Giông Tố: Tác phẩm và dư luận (Q1) - Đánh giá, phân tích chi tiết

VUÄ TROÅNG PHUÅNG

GIÖNG TÖË TAÁC PHÊÍM VAÂ DÛ LUÊÅN

NHAÂ XUÊËT BAÃN VØN HOÅC HAÂ NÖÅI - 2001

Töí chûác vaâ tuyïín choån: NGUYÏÎN CÛÂ - LAN HÛÚNG - ANH VUÄ

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

Mùåt trùng rêët to vaâ rêët troân, chiïëu vùçng vùåc... caánh àöìng luáa chñn nhû möåt têëm thaãm vaâng. Con àûúâng quan löå raãi nhûåa, nhû möåt con rùæn boáng nhïî nhaåi, nùçm uöën khuác trïn têëm thaãm êëy. Nhûäng laâng maåc xa xa hiïån ra nhûäng neát veä thùèng àen sò.

Àoá laâ vaâo thaáng mûúâi, nùm 1932.

Giûäa luác àïm khuya tõch mõch êëy, trïn con àûúâng quan löå, maâ thónh thoaãng múái coá möåt vaâi cêy xoan khöng laá khùèng khiu vaâ tiïìu tuåy nhû thûá cêy trong nhûäng bûác hoåa vïì “caãnh chïët”, möåt chiïëc xe hoâm phùng phùng chaåy hïët töëc lûåc, thên xe chó laâ möåt caái chêëm àen boáng, coân hai ngoån àeân saáng quùæc chiïëu daâi haâng nûãa cêy söë thò nhû hai caái tïn vun vuát bay dûúái aánh trùng.

http://ebooks.vdcmedia.com

Xe àûúng phùng phùng chaåy thò àïën gêìn möåt chöî ngoùåt maâ bïn àûúâng coá möåt lúáp quaán gaåch vaâ möåt cêy àa cöí thuå, böîng dêìn dêìn chêåm laåi, röìi àûáng hùèn.

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

Khi xe àaä àûáng dûâng laåi lêu röìi, ngûúâi ta coân thêëy sûå cöë sûác cuãa ngûúâi taâi xïë múã maáy sònh sõch mêëy lêìn nûäa maâ xe vêîn khöng nhuác nhñch àûúåc möåt ly. Röìi thò tûâ xe bûúác xuöëng, hai ngûúâi taâi xïë hêëp têëp ra muäi xe, lêåt miïëng sùæt che maáy ra, loay hoay kiïím àiïím böå maáy. Trong khi hai ngûúâi chûa tòm àûúåc cöî xe chïët vò leä gò, thò tûâ trong hoâm kñnh thêëy àûa ra möåt cêu hoãi gùæt rêët ngùæn, nhûng cuäng àuã laâm cho caã hai run lêåp cêåp.

- Thïë naâo?

Vaâi phuát im lùång, röìi ngûúâi taâi xïë chñnh êëp uáng àaáp:

- Bêím quan, con àaä thêëy röìi. Caái öëng cao su dêîn eát xùng coá möåt àoaån naát nhuãn, àïën nöîi xùng chaãy caã ra ngoaâi nhûng maâ xuöëng khöng thoaát.

- ...! Sao khöng liïåu maâ thay vaâo caái chuyïën chûäa höm

noå ài?...

Dûát lúâi “chûãi”, “quan” bûúác xuöëng xe vaâ sêåp cûãa xe rêët maånh àïí toã yá giêån dûä. Àoá laâ möåt ngûúâi gêìn 50 thên thïí vaåm vúä, húi luân, trûúác mùåt coá möåt cùåp kñnh trùæng goång vaâng, trïn möi coá möåt ñt rêu luán phuán kiïíu têy, caái muä daå àen hònh quaã dûa, caái aáo àen boáng möåt khuy, caái quêìn àen, roåc trùæng, àöi giaây laáng muäi nhoån vaâ boáng löån, laâm cho laäo coá caái veã sang troång maâ quï kïåch, caái veã rêët khoá taã cuãa nhûäng anh troåc phuá hoåc laâm ngûúâi vùn minh...

http://ebooks.vdcmedia.com

Taâi xïë chñnh vaâ phuå, caã hai àïìu súå haäi lùæm, cûá viïåc chêu àêìu vaâo caái hoâm maáy, luác àaánh diïm soi, luác súâ soaång nhû

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

xêím tòm gêåy, chûá khöng daám quay laåi nhòn àïën öng chuã, luác êëy àûáng daång haáng giûäa àûúâng, hai tay khoanh trûúác ngûåc, àêìu húi cuái xuöëng phña trûúác mùåt, cùåp mùæt gûúâm gûúâm hûáa möåt sûå trûâng trõ àaáng súå. Bõ chuã mùæng taâi xïë chñnh kheä quaát ngûúâi phuå:

- Cêìm lêëy caái muâi xoa naây, buöåc nöëi vaâo hai àêìu dêy

cao su! Mau lïn! Maâ quêën roä chùåt cho noá thêåt kñn chûá!

Röìi ngûúâi taâi xïë chñnh laåi lïn ngöìi múã maáy thûã. Caái xe kïu sònh sõch möåt luác lêu röìi laåi thöi. Mêëy bêån àïìu thïë caã, hai ngûúâi caâng hêëp têëp bao nhiïu, caâng gia cöng vêët vaã bao nhiïu thò caái xe caâng bûúáng bónh, caâng yâ ra bêëy nhiïu. Laäo chuã cûúâi nhaåt maâ rùçng:

- Töåi chuáng maây àaáng chïët caã àoá, caác con aå!

Hai anh laâm cöng àûa mùæt nhòn nhau lo súå, chûá khöng

daám noái gò. Laäo chuã laåi tiïëp:

- Chuáng maây àïí öng nguã àûúâng thò khöën caã àoá!

- Laåy quan, chùèng may nhû thïë naây, quan thûúng cho.

Taâi xïë chñnh van lún nhû vêåy röìi laåi ra hiïåu ngêìm cho ngûúâi phuå mònh cûá viïåc vúâ võt loay hoay chûäa möåt caách vö hiïåu caái böå maáy hêìu nhû khöng thïí chûäa àûúåc êëy.

Laäo chuã hoãi:

- Thïë coân bao nhiïu cêy nûäa àïën Haâ Nöåi?

Anh phuå laái nhanh nhaãu thûa:

http://ebooks.vdcmedia.com

- Bêím chó coân àöå böën mûúi cêy.

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

- Hûâ!

Laäo chuã hûâ möåt caái ài ài laåi laåi trïn àûúâng bûåc tûác cûåc

àiïím.

Nguyïn laäo ta laâ möåt öng àöìn àiïìn giaâu coá àaä kheát tiïëng miïìn trung thöí, bûäa nay àûúng àïm khuya vïì thuã àö, laâ vò muöën àïí saáng súám höm sau coá àuã thúâi giúâ àïën möåt cûãa hiïåu kim hoaân, mua möåt thûá haâng quyá giaá, àïí mûâng möåt öng töíng àöëc àûúåc àïå nhõ àùèng Bùæc àêìu böåi tinh. Cho nïn khi thêëy xe bõ liïåt maáy nhû thïë úã giûäa àûúâng, àûúng àïm khuya, khöng coân biïët cêìu cûáu vaâo àêu nûäa thò laäo bùn khoùn vaâ bûåc tûác, bùn khoùn vïì nöîi súå àïën mûâng chêåm hún nhûäng ngûúâi khaác thò mêët veã long troång, vaâ bûåc tûác vïì nöîi tûâ khi laäo ta giaâu coá àïën phuá gia àõch quöëc, tûâ möåt anh cai phu moã lïn àïën bêåc nhên dên àaåi biïíu, thò chûa hïì coá möåt sûå gò traái yá laäo maâ laäo laåi phaãi chõu. Lêìn naây laâ lêìn àêìu, laäo phaãi chõu thua caái maáy xe húi.

http://ebooks.vdcmedia.com

Laäo ài ài laåi laåi nhû cuöìng chên, nhû con höí trong cuäi sùæt, nghô àïën nhûäng caái maá höìng mún múãn, nhûäng caánh tay trùæng nhû ngaâ ngoåc cuãa mêëy cö àaâo úã Haâ Nöåi... nïëu taâi xïë cuãa laäo àaä biïët lo liïåu tûâ trûúác cho caái xe luác naâo cuäng laânh lùån hoaân toaân. Vêåy maâ bêy giúâ laäo phaãi thú thêín giûäa núi àöìng khöng möng quaånh ngùæm trùng suöng, nhòn sûúng toãa, nghe giun kïu dïë khoác, bïn caånh nhûäng

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

tiïëng buáa goä vaâo sùæt caânh caåch, nhûäng tiïëng sònh sõch cuãa möåt caái xe húi khoá tñnh cûá muöën chaåy laåi thöi...

- Tao cho chuáng maây nûãa giúâ sau nûäa àêëy!

Noái röìi, laäo nhùçm phña cêy àa maâ ài thùèng trïn möåt con àûúâng nhoã, qua caánh àöìng, ài daåo chúi cho tiïu diïåt thò giúâ, cuäng khöng coá muåc àñch gò khaác...

Mùåt trùng luác naây thò maãng mêy to lûúát qua che ài thaânh thûã trúâi àêët töëi sêìm hùèn laåi. Sûúng xuöëng dêìy quaá, laâm ûúát caã aáo cuãa laäo. Giûäa caánh àöìng thêëy taãn maån nhûäng cuåc lûãa xanh, lûãa àoã trïn mùåt àêët luác chaáy luác tùæt, nhû ma trúi. Tiïëng cön truâng tó tï, ri ró, laâm cho laäo ta bùæt àêìu caãm thêëy sûå im lùång, hiïíu roä àûúåc yá nghôa sûå vùæng tanh vaâ thöi cuäng khöng nïån maånh goát giêìy xuöëng àûúâng löåp cöåp nûäa. Hai tay àuát tuái quêìn, laäo cuái àêìu xuöëng maâ ài, coá veã ngêîm nghô nhû möåt nhaâ triïët hoåc... Chúåt thêëy vïì phña trûúác mùåt coá tiïëng cûúâi khuác khñch... Laäo ngêíng lïn, thêëy böën nùm àöëng raå luâ luâ tiïën àïën. Thò ra möåt boån thúå cêëy ài gaánh raå àïm. Ngêìn êëy ngûúâi cûúâi noái chuyïån troâ vui veã lùæm.

Laäo àûáng traánh ra möåt bïn.

Nhûäng àöëng raå cuäng luâ luâ tiïën àïën.

Àaám mêy to àaä buöng tha mùåt trùng ra röìi. Trúâi àêët laåi

http://ebooks.vdcmedia.com

saáng quang vò caái aánh trùng laånh leäo.

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

Boån thúå cêëy thêëy coá möåt ngûúâi ùn mùåc têy àûáng àêëy thò thöi khöng chuyïån troâ gò vúái nhau nûäa, chó len leán roán reán ài qua. Baâ laäo giaâ ài àêìu kheä thûa.

- Quan lúán laâm ún naánh cho chuáng con ài möåt thõ.

Laäo beân laâm ra caái böå thûúng ngûúâi maâ hoãi caã luä:

- Caác ngûúâi ài laâm àöìng khuya nhó? Muâa maâng coá khaá

khöng?

Möåt ngûúâi trong boån àaáp möåt cêu oaán hêån:

- Bêím quan, luáa bõ sêu cùæn raáo caã, khöng àuã tiïìn thuï

aå.

Baâ laäo giaâ ài àêìu qua röìi thò àïën möåt muå tröng bêín thóu. Muå thûá ba tröng cuäng xêëu xñ. Ngûúâi gaánh caái gaánh raå thûá tû laâ möåt öng laäo rêu àaä baåc, caái àêìu troåc quêën trong miïëng vaãi nêu tröng nhû möåt caái moä nhaâ chuâa, gaánh thûá nùm thò do möåt cö aã maâ quêìn aáo tröng goån gheä hún hïët thaãy.

http://ebooks.vdcmedia.com

Laäo tröë mùæt nhòn... Cö aã gaánh raå húi cuái nghiïng mùåt àïí àûa mùæt nhòn tröåm. AÁnh saáng trùng tuy leo leát, song cuäng àuã khiïën cho hai con mùæt rêët tinh tûúâng cuãa nhaâ àiïìn chuã nom thêëy roä hai caái maá phuáng phñnh, möåt cùåp möi nhoã vaâ dêìy, caái cùçm troân trônh vaâ húi leåm trong caái vaânh khùn moã quaå bùçng laáng thêm. Khi cö aã gaánh raå ài qua, nghôa laâ caái mùåt àaä khuêët sau àöëng raå troân, nhaâ àiïìn chuã laåi tröng theo caái vaáy nêu cuän cúän, do möåt àûúâng laåt khñu giûäa, cho noá cheän àïën nûãa àuâi, möåt böå àuâi phöëp phaáp

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

trùæng noän, tröng rêët àaáng yïu, mùåc loâng tûâ buång àïën baân chên àïìu coá möåt lúáp buân trùæng, moãng, khö, àöng laåi, àaä nûát ra thaânh tûâng miïëng nhoã, sùæp rúi xuöëng...

Nhaâ tû baãn àûáng tröng caái böå àuâi thön nûä êëy möåt caách têìn ngêìn trong àïën vaâi phuát, àoaån nhû àõnh thêìn laåi, thoùn thoùæt bûúác theo maâ noái bùçng möåt gioång rêët ên cêìn:

- Naây chõ gaánh caái gaánh laåi chöî xe ö tö kia, töi mua möåt

ñt cho.

Thêëy lúâi noái laå tai êëy, chõ nhaâ quï àûáng laåi, nûãa tin,

nûãa ngúâ.

Laäo naây nhanh nhaãu duâng àïën caái gioång haách dõch:

- Xe nöí löëp, ngûúâi ta phaãi mua raå àïí nhöìi vaâo baánh, maâ coá sùén raå laåi khöng baán hay sao? Alï mau lïn gaánh laåi, quan lúán traã cho tiïìn möåt nûãa gaánh! Coân caác baâ giaâ kia coá muöën chúâ thò cûá ài àuãng àónh laåi möåt tñ, chõ êëy àem laåi chöî xe àêy kia thöi.

Noái xong, laäo khön ngoan bûúác nhanh vïì chöî caái xe. Boån thúå gùåt cuäng àuãng àónh lïn àïën àûúâng caái quan thò àùåt gaánh, ngöìi phïåt xuöëng àêët, cùèng xoaåc ra vaâ hai tay boá laâm möåt. Coân chõ nhaâ quï ngêy thú thò thoùn thoùæt gaánh gaánh raå thùèng tiïën àïën caái xe húi, trong àoá quan àaä chïîm chïå lïn ngöìi vaâ bêåt àeân saáng quùæc lïn röìi.

Hai anh taâi xïë quay laåi, ngûâng tay, nhòn öng chuã nhû

http://ebooks.vdcmedia.com

coá yá àúåi lïånh gò thò laäo chuã quaát:

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

- Chuáng maây ngêín ngûúâi ra laâm gò thïë? Chuáng maây

àõnh àïí öng nguã àïm trïn xe naây phaãi khöng?

Thïë laâ caã hai laåi quay àêìu vaâo böå maáy. Möåt anh vêîn

coân coá gan kheä noái:

- Bêím quan, con àaä cùæt àûúåc möåt àoaån dêy úã chöî khaác àïí thay vaâo àêy röìi. Chêåm lùæm thò cuäng chó nûãa giúâ nûäa laâ xe chaåy àûúåc.

Lúâi öng chuã:

- Öng cho chuáng maây möåt giúâ nûäa!

Noái xong, laäo chuã quay laåi sau lûng nhòn qua miïëng kñnh hêåu úã hoâm xe thò thêëy boån thúå gùåt àùåt gaánh ngöìi chúâ úã chöî caách xa ö tö nhûäng ba mûúi thûúác coân cö baán raå thò àaä àïën àûáng bïn cûãa xe.

- Thûa quan, quan duâng hïët caã gaánh, hay àöå bao nhiïu

con thaáo...

- AÂ, con baán cho quan lúán möåt bïn nheá! Thaáo ài röìi

quan cho tiïìn.

Trong luác cö aã luái huái thaáo möåt bïn quang thò nhaâ àiïìn chuã loá àêìu ra, àöi mùæt phong tònh ngùæm nghña khöng chúáp...

- Bêím con gaåt raå úã bïn àûúâng àoá aå.

http://ebooks.vdcmedia.com

- ÛÂ, àïí röìi quan cho tiïìn.

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

Vúâ tòm vñ da trong tuái aáo, nhaâ àiïìn chuã mùæt vêîn lùèng lú nhòn chõ nhaâ quï cho maäi àïën khi cêìm trong tay caái vñ röìi maâ vêîn khöng lêëy tiïìn ra vöåi, laåi hoãi:

- Con tñnh bao nhiïu?

- Bêím quan chaã mêëy tñ, quan cho mêëy xu cuäng àûúåc aå.

- Àûúåc lùæm! Con ngoan ngoaän lùæm, àïí ta thûúãng cho nhiïìu tiïìn! Con haäy lïn xe naây àïí quan àoáng cûãa khöng reát quan... Ta àang àïën tiïìm àêy.

Chõ nhaâ quï nhòn àïën nhûäng àïåm daå àeåp àeä, nhûäng chöî kïìn maå boáng nhoaáng, con buáp bï Nhêåt hay hay, treo úã bïn miïëng kñnh, ngoån àeân nhoã saáng choái loåi trïn noác xe, thêëy noá saåch seä quaá, sang troång quaá, khöng daám bûúác lïn. Nhûng maâ quan àaä vúái ra àõnh àoáng cûãa xe, chõ àaânh liïìu maâ bûúác lïn vêåy. Quan àoáng cûãa àaánh sêåp möåt caái röìi laåi hoãi:

- Thïë con laâm vêët vaã nhû thïë thò möîi ngaây àûúåc bao

nhiïu?

- Bêím chó àûúåc möîi ngaây saáu xu vaâ hai baát gaåo.

- Khöí nhó! Thïë àïí quan cho nùm àöìng con may aáo mùåc tïët nheá! Àêy naây, nùm caái giêëy baåc möåt àöìng àêëy, con àem vïì maâ mua nhiïu, mua xaä cho chöìng.

- Con xin quan lúán, caãm ún quan lúán.

http://ebooks.vdcmedia.com

- A, nhûng maâ con àaä coá chöìng röìi hay laâ chûa?

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

Chõ nhaâ quï cuái mùåt khöng àaáp, buöåc tiïìn vaâo thùæt lûng

xong àûáng lïn.

- Thöi laåy quan, quan cho con xuöëng keão hoå àúåi.

- ÊËy khoan àaä! Mùåt con taái ài thïë kia, kheáo khöng thò truáng phong röìi àoá, àïí quan lêëy cho möåt tõ dêìu trong naây maâ böi röìi vïì thò vïì.

Nhaâ àiïìn chuã noái xong lêëy úã aáo ra möåt loå gò nhoã, àïí àêìu ngoán tay vaâo miïång loå lùæc möåt caái, röìi quúâ tay vaâo traán chõ nhaâ quï. Chõ naây cûá àïí yïn vaâ co ro kheáp àöi àuâi laåi, keáo caái vaáy xuöëng.

...

- Giúâi úi! Con laåy öng, öng buöng con ra!

Gioång quan vêîn ngoåt ngaâo:

- Con im, khöng àûúåc cûúäng...

- Giúâi úi, laåy öng! Öng àûâng laâm haåi möåt àúâi töi!

- Im ngay! Quan seä cho nhiïìu tiïìn...

- Boã ra! AÁi.

- Im cho ngoan naâo...

- ÖËi giúâi àêët úi! ÖËi laâng nûúác...

Hai anh taâi xïë khön ngoan vaâ trung thaânh muöën aát nhûäng tiïëng êëy, cûá viïåc goä buáa thònh thònh vaâo möåt böå phêån naâo àoá trong àöång cú...

http://ebooks.vdcmedia.com

Maäi àïën luác öng àiïìn chuã ngöìi lïn bêåt àeân, chõ nhaâ quï vêîn nùçm àúâ trong xe, hai tay bûng mùåt, ngêët ài. Laäo naây

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

cuái xuöëng, hön möåt caái hön cuöëi cuâng, löi caái vaáy xuöëng, nhêëc chõ nhaâ quï ngöìi dêåy, múã cûãa xe maâ àêíy ngûúâi ta xuöëng...

- Thöi, con vïì vúái hoå mau lïn khöng hoå chúâ.

Chõ nhaâ quï bõ àuân ra thò ngöìi phõch xuöëng àêët, vêîn ruä ngûúâi ra khoác: “ÖËi cha meå úi! Öi cha meå...”. Laäo naây thaãn nhiïn àoáng sêåp cûãa laåi.

Röìi quaát hoãi:

- Xong chûa?

Hai anh taâi xïë cuöëng quñt goä möåt höìi nûäa röìi anh phuå treâo lïn múã cûãa thûã maáy. Chúåt coá tiïëng nöí ghï gúám cuãa möåt luä ngûúâi cuâng kïu möåt lûúåt:

- ÖËi laâng nûúác úi! ÖËi laâng nûúác úi! Ngûúâi ta giïët ngûúâi!!!

Nhaâ àiïìn chuã quay laåi nhòn thò àoá laâ mêëy ngûúâi àaân baâ àûáng caách xa xe, nhûng maâ chó kïu choaáng lïn thöi chûá khöng daám beán maãng àïën. Coân chõ nhaâ quï vûâa mêët tên tiïët thò vêîn ngöìi sïåt dûúái àêët, bïn caånh àöëng raå, maâ kïu, maâ rïn...

Àöång cú xe húi nöí sònh sònh.

Àùçng xa thêëy möåt höìi tuâ vaâ ruác lïn.

Caánh cûãa sêåp möåt caái, anh eát lïn nöët xe...

http://ebooks.vdcmedia.com

ÚÃ sau coá tiïëng laâo xaâo: - “Ta hay Têy? Ta hay Têy?” Nhaâ àiïìn chuã quay laåi lêìn nûäa thò àoá laâ möåt boån ngûúâi coá tay thûúác, aáo túi, quêìn xùæn goån, yá chûâng laâ boån tuêìn.

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

Xe bùæt àêìu tûâ tûâ chaåy...

Trûúác hai vïåt aánh saáng cuãa àeân pha thêëy hiïån ra möåt ngûúâi aáo têy cöåc, muä khaách bõt kñn tai, giaây trùæng àïë cao su, àûáng giûäa àûúâng giú hai tay ra chùæn xe, ra hiïåu bùæt dûâng laåi.

Anh taâi xïë ngûâng àaâ xe, quay nhòn chuã.

