Hi đáp v cách điu tr mt s bnh – K 2:
Bnh run tay do đâu?
Hơn 1 năm qua tôi b chng run tay. Mt s người thân trong gia đình
tôi cũng b. Xin gii thích nguyên nhân và liu tôi nên ung loi vitamin hay
khoáng cht nào để gim nh hin tượng này?
Tr li:
Bn đang mang 1 chng bnh được gi là run vô căn - không kim soát
được s rung lc do s ri lon đưng truyn gia não b và các dây thn kinh.
Nhng bnh nhân thường nghĩ rng các cơ tay/chân ca mình có vn đề
nhưng thc tế thì li là do não b.
Nguyên nhân dn ti hin tượng run tay hin chưa được biết, mc dù các
nhà khoa hc cho rng đó là do vùng tiu não - mt mùng kim soát các cơ bp -
làm vic kém hiu qu. Khong 50% trường hp là di truyn (ging như trường
hp ca bn).
Trong khi bn, hin tượng run ch xy ra tay thì mt s người, chân và
đầu li b run và lc.
Bt c khi nào tôi thông báo vi bnh nhân v tình trng bnh tt, h đều t
ra vô cùng s hãi vì nghĩ đó là du hiu ca mt căn bnh đáng s như Parkinson.
Và trong hu hết các trường hp run đều không phi là biu hin ca mt bnh
nghiêm trng liên quan ti thn kinh.
Hãy an tâm nhé vì run vô căn ph biến hơn tt c mi ri lon thn kinh
đấy. Nhng ri lon này bao gm c bnh Parkinson, nhiu loi ri lon co cơ hay
ng lon trương lc như bnh Huntington, cũng như máy git mt/tay/chân và mt
s biu hin d thường mà nguyên nhân do dùng thuc trong mt thi gian dài,
thường là các thuc an thn.
Hin tượng run s rõ ràng hơn khi s dng tay để cm cc nước, xâu kim....
và tr li bình thường khi bn ng.
Ngược li, run do Parkinson li ch din ra khi tay không phi làm gì. Lưu ý
là tay ca bn càng run mnh khi bn cm thy lo âu, căng thng vì c gng kim
soát hin tượng run.
Tin mng là mc dù hin tượng run có th rt mnh nhưng bn đừng lo,
thn kinh ca bn hoàn toàn không có vn đề gì hết - không ging như bnh nhân
Parkinson.
Cũng hiếm khi hi chng run này nng lên thêm.
Còn v câu hi dùng vitamin b sung, tôi s rng hin chưa có bt k loi
vitamin hay khoáng cht nào có hiu qu đối vi hi chng run vô căn này. Mt
lượng cn nh có th giúp gim triu chng run - cht cn dường như có kh năng
gim nh s “nhiu sóng” nơi não b.
Nhưng tôi không khuyến khích bnh nhân coi đây là mt phương pháp điu
tr thường xuyên. Bi s nhm nháp rượu thường xuyên, bt c lúc nào có th
khiến h ph thuc vào rượu và thm chí là còn mc thêm bnh gan na.
Tuy nhiên, khong 1/3 bnh nhân b run vô căn ci thin được tình hình
nh thuc chn beta (chng hn như propranolol). Các loi thuc này đã được s
dng t hàng thp k cho các bnh nhân huyết áp cao và ri lon nhp tim.
Nếu không loi thuc nào tr được thì phu thut thn kinh có th được xem
xét. Đã có nhng hiu qu khi s dng bin pháp can thip sâu vào não b này mà
li ít nguy cơ.
Cui cùng, tôi xin cam đoan là chng run vô cơ này hoàn toàn không nh
hưởng ti tui th ca bn.
B si thn phi kiêng thc ăn cha canxi?
Chng tôi b si thn và đã điu tr hết si. Tuy nhiên tôi lo chng tôi b
si tái phát nếu không kiêng c ăn ung. Cho tôi hi chng tôi phi ăn ung
như thế nào để phòng nga b si tái phát?
Tôi nghe mt s người nói là phi kiêng thc ăn cha nhiu canxi,
không được ăn tôm cua, kiêng ung sa, kiêng ăn rau mung. Nhưng tôi nghĩ
kiêng như vy thì s b loãng xương mt! Không biết có đúng không? Xin
phòng mch cho li khuyên.
- Tr li ca Phòng mch Online:
Chào ch,
Thc mc ca ch rt xác đáng. Mt người đã tng b si thn nếu kiêng c,
không dám ăn thc ăn có cha canxi thì cơ th s thiếu canxi, s gây ra loãng
xương. Và nếu thnh thong có d tic, hoc đi Vũng Tàu, Phan Thiết, Nha Trang
mà phi kiêng, không được ăn tôm, cua thì cũng đáng để lên tiếng thc mc lm
ch!
Đây cũng là câu hi ca tt c bnh nhân b si thn.
Có nhiu loi si thn. Trong đó thường gp nht (80-90%) là si canxi,
gm canxi oxalat, canxi phosphate và canxi oxalat phosphat. Ngoài ra nhng loi
si ít gp hơn là si Struvit, si Acid uric, si Cystin. Vì đa s si thn là si canxi
nên nhiu người nghĩ rng cn kiêng ăn hoàn toàn canxi để tránh b si thn, tht
s là không phi vy.
Quá trình hình thành si thn là mt quá trình phc tp, do nhiu yếu t gây
ra ch không phi ch là do b dư canxi. Nhiu người ăn ung kham kh kiêng c
canxi vn b si thn, ngược li nhiu người ung nhiu sa, ăn nhiu tôm cua
nhưng đâu có b si thn.
Vy chế độ ăn ung như thế nào mt người đã tng có si thn để tránh
b tái phát? Dưới đây là 7 điu cn ghi nh v chế độ ăn mà các bác sĩ thường dn
dò bnh nhân b si thn: