Hi u qu b t ng t tr ng xen i trong v n b iệ ả ấ ờ ừ ồ ổ ườ ưở
Đ c s h tr c a Trung tâm Khuy n nông (TTKN) Đ ng Nai, h anh Nguy nượ ự ỗ ợ ủ ế ồ ộ ễ
Văn Song p Vĩnh Hi p, xã Tân Bình (huy n Vĩnh C u) đã tr ng th nghi m môở ấ ệ ệ ử ồ ử ệ
hình xen canh i không h t trong v n b i. K t qu , cây b i phát tri n nhanh, ítổ ạ ườ ưở ế ả ưở ể
b sâu b nh và đ c bi t ch ng đ c b nh r y m m và b nh vàng lá (Greening) doị ệ ặ ệ ố ượ ệ ầ ề ệ
r y ch ng cánh gây ra. ầ ổ
* Thành công nh m o hi mờ ạ ể
Vào tháng 11-2006, khi TTKN Đ ng Nai ph i h p v i Tr m khuy n nông huy nồ ố ợ ớ ạ ế ệ
Vĩnh C u v n đ ng tri n khai mô hình tr ng xen canh cây i không h t trong v nử ậ ộ ể ồ ổ ạ ườ
b i đ phòng tr m t s lo i sâu b nh và tăng thêm thu nh p cho ng i tr ngưở ể ừ ộ ố ạ ệ ậ ườ ồ
v n, thì ch có m t mình anh Song m nh d n th c hi n. Anh cho bi t: "Lúc tôiườ ỉ ộ ạ ạ ự ệ ế
b t tay vào tr ng xen canh cây i không h t trong v n b i m i, bà con trong pắ ồ ổ ạ ườ ưở ớ ấ
đ u khuyên tôi đ ng m o hi m, l đ t và khí h u đây không h p s thi t h i r tề ừ ạ ể ỡ ấ ậ ở ợ ẽ ệ ạ ấ
l n. Nh ng tôi nghĩ cây i có đ c tính d thích nghi h n cây b i, trong khi vùngớ ư ổ ặ ễ ơ ưở
đ t này cây b i sinh tr ng t t thì không l gì cây i không s ng đ c". Và anhấ ưở ưở ố ẽ ổ ố ượ
Song đã suy đoán không sai, cây i không h t đ c tr ng xen trong v n b i c aổ ạ ượ ồ ườ ưở ủ
anh sau đó đã lên khá nhanh. M i 6 tháng tu i cây i đã b t đ u cho trái, nh ng anhớ ổ ổ ắ ầ ư
d tính khi nào cây đ c 12 tháng m i đ trái, nh v y s đ m b o tu i th choự ượ ớ ể ư ậ ẽ ả ả ổ ọ
cây. Hi n anh đang ti n hành chi t cành đ nhân gi ng, vì nhi u bà con trong xã khiệ ế ế ể ố ề
th y mô hình tr ng xen i trong v n b i hi u qu đã tìm đ n h c h i kinhấ ồ ổ ườ ưở ệ ả ế ọ ỏ
nghi m và đ t mua i gi ng. Theo anh nh ng cây b i tr ng xen i h n ch đ cệ ặ ổ ố ữ ưở ồ ổ ạ ế ượ
r y m m, sâu v bùa và r y ch ng cánh (tác nhân gây ra b nh vàng lá) và giúp câyầ ề ẽ ầ ổ ệ
b i lên nhanh h n. ưở ơ
* S m ra nh ng h ng m i ẽ ở ữ ướ ớ
Mô hình tr ng xen canh cây i thành công c a anh Song đã m ra h ng đi m i choồ ổ ủ ở ướ ớ
nhi u h nông dân đang c i t o và tr ng m i v n cây có múi. B i, theo anhề ộ ả ạ ồ ớ ườ ở
Nguy n Đình Văn, k s nông nghi p thu c Tr m khuy n nông Vĩnh C u: "Trongễ ỹ ư ệ ộ ạ ế ử
lá i luôn ti t ra m t ch t đ c bi t d ng tinh d u khi n r y ch ng cánh và m t sổ ế ộ ấ ặ ệ ạ ầ ế ầ ổ ộ ố
lo i sâu b nh r t s . N u tr ng xen canh i trong v n cây có múi s h n chạ ệ ấ ợ ế ồ ổ ườ ẽ ạ ế
đ c r y ch ng cánh và ngăn ng a đ c b nh vàng lá, giúp tăng đ che ph choượ ầ ổ ừ ượ ệ ộ ủ
đ t, h n ch đ t b xói mòn và c d i". Hi n nay, b nh vàng lá v n ch a có thu cấ ạ ế ấ ị ỏ ạ ệ ệ ẫ ư ố
đ c tr , vì v y tr ng xen canh cây i trong v n cây có múi là bi n pháp phòngặ ị ậ ồ ổ ườ ệ
ng a h u hi u nh t. ừ ữ ệ ấ
Bên c nh đó, vi c tr ng xen canh cây i không h t còn giúp ng i dân l y ng nạ ệ ồ ổ ạ ườ ấ ắ
nuôi dài vì sau h n 7 tháng cây đã b t đ u cho trái. Theo đánh giá c a anh Song, iơ ắ ầ ủ ổ
không h t có th x p vào lo i i ngon, vì ru t đ c không có l n h t, ch có m tạ ể ế ạ ổ ộ ặ ẫ ạ ỉ ộ
ch m đen nh b ng đ u tăm n m chính gi a trái, mùi v l i th m đ m đà. V aấ ỏ ằ ầ ằ ữ ị ạ ơ ậ ừ
qua, vì ph i chi t cành nên anh ch đ l i vài trái thí đi m và th y i không h t cóả ế ỉ ể ạ ể ấ ổ ạ
tr ng l ng trung bình kho ng 200 gam/trái. Anh Song đã mang i gi i thi u m tọ ượ ả ổ ớ ệ ở ộ
s v a trái cây, nh ng n i này đ u đ ng ý s n sàng thu mua v i giá 6 ngànố ự ữ ơ ề ồ ẵ ớ
đ ng/kg. ồ
Anh Nguy n Văn L c, Phó ch t ch H i Nông dân xã Tân Bình cho bi t: "Xã đangễ ộ ủ ị ộ ế
d ki n t nay đ n cu i năm s chuy n 92 hécta lúa m t v không hi u qu sangự ế ừ ế ố ẽ ể ộ ụ ệ ả
tr ng b i. V i di n tích tr ng m i này, xã s v n đ ng bà con tr ng xen canh iồ ưở ớ ệ ồ ớ ẽ ậ ộ ồ ổ
không h t đ phòng ng a sâu b nh và có thêm thu nh p. Đa s bà con đ u nh t tríạ ể ừ ệ ậ ố ề ấ
v i ph ng án tr ng xen canh này". Theo m t s k s nông nghi p thu c TTKNớ ươ ồ ộ ố ỹ ư ệ ộ
t nh, trong các v n cây có múi (cam, quýt, b i) nên tr ng xen cây i s hi u quỉ ườ ưở ồ ổ ẽ ệ ả
h n. Ph ng pháp tr ng đ c xác đ nh là gi a hai cây có múi tr ng m t hàng i,ơ ươ ồ ượ ị ữ ồ ộ ổ
theo c ly 4 cây có múi tr ng 1 cây i gi a. Cây i ph i t a cành, t o tán hình thápự ồ ổ ở ữ ổ ả ỉ ạ
đ không làm nh h ng t i cây có múi. Khi tr ng, đào h sâu kho ng 50cm, choể ả ưở ớ ồ ố ả
5kg phân chu ng ho i r i m t l p đ t m ng r i m i đ t cây xu ng. Cây i t nồ ủ ạ ả ộ ớ ấ ỏ ồ ớ ặ ố ổ ố
r t ít công chăm sóc, l i có th giúp các h tr ng m i cây có múi có thêm ngu n thuấ ạ ể ộ ồ ớ ồ
nh p trong th i gian đ u.ậ ờ ầ