉnh cán cân thanh toán quốc tế.................................................. 57
Chương 4: Các phương tiện thanh toán quốc tế …………………………....61
1. Mục tiêu:..........................................................................................................
61 2. Nội dung
chương:............................................................................................ 61 2.1. Hối
phiếu ............................................................................................... 61 2.2.
Séc ......................................................................................................... 67 2.3.
Thẻ thanh toán (thẻ tín dụng)................................................................ 72 2.4. Kỳ
phiếu ................................................................................................ 75
4

GIÁO TRÌNH MÔN HỌC
1. Tên môn học: Nghiệp vụ thanh toán
2. Mã môn học: MH 9
3. Vị trí, tính chất của môn học
3.1. Vị trí
Nghiệp vụ thanh toán là môn học trong phần các môn học cơ sở. Môn học
được học sau các môn học chung
3.2. Tính chất
Môn học cung cấp những kiến thức cơ bản về tỷ giá hối đoái, thị trường
ngoại hối, cán cân và phương tiện thanh toán quốc tế. Từ đó, người học vận
dụng những kiến thức cần thiết để xác định được các hoạt động cũng như các
phương tiện thanh toán quốc tế sử dụng trong kinh doanh thương mại – dịch vụ
và hiểu được các chính sách điều hành tỷ giá hối đoái.
4. Mục tiêu môn học
4.1. Về kiến thức:
+ Trình bày được những kiến thức cơ bản về thị trường tài chính quốc tế, các
hoạt động thanh toán, tín dụng, đầu tư quốc tế.
+ Tóm tắt được những nội dung liên quan đến cán cân thanh toán quốc tế.
+ Liệt kê và phân tích được các phương tiện thanh toán quốc tế sử dụng trong
kinh doanh thương mại.
4.2. Về kỹ năng:
+ Áp dụng kiến thức đã học về các hoạt động thanh toán quốc tế như: Tỷ giá hối
đoái, Thị trường hối đoái, Cán cân thanh toán quốc tế và Các phương tiện thanh
toán quốc tế để làm cơ sở cho việc học tập nghiên cứu, từ đó vận dụng kiến thức
đã học vào hoạt động kinh doanh của đơn vị mình.
+ Tính toán, chuyển đổi được giữa nội tệ và ngoại tệ và ngược lại.
4.3. Về tự chủ và tự chịu trách nhiệm:
+ Có khả năng áp dụng kiến thức, kỹ năng đã được học vào việc tổ chức, thực
hiện một công việc và trách nhiệm của cá nhân với nhóm và cộng đồng.
+ Có năng lực về chuyên môn, nghiệp vụ đã được đào tạo;
+ Có sáng kiến trong quá trình thực hiện nhiệm vụ được giao; + Có thể làm việc
độc lập trong điều kiện làm việc thay đổi, chịu trách nhiệm cá
5
nhân và trách nhiệm một phần đối với nhóm.