Laäo naây àiïìm nhiïn phaán:

- Cûá múã hïët maáy, töåi vaå àêu tao chõu!

http://ebooks.vdcmedia.com

Thïë laâ chiïëc xe húi cûá nhùçm caái boáng ngûúâi àûáng dang tay maâ àêm thùèng, theo caái töëc lûåc saáu mûúi cêy söë möåt giúâ.

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

http://ebooks.vdcmedia.com

Trong caái nhaâ gianh ba gian cuãa öng àöì Uêín, höm êëy coá àöng nghõt nhûäng khaách khûáa. Ngoaâi söë thên bùçng cöë hûäu àïën hoãi thùm cö Mõch bõ naån àïm trûúác, laåi coá caã boån lyá dõch trong laâng àïën thuác giuåc öng àöì thaão àún kiïån lïn trònh quan trïn. Baâ àöì phaãi nghó viïåc àöìng aáng àïí úã nhaâ bïëp nûúác thïët khaách. Mêëy baâ giaâ, mêëy cö gaái úã haâng xoám cuäng sang laâm giuáp, y nhû nhaâ coá giöî töí vêåy. Coân cö Mõch thò nùçm öëm liïåt giûúâng, song boån con giai trong laâng cûá haá möìm ra maâ cûúâi, sau khi àöìn àaåi nhau rùçng êëy laâ cö beá êëy laâm ra thïë cho àúä ngûúång àoá maâ thöi. Baâ Uêín àùåt lïn chiïëu möåt mêm àêìy nhûäng thõt caá röìi thò öng àöì xoa tay noái: “Bêím caác cuå thûúng töi laåi hoãi thùm chaáu vaâ lo viïåc cho thïë naây, thêåt caãm kñch quaá, vêåy xin múâi caác cuå duâng cúm ngay àêy cho tiïån àïí coân lïn quan keão cuå naâo cuäng laåi phaãi vïì nhaâ thò lñch kñch quaá”. Chûá “caác cuå” àêy chó öng chaánh höåi, öng phoá höåi, öng lyá trûúãng, öng phoá lyá, nghôa laâ mêëy öng tuöíi múái àöå 40 caã maâ thöi chûá khöng ai giaâ nua tuöíi taác gò, song öng àöì Uêín duâng löëi xûng hö êëy

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

laâ búãi caái têåp quaán úã chöën hûúng thön. Böën öng naây àaä ngöìi chïîm chïå böën goác giûúâng, nhûng chûa muöën cêìm àuäa vöåi, coân ra yá àúåi öng trûúng tuêìn, möåt ngûúâi anh em àöìng töng vúái... khöí chuã, luác êëy lïn huyïån trònh quan. Öng àöì naâi:

- Múâi böën cuå chaánh phoá cûá viïåc cho, röìi chuá chaáu thò vïì

ùn vúái töi cuäng àûúåc.

Böën öng kia coân duâng dùçng, may sao àaä thêëy möåt gioång

oang oaác tûâ ngoaâi cöíng tre:

- Thöi cûá viïåc kiïån ài laâ àûúåc!

Àoá laâ öng trûúng tuêìn àaä vïì. Moåi ngûúâi xuám laåi hoãi han, öìn aâo àïën nöîi khöng coân ai nghe hiïíu ai muöën noái gò nûäa.

Öng Trûúng tuêìn lïn hoåp cöî, röìi sau möåt höìi múâi moåc

nhau laâo xaâo, múái kõp noái raânh roåt cho caã nhaâ nghe:

- Töi vaâo hêìu cuå laåi, kïí hïët àêìu àuöi thò cuå vöåi thûa lïn quan, vaâ quan baão bêy giúâ baác àöì töi coá thïí àïå àún kiïån keã vö danh, maâ riïng töi thò thay mùåt cho caã laâng maâ rêët coá thïí kiïån caái öng chuã naâo àoá, úã chöî chiïëc ö tö êëy, sao thêëy hiïåu laåi khöng dûâng. Quan baão cûá laâm àún cho raânh maåch thò coá thïí võn vaâo cúá suyát nûäa xe àeâ phaãi ngûúâi maâ buöåc chuã xe vaâo töåi mûu saát àûúåc. Quan huyïån laâ ngûúâi tên hoåc, xem ra yá söët sùæng vïì viïåc naây lùæm, chùæc thïë naâo quan cuäng xeát xûã rêët cöng minh.

http://ebooks.vdcmedia.com

Öng chaánh höåi vöî àuâi rêët maånh, muáa tay noái:

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

- Caái kiïån naây thïë naâo cuäng phaãi àûúåc! Vò rùçng àiïìu can hïå laâ biïín söë xe thò nom thêëy röìi, coá phaãi khöng, öng Trûúng?

Öng Trûúng ngêìn ngûâ maâ rùçng:

- Nhúá thoang thoaáng thöi aå. Luác êëy töi cuäng höët hoaãng lùæm, khöng biïët laâ söë xe thò: hai vaån böën nghòn taám trùm bêíy mûúi nhùm, hay laâ hai vaån böën nghòn taám trùm mûúâi lùm.

Öng lyá trûúãng trêìm tônh laâm ra mònh hiïíu phaáp luêåt:

- Mònh coá nhúá àñch xaác thò haäy khai söë xe. Bùçng mú höì thò thaâ kiïån keã vö danh coân hún, keão khöng nhúä truâng söë xe cuãa möåt ngûúâi naâo khaác thò röìi khöën caã àêëy.

Nhûng öng phoá höåi tûác khùæc nöíi giêån maâ rùçng:

- Viïåc gò maâ khöën caã? Öng baão viïåc gò maâ khöën caã? Töi thò töi tûúãng nïëu öng Trûúng àaä nhòn thêëy nhû thïë thò cûá viïåc khai trong àún caã hai söë xe, maâ khöng roä àñch xaác laâ söë naâo! Coá phaãi thïë khöng, húã caác cuå? Ta chó nhêìm maâ khöng roä laâ con 7 hay con söë 1 maâ thöi! Ta cûá viïåc khai nhû thïë, àïí nhaâ chûác traách tiïån àiïìu tra chûá viïåc gò maâ súå!

Öng phoá lyá ngùn laåi:

http://ebooks.vdcmedia.com

- Thöi ài, ngöå nhúä quan trïn khiïín traách öng Trûúng, laâm sao ài tuêìn maâ gùåp viïåc nhû thïë, coá möåt haâng söë xe cuäng khöng nhúá, thò coá phaãi khöí caã khöng? Caái àiïìu êëy ta phaãi suy nghô lùæm múái àûúåc.

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

Noái röìi thò öng naây tûâ töën roát àêìy nùm cöëc rûúåu. Nùm öng múâi nhau, ngûãa cöí nöëc möåt húi caån àoaån öng chaánh höåi xùæn tay aáo, giú möåt quaã àêëm lïn trêìn nhaâ hùng haái noái:

- Thöi caác öng khöng phaãi baân ra taán vaâo! Noái lùæm chó naát chuyïån! Öng Trûúng luác êëy maâ khöng nhanh chên chaåy neá sang möåt bïn àûúâng thò têët mêët maång röìi, têët nhiïn àïën quan thöëng sûá ài nûäa cuäng khöng núä naâo bùæt öng ta phaãi nhúá kyä söë xe... Vêåy thò ta cûá kiïån! Maâ thùçng chaánh naây xin thïì vúái caã laâng naây, nïëu thùçng chaánh naây khöng kiïån nöíi caái thùçng cha dêm aác naâo àoá, thò thùçng chaánh naây àem meå noá triïån àöìng maâ lïn traã laåi quan trïn.

Mêëy chuåc ngûúâi quêy quêìn nhau trong gian nhaâ, ai cuäng taái mùåt ài vò kñnh phuåc, khöng ai daám noái gò nûäa. Öng chaánh àûáng lïn, cao lïnh khïnh giûäa àûúâng, laåi muáa tay maâ rùçng:

- Khöng thò nhuåc lùæm, xêëu höí lùæm! Maâ nhuåc cho caã

laâng! Nhuåc cho caã caái laâng naây, caác cuå àaä biïët chûa?

Cûã chó êëy laâm cho öng àöì Uêín cuäng àêm ra súå xanh

mùæt. Öng àöì ngùn möåt caách vö nghôa lyá thïë naây:

- Thöi, cuå chaánh! Xin cuå àûâng noáng naãy quaá thïë. Viïåc àaä xaãy ra röìi, ta cûá bònh tônh maâ nghô àïën viïåc thaão àún kiïån röìi sûãa soaån vaâo quan.

http://ebooks.vdcmedia.com

Möåt ngûúâi hoãi:

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

- AÂ, thïë nhûng maâ quan truyïìn thïë naâo? Quan coá baão

gò öng Trûúng àêëy khöng?

Öng Trûúng húán húã àaáp möåt caách sung sûúáng:

- Coá lùæm chûá! Quan baão töi rùçng: muöën kiïån hay khöng thò tuây, nhûng maâ cûá baão thùçng chaánh höåi vúái thùçng lyá trûúãng lïn àêy tao baão. Quan laåi baão thïm phaãi giûä cêín thêån 5 caái giêëy baåc möåt àöìng maâ laäo chuã xe êëy àûa cho con Mõch thò múái coá tang chûáng àûúåc. A, baác àöì, thïë caái söë tiïìn êëy àêu? Àûâng coá tiïu ài mêët àêëy nheá!

- Khöng, tuy nhaâ töi luác naâo cuäng tuáng thêåt nhûng maâ

ai laåi tiïu nhû thïë?

Giûäa luác êëy, baâ àöì Uêín múã phoâng con gaái ra, sûng mùåt

lïn maâ cûå öng trûúng tuêìn:

- Naây, töi xin öng! Öng khinh bó nhaâ töi vûâa vûâa chûá! Töi ngheâo thûåc àêëy, nhûng khöng khi naâo laåi khöën naån àïën nhû thïë àêu! Töi chûa àïën luác phaãi cho con gaái töi ài laâm àô! Duâ sao ài nûäa thò con giai töi cuäng vêîn gûãi cho töi möîi thaáng möåt söë tiïìn.

Öng àöì nhaãy lïn mùåt àêët, nhû giêîm phaãi àöëng kiïën lûãa,

tru treáo:

- Thöi ài, töi xin con gaái giaâ! Con gaái giaâ àûâng coá thïm àiïìu àeã chuyïån, khöng coá maâ töi àiïn tiïët lïn bêy giúâ àêëy.

http://ebooks.vdcmedia.com

Tûâ buöìng bïn caånh cuäng thêëy gioång cuãa cö Mõch:

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

- Khöí lùæm u úi! Con sung sûúáng gò maâ u coân phaãi lùæm

nhúâi, lùæm àiïìu nhû thïë nûäa!

ÊËy thïë laâ öìn aâo lïn möåt höìi. Möîi ngûúâi vaâo möåt lúâi, thaânh thûã nhaâ nhû laâ coá cuöåc loaån àaã. Sau nûãa giúâ vúä chúå, keã khuyïn can laåi to tiïëng hún keã gêy sûå, haâng chuåc caái möìm àaân öng àaân baâ, giaâ vaâ treã, phên beâ keáo àaãng nhau maâ noái khaáy nhau, choåc tûác nhau. Öng chaánh höåi phaãi vúá lêëy möåt caái gêåy maâ rùçng:

- Thöi caã àêëy nheá! Cêëm khöng ai àûúåc noái nûãa nhúâi àêëy, keão khöng coá maâ thùçng naây phang caã cho möåt lûúåt chûá chùèng tûâ ai àêu! Laåi khöng biïët ngûúâi ta bêån? Laåi khöng biïët ngûúâi ta chó chöëc nûäa laâ phaãi lïn quan aâ? Cuát caã ài cho caác cuå laâm viïåc!

Sau cêu haát cai quyïìn êëy, laåi nghe thêëy tiïëng “lïn quan”, thò khöng möåt ai daám noái gò nûäa. Quaá nûãa ngûúâi laâng ruã nhau len leát ra vïì. Baâ àöì vaâo phoâng con gaái, lùång im. Saáu ngûúâi kia doån giûúâng doån baân röìi öng àöì nùçm boâ ra thaão àún kiïån.

Öng lyá trûúãng noái:

- Caái kiïån naây to lùæm! Töi khöng àûúåc muåc kñch nïn khöng daám chùæc nhûng maâ cûá theo nhû lúâi baác Trûúng noái thò dïî thûúâng chuã xe laâ laäo Nghõ Haách úã tónh miïìn trïn êëy chûá chùèng phaãi xa laå àêu!

- Thùçng cha coá hai chuåc con vúå leä trong àöìn àiïìn êëy aâ?

http://ebooks.vdcmedia.com

- Phaãi.

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

- Caái thùçng cha boã baä rûúåu vaâo ruöång lûúng dên röìi baáo nhaâ àoan vaâ chó búãi möåt thuã àoaån êëy àaä têåu àûúåc ba trùm mêîu ruöång rêët reã tiïìn êëy aâ?

- Chñnh thïë.

- Caái thùçng cha àöåc aác àaánh chïët ngûúâi laâm röìi vûát xaác

ngûúâi ta xuöëng giïëng, maâ khai ngûúâi ta tûå tûã êëy aâ?

- Noá àêëy?

- Thïë naâo? Thïë thò phaãi kiïån cho noá boã meå noá ài chûá?

Öng Lyá bònh tônh àaáp öng Chaánh:

- Naâo biïët laâ röìi noá boã meå hay chuáng mònh boã meå!

Öng àöì vûát buát xuöëng chiïëu, ngöìi lïn maâ rùçng.

- Öng noái àïën choá cuäng khöng nghe àûúåc.

Öng Lyá vêîn bònh tônh möåt caách khaã öë:

- Choá khöng nghe àûúåc nhûng maâ töi nghe àûúåc! Àêy nheá: laäo nghõ êëy coá nùm trùm mêîu àöìn àiïìn trïn tónh naây, möåt caái moã than úã Quaãng Yïn naây, ba chuåc noác nhaâ têy úã Haâ Nöåi, böën chuåc noác nhaâ nûäa úã Haãi Phoâng naây, baåc nhaâ noá cûá goåi gaâ ùn khöng hïët, vêåy öng coá àuã tiïìn choåi nhau vúái noá khöng? Vö phuác thúâi àaáo tuång àònh öng aå.

Öng phoá höåi cûå öng lyá:

- Chaã nheä noá hiïëp con gaái laâng maâ khöng kiïån aâ? Sao

http://ebooks.vdcmedia.com

öng cûá baân ngang thïë?

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

- Töi khöng baân ngang maâ cuäng khöng ngùn trúã gò ai hïët. Ai coá tiïìn coá sûác cûá viïåc theo kiïån. Nhûng töi mong rùçng cûá àïí öng àöì kiïån vïì con gaái öng êëy bõ hiïëp maâ thöi.

Öng chaánh ngöìi lïn ngay ngùæn maâ rùçng:

- AÂ, thïë maâ luác naäy öng cûá tûå do ngöìi vaâo àaánh cheán! Öng tûúãng cuå àöì laâm bûäa rûúåu êëy àïí cho öng ùn khöng àêëy aâ? Öng phaãi biïët nghôa lyá caái mêm rûúåu êëy múái àûúåc chûá!

- Thöi, öng say röìi, töi khöng daám noái nûäa.

- Öng baão ai say? Öng baão ai say?

- Kòa, chïët chûãa kòa! Sao laåi thïë, hai öng?

- Töi chó muöën baão möåt mònh öng àöì kiïån thöi cuäng àuã, chûá khöng viïåc gò maâ phaãi coá caã laá àún cuãa laâng cuäng àûáng kiïån. Trûúng tuêìn khöng chïët cheåt thò khöng viïåc gò àïën laâng, maâ caã laâng phaãi àûáng kiïån. Tûå nhiïn trïu ngûúâi ta àïí röìi ngûúâi ta thuâ cho caã luä êëy aâ?

- Thïë öng coá biïët quan truyïìn ra sao khöng?

- Mùåc! Öng quyïët khöng kyá vaâo àún.

- Öng mùåc thò kïå öng? Àêy coá böën ngûúâi kyá röìi. Chaánh höåi, phoá höåi, phoá lyá, trûúng tuêìn, kyá caã röìi. Coân öng laâ lyá trûúãng maâ khöng kyá thò cuäng khöng ai cêìn. Öng laâ àöì heân nhaát! Öng khöng muöën lïn quan thò öng vïì ài.

http://ebooks.vdcmedia.com

Tuy thïë, öng lyá trûúãng cuäng khöng vïì. Öng cûá ngöìi nguyïn chöî, chúâ cho àïën nûãa giúâ sau khi hai laá àún kiïån

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

thaão xong röìi thò öng cuäng kyá. Moåi ngûúâi àïìu àûúåc bùçng loâng thò laåi àïën lûúåt baâ àöì Uêín ra ngùn:

- Thöi, caác cuå aå! Naâo biïët röìi coá ùn thua gò khöng maâ kiïån vúái tuång, röìi nay quan goåi, mai quan goåi, chó töí mêët caã cöng viïåc laâm ùn. Phûúng ngön àaä coá cêu: Vö phuác àaáo tuång àònh.

Öng àöì phaãi laâm êìm ô lïn möåt höìi nûäa röìi ngûúâi ta múái

quyïët àõnh keáo nhau lïn quan.

Laâng Quyânh Thön caách xa huyïån lyå chûâng mûúâi cêy söë. Baâ àöì Uêín phaãi múã caái hoâm khoáa chuöng lêëy nöët ba àöìng baåc chinh ra trao öng àöì. Àoá laâ caã vöën liïëng cuãa möåt caái gia àònh cuãa möåt thêìy àöì coá dûúái caái roi mêy cuãa mònh, àuáng saáu àûáa treã thuöåc haång nûãa ngûúâi, nûãa ngúåm, vaâ nûãa àûúâi ûúi. Tiïìn xe phaáo maâ thûâa thò chùèng kïí, chûá nïëu laåi ùn hïët vaâo chöî êëy thò röìi ngûúâi ta khöng biïët tröng vaâo àêu maâ ùn cho àïën tïët nguyïn àaán.

Thõ Mõch àaä phaãi gùæng gûúång ngöìi dêåy...

Àïën luác thêëy meå thuác giuåc, cö beá phaãi mùåc àïën caái aáo böng, caái quêìn thêm laâ nhûäng caái àïí daânh riïng cho ngaây àònh àaám. Cö Mõch tuy nghe thêëy baão lïn àïí quan khaám, nhûng chûa hiïíu khaám laâ thïë naâo. Cho nïn cö cûá viïåc theo meå ra ài.

http://ebooks.vdcmedia.com

Caã boån löi thöi, löëc thöëc, keáo nhau ra khoãi laâng. Trûúác nhûäng cùåp mùæt toeát maâ coân toâ moâ cuãa boån giai laâng, trûúác nhûäng caái möìm cûúâi rêët khaã öë, cö Mõch cuái gêìm mùåt xuöëng

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

àêët, võn vaâo tay meå maâ ài. Coân baâ àöì thò coi böå àùm àùm, chiïu chiïu cuãa möåt tñn àöì àaåo Gia tö, ài vaâo caái haâng seä dêîn lïn cêy thêåp tûå, hoùåc seä bõ chïët cheám úã thúâi vua Minh Mïånh vêåy.

Qua möåt caánh àöìng ngoát hai cêy söë múái thêëy àûúâng caái quan. Lïn chöî möåt caái quaán maái gianh röìi, öng chaánh höåi múâi caã boån nghó chên àïí cho möåt anh phu xe ài goåi thïm mêëy caái xe khaác nûäa àïën cho àuã.

Taám ngûúâi coân ngöìi chúâ thò thêëy tûâ xa tiïën àïën möåt thiïëu niïn aáo sa tanh, giêìy ban, khùn lûúåt, aáo daå khoaác ngoaâi, tröng sang troång lùæm. Thiïëu niïn tiïën àïën chöî taám ngûúâi, nghiïng àêìu chaâo caã luä maâ rùçng:

- Töi hoãi thùm caác öng coá phaãi laâng coá öng àöì Uêín daåy hoåc thò chñnh laâ caái rùång tre àêy kia röìi, coá phaãi khöng aå?

- Phaãi àêëy. Nhûng maâ ngaâi tòm ai trong laâng?

Lúâi öng àöì hoãi.

- Töi muöën tòm chñnh öng àöì.

- Àïí coá viïåc gò thïë aå?

- Nguyïn töi laâ phoáng viïn möåt nhaâ baáo...

- Bêím thïë sao nûäa aå?

- Töi thêëy àöìn àïm qua, hònh nhû coá möåt viïåc chùèng

may xêíy ra cho con gaái öng àöì.

http://ebooks.vdcmedia.com

- Thïë ngaâi úã baáo naâo vêåy?

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

- Töi giuáp viïåc cho möåt túâ baáo tïn laâ Lûúäng kyâ, nghôa laâ

möåt túâ baáo haâng ngaây to nhêët Àöng Dûúng.

Öng chaánh höåi söët ruöåt noái phùng ngay:

- Caác öng nhaâ baáo hoãi chuyïån àïí lêëy tin chûá coân laâm gò nûäa! Öng nhêån quaách ài cho coá àûúåc khöng! Chñnh öng àöì Uêín àêëy ngaâi aå. Chuáng töi laâ lyá dõch trong laâng cuâng öng êëy ài lïn quan àêy.

Thiïëu niïn nghiïm gioång:

- Nïëu viïåc laâ àñch xaác thò chuáng töi xin hïët sûác cöng kñch keã laâm bêåy, maâ bïnh vûåc ngûúâi yïëu thïë, mùåc loâng keã laâm bêåy, laâ ngûúâi quyïìn thïë nhû thïë naâo.

Giûäa luác êëy, anh phu xe àaä ài goåi thïm àûúåc hai chiïëc

xe.

Öng àöì Uêín hoãi thiïëu niïn:

- Thïë ngaâi laâ ngûúâi úã Haâ Nöåi vïì hay laâ ngûúâi vuâng naây?

- Töi laâ con öng chuã ty rûúåu úã ngay huyïån.

- ÖÌ thïë thò hay lùæm, múâi ngaâi lïn xe vïì huyïån, chuáng

ta chuáng ta chuyïån troâ úã doåc àûúâng.

Têët caã coá ba caái xe maâ nhûäng chñn ngûúâi. Anh phu kïu chó goåi vïì àûúåc coá thïë thöi caã boån àaânh phaãi ngöìi ba ngûúâi möåt xe. Caái xe cuöëi cuâng keáo öng àöì, baâ àöì vaâ cö Mõch.

http://ebooks.vdcmedia.com

Caái àaám rûúác ngoaån muåc êëy bùæt àêìu khúãi haânh. Ba anh phu xe cùæm cöí keáo... Cuâng àûúâng, ngûúâi ta thêëy öng chaánh höåi vaâ nhaâ viïët baáo laâ hai ngûúâi coá nhûäng gioång huâng höìn,

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

hïët loâng vò nûúác vò dên. Sau möåt giúâ àöìng höì thò àïën huyïån.

Huyïån Cuác Lêm úã vaâo chöën êëy quang caãnh cuäng nhû trùm nghòn huyïån khaác. ÚÃ möåt phöë keáo daâi hai bïn àûúâng quan löå, huyïån coá nhaâ bûu àiïån, nhaâ thûúng, nhaâ àoan vaâ möåt nhaâ lö cöët. Phöë xaá lú thú möåt ñt nhaâ gaåch hai têìng giûäa nhûäng caái nhaâ gianh.

Àïën cûãa huyïån, böën tay lyá dõch trong laâng noái gò vúái baác lñnh khöë xanh, àïí cho baác naây chaåy vaâo möåt luác röìi chaåy ra baão:

- Quan cho vaâo caã!

Quan huyïån coân treã lùæm, tröng chó múái ngoaâi hai mûúi

tuöíi thöi, àûúng ngöìi cùåm cuåi viïët.

Böën öng lyá dõch vûâa phuã phuåc dûúái àêët, quan àaä giú tay

ngùn:

- Thöi, ta tha cho!

Viïn àïì laåi roán reán àïí hai laá àún trïn baân. Quan cuái xuöëng àoåc àún. Sûå im lùång trong huyïån àûúâng khiïën cho quan caâng oai vïå lùæm. Böîng quan ngûâng laåi, hêët haâm baão möåt lñnh lïå:

- Dùæt hai ngûúâi àaân baâ kia sang nhaâ thûúng àïí quan

àöëc khaám nghiïåm!

Tïn lñnh lïå ra hiïåu cho baâ àöì vaâ cö Mõch laåi quay ra àïí

http://ebooks.vdcmedia.com

theo goát mònh.

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

Quan xem àún möåt luác röìi ngêíng àêìu lïn hoãi:

- Thïë caác thêìy lyá dõch phaãi goåi ba baâ giaâ vúái öng cuå gaánh raå êëy lïn àêy kyá vaâo àún laâm chûáng nheá? Chiïìu ngaây mai thò lïn caã àêy, hiïíu chûa?

Boån lyá dõch giêåm daå vang huyïån àûúâng. Vûâa luác naây thêëy viïn cai lïå tûâ ngoaâi nhanh nheån leãn ài vaâo àïí lïn baân giêëy quan möåt têëm danh thiïëp:

Taå Àònh Haách Bùæc Kyâ Nhên dên àaåi biïíu.

Quan trêìm ngêm möåt laát, hoãi:

- Trong boån naây ai laâ trûúng tuêìn Quyânh Thön?

Baác trûúng xñch ra, kïu:

- Bêím con,

Quan kheä baão:

- Thûã vúâ ra xem coá phaãi chñnh caái ö tö êëy khöng röìi laåi

vaâo àêy.

Baác trûúng ra cûãa huyïån àûúâng möåt laát röìi quay vaâo,

kïu lïn:

- Bêím quan lúán, chñnh àêëy aå.

Quan phaán:

http://ebooks.vdcmedia.com

- Lïå àêu! Dùæt boån naây ra cûãa sau huyïån maâ cho vïì. Lyá dõch thò röìi chiïìu mai phaãi viïån àuã chûáng taá àïën. Coân anh cai thò ra baão rùçng quan töi cho vaâo.

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

Ba phuát sau, khi boån öng àöì Uêín àaä thaão ra röìi thò quan huyïån chó thêëy möåt ngûúâi àaân baâ, möåt myä nhên nûäa, quêìn aáo tên thúâi, sang troång bïå vïå, bûúác vaâo, cûúâi noái rêët tûå nhiïn maâ rùçng:

http://ebooks.vdcmedia.com

- Laåy quan lúán aå! Chuáng töi phaãi duâng thiïëp cuãa öng nghõ töi thò chùæc quan múái cho vaâo ngay. Vêåy xin löîi quan lúán nheá! Töi thay mùåt öng nghõ Haách töi, àïën thûa vúái quan lúán möåt chuyïån riïng... Thïë ngaâi coá bùçng loâng tiïëp töi khöng naâo?

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

III

http://ebooks.vdcmedia.com

Caái êëp cuãa nhaâ triïåu phuá Taå Àònh Haách thêåt laâ àöì söå nhêët tónh, àïën dinh quan Cöng sûá cuäng khöng to taát bùçng. ÊËp úã caách tónh lyå nùm cêy söë, laâm trïn möåt ngoån àöìi cao möåt trùm thûúác, diïån tñch ûúác àöå mûúâi mêîu ta. Chung quanh êëp, nghôa laâ sûúân àöìi, thò giöìng toaân möåt giöëng caâ phï, khiïën cho khaách böå haânh tûâ àùçng xa àaä thêëy möåt quaã nuái nhoã xanh àen maâ trïn ngoån laâ ba toâa nhaâ têy, toâa giûäa thò ba têìng, hai toâa bïn thò hai têìng, tröng kiïn cöë vaâ oai nghiïm nhû möåt traåi binh vêåy. Àiïím lú thú bïn caånh nhûäng toâa nhaâ êëy, laâ nhûäng cêy gaåo, cêy muöîm cöí thuå, nhûäng cêy ngö àöìng vaâ nhûäng cêy thöng. Chung quanh ba toâa nhaâ coá vûúân hoa thò laâ möåt voâng troân raâo gùng cao túái hai àêìu ngûúâi vaâ daây àöå hai thûúác. Cöìng chñnh cuãa êëp, xêy bùçng xi mùng cöët sùæt, laâ möåt caái thïí mön kiïíu Nhêåt Baãn trïn coá àïì böën chûä noá toã roä caái linh höìn öng chuã: Tiïíu vaån trûúâng thaânh. Tûâ cöíng êëp, nghôa laâ tûâ lûng chûâng àöìi maâ xuöëng àïën àûúâng quan löå, thò coá möåt

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

con àûúâng nhoã cuäng raãi àaá vaâ àöí nhûåa kyä caâng cuäng nhû àûúâng thuöåc àõa.

Trong êëp caái gò cuäng ngùn nùæp lùæm. Trûúác caái toâa nhaâ ba têìng maâ ngûúâi ta phaãi leo lïn bùçng mûúâi saáu bûåc thïìm àaá laâ caái sên röång raãi cuöåi, coá nhûäng luöëng hoa hoùåc coã toác tiïn, coá möåt caái bïí troân xêy nïìn xi mùng sêu ba thûúác, maâ chung quanh laâ möåt àûúâng lan can göî chaåm vaâ sún son thiïëp vaâng. Trong bïí thaã sen, vò bïí luác naâo cuäng nhiïìu nûúác. Ba àûúâng maáng keäm bùæt chung quanh maái ba toâa nhaâ röìi ùn ngêìm dûúái lúáp cuöåc úã sên dêîn nûúác mûa vaâo bïí. Chung quanh bïí laâ möåt lûúåt liïîu yïíu àiïåu nhû nhûäng thiïëu nûä àûáng xoäa toác chêu àêìu nhòn xuöëng mùåt nûúác. Caách ba göëc liïîu möåt, laåi coá möåt caái ghïë àaá nhû úã nhûäng cöng viïn. Caách nùm goác möåt, laåi coá möåt chuöìng chim, àêìy nhûäng con vaânh khuyïn, ri ca, bay úã trïn àïí cho möåt àöi trô, löng àuöi daâi lï thï tûâ töën ài laåi úã dûúái. Nhûäng luöëng hoa àïìu àùæp theo nhûäng hònh veä kyã haâ hoåc: troân, baán nguyïåt, luåc lùng. Nhûäng cêy hoa têy, ta, vaâ taâu, trong nhûäng luöëng hoa, àïìu giöëng thaânh nhûäng hònh chûä hó, chûä thoå, hoùåc nhûäng chûä T.À.H laâ nhûäng chûä àêìu vïì tïn hoå nhaâ àaåi phuá. Nhûäng caái àön sûá hònh tröëng, hònh voi phuåc, baây raãi raác trong caái sên trûúác, cuäng àaä vaâo söë hai trùm.

http://ebooks.vdcmedia.com

Sau toâa nhaâ ba têìng laâ sên coã coá loaáng thoaáng nhûäng cêy cau vaâ thöng. Giûäa sên laâ möåt caái nhaâ giöëng nhû nhaâ keân caác tónh, maái bùçng àaá àen trïn taám cöåt hònh baát giaác,

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

trïn noác coá ba chûä haán: Nghinh phong àònh... Trong Nghinh phong àònh sùén coá baân ghïë àïí chuã nhên giaãi khaát vúái khaách khûáa, vaâo nhûäng ngaây heâ noáng nûåc.

Tûâ caái sên naây ài maäi vaâo nùm trùm thûúác nûäa àïën möåt khu böën gian nhaâ gaåch möåt têìng, xêy bïn caånh möåt caái sên troân, raâo bùçng lûúái theáp, bïn trong inh oãi nhûäng tiïëng gaâ Nhêåt Baãn, gaâ têy... Böën gian nhaâ êëy laâ chöî nuöi lúån, boâ, dï, thoã vaâ laâ chöî úã cuãa nhûäng anh bïëp, thúå vûúân. Tûâ khu naây laåi ài hai trùm thûúác nûäa thò àïën möåt núi cêy cöëi um tuâm phaãng phêët nhû lùng. Giûäa àaám laá xanh rêåm raåp êëy, nhoi lïn möåt caái sinh phêìn bùçng cêím thaåch, löëi baâi trñ vaâ kiïën truác theo kiïíu Xiïm La, àïí mai sau chuã nhên gûãi nùæm xûúng taân.

Xem löëi ùn úã nhû vêåy thò thêåt laâ àïë vûúng. Laâ vò riïng caái toâa nhaâ ba têìng úã giûäa êëp thò têìng dûúái laâ phoâng khaách, têìng gaác nhò laâ phoâng ùn, maâ gaác ba múái laâ chöî laâm viïåc vaâ phoâng nghó cuãa nhaâ tû baãn. Coân hai toâa nhaâ hai têìng úã hai bïn thò möåt laâ àïí cho gia àònh hoå maåc, hoùåc caác baån thên àïën ùn úã, vaâ möåt nûäa laâ nhaâ túâ, nhûäng phoâng nguã àöì àaåc rêët sang troång nhûng maâ chó àïì phoâng xa. Thaânh thûã boån gia nhên göìm coá quaãn gia, taâi xïë, thû kyá êëp, àïìu àûúåc mùåc sûác tung hoaânh nhû nhûäng ngûúâi nhaâ cuãa öng chuã.

http://ebooks.vdcmedia.com

Toám laåi möåt cêu thò êëp Tiïíu vaån trûúng thanh laâ möåt toâa lêu àaâi hùèn hoi, vò caách ùn úã cuãa chuã nhên khiïën ta

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

phaãi tûúãng tûúång àïën caách ùn úã cuãa nhûäng võ cöng hêìu, khanh tûúáng, trong nhûäng tiïíu thuyïët Taâu vêåy.

Buöíi saáng höm êëy, mûúâi möåt cö naâng hêìu cuãa nhaâ triïåu phuá, khöng phaãi ài coi àöìn àiïìn. Böën höm trûúác, Taå Àònh Haách, trûúác khi ra ài, vaâo luác àïm khuya, coá noái vúái mêëy ngûúâi rùçng seä khöng coá mùåt úã êëp àöå möåt tuêìn lïî, vò sau khi vïì Haâ Nöåi mûâng öng baån töíng àöëc thò seä xuöëng Haãi Phoâng coá viïåc vúái baâ caã, röìi tiïån àûúâng ài thùm moã úã Quaãng Yïn. Vêåy maâ múái saáng höm nay laåi coá möåt bûác àiïån tñn àaánh vïì rùçng nöåi chiïìu nay thò “quan” vïì, nïn chó mûúâi möåt cö aã kia laåi àûúåc úã nhaâ sûãa soaån hêìu haå möåt öng chöìng maâ hoå khiïëp súå nhû möåt võ baåo chuáa. Vò chung möîi ngûúâi àïìu coá möåt caái tiïíu sûã vïì nhên duyïn kyâ laå vaâ àùåc biïåt caã, nïn ai cuäng hiïíu roä caái àõa võ cuãa mònh, thêåt chaã khaác àõa võ cuãa möåt cung phi, mùåc loâng hoå khöng laâ cung phi. Thöi thò ai cuäng hïët sûác tûå tö luåc chuöët höìng, chiïìu chuöång nõnh hoát àûác lang quên, ngoä hêìu àûúåc vúái luön thò àaä àuã laâ hên haånh. Ngaây thò hoå laâ nhûäng tay quaãn gia àöìn àiïìn cuãa öng chuã. Àïm àïën hoå laâ vúå... Maâ nhûäng ngaây chùèng may maâ baâ caã úã Caãng vïì thùm thò hoå chó laâ nhûäng ngûúâi ài haái cheâ, ài giöìng caâ phï, lûúng möîi ngaây möîi ngûúâi àûúåc 15 xu. Caách cû xûã vaâ ùn úã cuãa hoå trong êëp, thêåt giöëng vúái caái àúâi cuãa nhûäng cö aã àaâo.

http://ebooks.vdcmedia.com

Trong söë mûúâi möåt cö êëy, coá taám cö gaái quï möåt trùm phêìn trùm, vaâ ba cö laâ gaái giang höì lûúåm lùåt, sau mêëy

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

cuöåc daå yïën úã Haâ Nöåi, Nam Àõnh, hoùåc Haãi Phoâng cuãa nhaâ tû baãn, coá mûúâi cö àûúåc öng chuã àùåt tïn cho laâ: Phuá, Quyá, Thoå, Khang, Ninh, Nhên, Nghôa, Lïî, Trñ, Tñn. Coân möåt muå, traåc àöå 40 tuöíi, giaám àöëc boån êëy vaâ giûä chòa khoáa keát trong nhaâ, chi lûúng cho thúå gùåt vaâ gia nhên, nghôa laâ ngûúâi àûúåc öng àiïìn chuã tin cêåy nhêët, thò vêîn giûä nguyïn tïn cuä laâ cö Kiïím, nguyïn xûa cö naây àaä lêëy möåt öng têy kiïím lêm möåt àïm, öng Nghõ Haách xuöëng Caãng, trong möåt luác röîi viïåc, àaä àïën möåt khaách saån noå thuï buöìng. Thùçng höìi sùm goåi àïën Kiïím lêm phu nhên. Thïë röìi thò... Ñt lêu vïì sau, cö Kiïím vïì laâm cö naâng hêìu caã cuãa quan nghõ.

- Gúám chûãa kòa! Caác baâ lúán coân ûúân xaác ra maäi thïë! Dêåy

ài thöi chûá! Quan cuäng sùæp vïì röìi àêëy!

Tay cêìm möåt chuâm chòa khoáa, toác vêën trêìn, chên deáp dûâa quai nhung, co ro trong möåt caái aáo len rêët àeåp, cö Kiïím noái doäng nhû vêåy, röìi àûáng sûâng sûäng trûúác cûãa phoâng, möåt caái phoâng röång raäi coá kï taám caái giûúâng têy göî, chên maân àuã caã nhû trong möåt caái phoâng höå sinh. Luác êëy cuäng chó coân coá vaâi ba cö nùçm nguã li bò thöi, song caái tñnh noái chuâm noái lúáp laâ thoái quen cuãa cö Kiïím. Tûác thò cö Tñn vuâng dêåy, sang caái giûúâng bïn caånh àêåp vaâo nhûäng àöëng chùn böng böìm böåp maâ rùçng:

- Caác chõ úi, quaá ngoå röìi maâ quan cuäng sùæp vïì röìi dêåy

http://ebooks.vdcmedia.com

ài, mau lïn!

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

Luác êëy cö Quñ, cö Ninh, cö Nhên àaä ngöìi trûúác baân keã chaãi àêìu, keã àaánh phêën. Coân cö Phuá, cö Thoå, cö Trñ thò vêîn uïí oaãi trong chùn vúái mêëy túâ baáo, mêëy cuöën truyïån ngön tònh. Riïng coá cö Lïî, möåt cö mùåt tröng ngêy thú coá caái veã àeåp nêu söìng thò ngöìi riïng biïåt möåt caái baân vaâ àûúng hoåc: e o eo, ïu ïu, iu ui...

Thêëy coá ngûúâi goåi, cö Khang vaâ cö Nghôa tung chùn ngöìi lïn ngaáp daâi maâ rùçng: “Höm nay coá phaãi laâm luång gò àêu maâ phaãi dêåy súám?”

Cö Kiïím laånh luâng:

- Thûa hai baâ lúán, cuäng khöng súám laâ mêëy nûäa àêu aå.

Nghe thêëy vêåy, hai cö ngöìi nhoãm lïn. Mûúâi lùm phuát sau, caãnh tûúång trong phoâng àöíi hùèn. Àoá laâ nhûäng caái quêìn trùæng, aáo di lï, aáo len, khùn nhung, thùæt lûng hoa àaâo, vaâ nhûäng deáp quai nhung hoaåt àöång trong phoâng trûúác nhûäng caái tuã aáo, baân rûãa mùåt, - khöng khñ möåt nhaâ aã àaâo, luác àaä àïën giúâ trang àiïím, àúåi khaách laâng chúi. Nïëu chuã nhên maâ úã nhaâ thò duâ sao cuäng phaãi sùén coá àaân baâ àïí chuã nhên öng sai baão viïåc vùåt, hoùåc ngûáa möìm thò hön möåt caái, ngûáa tay thò súâ soaång möåt caái cêëu veáo möåt caái...

Cö Kiïím laåi àûáng bïn caånh cö Lïî, kheä hoãi:

- Thïë naâo, mêëy höm nay em coá àûúåc saåch seä khöng?

Cö Lïî len leát thûa

http://ebooks.vdcmedia.com

- Daå saåch seä lùæm aå.

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

- Thïë coá nhúá àïën höåp taáo taâu àêëy hay laâ khöng?

...

Chúåt coá tiïëng àöång cú xe húi, trûúác coân vùng vùèng, sau thêëy möîi phuát möåt roä dêìn. Möåt höìi coâi àiïån nhû tiïëng lúån heát, ruác vang lïn. Caã phoâng nhao nhao.

- Quan vïì! Xe quan àaä vïì thêåt.

Möåt söë àöng caác cö, nhûäng cö quêìn truâng aáo daâi röìi xö

nhau chaåy ra haânh lang, nhòn xuöëng sên. Möåt cö kïu:

- Khöng phaãi xe öng. AÂ, aâ! Xe cêåu caã! Cêåu tuá lïn chúi,

chuáng maây aå.

Möåt cö khaác reo:

- Cêåu lïn chúi àêëy aâ? Thïë coá öng úã trong xe khöng? ÖÌ!

Cêåu tuá lïn chúi! Chuáng ta ra àoán ài, caác chõ úi!

Noái röìi thò, trûâ cö Lïî laâ chûa hiïíu phong tuåc trong nhaâ nïn ngöìi laåi, caã luä keáo nhau xuöëng. Cö Kiïím, trong tay vêîn coá chuâm chòa khoáa, ài àêìu. Cö àïën ngay bïn xe, vaâ trûúác khi ngûúâi thiïëu niïn xuöëng xe, àaä kñnh cêín vaái daâi möåt caái.

- Laåy cêåu aå! Cêåu múái lïn chúi.

- Khöng daám, chaâo caác cö. Öng hiïån úã nhaâ naâo bêy giúâ?

http://ebooks.vdcmedia.com

- Bêím cêåu, quan öng chûa vïì. Nhûng maâ cuäng sùæp vïì röìi àêëy aå. Àaä coá tï-lï-gam baáo laâ trûa höm nay thò quan öng vïì.

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

Thiïëu niïn bûúác xuöëng xe. Àoá laâ möåt ngûúâi nhoã nhùæn, trùæng treão, rêët àeåp giai nhûng chó tiïëc löîi laåi húi coá veã àaân baâ. Quêìn aáo têy lõch sûå. Neát mùåt nhû àûúng coá sûå gò khöng vui.

Cö Kiïím àon àaã:

- Xin múâi cêåu Tuá sang bïn toâa nhaâ traái naây kia aå.

Thiïëu niïn lûâ lûâ theo. Àïën phoâng khaách quay laåi noái vúái

cö Kiïím:

- Cö àïí töi ngöìi möåt mònh. Khöng ai phaãi tiïëp töi caã.

- Bêím àïí liïåu múâi cêåu xúi cúm trûa vúái quan öng chûá?

Thïë...

Möåt cêu àaáp gùæt goãng cùæt lúâi àon àaã êëy:

- Vêng!

Cö Kiïím vaâ caã boån beän leän keáo nhau vaâo möåt phoâng coân thiïëu niïn vaâo ngöìi úã phoâng khaách, lêëy úã tuái aáo möåt túâ baáo Lûúäng kyâ ra, cùæm mùåt xuöëng xem, khöng biïët lûúåt naây àaä laâ lûúåt thûá mêëy.

THÚÂI SÛÅ CAÁC TÓNH

Phaãi chùng laâ möåt vuå cûúäng dêm?

http://ebooks.vdcmedia.com

Cuác Lêm (tñn àiïån thoaåi) - Quan huyïån Cuác Lêm múái àêy coá chêëp möåt laá àún cuãa möåt öng àöì úã laâng Quyânh Thön, kiïån möåt nhaâ tai to mùåt lúán kia, vïì töåi cûúäng dêm con gaái öng ta. Theo cuöåc àiïìu tra cuãa àùåc phaái viïn baãn

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

baáo thò Thõ M. con gaái öng àöì, àïm êëy ài gùåt raå cuâng vúái mêëy ngûúâi laâng, àaä bõ nhaâ tai to mùåt lúán (?) kia goåi àïën chöî xe húi hoâm cuãa öng, röìi Thõ bõ cûúäng dêm. Sau cuöåc cêíu húåp, con dï giaâ kia vûát cho cö beá àaáng thûúng, nùm caái giêëy baåc möåt àöìng yá chûâng àïìn buâ cho caã möåt cuöåc àúâi bõ laâm haåi. Cö beá luác êëy vò ngöå phaãi gioá àöåc nïn àaä öëm trêìm troång. Tuêìn traáng nghe thêëy tiïëng kïu rïn, chaåy ra toan bùæt, song con dï giaâ phoáng xe ài thùèng! Thêåt laâ möåt viïåc rêët daä man. Nghe àêu con dï giaâ kia seä chùèng bao lêu bõ truy töë trûúác phaáp luêåt, vò tuêìn traáng coá tröng thêëy söë xe. Baãn baáo chúâ cuöåc àiïìu tra cuãa nhaâ chûác traách seä nïu lïn àêy caái tïn tuöíi àaáng lûu truyïìn sûã xanh cuãa con dï giaâ êëy. Hiïån gúâ cö beá bõ hiïëp àaä àûúåc àiïìu dûúäng taåi nhaâ thûúng. Vaâ àûúåc tin gò baãn baáo seä àùng tiïëp.

