Khi nào nên lấy
cao răng ?
Có nơi khuyên nên lấy hàng ngày, có nơi kêu hàng tuần, có nơi lại
khuyên hàng năm. Nên ứng xử với cao răng như thế nào cho đúng
cách?
Cao răng: ổ vi khuẩn
Sau khi ăn khoảng 15 phút sẽ có một lớp màng mỏng bám trên bề
mặt răng. Nếu màng này không được làm sạch, các vi khuẩn sẽ kéo
đến và tích tụ ngày càng dày lên, gọi là mảng bám.
Có một nghiên cứu cho thấy khoảng 70% trọng lượng mảng bám là
vi khuẩn, tức trong 1mg mảng bám (bằng kích thước đầu tăm)
chứa tới một tỉ vi khuẩn. Khi mảng bám còn mềm, có thể làm sạch
khỏi bề mặt răng bằng bàn chải hoặc chỉ nha khoa.
Nhưng khi tồn tại lâu, mảng bám vôi hoá bởi hợp chất muối vô cơ
trong nước bọt và cặn mềm (mảnh vụn thức ăn, các chất khoáng
trong môi trường miệng), xác tế bào biểu mô, sự lắng đọng sắt của
huyết thanh... trở nên cứng, bám rất chắc vào bề mặt răng hoặc
dưới mép lợi, gọi là cao răng (vôi răng). Đến lúc này chỉ có nha sĩ
mới có thể làm sạch bằng các dụng cụ chuyên dùng.
Cao răng có hai loại: cao răng thường và cao răng huyết thanh.
Cao răng thường như đã mô tả ở trên. Khi cao răng thường gây
viêm lợi, lợi ở vùng viêm sẽ tiết dịch viêm và chảy máu, máu
ngấm vào cao răng thường tạo nên màu nâu đỏ, lúc này mảng cao
răng đó được gọi là cao răng huyết thanh.
Đừng đợi có cao răng mới đi lấy
Nếu không lấy cao răng, độc tố của vi khuẩn trong cao răng sẽ gây
ra viêm lợi với các biểu hiện răng chảy máu, miệng có mùi hôi.
Hoặc cũng có thể gây viêm nha chu dẫn đến tiêu xương làm răng
bị đau, ê buốt khi ăn uống, nặng hơn có thể lung lay và rụng. Cao
răng còn gây ra viêm tuỷ ngược dòng.
Vi khuẩn trong mảng cao răng cũng là một trong những nguyên
nhân gây ra các bệnh ở niêm mạc miệng: viêm niêm mạc miệng, lở
miệng, viêm amidan, viêm họng… Do những ảnh hưởng này mà
cao răng cần được lấy sạch.
Tốt nhất nên kiểm tra các mảng bám răng định kỳ 3 – 6 tháng/lần.
Không nên đợi có cao răng mới đi lấy, vì khi cao răng hình thành
thì đã gây ra tổn thương và để lại hậu quả. Có nhiều phương pháp
lấy cao răng, phổ biến nhất hiện nay là:
Lấy bằng máy thổi cát: tuy làm sạch cao răng khá tốt và hạn chế
được lây nhiễm chéo nhưng lại dễ làm rỗ bề mặt răng do những hạt
cát được phun ra trong quá trình làm sạch, khiến răng dễ nhiễm
màu và tạo điều kiện cho mảng bám hình thành nhanh hơn.
Lấy bằng máy siêu âm: là phương pháp lấy cao răng triệt để với
cảm giác êm ái. Với những bệnh nhân nhiều cao răng, nên sử dụng
phương pháp này thay vì máy thổi cát (rất khó lấy cao răng dưới
nướu).
Làm gì để phòng ngừa?
Trong quá trình lấy cao răng có thể bị chảy máu, nguy cơ lây
nhiễm bệnh có thể xảy ra. Do đó, để lấy cao răng an toàn, đòi hỏi
các dụng cụ và thiết bị phải được tiệt trùng nghiêm ngặt. Tốt hơn
hết, mỗi người nên tự giữ cho răng luôn sạch để hạn chế tổn
thương, cũng như các thao tác kỹ thuật phải can thiệp vào răng.
Để ngăn ngừa cao răng, cần đánh răng đúng cách sau khi ăn, sử
dụng chỉ nha khoa lấy sạch mảnh vụn thức ăn ở kẽ răng. Ngậm
nước súc miệng hoặc nước muối pha loãng. Kiểm tra răng miệng
định kỳ 3 – 6 tháng/lần, nhất là trẻ nhỏ rất cần khám răng định kỳ
và lấy cao răng thường xuyên theo chỉ định của nha sĩ.