ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y DƯỢC
============
NGUYỄN THỊ THÙY MAI
ĐIỀU TRA THÀNH PHẦN LOÀI CÂY THUỐC
Ở MỘT SỐ VƯỜN CÂY THUỐC NAM
TẠI THỊ TRẤN NHÃ NAM- HUYỆN TÂN YÊN- TỈNH BẮC GIANG
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC NGÀNH DƯỢC HỌC
Hà Nội -2023
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y DƯỢC
============
Người thực hiện: NGUYỄN THỊ THÙY MAI
ĐIỀU TRA THÀNH PHẦN LOÀI CÂY THUỐC
Ở MỘT SỐ VƯỜN CÂY THUỐC NAM
TẠI THỊ TRẤN NHÃ NAM- HUYỆN TÂN YÊN- TỈNH BẮC GIANG
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
(NGÀNH DƯỢC HỌC)
Khóa:
Người hướng dẫn khoa học:
QH.2018Y
PGS.TS. Phạm Thanh Huyền
ThS. Nguyễn Thị Mai
Hà Nội -2023
LỜI CẢM ƠN
Sau 5 năm học tập tại Trường Đại học Y Dược – Đại học Quốc gia Hà Nội,
hiện tại em đã hoàn thành chương trình học tập. Để hoàn thành khóa luận tốt nghiệp
này, em xin chân thành bày tỏ lời cảm ơn đến Trường Đại học Y Dược – Đại học
Quốc gia Hà Nội, quý thầy cô giáo, anh chị của Trung tâm Tài nguyên Dược liệu
(Viện Dược liệu) đã tận tình giảng dạy, truyền đạt cho em những kiến thức, kinh
nghiệm quý báu trong suốt thời gian học tập vừa qua.
Đặc biệt hơn, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS.TS Phạm Thanh
Huyền (Viện Dược Liệu), ThS. Nguyễn Thị Mai (Trường Đại học Y Dược – Đại học
Quốc gia Hà Nội) và ThS. Đặng Minh Tú ( Viện Dược liệu) đã tận tình hướng dẫn,
hết lòng chỉ bảo, tạo mọi điều kiện giúp đỡ em trong suốt thời gian thực hiện đề tài
luận văn.
Trong quá trình học tập và làm việc, em không chỉ tiếp thu thêm nhiều kiến
thức chuyên môn bổ ích mà còn học tập được tinh thần làm việc, thái độ nghiên cứu
khoa học nghiêm túc, hiệu quả, đây là những điều quý giá mà em đã có được trong
quá trình học tập và làm việc vừa qua.
Bên cạnh đó, em cảm ơn sự giúp đỡ từ các lương y Nguyễn Thị Thu Quyên,
Nguyễn Thị Oanh, Nguyễn Văn Toản, Dương Văn Quyền là các lương y tại thị trấn
Nhã Nam - huyện Tân Yên - tỉnh Bắc Giang, các bạn bè, anh, chị, em tại trường Đại
học Y Dược – Đại học Quốc gia Hà Nội, các đơn vị phối hợp đã giúp em hoàn thành
tốt luận văn này. Em cũng gửi lời cảm ơn chân thành tới gia đình, bạn bè đã khích lệ
tinh thần, đóng góp ý kiến, giúp đỡ em trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn
thành luận văn tốt nghiệp.
Sau cùng, để thực hiện đề tài luận văn em đã nhận được sự hỗ trợ về tài chính
và kế thừa một số kết quả nghiên cứu của đề tài cấp tỉnh “Điều tra, đánh giá thực
trạng và đề xuất kế hoạch bảo tồn, phát triển một số loài cây thuốc có hiệu quả kinh
tế cao tại tỉnh Bắc Giang”.
Em xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày 24 tháng 5 năm 2023
Sinh viên
Nguyễn Thị Thùy Mai
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
CHỮ VIẾT TẮT, KÝ HIỆU, TỪ NGẮN, THUẬT NGỮ
Chữ viết tắt
Tên đầy đủ
ĐDSH
Đa dạng sinh học
BTTN
Bảo tồn thiên nhiên
WHO
World Health Organization - Tổ chức Y tế thế giới
YHCT
Y học cổ truyền
WWF
World Wide Fund For Nature - Quỹ quốc tế Bảo vệ thiên
nhiên
IUCN
International Union for Conservation of Nature - Liên minh
Quốc tế Bảo tồn Thiên nhiên và Tài nguyên Thiên nhiên
CR
Critically Endangered
EN
Endangered
VU
Vulnerable
PRA
Participatory Rural Appraisal
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
Chương 1- TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 3
1.1 Tổng quan tài liệu về nghiên cứu tài nguyên cây thuốc trên thế giới 3
1.2. Tổng quan về nghiên cứu tài nguyên cây thuốc ở Việt Nam 4
1.2.1. Nguồn tài nguyên cây thuốc trên cả nước 4
1.2.2. Tình hình nghiên cứu về tài nguyên cây thuốc tỉnh Bắc Giang 7
1.3. Tổng quan về khu vực nghiên cứu 8
1.3.1. Điều kiện tự nhiên của khu vực nghiên cứu 8
1.3.2. Điều kiện KTXH của khu vực nghiên cứu 10
Chương 2- ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
NGHIÊN CỨU 11
2.1. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu 11
2.2. Nội dung nghiên cứu 11
2.3. Phương pháp nghiên cứu 11
2.3.1. Phương pháp kế thừa 11
2.3.2. Phương pháp phỏng vấn PRA 12
2.3.3. Phương pháp điều tra thực địa: 12
2.3.4. Phương pháp thu thập và xử lý tiêu bản 13
2.3.5. Phương pháp nghiên cứu thực vật và xác định tên khoa học 14
2.3.6. Xử lý số liệu 15
Chương 3- KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 17
3.1. Kết quả xây dựng danh lục cây thuốc tại một số vườn tại thị trấn Nhã Nam 17
3.1.1. Kết quả điều tra thành phần loài cây thuốc tại thị trấn Nhã Nam - Tân
Yên - Bắc Giang, Xây dựng danh lục cây thuốc 17
3.1.2. Đánh giá tính đa dạng nguồn tài nguyên cây thuốc tại thị trấn Nhã Nam
huyện Tân Yên, tỉnh Bắc Giang 20
3.1.2.1. Đa dạng về bậc phân loại 20
3.1.2.2. Đa dạng về dạng thân 27
3.1.2.3. Đa dạng về nhóm công dụng làm thuốc 28
3.1.2.4. Đa dạng về bộ phận dùng làm thuốc 30