Àoåc xong, thiïëu niïn lêëy khùn tay ra lau mêëy gioåt möì höi trïn traán. Vûâa luác êëy, laåi thêëy tiïëng coâi xe húi vang àöång lïn. Thiïëu niïn vöåi cêët túâ baáo vaâo tuái aáo, àûáng lïn chùæp tay sau lûng laäo Taå Àònh Haách xuöëng xe bûúác vaâo nhaâ...

http://ebooks.vdcmedia.com

- ÖÌ, Anh àêëy aâ? Anh úi, thêìy mong nhúá maây quaá! Maây lïn àêy chúi thò úã cho lêu nheá! Thïë naâo, caái trûúâng tû cuãa maây coá àöng hoåc troâ khöng? Àöå naây maây coá nhêån àûúåc thû cuãa àeã maây khöng? Maây coá xuöëng Haãi Phoâng àêëy khöng? Giúâi úi, tao sûúáng quaá! Tao vûâa ài Haâ Nöåi, vaâ coá laåi tòm

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

maây mêëy lûúåt àïìu khöng gùåp. Thïë maây úã àêy nghó vaâi höm nheá!

- Khöng! Thûa öng, töi khöng phaãi lïn àêy àïí chúi...

Cha thêëy con laänh àaåm nhû vêåy thò àûáng tûng hûãng.

Maäi möåt luác múái hoãi:

- Thïë maây lïn coá viïåc gò?

Con ruát túâ baáo, laånh luâng giú cho cha:

- Xin öng haäy àoåc xem ngûúâi ta noái gò öng àêy!

Laäo Haách chó àoåc ba phuát àaä vûát túâ baáo xuöëng àêët, ra

yá giêån dûä:

- Nhûäng thùçng laâm baáo laâ nhûäng thùçng noái laáo! Maây maâ

cuäng ài tin...

Nhûng ngûúâi con laäo giú tay ngùn vaâ bònh tônh noái möåt

caách àaáng súå:

- Khöng, thûa öng! Ngûúâi ta àaä noái thêåt! Laâ vò ngoaâi cuöåc àiïìu tra cuãa nhaâ baáo, coân coá cuöåc àiïìu tra cuãa töi, thùçng con öng! Sau caái viïåc bêåy baå êëy, öng coân phaái con àaâo Lan vïì, toan höëi löå laäo huyïån, nhûng maâ öng àaä thêët baåi. Öng coá biïët rùçng nhiïìu ngûúâi thuâ oaán öng lùæm röìi khöng? Öng muöën tûâ töi thò xin cûá tûâ, nhûng maâ àïí cho töi noái vaâi lúâi àaä! Töi àaä àïën luác khöng nñn àûúåc röìi.

- Khöng! Tao chùèng hiïëp ai, cûúäng ai. Luác xe ùng ban(1)

(1) Xe bõ hoãng.

http://ebooks.vdcmedia.com

tao buöìn, goåi noá laåi... Tao àaä traã noá 5 àöìng.

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

- ... Thûa öng noá àaä àûúåc giêëy nhêån thûåc bõ öng laâm

mêët tên.

- Thêåt quaã tao khöng ngúâ noá laåi laâ con gaái tên...

- Thûa öng, öng laâ cha töi, àiïìu àoá luác naâo töi cuäng nhúá lùæm. Töi chõu ún öng àaä nhiïìu lùæm, nhûng maâ öng àaä laâm nhiïìu àiïìu bó öíi lùæm. Öng àeã ra töi thò öng coá quyïìn cho töi söëng hoùåc bùæt töi chïët... Thûa öng, xin öng cho töi chïët. Öng giïët töi ài.

Nhaâ àaåi phuá cuái àêìu höí theån höìi lêu... Sau cuâng ngêíng

lïn, caái mùåt vêîn trên trên..

- Ö hay! Sao maây dúã húi thïë? Thò tao mua con beá êëy

http://ebooks.vdcmedia.com

laâm hêìu laâ cuâng chûá gò?

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

Ngûúâi böìi chaåy lïn gaác möåt luác, röìi xuöëng baão vúái öng nghõ Haách: “Cuå lúán cho pheáp quan cûá lïn”. Khi laäo naây vaâo thò quan cöng sûá àûúng ngöìi laâm viïåc úã baân giêëy, bïn caånh möåt caái loâ sûúãi àêìy nhûäng cuãi vaâ àoã rûåc nhûäng lûãa.

Quan laâ möåt ngûúâi àaä cao tuöíi, úã thuöåc àõa àaä trïn ba mûúi nùm, àaä àûúåc loâng dên khöng phaãi vò möåt chñnh saách giaã döëi, khöng phaãi vò nhûäng baâi diïîn vùn kïu vang vaâ röîng tuïëch, khöng phaãi vò àaä àem nhûäng gioåt nûúác mùæt caá sêëu ra huyïîn hoùåc, lûâa döëi dên ngu nhûng chñnh búãi quan laâ möåt bêåc hiïìn nhên quên tûã rêët ñt coá úã àúâi. Ngoaâi nhûäng giúâ bêån viïåc cai trõ, quan thûúâng àoåc saách, viïët vùn. Vò rêët gioãi chûä Haán, quan àaä xuêët baãn àûúåc möåt quyïín saách khaão cûáu vïì caách duâng binh cuãa Trêìn Hûng Àaåo. Do leä àoá, quan cöng sûá noái tiïëng An Nam cuäng thaåo vaâ cuäng dïî nghe.

http://ebooks.vdcmedia.com

Caái loâng nhên tûâ cuãa quên thò hêìu nhû thaânh möåt cêu caách ngön àaä truyïìn tuång. Nhûäng ngûúâi trñ thûác, caã nhûäng nhaâ viïët baáo rêët hoaâi nghi, cuäng phaãi nhêån ngaâi laâ ngûúâi

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

hiïëm coá, söëng úã thuöåc àõa àaä nûãa àúâi ngûúâi, maâ vêîn giûä àûúåc nhûäng quan niïåm vïì sûå tûå do caá nhên rêët röång raäi, vêîn biïíu löå àûúåc caái tinh thêìn àaáng troång cuãa haång trñ thûác nûúác Phaáp, chûá khöng nhiïîm phaãi tñnh nïët cuãa phaái thûåc dên bùçng duâi khui.

Möåt buöíi kia, coá viïåc ra nhaâ giêy theáp, quan cûá cuöëc böå maâ lûã khûã ài nhû nhûäng ngûúâi têy thûúâng. Qua möåt phöë noå, coá möåt trûúâng tû thuåc, möåt luä treã em àuâa nghõch àaá boáng, laâm cho quaã boáng truáng àaánh böëp möåt caái vaâo ngûåc quan. Möåt vïåt buân to tûúáng in ngay vaâo ve aáo, chöî coá caái cuöëng mïì àay Bùæc àêíu, Quan vaâo trûúâng. Viïn àöëc hoåc trûúâng tû súå taái mùåt nhû moåi ngûúâi phaãi lo súå vaâo möåt trûúâng húåp nhû thïë. Nhûng maâ quan cöng sûá cûá khoan thai cêìm khùn mùåt böng phuãi aáo, rûãa tay vaâo chêåu nûúác röìi ön töìn baão viïn àöëc: “Öng phaãi baão hoåc troâ cuãa öng, ra caái baäi coã úã caånh chúå maâ àaá boáng, chûá thïí thao úã giûäa phöë nhû thïë thò röìi coá nhûäng tai naån xe cöå xaãy ra”. Thïë röìi quan laåi ra ài, neát mùåt vêîn hiïìn hêåu, nhû khöng coá viïåc gò xaãy ra caã.

http://ebooks.vdcmedia.com

Möåt lêìn khaác, xe húi cuãa quan vûâa úã thuã àö vïì, ngûúâi taâi xïë àûúng laái voâng àïí vaâo sên toâa sûá, thò coá möåt muå nhaâ quï tay cêìm möåt laá àún àïën quyâ ngay trûúác xe. Mêëy anh lñnh khöë xanh toan giú cao caái roi mêy thò quan cöng sûá ra hiïåu ngùn laåi hoãi... “Àún kïu cuãa baâ coá roä raâng khöng?” ngûúâi àaân baâ kïu laãi nhaãi möåt höìi thò quan

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

truyïìn: “Thöi, cûá vïì röìi quan seä xeát xûã”. Nguyïn do àoá laâ möåt muå ài moâ cua bùæt öëc, bõ laâng bùæt vaå vò chûa hïët tang chöìng maâ àaä coá mang. Theo nhû trong àún, thò muå àaä bõ möåt boån bö laäo trong laâng, löi nhûäng huã tuåc ra àïí haânh haå muå, chûá thêåt ra, muå àaä hïët tang tûâ vaâi thaáng trûúác khi coá mang. ÊËy thïë laâ quan viïët thû traã lúâi caái muå moâ cua êëy rùçng: “Thûa baâ, baãn chûác àaä xeát àún cuãa baâ röìi. Nïëu baâ coân coá tang öng êëy thò theo luêåt Gia Long, coá chûãa nhû vêåy laâ coá löîi. Coân nïëu baâ àaä àoaån tang röìi thò khöng ai àûúåc pheáp bùæt vaå baâ, nïëu baâ viïån àûúåc àuã chûáng cúá laâ àaä hïët tang thò cûá lïn toâa maâ trònh baây, baãn chûác seä trõ töåi nhûäng keã nhuäng laåm”. Möåt bûác thû cuãa möåt võ quan àêìu tónh maâ laåi coá caái luêån àiïåu lïî pheáp vúái möåt muå moâ cua àïën bûåc êëy, àaä laâm cho caác quan töíng àöëc, böë chaánh, tri phuã phaãi nhùn mùåt laåi. Röìi boån bö laäo trong laâng súå haäi àïën hïët vña maâ àïìn laåi caái vaå. Hai chuyïån naây àuã laâ chûáng cúá rùçng quan cöng sûá tónh coá nghõ Haách höìi êëy, laâ ngûúâi dïî daâng biïët bao nhiïu.

Àïm nay, ngöìi laâm viïåc, hai chên quan ài giêìy da àen, cöí quan quêën möåt caái khùn quan dêìy suå, löng chiïn tua tuãa bõt àïën caã cùçm. Böå rêu baåc ba choâm vaâ caái traán hoái àïën boáng löån cuãa quan, khiïën ngaâi coá veã àûúâng bïå oai nghiïm lùæm.

Nghõ Haách, mùåc loâng mùåc böå aáo traâo vaâo ngaây daå tiïåc,

http://ebooks.vdcmedia.com

cuäng chêëp tay vaái daâi lûng cuái thêåt khom, maâ rùçng:

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

- Bêím laåy cuå lúán aå.

Quan cöng sûá àùåt buát xuöëng baân, giú tay àoán:

- Chaâo öng Nghõ. Öng àïën thùm töi hay coá viïåc gò can hïå? Öng nghõ ngöìi àêy... Töi àûúng viïët möåt baâi triïët lyá vïì Àöng phûúng cho möåt túâ baáo úã Ba lï àêy... Öng Nghõ coá reát khöng? Töi bêy giúâ yïëu lùæm, khöng coá sûác chöëng reát nûäa. Öng Nghõ uöëng nûúác cheâ hay uöëng rûúåu maånh nheá?

- Bêím vêng, con xin pheáp hêìu cuå lúán möåt cöëc. Caãm ún

cuå lúán lùæm.

- AÂ, thïë öng Nghõ coá viïåc gò cêìn töi giuáp àêëy chûá?

- Bêím cuå lúán, khöng aå. Bêím chuáng con thêëy cuå lúán cuäng dïî daâng, laåi hay tiïëp ngûúâi baãn xûá, cho nïn con sang thùm vaâ hêìu chuyïån, vaâ xem cuå lúán coá àiïìu gò chó baão khöng, thïë thöi aå.

Quan cöng sûá bêëm caái chuöng àiïån. ngûúâi böìi loá vaâo.

(1) Àoåc laâ Anit (rûúåu höìi).

http://ebooks.vdcmedia.com

- Àem cho töi khay rûúåu Anis(1) lïn nheá. Baâ lúán ài nghó chûa? Naây böìi, höm nay maây àïí con Toby cùæn chïët mêët möåt con gaâ söëng thiïën, nhû thïë laâ töi khöng bùçng loâng àêu. Noá laâ choá sùn thò luác naâo cuäng phaãi xñch noá laåi. Nïëu maây cûá quïn lúâi töi naâo thò röìi töi seä noái vúái baâ lúán khöng thûúãng cho maây nhiïìu tiïìn tiïu tïët nûäa!

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

Ngûúâi böìi chõu quúã röìi lùèng lùång quay ra. Nùm phuát sau àem möåt caái khay coá möåt chai, hai cöëc lùång leä àïí úã baân. Chúâ khi ngûúâi böìi xuöëng röìi, nghõ Haách múái noái:

- Bêím cuå lúán, thïë cuå lúán baâ àöå naây vêîn maånh khoãe chûá

aå?

Quan cöng sûá gêåt guâ maâ rùçng:

- ÖÌ öì! Vúå töi yïëu lùæm, öng nghõ aå. Vúå töi cûá muöën àoâi vïì nghó úã Nice(1). Coá leä ñt lêu nûäa thò töi phaãi àïí vúå töi vïì nghó möåt mònh, saáu thaáng, röìi laåi sang.

- Bêím cuå lúán, nhû vêåy thò töën keám nhiïìu tiïìn lùæm,

- Chñnh thïë àêëy, öng nghõ aå. Bêy giúâ ai cuäng nïn tiïët kiïåm. Phuã toaân quyïìn àaä coá túâ thöng tû cho caác quan phaãi deâ dùåt chi tiïu, theo chñnh saách tiïët kiïåm. Vò rùçng caái naån khuãng hoaãng kinh tïë möîi ngaây möåt nùång thïm...

- Bêím do àoá maâ múái coá nhûäng viïåc nhû úã Haâ Tônh,

Nghïå An vûâa röìi, chùæc cuå lúán coá àïí yá.

Quan cöng sûá uöëng möåt húáp rûúåu röìi noái rùçng.

- Phaãi, giûäa luác kinh tïë naây, caái nghïì cai trõ dên thêåt

laâ khoá khùn...

- Bêím... nhû cuå lúán àaä cai trõ tónh naâo thò quyïët khöng

bao giúâ dên laåi nhû thïë. Cuå lúán thûúng dên lùæm.

(1) Àoåc laâ Nixo (tïn möåt àõa phûúng úã Phaáp).

http://ebooks.vdcmedia.com

- Dên hoå cuäng hiïíu cho töi àêëy chûá?

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

- Bêím vêng. Loâng thûúng dên cuãa cuå lúán thò khöng ai laâ khöng caãm phuåc. Nhûng maâ coân nhûäng tay phiïën loaån chuáng xuái giuåc.

- Vûâa röìi, sen àêìm úã àêy phaãi bùæt búá mêëy vuå, laâ vò coá mêëy tay úã núi khaác laåi, tröën traánh úã àêy maâ thöi, chûá töi tin rùçng dûúái quyïìn cai trõ cuãa töi, khöng möåt ai laâm loaån caã.

- Bêím cuå lúán, caái êëy thò àaä àaânh. Nhûng maâ coá nhiïìu

caái ngûúâi ta khöng thïí ngúâ trûúác àûúåc.

Quan cöng sûá gêåt guâ höìi lêu maâ rùçng:

- Chñnh phuã baão höå lo thïë naâo cho dên khoãi àoái thò

khöng súå gò nûäa.

- Bêím cuå lúán, chñnh thïë àêëy aå. Nhûng boån nghiïåp chuã chuáng con daåo naây, thêåt lêëy laâm khöí súã vò caái phong traâo cöång saãn. Trong caái moã úã Quaãng Yïn cuãa con, vûâa röìi suyát nûäa thò coá naån phu àònh cöng. Maâ ngay úã àöìn àiïìn cuãa con trïn tónh naây thò nöng dên, ñt lêu nay con thêëy hoå bùæt àêìu trúã nïn bûúáng bónh lùæm.

- Töi vêîn biïët thïë. Nhûng caái àoá khöng hïì gò. Nïëu öng nghõ cuäng biïët àaäi nöng dên vaâ taá àiïìn cho phaãi chùng, thò khöng bao giúâ phaãi lo ngaåi gò nûäa. Töi quyïët rùçng dên dûúái quyïìn töi, hoå khöng àoái khöí thò khöng khi naâo hoå laåi laâm xùçng.

- Bêím cuå lúán, vêåy maâ con thò con thêëy rùçng phong traâo

http://ebooks.vdcmedia.com

êëy àaä bùæt àêìu lan àïën tónh ta.

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

Quan cöng sûá giêåt nêíy mònh lïn, trúån mùæt hoãi:

- Àaä lan àïën tónh ta, öng baão!

- Bêím cuå lúán, hònh nhû thïë.

- Coá caái gò laâ chûáng cúá khöng?

- Bêím, toaân dên tónh naây àaä bùæt àêìu noái xêëu vaâ vu oan cho con. Bêím cuå lúán, chùæc laâ hoå chó nhùæm mùæt nghe theo boån phiïën loaån chuáng múám nhúâi maâ thöi. Hoå vu cho con laâ giïët ngûúâi, laâ hiïëp troác àaân baâ con gaái, laâ boáp hêìu, boáp cöí boån dên ngheâo, thöi thò àuã nhûäng töåi aác. Hoå hïët sûác gieo caái mêìm thuâ gheát ngûúâi giaâu coá, cho lan röång trong àaám cöng dên. Kïí ngay boån taá àiïìn laâm viïåc trong àöìn àiïìn cuãa con thò chuáng cuäng àaä bùæt àêìu àoâi tùng lûúng, êëy laâ lûúng con phaát cho chuáng cuäng àaä cao lùæm. Bêím cuå lúán, con thêëy rùçng caái phong traâo êëy sùæp sûãa lan àïën tónh ta. Vêåy con xin lêëy tû caách möåt ngûúâi dên biïíu maâ trònh baáo àïí cuå lúán tiïån àûúâng cai trõ cho tónh yïn öín.

- Öng nghõ àaä laâm phaãi lùæm, öng nghõ nhêån àêy nhûäng lúâi khen cuãa töi nheá! Àïí töi phaãi thöng baáo cho öng giaám binh. Öng nghõ cûá yïn têm, chñnh phuã baão höå bao giúâ cuäng coá traách nhiïåm giûä cuöåc trõ an, baão toaân tñnh mïånh vaâ taâi saãn cho dên, trûâng trõ keã phiïën loaån.

- Bêím laåy cuå lúán, con ngöìi cuäng àaä lêu, vêåy xin pheáp

caáo tûâ àïí cuå lúán laâm viïåc.

- Phaãi, chaâo öng nghõ! Chuác öng nghõ nguã ngon.

http://ebooks.vdcmedia.com

- Bêím laåy cuå lúán.

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

Giûäa luác êëy, àöìng höì àaánh chñn tiïëng boong boong nghõ Haách bûúác xuöëng thang, coân nghe thêëy quan cöng sûá mùæng ngûúâi böìi: “Sao maây khöng chêët cuãi vaâo? Töi coân laâm viïåc khuya, maây lûúâi nhû thïë töi khöng bùçng loâng chuát naâo caã”. Ngûúâi phu böìi tiïîn nghõ Haách ra cûãa dinh möåt caách súå haäi. Khi bûúác lïn xe húi, öng nghõ laåi àûúåc baác lñnh khöë xanh nghiïm nghõ böìng suáng lïn àaánh thñch möåt caái àïí chaâo!

Xe húi sònh sõch chaåy ài, nhaâ tû baãn baão ngûúâi taâi xïë “Àïën dinh öng töíng àöëc”. Nùm phuát sau, xe àaä àöî trûúác möåt caái tam quan. Laåi möåt ngûúâi lñnh böìng suáng lïn chaâo, cho xe húi tiïën thùèng qua sên vaâo túái bûåc àaá Nghõ Haách chûa kõp noái gò thò möåt baác lñnh àaä chaåy toåt vaâo, röìi chaåy ra: “Bêím múâi quan lúán vaâo cuå lúán coân thûác àêëy aå”.

Luác nghõ Haách vaâo àïën phoâng khaách thò vûâa thêëy cuå lúán baâ vöåi ngöìi dêåy, tay cêìm möåt caái traáp maâ chaåy toåt vaâo nhaâ trong. Coân cuå lúán öng thò àûúng ngöìi úã sêåp.

- Bêím laåy cuå lúán aå.

- Khöng daám, laåy quan lúán, quan lúán coá viïåc gò cêìn maâ

àïën chúi khuya thïë?

- Bêím cuå lúán, chuáng töi sang xem cuå lúán coá thiïëu chên

töí töm naâo...

http://ebooks.vdcmedia.com

- Quan lúán ngöìi chúi. Àöå naây chùèng ai àaánh chaác gò caã. Quan böë thò khoá úã, baâ luåc löå thò thñch àöìng boáng, goåi hoåp

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

roä khoá quaá. Àöå naây quan lúán maånh khoãe àêëy chûá? Lñnh àêu! Pha traâ ài maây!

Phoâng bïn caånh coá tiïëng daå giêåm vang lïn. Nghõ Haách

ngöìi lïn sêåp, keáo mònh vïì caái àiïëu öng röìi noái nhoã:

- Thïë naâo? Cuå lúán vûâa röìi coá gùåp quan tuêìn Haâ töi laåi nhaâ cuå Thûúång àêëy khöng? Cuå lúán coá àaã àöång gò viïåc êëy giuáp töi khöng?

- Coá, coá! Chuá noá lêëy laâm vui loâng lùæm.

- Thêåt vêåy û? Quan tuêìn Haâ vui loâng nûäa kia û? Liïåu

cuå lúán xem röìi, viïåc êëy coá thaânh àûúåc khöng?

- Chïët chûa, laâm gò maâ khöng thaânh? Quan lúán thöng gia vúái chuá tuêìn noá thò thò mön àùng höå àöëi lùæm röìi, maâ cêåu tuá Anh vúái con chaáu Nga noá kïët baån vúái nhau thò coân àöi naâo àeåp bùçng nûäa?

- Bêím thïë trùm àiïìu xin tröng cêåy caã vaâo cuå lúán.

Cuå töíng àöëc cûúâi khaâ khaâ maâ rùçng:

- Chöî töi vúái quan lúán thò coân ngaåi gò? “Trùm àiïìu haäy

cûá tröng vaâo möåt ta”!

