HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
CHỦ BIÊN: PGS. TS. TRẦN VĂN GIAO
GIÁO TRÌNH
QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CÔNG
HÀ NỘI – 2019
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
CHỦ BIÊN: PGS. TS. TRẦN VĂN GIAO
GIÁO TRÌNH
QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CÔNG
Những người tham gia:
1. PGS. TS. Trần Văn Giao
2. TS. Nguyễn Ngọc Thao
3. TS. Đặng Thị Hà
HÀ NỘI 2019
MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU ...................................................................................................... 1
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TÀI CHÍNH CÔNG VÀ QUẢN LÝ TÀI
CHÍNH CÔNG ...................................................................................................... 4
1. 1. LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ TÀI CHÍNH CÔNG ............................................. 4
1.1.1. Khái niệm Tài chính công ........................................................................... 4
1.1.2. Đặc điểm của Tài chính công ...................................................................... 7
1.1.3. Chức năng của Tài chính công .................................................................... 9
1.1.4. Cơ cấu của Tài chính công ...................................................................... 111
1.1.5. Các nguyên tắc Tài chính công ............................................................... 156
1.1.6. Vai trò của Tài chính công .................................................................... 1717
1. 2. KHÁI NIỆM VÀ ĐẶC ĐIỂM QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CÔNG ............. 233
1.2.1.Khái niệm quản lý Tài chính công ........................................................... 233
1.2.2. Đặc điểm của Quản lý Tài chính công ...................................................... 25
1.3. NỘI DUNG QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CÔNG ............................................. 27
1.3.1. Quản lý Ngân sách Nhà nước ................. Error! Bookmark not defined.0
1.3.2. Quản lý Tín dụng Nhà nước ..................................................................... 30
1.3.3. Quản lý các quỹ Tài chính Nhà nước ngoài ngân sách Nhà nước ............ 31
1.4. TỔ CHỨC BỘ MÁY QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CÔNG .............................. 31
1.4.1. Những căn cứ, nguyên tắc tổ chức bộ máy quản lý Tài chính công ......... 32
1.4.2. Chức năng, nhiệm vụ của bộ máy quản lý Tài chính công hiện nay ở
Việt Nam ......................................................................................................... 3737
CÂU HỎI ÔN TẬP VÀ BÀI TẬP THẢO LUẬN CHƯƠNG 1Error! Bookmark not d
e
TÀI LIỆU THAM KHẢO CHƯƠNG 1 ........... Error! Bookmark not defined.3
CHƯƠNG 2: QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC ...................................... 44
2.1. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC ................... 44
2.1.1. Khái niệm ngân sách Nhà nước ................................................................ 44
2.1.2. Phân loại thu, chi ngân sách Nhà nước ..................................................... 46
2.2. QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC ..................................................... 53
2.2.1. Nguyên tắc quản lý ngân sách Nhà nước .................................................. 53
2.2.2. Các phương thức quản lý ngân sách nhà nước ......................................... 54
2.2.3. Phân cấp quản lý ngân sách nhà nước ...................................................... 61
2.2.4. Chu trình ngân sách nhà nước ................................................................... 63
2.2.5. Lập kế hoạch tài chính - ngân sách trung hạn .......................................... 78
2.3. QUẢN LÝ THU NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC ............................................ 81
2.3.1. Quản lý thu thuế ........................................................................................ 81
2.3.2. Quản lý thu phí và lệ phí thuộc ngân sách Nhà nước ............................... 88
2.3.3. Quản lý các khoản thu khác của ngân sách Nhà nước .............................. 94
2.4. QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC ............................................. 95
2.4.1. Quản lý chi đầu tư phát triển của ngân sách Nhà nước ............................ 95
2.4.2. Quản lý chi thường xuyên của ngân sách Nhà nước .............................. 118
2.5. QUẢN LÝ CÂN ĐỐI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC .................................. 127
2.5.1. Lý luận cơ bản về cân đối ngân sách Nhà nước ..................................... 127
2.5.2. Tổ chức cân đối ngân sách Nhà nước ..................................................... 134
CÂU HỎI ÔN TẬP VÀ THẢO LUẬN CHƯƠNG 2 ...................................... 139
TÀI LIỆU THAM KHẢO CHƯƠNG 2 ........................................................... 140
CHƯƠNG 3: TÍN DỤNG NHÀ NƯỚC VÀ QUẢN LÝ NỢ CÔNG .............. 141
3.1. TÍN DỤNG NHÀ NƯỚC VÀ QUẢN LÝ TÍN DỤNG NHÀ NƯỚC ...... 141
3.1.1. Tính tất yếu khách quan và bản chất của tín dụng Nhà nước ................. 141
3.1.2. Vai trò của tín dụng Nhà nước ................................................................ 145
3.1.3. Nội dung hoạt động của tín dụng Nhà nước ........................................... 147
3.1.4. Các nguyên tắc trong quản lý hoạt động tín dụng .................................. 150
3.1.5. Quản lý các hoạt động tín dụng nhà nước .............................................. 156
3.2. NỢ CÔNG VÀ QUẢN LÝ NỢ CÔNG ..................................................... 171
3.2.1. Tổng quan về nợ công ............................................................................. 172
3.2.2. Phân loại nợ công .................................................................................... 183
3.2.3. Quản lý nợ công ...................................................................................... 188
CÂU HỎI ÔN TẬP VÀ THẢO LUẬN CHƯƠNG 3 ...................................... 200
TÀI LIỆU THAM KHẢO CHƯƠNG 3 ........................................................... 201
CHƯƠNG 4: QUẢN LÝ CÁC QUỸ TÀI CHÍNH NGOÀI NGÂN SÁCH
NHÀ NƯỚC ...................................................................................................... 202
41. TỔNG QUAN VỀ CÁC QUỸ TÀI CHÍNH NGOÀI NGÂN SÁCH
NHÀ NƯỚC ...................................................................................................... 202
4.1.1. Khái niệm và sự cần thiết phải xây dựng các quỹ Tài chính ngoài ngân
sách Nhà nước ................................................................................................... 202
4.1.2. Đặc điểm và phân loại các quỹ Tài chính ngoài ngân sách Nhà nước .. 211
4.1.3. Vai trò và một số nội dung chủ yếu nhằm quản lý hiệu quả quỹ Tài
chính ngoài ngân sách Nhà nước ...................................................................... 214
4.2. QUẢN LÝ QUỸ DỰ TRỮ QUỐC GIA .................................................. 216
4.2.1. Khái niệm về về quỹ dự trữ quốc gia ...................................................... 216
4.2.2. Quản lý tài chính quỹ dự trữ quốc gia .................................................... 220
4.2.3. Quản lý sử dụng quỹ hỗ trợ Quốc gia .................................................... 223
4.3. QUẢN LÝ QUỸ BẢO HIỂM XÃ HỘI ................................................... 226
4.3.1. Tổng quan về quỹ Bảo hiểm xã hội ........................................................ 226
4.3.2. Nội dung thu, chi quỹ Bảo hiểm xã hội .................................................. 231
4.3.3. Tổ chức quản lý quỹ Bảo hiểm xã hội .................................................. 236
4.4. QUẢN LÝ QUỸ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG ............................................. 250
4.4.1. Quỹ bảo vệ môi trường .......................................................................... 250
4.4.2. Tổ chức quản lý qũy bảo vệ môi trườngViệt Nam ................................. 253
CÂU HỎI ÔN TẬP VÀ THẢO LUẬN CHƯƠNG 4 ...................................... 257
TÀI LIỆU THAM KHẢO CHƯƠNG 5 ........................................................... 257