LUẬN VĂN:
Hoàn thiện công tác trả lương
tại chi nhánh NHNo & PTNT
Long Biên
LỜI MỞ ĐẦU
*Lí do chọn đề tài
Tiền lương đang là một vấn đề cấp bách hiện nay và được các doanh nghiệp quan
tâm hàng đầu . Đối với người lao động , tiền lương là phần thu nhập chủ yếu ảnh hưởng
trực tiếp đến đời sống của họ . Nếu doanh nghiệp lựa chọn hình thức trả lương hợp lý sẽ
tạo động lực cho người lao động thực hiện tốt công việc , làm việc nhiệt tình và không
ngừng nâng cao năng suất lao động , chất lượng sản phẩm . Ngược lại , nếu doanh nghiệp
lựa chọn hình thức trả lương không hợp lý sẽ không tạo được động lực làm việc cho
người lao động làm cho năng suất lao động của người lao động giảm sút ảnh hưởng tới
kết quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp .Vì vậy lựa chọn một hình thức trả lương
hợp lý đang là vấn đề quan tâm hàng đầu của các quản lý doanh nghiệp .
Nhận thức rõ được vai trò quan trọng của tiền lương và trong quá trình thực tập ở chi
nhánh NHNo & PTNT Long Biên tôi đã nhận thấy được những hạn chế trong công tác trả
lương của họ . Vì vậy tôi đã lựa chọn đề tài : “ Hoàn thiện công tác trả lương tại chi
nhánh NHNo & PTNT Long Biên “ làm đế tài nghiên cứu của mình .
*Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu hệ thống lý thuyết về tiền lương ; Đánh giá thực trạng công tác trả
lương tại chi nhánh NHNo & PTNT Long Biên ; Đưa ra các kiến nghị và các giải pháp để
hoàn thiện công tác trả lương tại chi nhánh
*Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Nghiên cứu công tác trả lương cho cán bộ công nhân viên tại các phòng ban nghiệp
vụ , các phòng giao dịch trực thuộc chi nhánh NHNo & PTNT Long Biên , trong thời gian
3 năm 2006-2008
*Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu là phương pháp kết hợp giữa nghiên cứu lý luận và khảo
sát thực tiễn , dùng lý luận phân tích , đối chiếu thực tiễn để có những kết luận sát thực .
Phương pháp thu thập dữ liệu được sử dụng là tra cứu tài liệu .
*Kết cấu đề tài
Ngoài phần mở đầu và kết luận bản chuyên đề gồm có 3 phần như sau :
Chương I : Những lí luận chung về tiền lương
Chương II : Phân tích thực trạng công tác trả lương tại chi nhánh NHNo & PTNT
Long Biên
Chương III : Giải pháp nhằm hoàn thiện công tác trả lương tại chi nhánh NHNo &
PTNT Long Biên
CHƯƠNG I: NHỮNG LÍ LUẬN CHUNG VỀ TIỀN LƯƠNG
I.LÍ LUẬN CHUNG VỀ TIỀN LƯƠNG
1.Khái niệm về tiền lương
Tiền công là số tiền trả cho người lao động tùy thuộc vào số lượng thời gian làm
việc thực tế (giờ, ngày), hay số lượng sản phẩm được sản xuất ra, hay tùy thuộc vào số
lượng công việc đã hoàn thành.
Tiền lương: Là số tiền trả cho người lao động một cách cố định và thường xuyên
theo một đơn vị thời gian (tuần, tháng, năm).
Theo công ước số 95 (1949) về bảo vệ tiền lương của tổ chức lao động quốc tế ILO
có quy định: “Tiền lương là sự trả công hoặc thu nhập, bất luận tên gọi hay cách tính thế
nào, mà có thể được biểu hiện bằng tiền mặt và ấn định bằng thỏa thuận giữa người sử
dụng lao động và người lao động hoặc bằng pháp luật, pháp quy quốc gia, do người sử
dụng lao động phải trả cho người lao động theo một hợp đồng lao động viết hay bằng
miệng, cho một công việc đã thực hiện hay sẽ phải thực hiện hoặc cho những dịch vụ đã
làm hay sẽ phải làm.”
“Tiền lương của người lao động do hai bên thỏa thuận trong hợp đồng lao động và
được trả theo năng suất lao động, chất lượng và hiệu quả công việc. Mức lương của người
lao động không được thấp hơn mức lương tối thiểu do nhà nước quy định.” (Điều 55 Bộ
luật Lao động nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, trang166)
Khi phân tích về nền kinh tế tư bản chủ nghĩa , nơi mà các quan hệ thị trường thống
trị mọi quan hệ kinh tế , xã hội khác , C.Mác viết :”Tiền công không phải là giá trị hay giá
cả của sức lao động mà chỉ là một hình thái cải trang của giá trị hay giá cả sức lao động “
Tiền lương phản ánh nhiều quan hệ kinh tế , xã hội khác nhau . Tiền lương trước hết
là số tiền mà người sử dụng lao động (mua sức lao động ) trả cho người lao động ( người
bán sức lao động ) . Đó là quan hệ kinh tế của tiền lương . Mặt khác do tính chất đặc biệt
của hàng hóa sức lao động mà tiền lương không chỉ thuần túy là vấn đề kinh tế mà còn là
một vấn đề xã hội rất quan trọng , liên quan đến đời sống và trật tự xã hội .Đó là quan hệ
xã hội .