- Ha ha ha! Vêng! Àa taå cuå lúán vaån böåi! Maâ töi muöën

viïåc choáng xong.

- Àûúåc röìi. Muöën choáng xong thò seä choáng xong.

http://ebooks.vdcmedia.com

Tûâ àêy trúã ài, mùåt nghõ Haách löå möåt veã buöìn khoá taã. Àïën möåt khùæc, cûá trêìm ngêm nghô ngúåi, quïn caã àaáp lúâi öng töíng àöëc.

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

- Kòa, sao quan lúán nhû coá àiïìu gò buöìn bûåc thïë? Caái tin mûâng nhû thïë khöng àuã laâm cho quan lúán vui lïn möåt chuát nhó?

Nghõ Haách hoaãng höët cûúâi chûäa maâ rùçng:

- Xin löîi cuå lúán, töi àang nghô àïën viïåc quan huyïån Cuác Lêm muöën kiïëm chuyïån vúái töi àêëy aå. Öng ta vêîn coá hiïìm khñch gò vúái töi khöng biïët, maâ múái àêy àaä xui dên ài kiïån töi. Xem ra quan huyïån laâ ngûúâi tên hoåc cho nïn chñnh saách cai trõ nhêìm lùæm.

- ÖÌ laå! Thùçng huyïån Cuác Lêm gêy sûå vúái quan lúán? Àïí

töi baão noá, àûúåc!

- Öng ta cêåy mònh àöî luêåt khoa tiïën sô, nïn húåm hônh

àïën nöîi laâm hoãng caã moåi trêåt tûå cuãa quan trûúâng.

Cuå lúán töíng àöëc nghe àïën àoá röìi laåi nghô àïën caái bûúác

laâm quan tùæt cuãa mònh thò sa sêìm neát mùåt xuöëng...

- Caái thùçng êëy laáo thïë aâ? Àïí röìi töi trõ cho noá möåt trêån. Noá laåi khöng biïët laâ quan lúán seä thöng gia vúái em ruöåt töi hay sao?

- Vêng töi chó mong öng huyïån Cuác Lêm biïët cho nhû

thïë.

- Àûúåc aå!

- Thöi àaä khuya...

- ÊËy ngöìi chúi àaä!

http://ebooks.vdcmedia.com

- Bêím àïí cuå lúán ài nghó... Bêím laåy cuå lúán.

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

- Khöng daám, laåy quan lúán aå.

Möåt höìi goát giêìy, röìi tiïëng nöí cuãa àöång cú xe húi. Chiïëc xe giêåt luâi voâng möåt voâng röìi tûâ dinh quan töíng àöëc chaåy phùng ra, laåi qua möåt caái böìng suáng cuãa baác lñnh khöë xanh àûáng gaác.

Mûúâi phuát sau, caái xe êëy lïn caái döëc cöíng Tiïíu vaån

trûúâng thaânh.

Trong êëp, gia nhên àaä nguã gêìn hïët, trûâ trïn möåt têìng gaác toâa nhaâ traái laâ coân tûng bûâng aánh àeân mùng söng. Nghõ Haách cho taâi xïë àaánh xe húi vaâo nhaâ chûáa xe, àoaån möåt mònh cuöëc böå xuöëng khu nhaâ caånh caái sên gaâ võt. Àïm àaä khuya, nhûäng cêy àeân trong êëp àaä caån bêëc, luåi dêìn, nïn hiïån ra nhû nhûäng cuåc lûãa àoã öëi, úã hai bïn löëi ài. Mùåt trùng múái chïnh chïëch bùæt àêìu lïn, nïn trúâi àêët coân töëi muâ mõt.

Gêìn àïën gian nhaâ nhoã thò öng chuã nïån kheä goát giêìy...

Möåt boáng ngûúâi loá ra cûãa thò öng chuã hoãi:

- Xong chûa?

Möåt gioång öì öì àaáp laåi:

- Bêím xong àaä lêu, rûúác quan vaâo xem.

- Chuáng noá nguã caã chûa?

- Bêím khöng coân àûáa naâo biïët trúâi àêët laâ gò nûäa. Con

http://ebooks.vdcmedia.com

chúâ quan maäi.

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

Öng chuã vaâo nhaâ. Caánh cûãa bõ àoáng laåi. Ngoån àeân dêìu àûúåc vùån to lïn. AÁnh lûãa bïn trong thöng phong àûúåc khïu to thò chiïëu thùèng vaâo möåt caái mùåt àaáng súå: àöi löng maây àêåm maâ chaåy tuöåt xuöëng àuöi mùæt, caái cùçm to tûúáng dûúái maá nöíi baânh baånh vaâ möåt bïn maá coá möåt caái seåo daâi chaåy ngang qua. Ngûúâi coá caái mùåt hung aác êëy cêìm àeân tûâ baân ra soi vaâo giûúâng.

- Khö chû?

- Khö àaä u.

- Àöå 2 giúâ àïm haäy ra ài, maâ nhúá nhûäng lúâi ta dùån àoá...

- Bêím vêng. Nhûng maâ hiïån thò con run lùæm, súå lùæm.

- Coá thïë thöi maâ run caái gò? Cöë ài, ta seä coá thûúãng.

- Bêím vêng.

- Möåt ñt úã sau huyïån, möåt ñt úã phoâng höåi àöìn laâng

Quyânh Thön.

- Bêím vêng.

http://ebooks.vdcmedia.com

- Öng chuã lùèng lùång ra khoãi gian nhaâ ài qua caái vûúân töëi tùm, röìi vïì caái phoâng gaác coá möåt mêm cöî linh àònh vaâ mûúâi möåt ngûúâi àaân baâ ngöìi àúåi.

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

http://ebooks.vdcmedia.com

Vò xêy trïn möåt ngoån àöìi, úã vaâo caái àõa thïë bêët lúåi, nïn nhûäng ö cûãa söí cuãa nhaâ thûúng múã ra möåt vuâng phong caãnh rêët ngoaån muåc. Ngûúâi bïånh cûá tröng nhûäng noác nhaâ maái ngoái, maái gianh, chen chuác nhau, úã hai lïì àûúâng bïn nhûäng voâm cêy chi chñt, hoùåc laâ chöî thò chúå, chöî thò trûúâng hoåc, chöî thò cûãa huyïån coá möåt caái choâi cöí löî luác naâo cuäng àöåi möåt laá cúâ ba sùæc bay phêëp phúái: àêy, möåt daäy lûúng khoai: kia, nùm baãy ngoån xoan; laåi thïm tuám nùm, tuåm ba, nhûäng ngûúâi göìng gaánh hoåp chúå chó to bùçng caái àêìu tùm, nïn chi hoå cuäng coá luác coá nhûäng phuát cao hûáng quïn khuêëy bïånh traång cuãa mònh, àïí hûúãng möåt sûå hoå múái khaám phaá ra àûúåc: ngùæm caãnh thiïn nhiïn. Mêëy phoâng nhaâ thûúng cao raáo saáng suãa àïën nöîi nhûäng luác trïn trúâi coá mêy trùæng thò nhaâ thûúng hiïån ra trong caái tûng bûâng maâ nhûäng khi mêy trúâi aãm àaåm mõt muâ thò cuäng khöng àïën nöîi thiïëu aánh saáng. Nùçm ngöìi trïn nhûäng chiïëc giûúâng sùæt sún xanh, coá nïåm maân trùæng xoáa, maâ nhòn qua khung cûãa kñnh, laåi thïm ngoaâi hiïn laác àaác bay laâ vaâi

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

chiïëc laá vaâng, keã coá bïånh cuäng caãm thêëy sûå di dûúäng cuãa tinh thêìn quïn nhûäng vïët thûúng trong thên thïí, coá thïí àïí hïët khöëi oác vaâo moåi sûå mú maâng, suy nghô, triïët lyá nûäa, nghôa laâ vaâo nhûäng thúâi khùæc vöën chó àïí daânh cho haång thúå vùn chûúng. Bïånh nhên höìi êëy àa söë laâ vúå caác ngaâi viïn chûác àïën àeã, àïën chûäa möåt caái rùng sêu möåt caái haåch, möåt caái muån nhoã trïn àêìu chùèng haån, nïn trong nhaâ thûúng, ngûúâi ta chó thêëy nhûäng baâ quêìn aáo saåch nhû caái àuäa Nhêåt Baãn, leåp keåp àöi guöëc nuäng nõu vò nhûäng àöi bñt têët böng tuâm huåp trong nhûäng caái khùn vuöng, hoùåc ra cûãa söí ngùæm caãnh chúå buáa, laâng maåc dûúái àöìi, hoùåc nùçm trong chùn àïí àoåc möåt túâ baáo, möåt cuöën tiïíu thuyïët. Nhûäng luác êëy laâ nhûäng luác quyá hoáa, àïí hoå luåc tòm trong kyá ûác, nhûäng kyã niïåm hoùåc vui veã, hoùåc àau àúán, röìi kiïëm lêëy nhûäng phûúng chêm xûã thïë, laâ nhûäng luác hoå kiïím soaát cuöåc àúâi.

Cö Mõch cuäng nùçm dûúäng bïånh nhû hoå, cuäng suy nghô

nhû hoå.

http://ebooks.vdcmedia.com

Mûúâi taám tuöíi àêìu, cö cuäng vêîn ngêy thú, khúâ daåi nhû gaái mûúâi lùm. Cö khöng biïët àúâi laâ gò caã. Cö thêëy àúâi laâ sûå ngheâo khöí vaâ sûå nhêîn nhuåc cuãa cha meå, laâ sûå siïng nùng laâm ùn cuãa cö maâ thöi. Nhûng dêîu ngheâo khöí thò cha meå cö cuäng laâ möåt öng àöì. Maâ trong möåt laâng, maâ caã ngûúâi laâng, chûa ai tröng thêëy möåt loå nûúác hoa, chûa ai nghe thêëy möåt caái maáy haát thò öng àöì cuäng laâ möåt caái danh giaá.

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

Öng àöì coá saáu àûáa hoåc troâ tûâ 8 àïën 12 tuöíi àûáa naâo cuäng àïí choãm, vêîn haâng ngaây àïën nùçm boâ nhoaâi trïn phaãn àïí nhai chûä, thûúâng àem àïën khoe thêìy vaâ cho mûåc taâu, giêëy baãn, nhiïìu dûã mùæt hún laâ nhiïìu sûå thöng minh. Coân baâ àöì thò luác naâo cuäng phaãi gùæt vúái öng àöì, mùåc loâng baâ thûác khuya dêåy súám, khêu thuï, cêëy mûúán àïí giûä gòn gia àònh cuäng nhû hêìu hïët caác baâ àûác phu nhaâ quï.

Anh cö, möåt thiïëu niïn coá möåt ñt chûä têy, thò laâm nghïì veä truyïìn thêìn úã... nhûäng tónh Haâ Nöåi! Cho nïn caái söë möîi àûáa hoåc troâ hai thuâng gaåo hoùåc àöî, vúái söë tiïìn laâ 5 àöìng baåc cuãa con giai caã, möîi thaáng gûãi vïì, khiïën öng àöì thêëy quêìn aáo choáng raách, thêëy toác trïn àêìu choáng baåc, maâ cuöåc àúâi thò chó laâ möåt chuöîi ngaây liïn tiïëp rêët nùång nïì, súâ vaâo tuái thò ngaây naâo cuäng tuáng tiïìn, súâ lïn cùçm, lïn meáp, thò thêëy rêët phong lûu nhûäng rêu vaâ ria.

Coân ngûúâi chöìng sùæp cûúái cuãa cö Mõch?

http://ebooks.vdcmedia.com

Ngûúâi naây thò may àûúåc caái àöëi vúái cö, vöën khöng phaãi xa laå. Àoá laâ möåt ngûúâi anh hoå rêët xa, vïì bïn ngoaåi. Hai mûúi nhùm tuöíi, mùåt muäi cuäng nheå nhoäm, cûã chó ngön ngûä cuäng dïî thûúng. Anh êëy àaä sang chúi öng chuá hoå vaâi ba lêìn. Nhûäng lêìn sang, cö Mõch àaä phaãi nghó viïåc àöìng aáng àïí vùåt löng gaâ, möí caá cheáp, thaái ngoån mùng. Cö khöng ngúâ anh hoå laåi yïu cö, nïn khi thêëy böë meå noái chuyïån cho nghe, cö cuäng lêëy laâm laå. Cö laå möåt luác röìi cö gêåt àêìu nhêån lúâi. Vò rùçng cö àaä so saánh mònh vúái ngûúâi cuâng mònh

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

muöën kïët baån trùm nùm. Anh êëy, saánh vúái ngûúâi laâng, laâ ngûúâi coá hoåc, laåi àûúåc úã nhaâ goåi laâ anh kyá. Hònh nhû anh êëy cuäng àoåc nhiïìu saách nûäa, vò laâm thêìy kyá cho möåt trûúâng tû thuåc úã kinh àö. Anh êëy khöng laâm daáng khöng khinh ngûúâi, noái ñt, laåi hay àoã mùåt nhû àaân baâ nûäa. Söë lûúng anh êëy tuy ñt oãi, song cuäng àuã nuöi vúå con. Thïë laâ Mõch bùçng loâng. Röìi Mõch cuäng àem loâng yïu nûäa. Viïåc daåm hoãi do anh ruöåt Mõch noái höå lïn bïì trïn. Baâ àöì Uêín noái roä to möåt cêu: ÛÂ! Öng àöì cuäng gêåt àêìu. Thïë laâ möåt cuöåc tònh duyïn àûúåc cöng nhêån, möåt àöi trai gaái àûúåc maän nguyïån.

http://ebooks.vdcmedia.com

Mõch nghô àïën mònh thò cuäng thêëy xûáng lûáa vûâa àöi. Tuy ngheâo, nhûng Mõch laåi àeåp. Hai maá luác naâo cuäng àoã ûãng nhû say trêìu, haâm rùng àen lay laáy haåt huyïn hùèn hoi. Nhûäng khi soi boáng trong gûúng, Mõch thêëy mùåt muäi mònh cuäng nheå nhoäm, maâ àöi mùæt mònh thò laâ mùæt con nhaâ lûúng thiïån. Caái cùåp mùæt êëy ngûúâi ngoaâi tröng thêëy thò ai cuäng phaãi khen laâ ngêy thú, hay laâ dïî hû, hay laâ dïî buång nghe, laâ laåc quan, laâ dïî tin àúâi. Maâ quaã thêåt nhû vêåy. Vò rùçng khöng bao giúâ Mõch laåi tûúãng tûúång rùçng laåi coá thïí coá möåt ngûúâi bùçng tuöíi böë mònh, laåi giaâu coá sang troång nûäa, maâ laåi lûâa mònh àïí laâm möåt viïåc xêëu höí trong möåt caái xe tu bin. Luác coá ngûúâi úã àùçng trûúác, vaâ ngûúâi úã àùçng sau xe nûäa!

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

Mõch nghô àïën luác êëy thò mùåt laåi àoã bûâng lïn, tûå mònh cuäng àuã theån vúái mònh. Cö nghô àïën nhûäng cêu chïë nhaåo cuãa boån giai laâng vö giaáo duåc. Tûâ khi êëy, cö súå nhêët caái xe ö tö. Möîi lêìn tröng thêëy möåt caái xe ö tö laâ laåi giêåt mònh àaánh thoát möåt caái. Röìi cö Mõch àau khöí, àau khöí lùæm. Vò cö rêët yïu chöìng. Ngûúâi chöìng sùæp cûúái êëy, theo lúâi meå kïí laåi, seä lïn têån núi thùm cö! Caái tinh thêìn nhaâ nho cuãa öng àöì àaä khiïën öng àöì baáo caái tai hoåa êëy ngay cho chaâng rïí möåt caách quaã quyïët. Trúâi haåi öng vaâ con öng, chûá khöng phaãi öng hay laâ con gaái öng gêy ra. Öng seä cho hai àûáa àûúåc troâ chuyïån vúái nhau, mùåc loâng öng àaä hiïíu trûúác rùçng cho con rïí nhû thïë thò con gaái seä theån. Maâ nïëu anh chaâng rïí chûa thûåc thuå êëy coá vin vaâo cúá tên tiïët àïí boã Mõch thò, thöi, öng cuâng àaânh úã vúái Trúâi. Bao giúâ öng cuäng chó úã vúái Trúâi, mùåc loâng Trúâi chùèng bao giúâ tûã tïë gò vúái öng. Xa ra! Nhûäng caái dû luêån khöën naån cuãa haång ngûúâi nöng nöíi. Viïåc êëy khöng laâ viïåc giêëu giïëm àûúåc. Coá böín phêån thöng baáo, öng cûá viïåc laâm...

Thõ Mõch ruâng mònh nghô àïën caái phuát maâ ngûúâi chöìng sùæp cûúái seä àïën. Anh êëy seä àïën! Maâ chó nöåi trong höm nay thöi!

http://ebooks.vdcmedia.com

Mõch baâng hoaâng, run súå, keáo caái chùn trùæng truâm kñn àêìu. Cö nghô àïën àïm êëy, luác cö ngêy thú, daåi döåt maâ bûúác vaâo àïí cho keã khöën naån àûúåc thïí kheáp goån ngay cûãa xe. Cö nghô àïën luác cö tham tiïìn, thêëy noái àïën söë tiïìn nùm

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

àöìng, nïn cûá àïí cho keã khöën naån duâng loå dêìu laâm cúá àïí súâ vaâo traán cö, cöí cö, ngûåc cö. Röìi Mõch laåi nghô àïën luác bõ quan àöëc túâ bùæt... lïn nùçm daâi tö hö trïn caái baân àaá. Sûå toâ moâ cuãa khoa hoåc àaä vaâo huâa vúái sûå dêm duåc cuãa loaâi ngûúâi maâ àêåp tan naát mêët caã caái yá nhõ theån thuâng kñn àaáo cuãa möåt cö gaái quï ngêy thú. Àïí àïën nöîi nhû thïë, vò leä gò? Vò tham tiïìn, vò daåi döåt bûúác chên lïn ö tö. Vò ngêy thú àïí cho con dï giaâ böi dêìu vaâo traán, vaâo cöí.

“Trúâi àêët úi, thò ra vò mònh daåi döåt vaâ tham lam!” Mõch noái möåt mònh trong chùn, qua hai haâng lïå raân ruåa. Mõch suåt suâi, Mõch khoác nûác núã, Mõch höëi hêån lùæm khöng coân mùåt muäi naâo nûäa maâ tröng thêëy ngûúâi yïu. Nïëu anh êëy hiïíu cho thûúng cho, thò chùèng noái laâm gò. Nhûng anh êëy do thïë maâ giaãm loâng yïu, hoùåc laåi núä reã ruáng mònh thò coân gò nûäa? Maâ nïëu bõ coi reã thò àoá chùèng phaãi löîi taåi mònh, caái löîi thêëy tiïìn hñp mùæt laåi maâ ra àoá û? Trúâi úi nhuåc!".

Thõ Mõch thöín thûác bùçng giúâ. Chung quanh, nhûäng bïånh nhên toaân laâ baâ kyá, baâ thöng, chùèng ai theâm hoãi àïën Mõch. Coá u thò u àaä phaãi vïì, vò úã laâng mònh nhû laåi vûâa coá chuyïån gò xaãy ra.

http://ebooks.vdcmedia.com

Nghô àïën caái ngheâo cuãa böë meå, caái yá muöën baán gaánh raå àïí meå àúä àêìu tùæt, mùåt töëi, noá gêy ra viïåc bõ hiïëp, Mõch tuãi thên giêån àúâi, chó muöën chïët. Cö tûúãng rùçng úã àúâi, cûá viïåc ùn úã cho hiïëu thuêån, laâm ùn cho chùm chó, thêëy ai tuáng thiïëu thò khöng deâ dùåt, cúãi ngay hêìu bao àûa vaâi àöìng baåc

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

àaä àïí daânh trong mûúâi ngaây, vaâ khöng ngöìi lï bùæt chêëy, khaáo chuyïån nhaâ ngûúâi, thïë laâ àuã lùæm. Bõ hiïëp! Chûa bao giúâ Mõch ngúâ laåi coá khi... Trong cún àau khöí, cö thêëy mònh höìng nhan baåc mïånh, thêëy àúâi laâ àöåc aác vö cuâng, thêëy chõ em baån gaái trong laâng laâ töìi tïå, thêëy böë meå khöng àuã sûác chöëng choåi, thêëy Trúâi vaâ Phêåt laâ nhûäng àöì thong manh.

Mõch khöng coân hy voång gò nûäa, khöng coân tñn ngûúäng

gò nûäa.

Thïë laâ Mõch ngöìi nhoãm dêåy, duåi maäi cùåp mùæt àoã hoe vaâ baâng hoaâng nhòn quanh... Thiïn haå keã nùçm ngûúâi ngöìi, möîi ngûúâi àïìu laâ möåt thïë giúái riïng khiïën cho Mõch thêëy mònh laåi caâng cö àöåc, laåi caâng leã loi, laåi caâng trú vú, laåi caâng möåt thên möåt mònh trong caái àöng ngûúâi êëy.

Luác êëy àaä quaá trûa. Giúâ yïn nghó cuãa keã bïånh. Giúâ maâ caác cö, hoùåc caác thêìy khaán höå àûúåc nguã taåm möåt giêëc taåi nhaâ mònh. Giúâ maâ quan àöëc khöng coá mùåt úã nhaâ thûúng vùæng ngùæt.

http://ebooks.vdcmedia.com

Mõch lùèng lùång xuöëng àêët, giêîm chên khöng ra hiïn. Cö àûa mùæt khùæp vûúân, tòm möåt cêy naâo coá thïí coá möåt caânh cao hún àêìu ngûúâi àûúåc. Roä khöí! Coá cêy öíi àêëy nhûng maâ haâng raâo rêm buåt thûa thúát quaá, ngûúâi ngoaâi coá thïí nom vaâo àûúåc. Mõch àûáng thûâ ngûúâi. Röìi Mõch laåi ài, ài thùèng vaâo gian nhaâ con laâ chöî chuöìng tiïu. Mõch múã cûãa nhòn lïn trêìn, thêëy möåt goác tûúâng coá möåt öëng maáng bùçng keäm to nhû öëng tre bûúng vaâ chùæc chùæn lùæm, Mõch laåi quay vïì

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

phoâng, len leát nhòn quanh, röìi nhùæc theo möåt caái ghïë àêíu nhoã, àem vaâo chuöìng tiïíu...

Caánh cûãa bõ khoáa bïn trong.

Hai con möëi trïn tûúâng nom thêëy ngûúâi àaân baâ treâo lïn ghïë àêíu, cúãi caái thùæt lûng duäi ra, thoâng loång hai àêìu, quêën quanh caái öëng keäm...

- Laåy thaây, laåy àeã, con söëng cuäng khöng laâm gò, thêìy àeã

tha thûá cho. Con àaânh cam töåi bêët hiïëu.

Giûäa luác êëy, trong phoâng vêîn laâ sûå im lùång, sûå uïí oaãi cuãa nhûäng bïånh nhên. Thöët nhiïn coá möåt höìi guöëc leåp keåp vang lïn, thêìy khaán höå ài trûúác àïí cho möåt thiïëu niïn y phuåc nhuän nhùån, vûâa ngú ngaác theo sau, vûâa nhêån möåt traâng nhûäng cêu laâu nhaâu gùæt goãng: “Cêåu phaãi biïët thïë naây laâ röång raäi cho cêåu lùæm. Leä ra phaãi àúåi chöëc nûäa, xin pheáp quan àöëc múái àûúåc vaâo. Ngûúâi ta àaä cho vaâo laåi khöng biïët àiïìu, cûá giuåc öìn lïn nhû böë ngûúâi ta vêåy!”.

Thiïëu niïn dõu daâng chöîi caäi:

- Bêím, vò chuáng töi úã taåi Haâ Nöåi lïn, chó àûúåc coá ñt thò

giúâ, phiïìn öng laâm phuác höå.

Ngûúâi khaán höå àïën bïn giûúâng cö Mõch, hoãi tröëng khöng

möåt cêu:

- ÖÌ hay! Caái cö nùçm giûúâng naây àêu mêët röìi?

Tuy lúâi noái laâ tröëng khöng, buöng soäng, song cuäng nùm

http://ebooks.vdcmedia.com

baãy caái möìm àaân baâ nhanh nhaãu noái àoán:

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

- ÊËy, cö ta vûâa àêy maâ! Hay laâ ra àùçng sau chùng?

Möåt ngûúâi khaác cuäng vu vú thïm:

- Cö ta ài àêu dïî àïën nûãa giúâ röìi... Ra àùçng sau laåi lêu

thïë?

Ngûúâi khaán höå ra cûãa söí tröng ra vûúân, röìi laåi quay trúã laåi haânh lang nhòn trûúác nhòn sau. Quanh quêín khöng thêëy gò, laåi quay vaâo baão ngûúâi thiïëu niïn:

- Cûá ngöìi àêëy maâ àúåi.

Nhûng möåt baâ phaán noái:

- Luác naäy hònh nhû cö aã coá àem möåt caái ghïë àêíu ài

theo. Nhûng vêåy chùæc laâ ra ngöìi chúi maát ngoaâi vûúân.

Ngûúâi khaán höå rñt lïn:

- Ra vûúân? Ra vûúân röìi aâ? ÖÌ laå! Ai cho caái con núäm êëy ra vûúân? Caái con núäm êëy laåi khöng nhúá lúâi dùån cuãa quan àöëc laâ phaãi kiïng gioá maáy hay sao?

http://ebooks.vdcmedia.com

Noái xong, ngûúâi khaán höå têët taã chaåy ài, laâm möåt voâng quanh caã caái khu nhaâ thûúng röång raäi. Thiïëu niïn ngöìi xuöëng giûúâng ra yá mïåt moãi, chöëng tay lïn traán, thûâ ngûúâi ra. Hai tai thiïëu niïn phaãi nghe àêìy nhûäng cêu cuãa boån bïånh nhên bònh phêím ngûúâi yïu cuãa mònh, nhûäng laâ: nhaâ quï, àuâ àúâ, ngêín ngú, daåi döåt, quï kïåch, thöi thò àuã trùm thûá. Nhûäng ngûúâi bònh phêím möåt caách vö tònh êëy khöng ngúâ rùçng ngûúâi laåi thùm cö Mõch chñnh laâ chöìng sùæp cûúái

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

cuãa cö Mõch, nïn hoå àaä vö tònh maâ thaânh ra nhûäng ngûúâi xêëu buång coá tñnh gieâm pha.

Chúåt thêëy ngûúâi khaán höå taái mùåt chaåy vaâo rêìm röå kïu lïn möåt cêu: “Boã meå! laåi coá chuyïån chùèng laânh röìi”, vaâ vúá lêëy möåt chiïëc ghïë àêíu, cùæm àêìu chaåy ra. Hïët thaãy nhûäng ngûúâi trong nhaâ thûúng hoaãng caã lïn, tung chùn ra, nhaãy xuöëng àêët. Coá möåt baâ thöng, vò khöng thêëy deáp, cûá nguyïn àöi bñt têët luåa, giêîm phùng xuöëng àêët, chaåy theo ngûúâi khaán höå. Röìi thò laâ nhûäng tiïëng ghïë àêíu phaång vaâo cûãa chuöìng tiïu thònh thònh...

Cûãa bêåt tung ra, hún chuåc ngûúâi àûáng xem cuâng möåt tiïëng ruá kinh khuãng. Ngûúâi khaán höå bùæc caái ghïë àêíu àaä àöí lùn caånh chöî thõ Mõch thùæt cöí, treâo lïn àúä ngûúâi khöën naån, möåt tay thaáo chiïëc thùæt lûng... Röìi ùém phùng cö Mõch vaâo phoâng nhaâ thûúng, vûâa ài vûâa noái roä to: “Caái nhaâ xñ êëy coá ma àêëy maâ! Nùm ngoaái cuäng àaä coá möåt ngûúâi thùæt cöí chïët, baâ naâo laâm ún reáo ngay höå töi möåt cö khaán höå ài!”. Giûäa nhûäng cêu noái ài, noái laåi xön xao, ngûúâi khaán höå cûá thaãn nhiïn cúãi khuy aáo, cúãi caã giaãi yïëm cöí, cúãi caã giaãi ruát quêìn cö Mõch. Vûâa luác êëy, cö khaán höå àaä bûng möåt chêåu nûúác laånh coá möåt caái khùn böng vaâo. Ngûúâi ta àêåp caái khùn böng ûúát vaâo mùåt cö beá, luác êëy, khöng biïët söëng hay chïët.

http://ebooks.vdcmedia.com

Ngûúâi ta laåi àïí möåt ñt böng trïn muäi cö. Röìi cö khaán höå treâo lïn giûúâng, quyâ phña dûúái chên cö gaái quï, àêíy hai

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

chên cö cho ruöîi thùèng ra, röìi laåi co laåi... Thêìy khaán höå thò lïn ngöìi caånh àêìu, löi hai tay bïånh nhên cho thùèng lïn trúâi, laåi àùåt xuöëng giûúâng, laåi löi lïn y nhû bùæt têåp thïí thao.

Giûäa caái luác bi thûúng, cuäng coá vaâi ngûúâi àaân baâ cho caái

troâ êëy laâ laå mùæt, laâ ngöå nghônh, haá höëc möìm ra cûúâi.

Khi thêëy duám böng trïn hai löî muäi cö Mõch nhû coá bõ lay àöång möåt chuát, caã hai ngûúâi khaán höå múái nhaãy xuöëng àêët cuâng reo möåt cêu: “May quaá!” Ngûúâi ta böi möåt ñt thuöëc àoã sêîm vaâo cö beá nhaâ quï, caái cöí àaä coá möåt ngêën thùæt lûng. Dêìn dêìn Mõch múã mùæt ra, ngú ngaác nhòn möåt ngûúâi. Hai con mùæt daåi nhû mùæt treã múái àeã vêåy.

Thiïëu niïn tûâ naäy cûá ngöìi dûúái chên giûúâng, bûng traán,

bêy giúâ múái àûáng dêåy, doäng daåc noái vúái caã luä êëy:

- Thûa caác baâ, cö beá naây laâ vúå sùæp cûúái cuãa töi. Noá àaä bõ naån ra sao, chùæc caác baâ àaä roä. Töi úã Haâ Nöåi vûâa lïn thò thêëy cú sûå dûúâng naây. Thêåt laâ nhûäng sûå seát àaánh ngang tai töi. May maâ noá söëng soát. Vêåy xin caác baâ laâm ún lui goát, cho vúå chöìng chuáng töi coá thïí àûúåc cuâng nhau troâ chuyïån riïng vaâi phuát, vaâ töi xin rêët caãm taå sûå sùn soác cuãa caác baâ.

http://ebooks.vdcmedia.com

Thêëy ngûúâi chöìng sùæp cûúái cuãa cö gaái quï ngu àêìn, daåi döåt, ngúâ nghïåch êëy, maâ laåi coá gioång ùn noái cûáng coãi àïën nhû thïë, ai cuäng lêëy laâm ngaåc nhiïn. Ngûúâi ta beân gêåt guâ, ruã nhau sang phoâng thêìy khaán höå, hoãi vïì caái chïët cuãa

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

ngûúâi àaân baâ thùæt cöí chïët trûúác kia ra laâm sao, caái nhaâ xñ êëy coá ma ra laâm sao, àïí súå haäi vúái nhau cho àúä buöìn.

Khi gian phoâng chó coân coá hai ngûúâi, Mõch höín hïín kheä

noái:

- Anh Long úi, töi xin löîi anh...

Long cuái xuöëng, ûáa nûúác mùæt hoãi:

- Mõch úi, sao laåi àïën nöng nöîi thïë? Mõch khöng nghô àïën cöng cha nghôa meå nûäa a? Mõch khöng nghô àïën ngûúâi chöìng cuãa Mõch rêët yïu thûúng Mõch, coá thïí chïët àûúåc, nïëu Mõch chïët aâ?

- Laåy anh, anh tha cho, töi xêëu höí quaá.

- Sao laåi nghô lêín thêín thïë?

- Thûa anh, töi khöng daám nhòn mùåt anh nûäa.

- Thöi ài, àûâng noái dúã nhû vêåy maâ anh laåi caâng thïm

buöìn.

- Töi chó súå vò nhûäng sûå bêët haånh cuãa töi maâ anh àem loâng reã ruáng töi. Cho nïn töi tuãi thên, töi giêån àúâi, töi chó muöën chïët quaách ài cho xong.

- Coá phaãi löîi taåi Mõch àêu maâ anh reã ruáng Mõch àûúåc?

http://ebooks.vdcmedia.com

- Xin anh cam àoan laâ seä thûúng haåi töi maäi maäi ài! Anh Long úi, nïëu bao giúâ anh mêët loâng thûúng töi thò töi seä laåi phaãi chïët mêët, anh aå. Töi khöí súã lùæm, chaán àúâi lùæm, anh aå.

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

- Anh cam àoan vêîn yïu quyá Mõch nhû trûúác, yïu quyá maäi, yïu quyá suöët àúâi. Anh laåi cam àoan laâ seä rûãa thuâ cho Mõch nûäa, vò rùçng caái nhuåc cuãa Mõch tûác laâ möåt vïët nhoå trïn traán anh. Röìi thò anh cuäng phaãi laâm thïë naâo rûãa cho saåch vïët nhoå êëy thò múái coá thïí tröng thêëy moåi ngûúâi àûúåc. Thöi ài, àûâng khoác nûäa.

- Chuáng töi ngheâo heân lùæm, laâm gò àûúåc?

- Noá duâng tiïìn baåc vaâ thïë lûåc, thò ta seä duâng mûu sêu, Anh àaä noái Mõch seä àûúåc traã thuâ thò röìi thïë naâo Mõch cuäng rûãa àûúåc thuâ. Anh laâm cöng cho con giai laäo nghõ êëy, chuyïån gò anh cuäng coá thïí biïët àûúåc. Maâ con laäo chó biïët laâ chuã anh chúá khöng biïët rùçng ngûúâi con gaái maâ thùçng böë noá àaä hiïëp, laåi laâ vúå chûa cûúái cuãa anh. Nhû vêåy thò cuäng khöng khoá, Mõch aå. Thïë höm naâo thò hïët haån nhaâ thûúng, maâ vïì àûúåc nhaâ?

- Hònh nhû coân coá ngaây mai nûäa thöi.

- Mõch nïn xin vïì ngaây höm nay thò hún.

- Vêng, àïí röìi töi xin.

Hai ngûúâi cêìm tay nhau, nhòn nhau möåt caách rêët àöîi yïu thûúng. Sûå cùm húân chung laâm cho caã hai àaä lùèng lùång vaâ sûå lùèng lùång thïì thöët vúái nhau, laåi yá nhõ hún caã bùçng lúâi noái nûäa. Dêîu sao, hoå cuäng thêëy möåt veã sung sûúáng riïng trong nhûäng cún tai hoåa têìy àònh.

Nhûng chùèng may baâ àöì Uêín phaá tan ngay mêët caái

http://ebooks.vdcmedia.com

phuát hiïëm coá êëy. Baâ bûúác vaâo noái rêìm lïn rùçng:

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

- Quaái laå thêåt! Möåt ñt giêëy in chûä tñm vúái hai maãnh vaãi têy àoã thò laâm caái gò maâ quan cuäng vïì bùæt khaám xeát caã laâng laâ nghôa laâm sao? Sao laåi goåi laâ àöì quöëc cêëm?

Long àûáng lïn kïu:

- Thöi chïët röìi!

Mõch hoãi:

- Laâm sao húã u? Laâm sao húã anh Long?

Baâ àöì àaáp tiïëp:

- Mêëy trùm túâ giêëy vúái hai miïëng vaãi têy àoã khöng biïët àûáa naâo vêët vaâo laâng maâ quan huyïån cuäng vïì khaám lung tung caã lïn.

- Coá bùæt ai ài khöng?

- Quan vúái öng àöìn baão öng chaánh höåi vúái öng lyá trûúãng

lïn xe tu bin vïì huyïån.

Àaáp xong, baâ àöì ngêín ngûúâi ra nhòn con rïí, miïång troân

http://ebooks.vdcmedia.com

nhû möåt chûä o.

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

Buöíi chiïìu höm êëy, nhên dên huyïån Cuác Lêm nhön nhao àöìn àaåi nhau rùçng coá möåt võ quan to naâo àaä vïì thùm huyïån. Ngûúâi noái àoá laâ quan cöng sûá vïì hiïíu duå. Keã kïu àoá laâ quan thöëng sûá vïì kinh lyá. Laåi coá keã cam àoan àoá chó laâ quan nghõ ngûúâi Nam. Ngûúâi ta chó thoaáng tröng möåt chiïëc xe húi hoâm, nghïnh ngang tiïën àïën cûãa huyïån, röìi möåt ngûúâi to nhúán, quêìn aáo têy maâu àen bûúác xuöëng, chaåy toåt vaâo huyïån. Luác xuöëng xe, öng chuã xe àaä àûúåc ngûúâi taâi xïë, quêìn aáo daå tñm, muä lûúäi trai, xuöëng tûâ trûúác àïí múã cûãa xe. Ngûúâi ta chó tröng thêëy caái hònh thûác uy nghi êëy maâ thöi, chûá khöng roä mùåt muäi öng chuã xe nhû thïë naâo. Cho nïn coá nhûäng lúâi àöìn àaåi huyïn thuyïn kïí trïn.

http://ebooks.vdcmedia.com

Chñnh thêåt ra, àoá laâ nghõ Haách, vò öng tri huyïån Cuác Lêm coá giêëy goåi. Cöng cuöåc àiïìu tra cuãa möåt öng huyïån súã taåi hònh nhû àaä kïët liïîu. Nhûng maâ giêëy goåi chó duâng möåt gioång deâ dùåt, goåi keã bõ nghi laâ can phaåm lïn huyïån noái chuyïån chûá khöng phaãi laâ traát bùæt lïn.

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

Chùèng theâm àúåi lïånh, cuäng khöng baáo cho lñnh nûäa, nghõ Haách cûá xöìng xöåc chaåy thùèng vaâo huyïån àûúâng. Luác êëy, trûúác baân giêëy quan huyïån, coá hai ngûúâi nhaâ quï, y phuåc ra löëi töíng lyá. Öng huyïån phaán:

- Caác thaây cûá vïì. Phaãi baão tuêìn traáng canh phoâng cho

cêín mêåt àïí chúâ coá traát nûäa thò tûác khùæc phaãi lïn ngay.

Hai ngûúâi nhaâ quï daå lui ra. Öng huyïån truyïìn lñnh keáo

ghï múâi nghõ Haách ngöìi.

- Bêím, quan lúán coá giêëy goåi chuáng töi vïì viïåc gò thïë aå?

- AÂ, nguyïn vûâa röìi coá hai laá àún kiïån öng chuã möåt chiïëc xe húi, coá laâm möåt viïåc naâi hoa eáp liïîu. Töi laâ quan súã taåi, töi coá phêån sûå múã cuöåc àiïìu tra. Cho nïn coá giêëy goåi ngaâi.

- Bêím, chuáng töi xin chúâ lïånh cuãa quan lúán.

Quan huyïån quay tòm möåt têåp bòa vaâng trong àöëng giêëy maá lêëy ra àïí trûúác mùæt, giúã tûâng túâ möåt vaâ hoãi nghõ Haách:

- Höm 16 ta vûâa röìi, vaâo luác àaä khuya, hònh nhû ngaâi

coá àaáp xe húi lïn vïì Haâ thaânh?

Nghõ Haách àïí tay lïn traán, laâm ra veã nghô ngúåi höìi lêu

röìi àaáp:

- Bêím vêng.

- Xe húi cuãa ngaâi söë hai vaån böën nghòn taám trùm baãy

http://ebooks.vdcmedia.com

mûúi nhùm, coá phaãi khöng?

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

- Bêím khöng phaãi. Mûúâi lùm chûá khöng phaãi baãy mûúi

lùm.

- Àûúåc aå. Töi àaä cho hoãi ngûúâi gaác ba àen cêìu úã Àoå, thò àïm höm 16, coá chiïëc xe húi hoâm söë hai vaån böën nghòn taám trùm mûúâi lùm chaåy qua.

- Bêím thïë naâo nûäa aå?

- Khöng coá gò nûäa aå. Caãm ún ngaâi, ngaâi coá thïí vïì àûúåc

röìi.

- Quan lúán cho chuáng töi vïì?

- Vêng.

- Thûa ngaâi, thïë bïn nguyïn kiïån töi ra laâm sao?

- ÊËy, hoå àaåi khaái nhû ngaâi... àaä biïët.

Laånh luâng, viïn tri huyïån àûáng lïn.

Nghõ Haách cuäng cûúâi nhaåt àûáng lïn cêìm caái muä quaã

dûa, mùåt beän leän...

- Bêím quan lúán, ngaâi muöën trõ töi thùèng tay àoá hay sao?

Öng huyïån cûúâi, caái cûúâi xaä giao, maâ rùçng:

- Trõ ngaâi aâ? Taåi sao thïë nhó? Töi tûúãng töi vúái ngaâi,

chuáng ta khöng coá àiïìu gò thuâ hùçn thò phaãi.

- Bêím, vêåy maâ caái thaái àöå cuãa quan lúán laånh luâng àïën

nöîi chuáng töi phaãi coá caái yá nghô êëy.

- Àoá laâ ngaâi nhêìm?

- Thûa quan lúán, àïën quan töíng àöëc vaâ quan cöng sûá

http://ebooks.vdcmedia.com

tónh nhaâ cuäng khöng núä xûã vúái töi nhû thïë.

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

Öng huyïån treã tuöíi giú tay ngùn maâ rùçng:

- Baãn chûác àaä biïët! Ngaâi laâ möåt ngûúâi giaâu coá, nhiïìu thïë

lûåc. Chó vò thïë maâ baãn chûác phaãi laänh àaåm.

- Bêím quan lúán, hay ngaâi xûã hoâa cho chuáng töi?

- Viïåc naây töi cuäng nghô thïë àêëy. Nhûng maâ vïì sau, töi laåi nghô rùçng àïí quan tónh xûã hoâa thò hún. Laâ vò caái quyïìn haån cuãa chuáng töi heåp hoâi lùæm. Coá viïåc gò xaãy ra, chuáng töi chó àûúåc múã cuöåc àiïìu tra, röìi bêím lïn quan trïn maâ thöi. Maâ möåt vuå kiïån hiïëp dêm laåi thuöåc vïì luêåt hònh.

Nghõ Haách àoã mùåt êëp uáng.

- Thûa ngaâi, thïë trong àún hoå kiïån töi laâ hiïëp dêm?

- Töi coá laâm biïn baãn àêu? Àêëy ngaâi xem, nïëu coá biïn

baãn, töi àaä múâi ngaâi phaãi kyá möåt chûä chûá?

Hai ngûúâi noái àïën àêëy thò àûáng cuái àêìu trûúác caái baân giêëy, möîi ngûúâi bêån vïì möåt yá nghô, Nghõ Haách thò chûa biïët nïn noái ra sao cho kheáo leáo, coân öng huyïån thò cuäng àûáng im, muöën töëng khûá Nghõ Haách ài ài, vò ngaâi coân bêån lïn tónh. Höìi lêu, Nghõ Haách noái:

- Thûa ngaâi, sûå thûåc thò khöng nhû trong àún kiïån. Bïn

nguyïn àún àaä vu caáo.

- Laâm sao aå?

http://ebooks.vdcmedia.com

- Baão hiïëp dêm thò thêåt laâ vu oan. Thûa ngaâi, luác êëy xe húi cuãa chuáng töi liïåt maáy, phaãi chûäa trong hai ba tiïëng àöìng höì. Giûäa luác töi buöìn, thònh lònh con beá êëy dêîn xaác

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

àïën. Ngaâi cuäng thûâa biïët cho laâ dêîu ngûúâi tai to mùåt nhúán àïën thïë naâo ài nûäa, thò cuäng phaãi coá luác giùng gioá möåt chuát, caái êëy laâ trúâi sinh ra. Töi hoãi con beá, noá àaä bùçng loâng... noá cuäng nhû laâ möåt àûáa giang höì, maâ caái viïåc xùçng bêåy cuãa töi thò cuäng chó laâ cuãa möåt ngûúâi khöng hoaân toaân àûáng àùæn maâ ài chúi bêåy àïm maâ thöi.

Öng huyïån laåi quay vïì sau baân giêëy, giú caái bòa vaâng

ra maâ rùçng:

- Àêy laâ giêëy nhêån thûåc cuãa viïn Y sô, giêëy nhêån thûåc

cho thõ Mõch... laâ...

Nghõ Haách cuái xuöëng xem röìi noái:

- Giêëy naây cuäng khöng àuã buöåc töåi àêu. Quan lúán xem laåi maâ xem!... Nhêån thêëy rùçng con beá êëy àaä mêët tên constate que ta dite filleaperdusa virginiteá... doâng chûä êëy vö nghôa. Luác khaám thò viïn y sô thêëy rùçng àaä mêët tên! Cêu vu vú êëy àuã cho thêìy kiïån cuãa chuáng töi caäi rùçng coá thïí ngûúâi con gaái àaä mêët tên tûâ trûúác khi gùåp töi kia röìi. Bêím quan lúán, nïëu viïåc xaãy ra to thò töi seä chöëng aán lïn thûúång thêím, maâ bïn nguyïn àún thò khöng thïí coá tiïìn chaåy thaây kiïån nhû töi. Bêím quan lúán, neán baåc àêm toaåc túâ giêëy, ngaâi nïn baão nguyïn àún giaãi hoâa.

- Ngûúâi ta chûa noái gò àïën viïåc xin böìi thûúâng, chó noái laâ xin trõ keã coá töåi, àïí rûãa nhuåc cho ngûúâi con gaái maâ thöi.

http://ebooks.vdcmedia.com

- Bêím quan lúán, chuáng töi xin noái thêåt rùçng chuáng töi khöng thua caái kiïån naây àêu. Nghôa laâ viïåc lïn àïën quan

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

sûá, thò chuáng töi chó húi phiïìn loâng maâ thöi, chûá thua thò khöng coá thïí. Vêåy mong quan lúán goåi nguyïn àún lïn baão laâ nïn giaãi hoâa.

- Baãn chûác cûá biïët bêím tónh àaä.

Nghõ Haách àûáng thûâ ngûúâi ra höìi lêu röìi noái rùçng:

- Thûa quan lúán, caách àêy ñt lêu, töi coá sai ngûúâi nhaâ

lïn àiïìu àònh möåt viïåc vúái quan lúán...

- Caái àoá töi coá biïët. Ngûúâi àaân baâ êëy cuäng àaä khön kheáo

lùæm lùæm, song töi khöng thïí laâm vui loâng ngaâi àûúåc.

Röìi öng huyïån laãng chuyïån bùçng caách phaán cho tïn lñnh

lïå:

- Baão xaâ ñch àaánh caái xe ngûåa ra àïí tao lïn tónh ài maây!

Tïn lñnh daå möåt caái röìi thuåt vaâo cûãa sau. Nghõ Haách laåi

noái:

- Quan lúán tiïët kiïåm quaá nhó? Sao ngaâi laåi chûa têåu ö

tö?

- Töi khöng coá nhiïìu tiïìn nhû nhûäng öng quan khaác.

- Bêím quan lúán, ngaâi thûã tröng caái xe cuãa töi àêëy kia

xem.

Öng huyïån quay nhòn ra chöî caái xe hoâm, hoãi laåi:

- Laâm sao?

- Nïëu chñnh quan lúán mua giuáp cho thò töi xin àïí laåi

bùçng möåt giaá rêët reã.

http://ebooks.vdcmedia.com

- ...

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

- Nïëu quan lúán duâng àïën thò töi hó xin lêëy ngaâi hai trùm thöi. Luác múái mua giaá noá laâ ba nghòn taám àêëy aå. Möåt chiïëc xe hiïåu Avion Voisin...

- ...

- Nhûng maâ trong giêëy túâ thò cûá biïn laâ quan lúán mua

laåi nhûäng hai nghòn.

- ...

- Bêím quan lúán, hay laâ ngaâi ài thûã möåt chöëc? Àïí chuáng töi cêìm hêìu ngaâi lïn tónh röìi xong viïåc quan, laåi cêìm hêìu ngaâi vïì huyïån? Nïëu quan lúán muöën ài thûã thò àïí töi baão xaâ ñch thöi àûâng gioáng ngûåa nûäa.

Öng huyïån àûáng nghô möåt laát röìi móm cûúâi noái:

- Vò viïåc töi cêìn lïn tónh súám, nïn töi bùçng loâng ài xe húi cuãa öng, thïë thöi. Coân têåu laåi thò khöng duâ laâ öng chó àïí laåi cho töi bùçng möåt àöìng baåc. Nïëu töi àõnh buång kiïëm chaác gò öng, thò tûâ höm noå, töi àaä nhêån lúâi vúái ngûúâi àaân baâ maâ öng phaái lïn àiïìu àònh röìi coân gò!

Thïë laâ öng huyïån àïí cho nghõ Haách beän leän maâ dêîn mònh ra xe. Cuâng lïn theo xe cuãa nghõ Haách vúái öng huyïån coân coá caã möåt baác lñnh cú tay öm cùåp cöng vùn daây möåt têëc nûäa.

http://ebooks.vdcmedia.com

Xe chaåy àöå mûúâi phuát thò àaä túái tónh lyå.

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

cûãa, öng huyïån àaä thêëy quan töíng àöëc hoãi:

Öng huyïån vaâo phoâng giêëy quan töíng àöëc, coân nghõ Haách thò ài ài laåi laåi ngoaâi sên toâa aán. Luác naâo, vûâa kõp kheáp

- A, thêìy huyïån! Thïë viïåc truyïìn àún, cúâ àoã úã laâng

Quyânh Thön ra laâm sao?

Öng huyïån khoan thai thûa lïn:

- Bêím cuå lúán, trong biïn baãn töi àaä coá trònh roä raâng

lùæm.

- Thïë vuå thuïë thaáng mûúâi naây thïë naâo?

- Bêím, thu àûúåc àuã caã.

- Thêìy huyïån chó bêím lïn coá thïë?

- Bêím, coân viïåc möåt thêìy àöì vúái lyá dõch laâng Quyânh

Thön kiïån möåt ngûúâi vïì töåi hiïëp dêm.

- Hiïëp dêm? Àêìu àuöi nhû thïë naâo?

- Bêím cuå lúán, biïn baãn tuy vùæn tùæt nhûng àuã roä raâng

lùæm.

Quan töíng àöëc cuái xuöëng têåp bòa vaâng. Neát mùåt quan luön luön thay àöíi. Maâu da luác taái ài, luác laåi àoã bûâng lïn. Sau nûãa tiïëng àöìng höì, quan ngêíng lïn nhòn viïn tri huyïån, tiïëng àöìng sang saãng:

- Naây, thêìy huyïån! Thaây úã Ba Lï àaä àöî luêåt khoa tiïën

sô?...

Biïët laâ coá chuyïån, öng huyïån ngêîm nghô möåt phuát röìi

http://ebooks.vdcmedia.com

cûáng coãi àaáp:

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

- Bêím vêng, quaã coá thïë thêåt!

- ÚÃ bïn têy, thêìy àaä diïîn thuyïët vaâ biïíu tònh vúái öng vùn sô Romain Rolland(1) vïì viïåc chñnh trõ phaåm Àöng Dûúng?

- Bêím vêng!

- Cho nïn thêìy khöng biïët múã cuöåc àiïìu tra cho nïn

thêìy khöng àuã tû caách laâm möåt viïn tri huyïån!

Quan töíng àöëc noái àïën àêëy thò àûáng lïn, tay khoanh trûúác ngûåc. Öng huyïån àoã mùåt lïn. Nhûng vêîn khoan thai maâ thûa rùçng:

- Bêím chuáng töi coá löîi gò aå?

Quan töíng àöëc chên tay run lïn bêìn bêåt, hai bïn maá nhû bõ hai caái gên tai aác giêåt lêëy giêåt àïí, laâm möåt höìi daâi:

- Cûá riïng vïì truyïìn àún úã laâng Quyânh Thön cuäng àuã toã ra thaây laâm quan maâ khöng biïët luêåt. Duâ laâ chûa tòm thêëy keã laâm viïåc êëy, thò thaây cuäng phaãi biïët giam boån lyá dõch caái laâng êëy laåi chûá? Thaây khöng nhúá trong hònh luêåt coá khoaãn buöåc lyá dõch möîi laâng phaãi chõu traách nhiïåm vïì möîi viïåc röëi cuöåc trõ an xaãy ra trong laâng hay sao? Thaây lêëy cúá gò maâ àïí yïn cho chuáng? Sao thaây laâm bêåy baå thïë?

(1) Àoåc laâ Römanh Rölùng.

http://ebooks.vdcmedia.com

- Bêím cuå lúán, chuáng töi àaä xeát kyä rùçng dên huyïån töi coân ngu döët lùæm, khöng thïí laâm nhûäng viïåc êëy àûúåc, maâ laâng Quyânh Thön thò laåi laâ möåt laâng coân ngu döët hún hïët.

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

Àoá chó laâ keã naâo úã xa àïën laâm viïåc êëy maâ thöi. Àaä biïët maâ coân bùæt, súå oan cho dên sûå.

- Thaây àûâng noái laâ biïët! Caái laäo àöì laâng Quyânh Thön daám daåy 6 àûáa treã maâ khöng xin pheáp múã trûúâng nhû vêåy laâ sai nghõ àõnh nhaâ nûúác, laâ phaãi bùæt töëng giam, vêåy maâ thaây khöng hiïíu möåt tñ gò caã! Öng àöìn vïì khaám, khi qua nhaâ laäo àöì, àïëm àûúåc 6 àûáa hoåc troâ, àaä coá phaân naân viïåc êëy lïn quan sûá röìi. Nhû vêåy laâ thaây sao nhaäng!

- Bêím luác khaám caã laâng thò cöng viïåc öì aåt, nïëu vêåy thò

töi troát sú yá.

- Thaây sú yá nhû thïë thò àïí dên noá nöíi loaån aâ? Àaä laâm tri huyïån thò noái trong huyïån, nhaâ naâo coá mêëy con gaâ laâ thaây cuäng phaãi biïët múái àûúåc!

- Bêím cuå lúán, töi xin cam chõu löîi.

http://ebooks.vdcmedia.com

- Laåi coân caái viïåc bêín thóu, caái viïåc hiïëp dêm naây nûäa. Thaây phaãi biïët rùçng ngoaâi caái söë thaám tûã cuãa thaây, laåi coân coá thaám tûã cuãa toâa sûá nûäa, dûúái quyïìn cuãa töi, cuäng múã cuöåc àiïìu tra! Caái dên dûúái quyïìn thaây vò nhiïîm phaãi tû tûúãng phaãn nghõch vò caái nhu nhûúåc cuãa thêìy coá leä vò caã nhûäng tû tûúãng cuãa thêìy coá úã Ba Lï, maâ thaây àem theo vïì àêy nûäa, àaä vaâo huâa nhau cùm húân nhûäng ngûúâi giaâu coá, baão ngûúâi ta laâ tû baãn thò xêëu xa lùæm, röìi vu oan giaá hoåa cho ngûúâi ta! Thaây laâm quan nhû thïë laâ ngu! Àêy naây, thõ Mõch keâm theo caái söë tiïìn 5 àöìng trong àún kiïån laâ nghôa lyá gò? Lyá luêån thaây àïí àêu maâ thaây cai trõ dên nhû

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

thïë? Thaây phaãi bùæt giam con beá êëy laåi maâ gûãi vïì nhaâ luåc xò Haâ Nöåi chûá? Thaây laâm quan nhû vêåy laâ laâm loaån! Àïí töi trònh lïn quan trïn àöíi thaây ài Sún La àïí cho thaây biïët thên múái àûúåc. Quan sûá cuäng khöng bùçng loâng thaây.

Öng huyïån cuái àêìu 15 phuát röìi ngêíng lïn cûúâi nhaåt noái:

- Bêím cuå lúán, töi tûúãng töi ra laâm quan àûúåc thò töi laâm àûúåc möåt viïåc ñch quöëc lúåi dên! Bêy giúâ nhû thïë naây, töi múái biïët laâ töi àaä nhêìm...

- AÂ, thaây huyïån! Thaây daám khaáng cûå ngûúâi bïì trïn nhû

thïë aâ?

- Cuå lúán cho töi noái nöët. Vêng, quaã laâ töi coá nhiïìu tû tûúãng khöng húåp vúái chïë àöå cuä. Bêím cuå lúán, nhûng maâ khöng phaãi tûå töi ài chaåy choåt caái tri huyïån.

nïn thêìy xoay aâ?

- Thaây nhû vêåy laâ haåi dên, haåi nûúác! Thaây khöng chõu hoâa giaãi möåt viïåc nhoã moån nhû thïë, vêåy thaây thêëy ngûúâi ta coá maáu mùåt

http://ebooks.vdcmedia.com

- Bêím cuå lúán, nhaâ nûúác khöng cêìn phaãi àöíi töi töi ài xa! Duâ töi khöng ài laâm thò töi cuäng khöng chïët àoái aå. Bêím cuå lúán, chùèng phaãi noái khoe gò, quan thaây cuãa töi trong àaãng xaä höåi, nay mai maâ coá sang nhêån chûác toaân quyïìn, thò luác êëy töi laåi seä laâm quan cuäng khöng muöån aå. Maâ nïëu coá phaãi laâm quan, töi seä cuäng khöng laâm quan huyïån nûäa... töi xin cam àoan vúái cuå lúán trûúác nhû thïë. Thïë thò xin cuå lúán biïët cho laâ ngay bêy giúâ, phaãi ngay bêy giúâ, töi

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

xin coá lúâi traã laåi caái tri huyïån cho Nhaâ nûúác! Ngaây mai thò seä coá àún tûâ chûác cuãa töi hùèn hoi.

Quan töíng àöëc ngêín ngûúâi ra höìi lêu röìi dõu gioång:

- Thêìy noái thêåt àêëy aâ?

- Bêím cuå lúán, chuáng töi laåi daám noái àuâa thïë aâ?

- ÚÃ àúâi naây, khöng nïn ûúng ngaånh quaá thïë, töi baão

thêåt...

- Bêím, naâo coá phaãi ûúng ngaånh! Chuáng töi hiïíu röìi, vò àaä laâm tri huyïån möåt nùm röìi. Nhû caái viïåc hiïëp dêm naây laâ do taâi xïë cuãa öng nghõ êëy vïì Haâ thaânh, vaâo möåt tiïåm thuöëc phiïån khaáo chuyïån, khöng may laåi vúá phaãi möåt thùçng con riïng cuãa öng nghõ êëy. Thùçng con êëy, möåt àûáa vö laåi muöën xoay tiïìn böë, àaä àïën noái vúái nhaâ baáo àïí cho möåt túâ baáo noå cûá gaâo choaáng maäi lïn, kïu àoâi thêìn cöng lyá cuãa quan súã taåi, laâ töi... Cho nïn bêy giúâ, sau khi bõ cuå lúán khiïín traách thïë naây, thò töi lêëy laâm xêëu höí cho caái thêìn cöng lyá cuãa töi lùæm.

- Nïëu thïë ra biïn baãn cuãa thaây laâ àuáng?

http://ebooks.vdcmedia.com

- Thöi àûúåc, cuå lúán àaä baão laâ sai thò noá laâ sai. Töi cuäng khöng cêìn caäi bûâa, vò töi àaä xin tûâ chûác röìi. Àïí töi múã möåt phoâng luêåt sû vaâ möåt cú quan ngön luêån bùçng chûä têy, luác êëy röìi töi xin àaáp laåi cuå lúán vaâ caái chïë àöå quan trûúâng hiïån nay. Thûa cuå lúán, khi ngûúâi ta khöng phaãi laâ keã vö hoåc thò ngûúâi ta muöën laâm gò cuäng àûúåc.

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

Quan töíng àöëc, yá chûâng nghô àïën caái bûúác laâm quan tùæt

cuãa mònh, nïn taái mùåt ài, tûác khöng noái àûúåc nûäa.

Luác öng huyïån ra túái sên thò thêëy nghõ Haách àûúng noái vúái möåt thaây phaán: “Noá kònh àõch vúái töi thò töi seä laâm cho noá mêët caái tri huyïån!”.

Öng huyïån tuy vêåy cuäng laâm nhû khöng nghe tiïëng vaâ

cûá goåi roä to:

- Kòa quan lúán nghõ! Ngaâi khöng àaánh xe traã töi vïì

http://ebooks.vdcmedia.com

huyïån aâ?

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

VII

Àïën trûúác baân giêëy öng giaám àöëc Àaåi Viïåt hoåc hiïåu laâ Tuá Anh, öng chuã rêët treã tuöíi cuãa mònh, Long múã quyïín söí lúán, cêìm buát chò doâ vaâo cöåt chûä söë, vûâa àoåc, vûâa noái:

- Thûa öng, tñnh àïën möìng 10 naây thò söë tiïìn hoåc phñ thu àûúåc cuäng àaä khaá lùæm. Nùm thûá tû, hoåc sinh traã hïët caã. Nùm thûá ba, nùm thûá hai vaâ nùm thûá nhêët thò àöå mûúi hoåc sinh têët caã, khêët àïën cuöëi thaáng. Coân lúáp nhêët thò 25 hoåc sinh thiïëu tiïìn, lúáp nhò 7 ngûúâi, lúáp ba 16 ngûúâi. Coân lúáp dûå bõ vaâ lúáp àöìng êëu thò vò öng chûa ra lïånh giaãm 10 hay 30 phêìn trùm, nïn chûa thu.

- Mai thò thêìy thu möåt lûúåt ài. Haå cho caác cö caác cêåu êëy 30 phêìn trùm hoåc phñ. Coân caái baãn thöëng kï cuãa thû viïån thò ra sao?

Long laåi giúã möåt têåp giêëy àaánh maáy, nhòn vaâo röìi àaáp:

http://ebooks.vdcmedia.com

- Thaáng naây coá hai trùm hoåc sinh mûúån saách cuãa thû viïån, trong söë àoá thò saáu phêìn mûúâi àoåc tiïíu thuyïët tònh,

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

böën phêìn àoåc truyïån trinh thaám, maâ chó coá hai phêìn mûúån saách hoåc maâ thöi.

- Thïë söë tiïìn hoåc phñ thu àûúåc bao nhiïu?

- Bêím töíng cöång nùm trùm saáu mûúi tû àöìng?

Öng giaám àöëc thúã daâi möåt caái röìi baão:

- Thöi àûúåc, thaây lïn ùn cúm.

Long cuái chaâo röìi quay ra àûúåc mûúi bûúác, thò öng chuã

treã laåi goåi laåi:

- AÂ naây! Hay thaây höå töi möåt viïåc àaä nheá?

- Vêng.

- Thaây àûâng ùn cúm nûäa, lêëy úã keát möåt àöìng baåc maâ ài ùn hiïåu. Nhûng maâ trûúác khi ài ùn thò haäy laåi caái tiïåm thuöëc phiïån chuá Sïëch úã haâng Buöìm höå töi möåt viïåc naây àaä.

- Bêím vêng.

- Àêy naây thöi thò chùæc thaây cuäng chùèng laå gò caái viïåc bêåy baå cuãa öng cuå nhaâ töi maâ vûâa röìi túâ baáo Lûúäng kyâ noá àùng tin àaä loaån caã lïn...

Long laâm böå ngúá ngêín maâ rùçng:

- Bêím viïåc gò thïë aå? Thûa öng, quaã àöå naây töi khöng

àoåc baáo.

Öng chuã êëp uáng:

http://ebooks.vdcmedia.com

- Nguyïn öng cuå nhaâ töi... öng cuå nhaâ töi... vûâa röìi coá laâm möåt viïåc naâi hoa eáp liïîu, kïí cuäng bêåy baå lùæm. Thïë röìi caái thùçng con riïng cuãa öng cuå, möåt thùçng con mêët daåy,

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

maâ öng cuå khöng nhêån nûäa, khöng biïët laâm thïë naâo, laåi roä viïåc êëy. Chùèng biïët noá laâ àûáa tröëng möìm tröëng miïång, hay laâ vò noá thuâ öng cuå maâ noá cûá rïu rao lïn cho moåi ngûúâi biïët caái chuyïån xêëu höí êëy. Höm qua töi coá àïën tiïåm tòm noá thò laåi khöng gùåp, vêåy bêy giúâ thaây laåi tòm noá giuáp töi. Tïn noá laâ thùçng Vaån, nhûng maâ thiïn haå cûá quen goåi noá laâ thùçng Vaån toác mai. Thaây tòm àûúåc noá röìi thò kheä baão vúái noá àaåi khaái rùçng: töi, Tuá Anh, con giai trûúãng cuå nghõ Haách, nghôa laâ anh em cuâng cha khaác meå vúái noá, muöën múâi noá laåi chúi àïí baão noá rùçng: noá àûâng rïu rao öng cuå nûäa thò chñnh töi, töi seä xin vúái öng cuå cho noá àûúåc hùèn möåt caái nhaâ. Thaây noái thïë röìi keáo ngay noá vïì àêy cho töi.

- Vêng.

- Thaây nïn khön kheáo möåt chuát nheá, thùçng êëy noá vö

nghôa lùæm.

- Vêng, thïë thò töi chúåt nhúá ra chuyïån êëy röìi. Chuyïån xaãy ra, hònh nhû cuäng àaä quaá nûãa thaáng. Maâ nghe àêu nhû cuå nghõ nhaâ ta boã ra nhûäng nùm trùm àïìn cho böë meå cö gaái quï vûâa röìi cú maâ?

- Caái gò? Ai baão thaây thïë?

- Thiïn haå àöìn nhau thïë thò phaãi.

http://ebooks.vdcmedia.com

Öng giaám àöëc thúã daâi möåt caái, mònh tûå nhuã mònh: “Khöng coân möåt ai laâ khöng biïët nûäa”. Röìi noái vúái ngûúâi thû kyá:

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

- Khöng, àêëy laâ hoå àöìn nhaãm. Öng nghõ nhaâ töi seä cûúái cö beá êëy laâm vúå leä thò múái laâ àïìn buâ àûúåc cho caã möåt àúâi bõ haåi cuãa ngûúâi ta.

Long taái xanh mùåt, vöåi quay nhòn ra phña khaác, röìi cuái xuöëng àêët nhùåt möåt caái àanh ghim àïí giêëu sûå xuác àöång rêët maånh àaä hiïån ra caã thêìn thaái. Höìi lêu, chaâng hoãi chuã:

- Bêím lêëy laâm vúå thò phaãi coá pheáp cûúái hùèn hoi?

- Phaãi.

- Maâ laåi coá caã cuå nghõ baâ ûng thuêån?

- Caái àoá daä hùèn. Lïî cûúái seä rêët troång thïí, rêët linh àònh.

- Bêím, chñnh cuå nghõ öng muöën lêëy ngûúâi gaái quï ngu

àêìn êëy vïì laâm thûá phoâng maâ öng khöng phaãn àöëi?

- Sao töi laåi phaãn àöëi? ÊËy laâ chñnh töi, töi bùæt eáp öng cuå nhaâ töi phaãi xûã sûå nhû thïë, cho boä vúái caái luác caân bêåy, chûá coá phaãi öng cuå töi muöën thïë àêu!

Long gûúång cûúâi maâ rùçng:

- Thûa öng, töi tûúãng chùèng cêìn phaãi thïë. Cûá àïìn cho

hoå vaâi trùm baåc, hoå muöën lêëy ai thò lêëy coá àûúåc khöng!

