ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
TRƯỜNG CAO ĐẲNG BÁCH KHOA NAM SÀI GÒN
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC/MÔ ĐUN: VĂN HÓA VIỆT NAM
NGÀNH/NGHỀ: HƯỚNG DẪN DU LỊCH
TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP
Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-... ngày ………tháng.... năm……
...........……… của …………………………………..
TP. HCM, năm 2021
i
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình và được lưu hành nội bộ tại khoa
Du lịch Khách sạn - trường Cao đẳng Bách khoa Nam Sài Gòn nên các nguồn
thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho mục đích đào
tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích
kinh.doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
ii
LỜI GIỚI THIỆU
Giáo trình Văn hóa Việt Nam được biên soạn để sử dụng trong hoạt động
học tập, giảng dạy và tham khảo nghiên cứu cho ngành Hướng dẫn du lịch của
khoa Du lịch – Khách sạn trường Cao đẳng Bách khoa Nam Sài Gòn.
Xuất phát từ thực tiễn hiện nay văn hóa Việt Nam được giảng dạy trong hầu
hết các trường đại học, cao đẳng, nhất là các trường có đào tạo về Du lịch và trên
cơ sở nghiên cứu tìm hiểu tài liệu, tham khảo các giáo trình, giáo trình được biên
soạn từ 2 cuốn giáo trình chính:
1. Trần Quốc Vượng (chủ biên), Cơ sở văn hóa Việt Nam, Hà Nội, NXB
Giáo dục, 2003.
2. Trần Ngọc Thêm, Cơ sở văn hóa Việt Nam, Hà Nội, NXB Giáo dục, 1999
Giáo trình Văn hóa Việt Nam là một môn học chính trong chương trình đào
tạo ngành Hướng dẫn du lịch của khoa Du lịch – Khách sạn trường Cao đẳng Bách
khoa Nam Sài Gòn ở cả 2 bậc Cao đẳng và Trung cấp.
Giáo trình Văn hóa Việt Nam được biên soạn gồm 4 bài:
Bài 1: Cơ sở lý luận về văn hóa
Bài 2: Diễn trình lịch sử và phát triển của văn hóa Việt Nam
Bài 3: Tín ngưỡng và tôn giáo trong văn hóa Việt Nam
Bài 4: Phân vùng văn hóa Việt Nam
Trong quá trình biên soạn, tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu và
các phòng, ban trong nhà trường đã tạo điều kiện cho tôi thực hiện viết giáo
trình này. Đồng thời cho tôi gửi lời cảm ơn đến tất cả các thầy cô trong khoa,
đồng nghiệp trong trường đã đóng góp ý kiến xây dựng, giúp tôi hoàn thiện giáo
trình. Tuy nhiên thực tiễn các hoạt động về văn hóa lại diễn ra rất phong phú và
đa dạng. Do đó, chắc chắn không tránh khỏi hạn chế, thiếu sót. Vì vậy, tôi rất
mong tiếp tục nhận được sự đóng góp ý kiến của quý đồng nghiệp và toàn thể
iii
người đọc để tài liệu được hoàn thiện hơn.
Trân trọng!
Tp.HCM, ngày 1 thánh 7 năm 2021
Tham gia biên soạn
1. Chủ biên: ThS Nguyễn Thị Hồng Nhâm
iv
MỤC LỤC
LỜI GIỚI THIỆU ......................................................................................................... ii
Nội dung chính: ............................................................................................................ 1
1.Khái niệm về văn hóa và một số khái niệm liên quan ............................................. 1
1.2. Khái niệm văn minh .............................................................................................. 2
1.4. Khái niệm văn vật ................................................................................................. 3
2. Cơ cấu của văn hóa ................................................................................................... 6
2.1. Văn hóa vật chất .................................................................................................... 6
2.2. Văn hóa tinh thần ................................................................................................... 6
3. Chức năng xã hội của văn hóa .................................................................................. 7
3.1. Chức năng giáo dục ............................................................................................... 7
3.2. Chức năng bảo tồn, bảo quản ................................................................................ 9
4. Những tính chất và qui luật của văn hóa .................................................................. 9
4.1. Những tính chất nhân loại phổ biến ...................................................................... 9
4.2. Tính dân tộc và tính quốc tế ................................................................................ 10
4.3. Tính giai cấp trong xã hội có phân hóa giai cấp ................................................. 11
4.4. Qui luật kế thừa trong sự phát triển ..................................................................... 11
BÀI 2:TIẾN TRÌNH LỊCH SỬ VÀ PHÁT TRIỂN CỦA VĂN HÓA VIỆT NAM 14
Nội dung chính: ......................................................................................................... 14
1. Văn hóa Việt Nam thời tiền sử ............................................................................... 14
2. Văn hóa Việt Nam thời kỳ Bắc thuộc .................................................................... 30
2.1. Bối cảnh lịch sử ................................................................................................... 30
2.2.Thành tựu văn hoá ................................................................................................ 31
3. Văn hóa Việt Nam thời kỳ Đại Việt ....................................................................... 37
3.1. Bối cảnh lịch sử ................................................................................................... 37
3.2. Thế kỷ 10 và thành tựu văn hóa triều đại Ngô – Đinh – Tiền Lê ....................... 39
3.3.Thế kỷ 11 – 15 và thành tựu văn hoá triều đại Lý- Trần; Hồ: ........................... 42