213
PHẦN 2
THỰC HÀNH
214
Bài thực hành 1
LỰA CHỌN ĐỀ TÀI, XÁC ĐỊNH MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
VÀ TỔNG QUAN TÀI LIỆU
MỤC TIÊU HỌC TẬP:
Sau khi học xong bài này sinh viên có khả năng:
1. Đặt được tên cho một đề tài nghiên cứu.
2. Xác định được mục tiêu cho đề tài nghiên cứu.
3. Lựa chọn được các nội dung tổng quan cho đề tài nghiên cứu.
4. Tìm được tài liệu tham khảo và viết được tổng quan cho đề tài nghiên cứu.
NỘI DUNG BUỔI THỰC HÀNH:
1. Kết quả đầu ra của buổi thực hành và nội dung thực hành
1.1. Kết quả đầu ra của buổi thực hành
Kết thúc buổi thực hành, mỗi nhóm sinh viên hoàn thành được một số nội dung
của buổi thực hành như sau:
- Xác định được tên cho đề tài nhóm đã chọn:
Tên để tài phải phù hợp với chủ đề nghiên cứu, ngắn gọn, rõ ràng và bao phủ
được các nội dung nghiên cứu.
Tên đề tài thường chứa đủ các thông tin trả lời các câu hỏi:
Ai? Nghiên cứu sẽ thực hiên trên đối tượng nào?
Cái gì? Nghiên cứu về cái gì?
Ở đâu? Nghiên cứu sẽ thực hiện ở địa điểm nào?
Khi nào? Nghiên cứu sẽ thực hiện vào thời gian nào?
- Xác định được mục tiêu của đề tài nhóm đã chọn:
Mục tiêu phải phù hợp với tên đề tài, viết đúng tiêu chuẩn “SMART”
S - Specific: cụ thể, mục tiêu phải rõ ràng, cụ thể
M - Measureable: đo lường được, các kết quả nghiên cứu của mục tiêu phải
đo được, đếm được, v.v…
A - Achievable: có thể đạt được, mục tiêu đề ra phải có khả năng đạt được
(tính khả thi).
215
R - Reasonable: hợp lý, mục tiêu phải hợp lý, chấp nhận được.
T - Time: thời gian, mục tiêu phải có phạm vi thời gian.
- Lựa chọn được các nội dung tổng quan cho đề tài nhóm đã chọn, bao gồm:
+ Các khái niệm hoặc định nghĩa liên quan tới bệnh/chủ đề nghiên cứu để làm
rõ các thuật ngữ liên quan.
+ Nội dung tổng quan theo các mục tiêu nghiên cứu: có bao nhiêu mục tiêu
nghiên cứu thì có bấy nhiêu phần tổng quan.
+ Khung lý thuyết nghiên cứu
+ Giới thiệu về địa điểm nghiên cứu
- Tìm được tài liệu tham khảo và viết được tổng quan cho đề tài nhóm đã chọn.
Mục này các nhóm có thể tiếp tục hoàn thành trong quá trình thực hành.
1.2. Nội dung buổi thực hành
- Chia nhóm học tập: chia lớp thành 4-6 nhóm, mỗi nhóm khoảng 10-15
người tùy số lượng sinh viên của lớp. Các nhóm này sẽ được giữ nguyên
trong tất cả các buổi thực hành.
- Làm việc theo nhóm nhỏ: mỗi nhóm thảo luận chọn một chủ đề nghiên cứu,
đặt tên đề tài, xác định mục tiêu nghiên cứu, các nội dung của chương tổng
quan và tìm kiếm tài liệu, viết tổng quan với đề tài của nhóm.
- Trình bày và thảo luận chung: Đại diện mỗi nhóm (được mời ngẫu nhiên)
trình bày kết quả làm việc nhóm, cả lớp nêu ý kiến nhận xét và góp ý kiến
hoàn thiện.
2. Phân công nhiệm vụ cho các nhóm
- Mỗi nhóm cử một nhóm trưởng điều hành nhóm thảo luận và một thư ký
ghi chép kết quả thảo luận của nhóm (sử dụng máy tính) để nộp lại cho
giảng viên (file mềm) vào cuối buổi thực hành.
- Trưởng nhóm và thư ký sẽ được quay vòng trong các buổi thực hành để ai
cũng có cơ hội thực hiện nhiệm vụ nhóm trưởng hoặc thư ký.
- Mỗi nhóm chọn một chủ đề nghiên cứu, thảo luận trong nhóm để lựa chọn
tên đề tài, xác định mục tiêu nghiên cứu và các nội dung cần tổng quan cho
đề tài.
- Đề tài này sẽ sử dụng trong suốt quá trình thực hành.
Trong các buổi học thực hành, mỗi nhóm cần có một máy tính để ghi lại kết
quả thảo luận của nhóm. Kết quả làm việc của mỗi bài thực hành sẽ được nhóm
lưu lại, tổng hợp và hoàn thiện thành đề cương nghiên cứu để đánh giá điểm quá
trình của học phần.
216
3. Làm việc theo nhóm nhỏ
3.1. Lựa chọn chủ đề nghiên cứu và viết tên đề tài
Chủ đề nghiên cứu cần thể hiện được tính khoa học, tính mới, tính khả thi và
tính ứng dụng (xem lại bài lý thuyết 2).
Tên đề tài cần ngắn gọn (thường không quá 35 chữ), đầy đủ, khúc chiết, rõ
ràng và bao phủ được nội dung nghiên cứu.
Một số điểm cần lưu ý hạn chế sử dụng khi đặt tên cho đề tài như sau:
- Dùng những cụm từ có độ bất định thông tin cao: như "Về...", "Thử bàn
về...", "Một số biện pháp...", "Một số vấn đề...", "Tìm hiểu về...", ... vì càng
bất định thì nội dung phản ánh được càng không rõ ràng, chính xác;
- Lạm dụng những từ chỉ mục đích: những từ như "nhằm", "để", "góp
phần",... nếu lạm dụng dễ làm cho tên đề tài trở nên rối, không nêu bật được
nội dung trọng tâm;
- Lạm dụng cách nói bóng bẩy: tiêu chí quan trọng trong văn phong khoa học
là đơn giản, ngắn gọn, rõ ràng, dễ hiểu, đơn nghĩa;
- Thể hiện tình cảm, thiên kiến, quan điểm: một tiêu chí quan trọng khác
trong khoa học, đó là tính khách quan, không phụ thuộc vào tình cảm, chính
kiến, quan điểm, ... vì chúng thường có tính nhất thời, tính lịch sử trong một
thời điểm nhất định.
Một số tên đề tài nghiên cứu khoa học gợi ý để sinh viên tham khảo
1. Nhu cầu khám sức khỏe định kỳ của người cao tuổi ở quận Hai Bà
Trưng, thành phố Hà Nội.
2. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của người bệnh nhồi máu não điều trị
tại bệnh viện đa khoa tỉnh Yên Bái.
3. Xu hướng sử dụng dịch vụ chăm sóc sức khỏe của người trẻ trên địa bàn
thành phố Hà Nội
4. Kiến thức thực hành về tuân thủ điều trị của người bệnh đái tháo đường
týp 2 tại bệnh viện Thanh Nhàn năm 2023.
5. Các yếu tố tác động đến quyết định mua bảo hiểm y tế của người dân tại
Thành phố Hà Nội
6. Thực trạng bạo lực học đường và các yếu tố liên quan đến bạo lực học
đường của học sinh trên địa bàn tỉnh Bình Dương
7. Nhu cầu chăm sóc sức khỏe cho người lớn tuổi tại thành phố Hà Nội
hiện nay
8. Kiến thức, thái độ, thực hành của sinh viên các trường đại học tại thành
phố Hà Nội đối với vấn đề biến đổi khí hậu
217
9. Nhu cầu sử dụng dịch vụ y tế của người cao tuổi tại các vùng nông thôn
thành phố Hà Nội.
3.2. Xác định mục tiêu nghiên cứu
- Một đề tài nghiên cứu có mục tiêu chung và các mục tiêu cụ thể. Tuy nhiên,
cũng có thể một đề tài chỉ có một mục tiêu nghiên cứu.
- Mục tiêu phải đảm bảo tiêu chuẩn “SMART”.
(xem lại bài lý thuyết 2)
3.3. Lựa chọn nội dung tổng quan tài liệu
- Dựa vào tên đề tài, các mục tiêu nghiên cứu để lựa chọn nội dung tổng quan
tài liệu cho phù hợp.
- Chọn, sử dụng và trích dẫn các tài liệu tham khảo sát hợp với nội dung tổng
quan, chú ý ưu tiên các tài liệu cập nhật trong 5 đến 10 năm gần đây.
3.4. Viết báo cáo kết quả làm việc nhóm
Báo cáo bao gồm các nội dung:
- Tên đề tài
- Các mục tiêu nghiên cứu
- Các nội dung cần có trong chương Tổng quan.
4. Trình bày và thảo luận chung
4.1. Đại diện các nhóm trình bày kết quả làm việc nhóm
- Mỗi nhóm, một người được mời ngẫu nhiên trình bày kết quả thảo luận của
nhóm: tên đề tài, mục tiêu nghiên cứu, nội dung tổng quan tài liệu.
- Cả lớp nghe, ghi chép lại những nhận xét, góp ý cho phần trình bày.
4.2. Thảo luận, nêu ý kiến nhận xét, góp ý
Nêu các ý kiến nhận xét về:
- Tên đề tài có phù hợp không? có đáp ứng các tiêu chí ở mục 3.1 không?
- Mục tiêu nghiên cứu có đáp ứng tiêu chuẩn SMART không?
- Nội dung tổng quan có bao quát đúng, đủ với tên đề tài và mục tiêu không?
- Các ý kiến khác: nêu những nội dung cần bổ sung hoặc điều chỉnh.
5. Tổng kết buổi thực hành
- Sinh viên tự đánh giá kết quả: điểm tốt. chưa tốt
- Nêu ý kiến phản hồi từ buổi thực hành, những câu hỏi cần làm rõ.
- Giảng viên nhận xét, đánh giá kết quả học tập của sinh viên
- Hướng dẫn sinh viên các yêu cầu cần chuẩn bị cho buổi thực hành sau: Lựa
chọn thiết kế nghiên cứu, biến số và chỉ số nghiên cứu