1
BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ MÔI TRƯỜNG
VIỆN KHOA HỌC KỸ THUẬT NÔNG
LÂM MIỀN NÚI PHÍA BẮC
VIỆN ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ
NÔNG NGHIỆP TỐI ƯU
GIÁO TRÌNH ĐÀO TẠO TRÌNH ĐỘ
SƠ CẤP NGHỀ: TRỒNG CÂY GAI XANH
MÔ ĐUN: 05 (BẬC 3)
(Ban hành theo Quyết định số 106/QĐ-KTHT-NNNT ngày 12 tháng 6 năm 2024
của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường)
Năm 2025
2
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được
phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh
doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
MÃ TÀI LIỆU: MÔ ĐUN 05
3
LỜI GIỚI THIỆU
Hiện nay, sợi tự nhiên là một nguyên liệu quan trọng cho ngành dệt may,
thi trang. Trước xu thế đó, Tp đoàn Dệt may Việt Nam và nhiều đơn vị sản xuất
sợi trong nước đ và đang ch trọng phát triển các cây trồng lấy sợi. Trong đó,
cây nguyên liệu rất có tiềm năng phát triển là cây gai xanh Boehmeria nivea (L.)
Gaud, thuộc họ Gai (Urticaceae).
Cây gai xanh Boehmeria nivea (L.) Gaud là một trong những cây lấy sợi t
vỏ rất có giá trị và nhiều đặc tính qu: Sợi bóng, mịn và có độ óng ánh ngang với
sợi tơ tm. Đặc biệt sợi cây gai xanh có độ bền cao nhất trong các loại sợi thực vt,
có khả năng kháng khun, chịu m tt, chịu được nấm mc,… Do đó, sợi cây gai
xanh là nguyên liệu tt để sản xuất qun áo thi trang cao cấp cng như những mặt
hàng có giá trị khác. Ngoài ra, cây gai xanh có khả năng che phủ, chng xói mn
đất, bảo vệ môi trưng rất hiệu quả, và cn là một cây dược liệu qu trong đông y.
Phế phụ phm t cây gai xanh cn là nguồn nguyên liệu sản xuất phân bón hữu cơ,
thức ăn chăn nuôi, trồng nấm,....
Nhu cu sợi cây gai xanh của các nhà sản xuất trong nước rất lớn, mi năm
cn hàng chục nghìn tấn sợi và hiện tại đang nhp khu gn như toàn bộ. Nhưng
việc sản xuất sợi cây gai xanh  Việt Nam cn nhỏ l, vùng sản xuất nguyên liệu
chưa tp trung, diện tích sản xuất phân tán chưa lớn. Do vy, việc trồng cây gai
xanh sẽ tiết kiệm được một nguồn ngoại tệ lớn và tạo ra việc làm, tăng thu nhp
cho ngưi nông dân. Việc phát triển trồng cây gai xanh sẽ góp phn chuyển dịch
cơ cấu cây trồng, thực hiện đa dạng hoá sản phm nông nghiệp, góp phn phát
triển nền nông nghiệp bền vững hơn trong cơ chế thị trưng.
Để phát triển nghề trồng cây gai xanh theo hướng bền vững, ngưi lao động
cn được trang bị những kiến thức và kỹ năng về chun bị điều kiện trồng, chun
bị cây ging, kỹ thut trồng, chăm sóc, thu hoạch, bảo quản, liên kết sản xuất và
tiêu thụ sản phm. Bộ giáo trình đào tạo nghề “Trồng cây gai xanh” trình độ sơ
cấp được biên soạn trên cơ s nghiên cứu thực tiễn tại các vùng trồng gai xanh,
kết hợp với kinh nghiệm của các hợp tác x, doanh nghiệp và nông hộ, đồng thi
cp nht tiến bộ khoa học kỹ thut trong lĩnh vực sản xuất cây lấy sợi. Chương
trình đào tạo nghề “Trồng cây gai xanh” cùng với Bộ giáo trình đ tích hợp những
kiến thức, kỹ năng, năng lực tự chủ và chịu trách nhiệm cn có của nghề, do đó
có thể coi là cm nang cho ngưi đ, đang và sẽ tham gia vào lĩnh vực Trồng cây
gai xanh. Bộ giáo trình gồm 6 quyển:
1. Giáo trình mô đun: Chun bị điều kiện để sản xuất cây gai xanh
2. Giáo trình mô đun: Ươm ging cây gai xanh
4
3. Giáo trình mô đun: Trồng và chăm sóc cây gai xanh
4. Giáo trình mô đun: Thu hoạch, sơ chế và bảo quản cây gai xanh
5. Giáo trình mô đun: Tổ chức sản xuất và liên kết cây gai xanh
6. Giáo trình mô đun: Tiêu thụ sản phm
Giáo trình “Tổ chức sản xuất và liên kết cây gai xanh” trình bày khái quát
các kiến thức và kỹ năng về lp kế hoạch, định mức kinh tế kỹ thut, các hình
thức liên kết và tổ chức sản xuất cây gai xanh. Mô đun Tổ chức sản xuất và liên
kết cây gai xanh có thi lượng đào tạo là 120 gi, gồm 05 bài:
Bài 1: Lp kế hoạch sản xuất
Bài 2: Xây dựng định mức kinh tế kỹ thut
Bài 3: Liên kết chui cây gai xanh
Bài 4: Liên kết sản xuất theo hợp đồng
Bài 5: Tổ chức sản xuất
Để hoàn thiện bộ giáo trình này, chng tôi đ nhn được sự chỉ đạo, hướng
dẫn của Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn - Bộ Nông nghiệp và Môi
trưng;  kiến đóng góp qu báu của các cơ s sản xuất, kinh doanh, các chuyên
gia trong lĩnh vực cây lấy sợi. Chng tôi xin chân thành cảm ơn Ủy ban nhân dân
các x thuộc tỉnh Thanh Hóa, Sơn La, Ph Thọ (Ha Bình c), Điện Biên đ h
trợ, tạo điều kiện thun lợi cho quá trình khảo sát và thu thp tư liệu.
Chng tôi cng xin cảm ơn tất cả các cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân đ
tham gia đóng góp nhiều kiến qu báu, h trợ và đồng hành, gip chng tôi hoàn
thành Bộ giáo trình này. Trong quá trình biên soạn chắc chắn không tránh khỏi
những thiếu sót, chng tôi rất mong tiếp tục nhn được kiến đóng góp tcác
chuyên gia, cán bộ quản l, cơ s sản xuất và đồng nghiệp để giáo trình ngày càng
hoàn thiện, phục vụ thiết thực hơn cho công tác đào tạo và sản xuất.
Xin chân thành cảm ơn!
Ban biên tp
5
MỤC LỤC
Bài 01. LẬP KẾ HOẠCH SẢN XUẤT ................................................................ 1
A. Nội dung ........................................................................................................... 1
1. Kế hoạch sản xuất .......................................................................................... 1
1.1. Giới thiệu về kế hoạch sản xuất .............................................................. 1
1.2. Xác định các căn cứ lập kế hoạch sản xuất ............................................ 4
1.3. Lập kế hoạch sản xuất cho trồng trọt ...................................................... 6
1.4. Lập kế hoạch tiến độ sản xuất ............................................................... 18
2. Kế hoạch lao động ..................................................................................... 19
2.1. Đặc điểm của lao động trong nông nghiệp ........................................... 19
2.2. Lập kế hoạch lao động .......................................................................... 19
B. Câu hỏi và bài tp thực hành .......................................................................... 22
BÀI 02. XÂY DỰNG ÐỊNH MỨC KINH TẾ KỸ THUẬT .............................. 24
A. Nội dung: ........................................................................................................ 24
1. Mức kinh tế kỹ thut và định mức kinh tế kỹ thut ..................................... 24
1.1. Mức kinh tế kỹ thuật.................................................................................. 24
1.2. Ðịnh mức kinh tế kỹ thuật ......................................................................... 24
2. Các phương pháp định mức kinh tế kỹ thut ............................................... 25
3. Áp dụng định mức kinh tế kỹ thut cho hoạt động sản xuất của trang
trại/HTX/Tổ sản xuất. ...................................................................................... 26
3.1. Ðịnh mức lao động ................................................................................ 26
3.2. Ðịnh mức vật tư sản xuất ...................................................................... 27
B. Câu hỏi và bài tp thực hành .......................................................................... 28
BÀI 3: LIÊN KẾT CHUỖI CÂY GAI XANH .................................................. 29
A. Nội dung ......................................................................................................... 29
1. Thông tin về liên kết chui .......................................................................... 29
1.1 Khái niệm về liên kết chuỗi: .................................................................. 29
1.2. Các hình thức liên kết trong sản xuất nông nghiệp. .............................. 30
1.3. Hiệu quả của liên kết chuỗi ................................................................... 30
1.4. Giải pháp nâng cao hiệu quả liên kết chuỗi ......................................... 31
1.5. Xây dựng liên kết chuỗi trong sản xuất nông sản ................................. 32
1.5.1. Mô hình liên kết dọc .................................................................................. 32
1.5.2. Mô hình liên kết ngang .............................................................................. 33
1.5.3. Liên kết nhiều nhà. .................................................................................... 33
1.5.4. Liên kết khu vực ......................................................................................... 34
2. Liên kết chui trong sản xuất cây gai xanh ................................................. 35