Trong quá trình hoạt động , nhất là trong hoạt động kinh doanh , đối với các chủ
doanh nghiệp , tiền lương là một phần chi phí cấu thành chi phí sản xuất – kinh doanh .Vì
vậy tiền lương luôn được tính toán và quản lý chặt chẽ .Đối với người lao động , tiền
lương là thu nhập từ quá trình lao động của họ , phần thu nhập chủ yếu đối với đại đa số
lao động trong xã hội có ảnh hưởng trực tiếp đến mức sống của họ .Phấn đấu nâng cao
tiền lương là mục đích của mọi người lao động .Mục đích này tạo động lực cho người lao
động phát triển trình độ và khả năng của mình
Để hiểu đầy đủ hơn về khái niệm tiền lương chúng ta cần phải tìm hiểu khái niệm
về tiền lương danh nghĩa và tiền lương thực tế .
Tiền lương danh nghĩa : là số tiền mà người sử dụng lao động trả cho người lao
động .Số tiền này nhiều hay ít phụ thuộc trực tiếp vào năng suất lao động và hiệu quả làm
việc của người lao động , phụ thuộc vào trình độ , kinh nghiệm làm việc v.v… ngay trong
quá trình lao động
Tiền lương thực tế : là số lượng các loại hàng hóa tiêu dùng và các loại dịch vụ cần
thiết mà người lao động hưởng lương có thể mua được bằng tiền lương danh nghĩa của họ
Như vậy , tiền lương thực tế không chỉ phụ thuộc vào số lượng tiền lương danh
nghĩa mà còn phụ thuộc vào giá cả các loại hàng hóa tiêu dùng và các loại dịch vụ cần
thiết mà họ muốn mua .Mối quan hệ giữa tiền lương thực tế và tiền lương danh nghĩa
được thể hiện qua công thức sau đây :
ITLTT = ITLDN : IGC
Trong đó :
ITLTT : Tiền lương thực tế
ITLDN : Tiền lương danh nghĩa
IGC : Chỉ số giá cả
Như vậy ta có thể thấy rõ là nếu giá cả tăng lên thì tiền lương thực tế giảm đi .Điều
này có thể xảy ra ngay cả khi tiền lương danh nghĩa tăng lên (do có những thay đổi , điều
chỉnh trong chính sách tiền lương ) .Đây là một quan hệ rất phức tạp do sự thay đổi của
tiền lương danh nghĩa , của giá cả và phụ thuộc vào những yếu tố khác nhau .Trong xã hội
tiền lương thực tế là mục đích trực tiếp của người lao động hưởng lương .Đó cũng là dối
tượng quản lý trực tiếp trong các chính sách về thu nhập , tiền lương và đời sống .
Tóm lại tiền lương là một khoản tiền mà người sử dụng lao động trả cho người lao
động khi họ hoàn thành một công việc nào đó , tiền lương được biểu hiện bằng giá cả sức
lao động , người sử dụng sức lao động phải căn cứ vào số lượng , chất lượng lao động
cũng như mức độ phức tạp , tính chất độc hại của công việc để tính và trả lương cho
người lao động .
2.Chức năng và vai trò của tiền lương
2.1.Chức năng của tiền lương
Tiền lương trong nền kinh tế thị trường có các chức năng sau:
*Đảm bảo tái sản xuất sức lao động :
Tiền lương đảm bảo đủ chi phí để tái sản xuất sức lao động. Theo C.Mác : “Tiền
lương không chỉ đủ nuôi sống bản thân người công nhân mà còn phải đủ để nuôi sống gia
đình anh ta , tiền lương phải đảm bảo để duy trì sức lao động “
*Kích thích lao động :
Tiền lương đóng vai trò kích thích của nó .Đó là vì lợi ích kinh tế của người lao
động mà họ phải có trách nhiệm cao với công việc của mình . Nếu trả lương đúng sức lao
động hoặc cao hơn với giá trị sức lao động thì sẽ khuyến khích người lao động tham gia
vào quá trình sản xuất một cách tích cực , tạo được niềm tin say me nghề nghiệp . Người
lao động sẽ học hỏi không ngừng để nâng cao trình độ khoa học kỹ thuật , kỹ năng , kỹ
xảo để làm việc có hiệu quả cao nhất .Ngược lại nếu tiền công rẻ mạt không tương xứng
với sức lao động mà họ bỏ ra thì người lao động sẽ không có hứng thú làm việc và lãng
phí thời gian lao động .
*Chức năng thanh toán :
Tiền lương dùng để thanh toán chi phí , nếu tiền lương không đủ đảm bảo được
chức năng này sẽ dẫn đến tình trạng tiền lương mang tính chất bình quân chủ nghĩa .