Öng chuã treã tuöíi xo vai, nghiïm khùæc maâ rùçng:

http://ebooks.vdcmedia.com

- Thaây àûâng noái caân! Caái tên tiïët cuãa möåt ngûúâi con gaái, duâ laâ gaái quï ngu àêìn, thò cuäng laâ àaáng quñ lùæm. Öng cuå êëy àaä phaá tên ngûúâi ta, thò öng cuå êëy phaãi lêëy hùèn ngûúâi ta. Maâ lêëy laâm baâ hai hùèn hoi chûá khöng phaãi laâ mua vïì laâm hêìu nhû nhûäng ngûúâi khaác.

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

Long xoa tay, lïî pheáp hoãi laåi:

- Bêím xin öng tha löîi cho, thïë ngöå ngûúâi ta khöng bùçng

loâng thò sao?

- AÂ, caái êëy coá thïí xaãy ra àûúåc lùæm, vò böë ngûúâi ta cuäng laâ möåt nhaâ nho hùèn hoi, maâ möåt nhaâ nho thò vêîn khñ khaái lùæm. Nhûng maâ töi tûúãng viïåc êëy röìi thaânh àûúåc. Laâ vò caái kiïån theo àuöíi con dúã dang thò chùèng may cho öng àöì laåi bõ quan àöìn truy töë vïì töåi khöng xin pheáp maâ laåi múã trûúâng tû. Öng ta daåy saáu àûáa treã con, nghôa laâ sai nghõ àõnh. Hiïån giúâ thò öng àöì vêîn àûúåc taåi ngoaåi hêåu cûáu, nhûng nay mai toâa aán xeát xûã thò thïë naâo röìi cuäng phaãi tuâ. Nïëu phaãi tuâ thò têët caái gia àònh êëy cêìn tiïìn, maâ töi baão öng cuå nhaâ töi àem nghòn baåc àïën thò coân gò maâ chaã cûúái àûúåc! Vûâa lêëy möåt ngûúâi àaä troát nguã vúái mònh laâm chöìng, laåi vûâa coá tiïìn chaåy choåt cho böë, thò coá phaãi laâ möåt viïåc nhêët cûã, lûúång tiïån khöng?

- Bêím thïë àaä bõ bùæt chûa aå?

- Chó thêëy noái bõ truy töë, chûá bõ bùæt chûa, thò khöng

hiïíu.

Nghe àïën àoá, Long cuái àêìu xuöëng, lo súå khöng thïí giêëu àûúåc neát mùåt nûäa. Chên tay chaâng àïìu run bêìn bêåt lïn. May sao öng chuã cuãa Long ngùæt chuyïån maâ giuåc chaâng:

- Ö hay thêìy ài ngay ài chûá?

http://ebooks.vdcmedia.com

May quaá, Long laâm ra böå hêëp têëp bûúác ra ngoaâi Àaåi Viïåt hoåc hiïåu. Chaâng goåi xe, bûúác lïn, baão phu keáo àïën

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

phöë Haâng Buöìm. Cêu chuyïån Tuá Anh vûâa húã cú kïí laåi, khiïën chaâng nhû caái àöìng höì àûát mêëy dêy toác. Nhûng chaâng cûá phaãi cöë giûä neát mùåt àiïìm tônh cho khoãi húá trong cöng cuöåc doâ la.

Xe àöî trûúác möåt hiïåu phúã nhoã. Möåt ngoån àeân àêët leo leát chiïëu vaâo möåt con gaâ, möåt miïëng thõt boâ, vaâi dêy úát àoã, vúái mêëy cêy rau caãi laân, rau cêìn têy. Hiïåu vùæng veã nhû baäi sa maåc. Chuã hiïåu, möåt chuá khaách ngöìi nguã gêåt, huát möåt caái àiïëu thuöëc laá baâo, Long noái:

- Xin pheáp chuá, töi lïn trïn chuá Sïình.

- Hêíu lúã!

Long thoùn thoùæt bûúác qua böën caái baân, möåt caái bïëp, thò àïën möåt chöî töëi om. Trong töëi hiïån ra, toã toã múâ múâ, möåt dêîy mûúâi caái buöìng, möîi buöìng coá caái phaãn möîi phaãn coá möåt caái maân xïëp che, möîi maân xïëp coá treo möåt xêu caá mùæm mûåc. Buöìng naâo cuäng caách nhau bùçng möåt lêìn coát, buöìng naâo cuäng coá möåt caái hoãa loâ böëc khoái xanh muâ. Tiïëng treã con khoác, tiïëng múä nöí lanh tanh trong sanh àöìng, tiïëng choá con buá meå un uãn, cùæt nghôa rùçng trong chöî töëi tùm êëy coá mûúâi gia àònh hùèn hoi. Möåt thûá muâi tanh tanh rêët khoá taã, baão rùçng mûúâi gia àònh êëy laâ mûúâi gia àònh khaách truá.

http://ebooks.vdcmedia.com

Long cûá giêîm bûâa lïn lúáp buân quaánh giûäa löëi ài, khöng súå bêín àïën gêëu quêìn. Àïën möåt caái thang göî nhoã, chaâng àûáng laåi, nhòn lïn. Trïn gaác luåp suåp chó coá möåt thûá aánh

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

saáng heáo hùæt, thêëy vang lïn nhûäng tiïëng ro ro, do nhûäng caái cöí hoång anh huâng keáo thêåt khoãe.

Long, vò laâ lêìn àêìu, nïn roán reán lïn thang. Vûâa lïn àïën bêåc nhêët, àêìu chaâng àêåp phaãi caái giêìm àaánh böëp möåt caái. Cuâng giûäa luác êëy coá ngay möåt chuöîi cûúâi vang lïn. Tiïëng cûúâi lêîn löån cuãa caã ta, têy àen, khaách, têy trùæng. Long dûâng laåi, àoã bûâng mùåt, nhûng khöng phaãi hoå cûúâi caái àuång àêìu chaâng. Vò rùçng sau chuöîi cûúâi kyâ laå vaâ höîn àöån êëy, tûác khùæc coá möåt gioång khaân khaân noái rêët to:

- ÖÌ, thêåt àêëy maâ! Caái thùçng cha êëy noá àeã ra moa, chñnh

laâ vò möåt phuát àiïn röì cuãa xaác thõt àêëy!

- Ha ha ha! Haâ haâ haâ!... Hi hi hi!!!!...

- Cuäng vò thïë maâ luyá boã ma me, àïí ma me ngheâo, chïët, röìi bêy giúâ luyá laåi chûåc tûâ nöët caã moa! Caác àùçng êëy baão vò leä gò túá laåi khöng rûãa thuâ? Luyá àeã ra moa maâ luyá chùèng bao giúâ theâm nghô àïën moa caã!

...

Caái tiïëng dêm cuãa nghõ Haách thò àaä lûâng lêîy caã mêëy

tónh!

http://ebooks.vdcmedia.com

Long nhòn vaâo thò ngûúâi vûâa noái nhûäng cêu êëy laâ möåt thiïëu niïn mùåt muäi voä vaâng, hai bïn tai coá böå toác mai rêët to, mùåc aáo gêëm lam, ngoaâi phuã möåt caái aáo daå vai vuöng, caái àêìu toác hung hung àoã vaâ quùn quùn kï lïn trïn möng möåt thiïëu phuå mùåt bûå nhûäng phêën maâ möi laåi taái nhúåt, toác buái, cöí coá àeo kiïìng, quêìn aáo löëi múái, cöí aáo baânh beã,

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

cuäng coá ba àúâ suy àúâ vin hùèn hoi. Trûúác mùåt cùåp êëy laâ hai thiïëu niïn aáo quêìn cûåc kyâ sang troång. Caác phaãn khaác àêìy nhûäng nhên viïn laâng beåp. Nùm ngûúâi Viïåt Nam, taám ngûúâi khaác trong söë àoá coá hai aã sêím, möåt lñnh têy trùæng vaâ ba linh têy àen, vaâ muå àêìm gêìn giaâ.

...

Noái xong thiïëu niïn hön vaâo àuâi thiïëu nûä àaánh chuát

möåt caái, vöî vïì ngûúâi yïu möåt höìi maâ rùçng:

- Bêy giúâ úã trïn àúâi naây, moa chó coá ma Quyâ naây laâ thên yïu! Ö hay! Trö(1) ài chûá caác ngaâi? Tûå tûã bùçng thuöëc phiïån laâ nhêët, nhêët nhêët!

Long àïën bïn caånh, lïî pheáp hoãi.

- Xin löîi, ngaâi laâ öng Vaån coá phaãi khöng?

Vaån toác mai meáo xïåch caái möìm, caã cûúâi maâ rùçng:

- Sao biïët?

Röìi laåi àiïìm nhiïn baão nhên tònh:

ta seä ài nhúân úã hiïåu nem.

- Mònh cûá viïåc trö ài cho thêåt àuã, cho thoãa thñch. Chöëc nûäa

Hai ngûúâi quêìn aáo lõch sûå cuâng nùçm quanh caái tônh êëy àaä ngöìi lïn deåp chöî cho Long. Vaån toác mai bêëy giúâ múái laåi hoãi:

- UÁ, sao àùçng êëy laåi biïët tïn túá? Àùçng êëy muöën hoãi gò?

(1) Huát (tiïëng boáng).

http://ebooks.vdcmedia.com

Long ngöìi xuöëng giûúâng àaáp:

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

- Töi laâ ngûúâi laâm cuãa trûúâng Àaåi Viïåt, nghôa laâ cuãa öng Anh. Öng ta sai töi àïën àêy tòm öng, múâi öng laåi chúi coá viïåc cêìn.

Cö aã nùçm dûúái àêìu Vaån toác mai àaánh möåt cêu:

- Laâm choá gò coá viïåc cêìn! Caái thùçng cha êëy hûúãng gêìn hïët gia taâi cuãa chuáng töi, bêy giúâ goåi àïën, chùæc laåi chó coá chuyïån khöng töët.

Biïíu àöìng tònh vúái nhên ngaäi úã chöî êëy, Vaån toác mai

cuäng tiïëp:

- Coá leä lùæm. Nhêët laâ meå noá xûã vúái chuáng mònh thò caâng tïå. Nghe àêu baâ lúán vúái mêëy cö Chiïu úã Haãi Phoâng, cuäng àem caái cuãa chiïëm àûúåc cuãa chuáng mònh, ra àöìng boáng hïët maâ thöi.

Röìi Vaån toác mai giúái thiïåu cho Long biïët hai ngûúâi quêìn

aáo lõch sûå:

(1) Cha töi (tiïëng Phaáp).

http://ebooks.vdcmedia.com

- Àêy, töi giúái thiïåu öng biïët, hai öng naây laâ hai tay nhaâ baáo, möåt öng thò trúå buát cho baáo Lûúäng kyâ, möåt öng thò laâ chuã buát cuãa túâ baáo Cuâng dên. Hai öng thêåt laâ nhûäng ngûúâi anh huâng nghôa hiïåp, hïët sûác baâi baác nhûäng viïåc vö nhên àaåo, hïët sûác cöng kñch nhûäng keã cêåy thïë lûåc kim tiïìn maâ xûã àïíu vúái ngûúâi khöng coá xu. Caác öng êëy àïìu àaä cöng kñch kõch liïåt caái viïåc hiïëp dêm vûâa röìi cuãa monpeâre(1)! nhûng maâ, àùçng êëy aå, àùçng êëy aå... àùçng êëy chó laâ keã laâm

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

cöng cho Tuá Anh thöi nïn àùçng êëy khöng biïët, chûá túá thò túá biïët nhiïìu àiïìu àïíu giaã cuãa monpeâre lùæm. Túá seä noái hïët têët caã nhûäng caái töåi aác cuãa luáy(1) úã ngoaâi moã, úã trong xûúãng maáy, úã àöìn àiïìn...

Öng chuã buát túâ Cung dên àûa àoán:

- Cûá kïí nhû öng cuå nghõ êëy thò cuäng quaá thêåt. Coá con maâ laåi khöng nhêån con thò thêåt laâ phaåm möåt töåi àaåi aác. Maâ khi öng cuå êëy súå phaãi nuöi con nhû thïë thò sao laåi coân cûá dêm àaäng quaá sûác... Töi chùæc öng cuå êëy rùæc con trong thiïn haå cuäng àaä khaá nhiïìu...

Vaån toác mai ngöìi nhöím dêåy, söët sùæng maâ rùçng:

- A, caái àoá thò àaä hùèn! Caái söë con caái luyá rùæc trong thiïn haå thò chùæc laâ phaãi nhiïìu! Vò rùçng luác naâo luyá cuäng chó chùm chó caái viïåc böìi dûúäng thên thïí bùçng sêm, nhung, thuöëc böí, rûúåu sêm banh...

...

Noái àïën àêëy, Vaån toác mai laåi meáo xïåch caái möìm ra maâ cûúâi. Nhûäng ngûúâi nùçm quanh nhûäng khay àeân, úã nhûäng giûúâng caånh àêëy, cuäng khuác khñch cûúâi thêìm vúái nhau.

Chuá Sïëch, öng chuã tiïåm, tuy laâ ngûúâi Taâu nhûng noái

tiïëng ta chùèng ngoång tñ naâo caã, cuäng tûâ xa noái vúái laåi:

(1) Hùæn, öng ta (tiïëng Phaáp).

http://ebooks.vdcmedia.com

- Cûá kïí nhûäng chuyïån cêåu Vaån noái maâ àuáng thò ra öng cuå êëy àaáng súå lùæm, maâ aác bùçng Têìn Thuãy Hoaâng röìi àêëy.

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

Vaån toác mai laåi huâng höìn tiïëp:

- Coân phaãi baân!...

Caã gian gaác laåi vang àöång lïn möåt chöîi cûúâi daâi. AÃ Quyâ cau mùåt, cêìm doåc têíu choåc vaâo maá Vaån toác mai möåt caái maâ rùçng:

- Thöi cuát ài àaä! Khó lùæm, chó coá möåt caái chuyïån khó gioá êëy maâ cûá luác naâo cuäng giúã ra noái maäi àûúåc. Huát ài röìi thûã laåi vúái öng êëy xem coá chuyïån gò khöng.

Long cuäng noái ngay:

- Vêng. Öng chuã töi baão töi àïën tòm öng Vaån àïí noái

chuyïån vïì gia taâi gò àoá.

Keáo xong àiïëu thuöëc, Vaån toác mai hêëp têëp haäm möåt

cheán nûúác noáng, röìi baão nhên ngaäi.

- Thïë thò toa cûá úã àêy nheá, Quyâ nheá? Àïí moa ài ngay xem ra sao. Nïëu anh Anh maâ laåi noái höå cho chuáng mònh cûá möîi thaáng àûúåc hûúãng möåt söë tiïìn nhaâ thò haã lùæm, thò cuöåc àúâi chuáng ta chuäng khöng ba àaâo nûäa. Nïëu thêåt thò tûâ nay trúã ài chuáng ta têíy chay meå noá caái thûá xaái “naåm thên” naây ài!

- ÛÂ, thöi àûúåc, haäy cûá ài ài àaä!

Hai tay laâm baáo cuäng àûa mùæt cho nhau àûáng lïn. A

Quyâ noái:

http://ebooks.vdcmedia.com

- Hai öng cûá ngöìi chúi, nhaâ töi chó ài coá chöëc röìi vïì thöi maâ. Nïëu caác ngaâi coá muöën àiïìu tra vïì àaân baâ ùn cúm àen

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

thò cûá nùçm àêy, töi noái hïët têm sûå cuãa töi sau khi truåy laåc cho maâ nghe.

Vaån toác mai cuäng hûúãng ûáng.

- Phaãi àêëy, caác ngaâi cûá úã chúi! Chó chöëc nûäa laâ töi vïì. Àïm nay chuáng ta seä úã àêy àïën 2 giúâ khuya. Röìi töi seä kïí hïët sûå töí chûác cuãa àaãng Caân Long cho hai ngûúâi nghe. Moa àaä lêåt têíy thò phaãi biïët!

Hai tay laâm baáo laåi nùçm xuöëng giûúâng, Vaån toác mai

cuâng vúái Long xuöëng thang...

Khi vïì túái Àaåi Viïåt hoåc hiïåu, Long vaâo trûúác baáo cho chuã. Tuá Anh vöåi bêåt àeân àiïån cho phoâng khaách saáng trûng, röìi ra têån bêåc cûãa àûáng àoán rêët troång thïí, khöng ngúâ chûa chi àaä phaãi nhùn mùåt laåi, vò öng em duâng aáo gêëm vaâ ba-àúâ-suy àïí àûáng veán quêìn... tiïíu tiïån ngay úã göëc cêy trûúác cûãa trûúâng.

Vaâo trong phoâng khaách, ai nêëy an võ àêu àêëy röìi Tuá

Anh noái trûúác:

http://ebooks.vdcmedia.com

- Töi nhúâ öng Long àêy laåi múâi chuá, vïì möåt viïåc cêìn lùæm. Xûa nay chuá cûá nghe nhûäng lúâi àöìn úã ngoaâi, nghi töi xui bêåy öng cuå tûâ chuá àïí chiïëm hïët gia taâi, caái àoá laâ chuá nhêìm, chûá khöng phaãi caái buång daå töi khöën naån àïën thïë àêu. Chûáng toã hiïín nhiïn laâ töi àaä coá noái vúái öng cuå àïí laåi ngay cho chuá möåt caái nhaâ úã phöë Múái, àïí chuá coá vöën maâ sinh cú lêåp nghiïåp. Öng cuå àaä hûáa nay mai vïì thò sang tïn cho chuá.

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

Vaån toác mai tûúi cûúâi àaáp:

- Thûa baác, thïë thò caám ún baác lùæm. Coân nghi baác xuác xiïím öng cuå thò quaã laâ khöng bao giúâ em nghi, baác àûâng nhêìm vaâ oan em.

- Thöi àûúåc, nïëu chuá àaä nghi töi thò tûâ raây trúã ài àûâng coá nghi nûäa, coân nïëu khöng nghi thò thöi. Maâ chuá cuäng nïn caãi taâ qui chñnh ài thò vûâa, àûâng nïn ùn chúi lïu löíng maäi nhû thïë nûäa, àûâng nïn ài hïët tiïåm naây àïën tiïåm khaác nûäa.

- Thûa baác, vò ba böën thaáng nay chuáng töi bõ cùæt lûúng phaãi baán àöì àaåc ài, baán quêìn aáo ài maâ ùn, röìi phaãi nguã nhúâ moåi chöî, chûá coá phaãi muöën lùn loác thïë laâm gò?

- Chuá vúái thñm êëy, nïëu coá phaãi duyïn kiïëp vúái nhau, thò nïn ùn úã vúái nhau cho noá ra vúå, ra chöìng, àûâng coá taåm búå nhû trûúác nûäa. Nïëu chûa coá chöî taåm truá thò àïí töi xïëp cho möåt caái buöìng trong trûúâng naây röìi thò vïì àêy maâ úã, vaâ cho thuï búát ài, lêëy tiïìn maâ ùn. Nhûng maâ chuá phaãi cam àoan vúái töi laâ àûâng coá tröëng möìm, tröëng miïång nhû trûúác nûäa, àûâng coá baå caái gò cuäng noái............... Nhiïìu ngûúâi noái àïën tai töi laâ chuá cûá noái xêëu öng cuå vúái nhûäng tay laâm baáo, nhû vêåy laâ daåi döåt lùæm.

Vaån toác mai ngú ngaác caäi:

- Oan! Oan töi quaá! Naâo töi coá noái xêëu öng cuå bao giúâ?

- ÚÃ nhûäng tiïåm maâ chuá vaâo huát, chuá àïìu noái toang ra

http://ebooks.vdcmedia.com

caã.

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

Vaån toác mai nhaáy Long möåt caái maâ rùçng:

- Àêy laâ öng Long laâm chûáng nheá: vûâa röìi öng coá thêëy töi àaã àöång gò àïën öng cuå nhaâ töi khöng? Hoå chó noái laáo!

Ra veã söët ruöåt, Tuá Anh nhùn mùåt khoá chõu, gaåt ài maâ

rùçng:

- Thöi, nïëu chuá khöng noái gò thò thöi! Nhûng maâ chuá laåi àïën tiïåm huát cho àuã ài, röìi ngay àïm nay hai vúå chöìng phaãi àûa nhau vïì nhaâ naây. Hoùåc laâ chuá bõ öng cuå tûâ, hoùåc laâ chuá seä coá möåt caái nhaâ vaâ vêng lúâi töi!

- Thûa baác, baác laâ anh töi, laåi thûúng töi, têët nhiïn laâ

töi phaãi vêng lúâi baác.

- Thöi, thïë chuá coá thïí quay vïì chöî cuä àïí sûãa soaån...

- Vêng, laåy baác, em ài röìi chöëc nûäa em xin vïì àêy.

Vaån toác mai sung sûúáng ra àûúâng, neám mònh àaánh phõch möåt caái lïn möåt chiïëc cao su, nùçm thùèng cùèng ra... xe chaåy.

Tuá Anh baão ngûúâi thû kyá:

http://ebooks.vdcmedia.com

- Öng Long, töi laåi nhúâ öng möåt vaâi viïåc nûäa. Trûa mai thò öng àaä phaãi giao hïët cöng viïåc cho ngûúâi thû kyá múái àïí röìi öng ài. Coá leä öng lïn tónh trïn vúái cuå Nghõ nhaâ töi. Coá leä öng seä ài àiïìu àònh vúái ngûúâi nhaâ cö Mõch cho töi nûäa maâ coá leä röìi öng laåi phaãi xuöëng Haãi Phoâng, àiïìu àònh vúái baâ cuå töi, àïí öng töi àûúåc cûúái ngûúâi ta laâm leä nûäa. Nïëu xem yá öng cuå töi khöng coá loâng muöën lêëy ngûúâi ta

Giöng töë - Taác phêím vaâ dû luêån

laâm vúå thò öng seä noái laâ töi cuäng khöng bùçng loâng lêëy cö con quan töíng àöëc naâo àoá maâ öng cuå àaä hoãi cho töi àêu. Öng cuå àaä troát hoãi thò mùåc kïå öng cuå - Öng Long haäy ra àêy. Mêëy caái thû cuãa töi àêy naây...

Long cuái xuöëng àoåc mêëy caái thû.

- Thïë öng coá têån têm giuáp àûúåc töi trong cöng cuöåc naây khöng? Öng nïn biïët töi tin cêåy úã öng lùæm, vaâ töi hiïíu caái loâng lûúng thiïån cuãa öng lùæm.

Long àûáng ngay ngùæn lïn maâ rùçng:

- Thûa öng, töi cuäng lêëy laâm vinh dûå maâ àûúåc laâm cöng

http://ebooks.vdcmedia.com

cho möåt ngûúâi nhû öng. Töi xin cöë hïët sûác.